رهبری در معارف دعا و زیارات - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Bahmani در ‏۹ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۶:۳۵

2026-02-09T06:35:43Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۹ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۰:۰۵
خط ۷:		خط ۷:

	== معناشناسی ==		== معناشناسی ==
	«قادة» جمع [[قائد]] اسم فاعل {{عربی\|قادَ يَقُود}} (باب {{عربی\|قال يقول}}) از ریشه قَود است. [[خلیل بن احمد]] «قَود» را نقیض «سَوْق» دانسته، می‌گوید: [[قیادت]] آن است که [[انسان]] از جلو برود و مرکب را پشت سر خود بکشد ([[جلوداری]])، اما سوق آن است که انسان، مرکب را جلو بیندازد و آن را از پشت براند. طنابی که با آن حیوان یا چیز دیگر را پشت سر می‌کشند، «قِیاد» می‌گویند<ref>{{عربی\|القود نقیض السوق، یقود الدابة من أمامها (و یسوقها من خلفها). و القیاد: الحبل الذی تقود به دابة أو شیئاً (العین، «قود)}}.</ref>. پس هر دو واژه «قوْد» و «سَوْق» به معنای [[رهبری]]، [[راهنمایی]] و به مقصد رساندن می‌آید، لکن یکی از جلو رفتن و دیگری از پشت سر راندن است، اما «[[هدایت]]» به معنای مطلق راه نشان دادن است، خواه [[هدایت کننده]] [[همراهی]] عملی نیز داشته باشد یا بخواهد مسیر را با نشانی و نقشه بفهماند و در همراهی عملی با هدایت شونده، خواه قیادت بکند یا سوق بدهد<ref>ر. ک: ص۲۱۸.</ref>.		«قادة» جمع [[قائد]] اسم فاعل {{عربی\|قادَ يَقُود}} (باب {{عربی\|قال يقول}}) از ریشه قَود است. [[خلیل بن احمد]] «قَود» را نقیض «سَوْق» دانسته، می‌گوید: [[قیادت]] آن است که [[انسان]] از جلو برود و مرکب را پشت سر خود بکشد (جلوداری)، اما سوق آن است که انسان، مرکب را جلو بیندازد و آن را از پشت براند. طنابی که با آن حیوان یا چیز دیگر را پشت سر می‌کشند، «قِیاد» می‌گویند<ref>{{عربی\|القود نقیض السوق، یقود الدابة من أمامها (و یسوقها من خلفها). و القیاد: الحبل الذی تقود به دابة أو شیئاً (العین، «قود)}}.</ref>. پس هر دو واژه «قوْد» و «سَوْق» به معنای [[رهبری]]، [[راهنمایی]] و به مقصد رساندن می‌آید، لکن یکی از جلو رفتن و دیگری از پشت سر راندن است، اما «[[هدایت]]» به معنای مطلق راه نشان دادن است، خواه [[هدایت کننده]] [[همراهی]] عملی نیز داشته باشد یا بخواهد مسیر را با نشانی و نقشه بفهماند و در همراهی عملی با هدایت شونده، خواه قیادت بکند یا سوق بدهد<ref>ر. ک: ص۲۱۸.</ref>.

	«أُمم» جمع [[امت]] از ریشه امَّ به معنای قصد مخصوص است. بنابر این، امت به معنای جمعی است که مشخصاً مورد قصد و توجه قرار گیرند، خواه مجموعه‌ای از افراد باشند، یا قطعاتی از [[زمان]]، [[فکر]]، [[عقیده]] و امثال آن<ref>{{عربی\|«أم» هو القصد المخصوص أی القصد مع التوجه الخاص إلیه... فالأُمة تدل علی ما یقصد محدوداً و یتوجه إلیه مشخصاً سواءٌ کان متشکلاً من الأفراد أو من قطعات الزمان أو من العقیدة و الفکر أو یکون فرداً مشخصاً یتوجه إلیه فی مقابل سایر الناس}} (التحقیق، «أمم»).</ref>. [[قرآن کریم]] گاهی امت را در یک نفر استعمال کرده است: {{متن قرآن\|إِنَّ إِبْرَاهِيمَ كَانَ أُمَّةً قَانِتًا لِلَّهِ}}<ref>«به راستی ابراهیم (به تنهایی) امتی فروتن برای خداوند بود» سوره نحل، آیه ۱۲۰.</ref> زیرا او به تنهایی کار یک امت را می‌کرد و امت‌ساز بود و هیچ امتی به اندازه آن حضرت [[برکات]] وجودی نداشت. از این جهت پدر [[موحدان]] عالم: {{متن قرآن\|مِلَّةَ أَبِيكُمْ إِبْرَاهِيمَ هُوَ سَمَّاكُمُ الْمُسْلِمِينَ}}<ref>«همان آیین پدرتان ابراهیم که شما را مسلمان نامید» سوره حج، آیه ۷۸.</ref> و سرسلسله جمعی از [[انبیا]] قرار گرفت که به انبیای ابراهیمی اشتهار یافتند.		«أُمم» جمع [[امت]] از ریشه امَّ به معنای قصد مخصوص است. بنابر این، امت به معنای جمعی است که مشخصاً مورد قصد و توجه قرار گیرند، خواه مجموعه‌ای از افراد باشند، یا قطعاتی از [[زمان]]، [[فکر]]، [[عقیده]] و امثال آن<ref>{{عربی\|«أم» هو القصد المخصوص أی القصد مع التوجه الخاص إلیه... فالأُمة تدل علی ما یقصد محدوداً و یتوجه إلیه مشخصاً سواءٌ کان متشکلاً من الأفراد أو من قطعات الزمان أو من العقیدة و الفکر أو یکون فرداً مشخصاً یتوجه إلیه فی مقابل سایر الناس}} (التحقیق، «أمم»).</ref>. [[قرآن کریم]] گاهی امت را در یک نفر استعمال کرده است: {{متن قرآن\|إِنَّ إِبْرَاهِيمَ كَانَ أُمَّةً قَانِتًا لِلَّهِ}}<ref>«به راستی ابراهیم (به تنهایی) امتی فروتن برای خداوند بود» سوره نحل، آیه ۱۲۰.</ref> زیرا او به تنهایی کار یک امت را می‌کرد و امت‌ساز بود و هیچ امتی به اندازه آن حضرت [[برکات]] وجودی نداشت. از این جهت پدر [[موحدان]] عالم: {{متن قرآن\|مِلَّةَ أَبِيكُمْ إِبْرَاهِيمَ هُوَ سَمَّاكُمُ الْمُسْلِمِينَ}}<ref>«همان آیین پدرتان ابراهیم که شما را مسلمان نامید» سوره حج، آیه ۷۸.</ref> و سرسلسله جمعی از [[انبیا]] قرار گرفت که به انبیای ابراهیمی اشتهار یافتند.
خط ۹۵:		خط ۹۵:
	تنها راه استفاده از وجود [[نورانی]] حضرات [[ائمه]] {{عم}} [[شناخت]] و [[معرفت]] [[مقامات]] و [[عوالم]] وجودیّه آن حضرات است و یکی از ابعاد وجودیّه ایشان این فقره از [[زیارت]] [[شریف]] [[جامعه کبیره]] است؛ لذا برای روشن شدن [[حقیقت]] آن، اموری باید توضیح داده شود.		تنها راه استفاده از وجود [[نورانی]] حضرات [[ائمه]] {{عم}} [[شناخت]] و [[معرفت]] [[مقامات]] و [[عوالم]] وجودیّه آن حضرات است و یکی از ابعاد وجودیّه ایشان این فقره از [[زیارت]] [[شریف]] [[جامعه کبیره]] است؛ لذا برای روشن شدن [[حقیقت]] آن، اموری باید توضیح داده شود.
	«قادة» از ریشه «قیاده» به معنای زمام امری را به‌دست گرفتن است.		«قادة» از ریشه «قیاده» به معنای زمام امری را به‌دست گرفتن است.
	اُمَم جمع [[امّت]] است. امّت در [[قرآن]] گاهی به شخص و در بعضی موارد به جماعتی گفته می‌شود که امر واحدی مانند: [[دین]]، [[زمان]] یا مکان واحد ایشان را گرد یکدیگر جمع کند<ref>مفردات راغب، ماده امّ.</ref>.<ref>[[محمد باقر تحریری\|تحریری، محمد باقر]]، [[جلوه‌های لاهوتی ج۱ (کتاب)\|جلوه‌های لاهوتی]]، ج۱ ص ۱۶۴.</ref>		اُمَم جمع [[امّت]] است. امّت در [[قرآن]] گاهی به شخص و در بعضی موارد به جماعتی گفته می‌شود که امر واحدی مانند: [[دین]]، [[زمان]] یا مکان واحد ایشان را گرد یکدیگر جمع کند<ref>مفردات راغب، ماده امّ.</ref>.<ref>[[محمد باقر تحریری\|تحریری، محمد باقر]]، [[جلوه‌های لاهوتی ج۱ (کتاب)\|جلوه‌های لاهوتی ج۱]]، ص ۱۶۴.</ref>

	== جهات [[زمامداری]] ائمه {{عم}} ==		== جهات [[زمامداری]] ائمه {{عم}} ==

Bahmani در ‏۲۸ نوامبر ۲۰۲۳، ساعت ۰۴:۳۵

2023-11-28T04:35:56Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۸ نوامبر ۲۰۲۳، ساعت ۰۸:۰۵
خط ۲:		خط ۲:
	\| موضوع مرتبط = رهبری		\| موضوع مرتبط = رهبری
	\| عنوان مدخل = رهبری		\| عنوان مدخل = رهبری
	\| مداخل مرتبط = [[رهبری در معارف و سیره نبوی]] - [[رهبری در فقه سیاسی]] - [[رهبری در معارف دعا و زیارات]] - [[رهبری در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی]]		\| مداخل مرتبط = [[رهبری در معارف و سیره نبوی]] - [[رهبری در سیره معصومان]] - [[رهبری در فقه سیاسی]] - [[رهبری در معارف دعا و زیارات]] - [[رهبری در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی]]
	\| پرسش مرتبط =		\| پرسش مرتبط =
	}}		}}

Bahmani: /* منابع */

2023-11-27T06:22:51Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۷ نوامبر ۲۰۲۳، ساعت ۰۹:۵۲
خط ۱۹۵:		خط ۱۹۵:
	# [[پرونده:Adab-1.jpg\|22px]] [[عبدالله جوادی آملی\|جوادی آملی، عبدالله]]، [[ادب فنای مقربان ج۱ (کتاب)\|'''ادب فنای مقربان ج۱''']]		# [[پرونده:Adab-1.jpg\|22px]] [[عبدالله جوادی آملی\|جوادی آملی، عبدالله]]، [[ادب فنای مقربان ج۱ (کتاب)\|'''ادب فنای مقربان ج۱''']]
	# [[پرونده:lahuti1.jpg\|22px]] [[محمد باقر تحریری\|تحریری، محمد باقر]]، [[جلوه‌های لاهوتی ج۱ (کتاب)\|'''جلوه‌های لاهوتی ج۱''']]		# [[پرونده:lahuti1.jpg\|22px]] [[محمد باقر تحریری\|تحریری، محمد باقر]]، [[جلوه‌های لاهوتی ج۱ (کتاب)\|'''جلوه‌های لاهوتی ج۱''']]
	# [[پرونده:11031312.jpg\|22px]] [[احمد زمردیان\|زمردیان، احمد]]، [[مقام ولایت در شرح زیارت جامعه کبیره (کتاب)\|'''مقام ولایت در شرح زیارت جامعه کبیره''']]
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

Bahmani: /* مقام ولایت */

2023-11-27T06:22:39Z

مقام ولایت

نمایش تغییرات

Bahmani: /* خلاصه بحث */

2023-11-27T06:13:57Z

خلاصه بحث

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۷ نوامبر ۲۰۲۳، ساعت ۰۹:۴۳
خط ۱۸۸:		خط ۱۸۸:
	بنابراین [[ربوبیت]] [[حق تعالی]] اقتضا می‌کند که [[اعمال]] و [[افعال]] [[انسان]] را (چه در جهات [[تشریع]] و چه در ابعاد [[تکوین]]) [[هدایت]] و به ثمر رساند و در نهایت، [[جان آدمی]] از اعمال او متأثر شده و [[رشد]] [[روحی]] پیدا کرده و به حق تعالی [[تقرب]] می‌یابد. [[ظهور]] این ربوبیت نیز چنان‌چه گفته شد به دست با کفایت حضرات [[ائمه]] {{عم}} است که وسایط [[فیض]] و وسائل فیاض جل اسمه در بین [[مخلوقات]] هستند<ref>[[محمد باقر تحریری\|تحریری، محمد باقر]]، [[جلوه‌های لاهوتی ج۱ (کتاب)\| جلوه‌های لاهوتی ج۱]]، ص ۱۷۷.</ref>.		بنابراین [[ربوبیت]] [[حق تعالی]] اقتضا می‌کند که [[اعمال]] و [[افعال]] [[انسان]] را (چه در جهات [[تشریع]] و چه در ابعاد [[تکوین]]) [[هدایت]] و به ثمر رساند و در نهایت، [[جان آدمی]] از اعمال او متأثر شده و [[رشد]] [[روحی]] پیدا کرده و به حق تعالی [[تقرب]] می‌یابد. [[ظهور]] این ربوبیت نیز چنان‌چه گفته شد به دست با کفایت حضرات [[ائمه]] {{عم}} است که وسایط [[فیض]] و وسائل فیاض جل اسمه در بین [[مخلوقات]] هستند<ref>[[محمد باقر تحریری\|تحریری، محمد باقر]]، [[جلوه‌های لاهوتی ج۱ (کتاب)\| جلوه‌های لاهوتی ج۱]]، ص ۱۷۷.</ref>.

	== ~~خلاصه بحث~~ ==		== جمع‌بندی ==
	با دقت در [[کتاب و سنت]]، استفاده می‌شود که [[خداوند متعال]] خواسته است ائمه {{عم}} نه تنها [[زمامدار]] امور این [[امت]] باشند بلکه زمامدار امور [[جن]] و حیوانات و بالاتر از آن، (به جهت [[خلقت]] نوری ایشان) زمامدار امور [[ملائکه]] و [[انبیا]] {{عم}} و امت‌های ایشان در این عالم و عالم پس از این باشند.<ref>[[محمد باقر تحریری\|تحریری، محمد باقر]]، [[جلوه‌های لاهوتی ج۱ (کتاب)\|جلوه‌های لاهوتی]]، ج۱ ص۱۸۰.</ref>		با دقت در [[کتاب و سنت]]، استفاده می‌شود که [[خداوند متعال]] خواسته است ائمه {{عم}} نه تنها [[زمامدار]] امور این [[امت]] باشند بلکه زمامدار امور [[جن]] و حیوانات و بالاتر از آن، (به جهت [[خلقت]] نوری ایشان) زمامدار امور [[ملائکه]] و [[انبیا]] {{عم}} و امت‌های ایشان در این عالم و عالم پس از این باشند<ref>[[محمد باقر تحریری\|تحریری، محمد باقر]]، [[جلوه‌های لاهوتی ج۱ (کتاب)\|جلوه‌های لاهوتی ج۱]]، ص۱۸۰.</ref>.

	== [[مقام ولایت]] ==		== [[مقام ولایت]] ==

Bahmani: /* شفاعت کبری یا مقام محمود */

2023-11-27T06:12:41Z

شفاعت کبری یا مقام محمود

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۷ نوامبر ۲۰۲۳، ساعت ۰۹:۴۲
خط ۱۸۷:		خط ۱۸۷:

	بنابراین [[ربوبیت]] [[حق تعالی]] اقتضا می‌کند که [[اعمال]] و [[افعال]] [[انسان]] را (چه در جهات [[تشریع]] و چه در ابعاد [[تکوین]]) [[هدایت]] و به ثمر رساند و در نهایت، [[جان آدمی]] از اعمال او متأثر شده و [[رشد]] [[روحی]] پیدا کرده و به حق تعالی [[تقرب]] می‌یابد. [[ظهور]] این ربوبیت نیز چنان‌چه گفته شد به دست با کفایت حضرات [[ائمه]] {{عم}} است که وسایط [[فیض]] و وسائل فیاض جل اسمه در بین [[مخلوقات]] هستند<ref>[[محمد باقر تحریری\|تحریری، محمد باقر]]، [[جلوه‌های لاهوتی ج۱ (کتاب)\| جلوه‌های لاهوتی ج۱]]، ص ۱۷۷.</ref>.		بنابراین [[ربوبیت]] [[حق تعالی]] اقتضا می‌کند که [[اعمال]] و [[افعال]] [[انسان]] را (چه در جهات [[تشریع]] و چه در ابعاد [[تکوین]]) [[هدایت]] و به ثمر رساند و در نهایت، [[جان آدمی]] از اعمال او متأثر شده و [[رشد]] [[روحی]] پیدا کرده و به حق تعالی [[تقرب]] می‌یابد. [[ظهور]] این ربوبیت نیز چنان‌چه گفته شد به دست با کفایت حضرات [[ائمه]] {{عم}} است که وسایط [[فیض]] و وسائل فیاض جل اسمه در بین [[مخلوقات]] هستند<ref>[[محمد باقر تحریری\|تحریری، محمد باقر]]، [[جلوه‌های لاهوتی ج۱ (کتاب)\| جلوه‌های لاهوتی ج۱]]، ص ۱۷۷.</ref>.

	~~== [[شفاعت کبری]] یا [[مقام محمود]] ==~~
	با دقت در ماهیت [[عالم دنیا]] به این [[حقیقت]] پی می‌بریم که آن محدود بوده و قابلیت ظهور نتایج اعمال را به طور کامل ندارد، بلکه عرصه ظهور کامل آن [[عالم آخرت]] است که محل ظهور صفت [[جلالیه]] حق تعالی است. ظهور این صفت نیز وسائط فیض را می‌طلبد؛ زیرا تا امر [[افاضه]] فیض از سوی [[پروردگار متعال]] مطرح است وساطت در فیوضات نیز جریان دارد.

	[[علی بن حمزه]] می‌گوید: شخصی به [[امام صادق]] {{ع}} عرض کرد: همسایه‌ای از [[خوارج]] دارم و می‌گوید: [[پیامبر اکرم]] {{صل}} [[روز قیامت]] به [[فکر]] خویشتن است (تا خود را [[نجات]] دهد) پس چگونه [[شفاعت]] می‌کند؟ [[حضرت]] فرمود:...
	{{متن حدیث\|مَا أَحَدٌ مِنَ الْأَوَّلِينَ وَ الْآخِرِينَ إِلَّا وَ هُوَ يَحْتَاجُ إِلَى شَفَاعَةِ مُحَمَّدٍ {{صل}} يَوْمَ الْقِيَامَةِ}}<ref>بحارالانوار، ج۸، ص۴۲، ح۱۶، ۳۱، ۵۱ و ۵۲.</ref>؛
	~~هیچ یک از اولین و آخرین نیست در [[روز قیامت]] مگر اینکه به [[شفاعت حضرت]] محمد {{صل}} محتاج است.~~

	[[شفاعت]] و ضمیمه شدن وجود افرادی که بدون انضمام آنها نتایج [[اعمال]] [[ظهور]] نخواهد داشت، عبارت دیگری از واسطه در [[فیض]] بودن است که هیچ شخصی حتی [[انبیاء]] و [[اولیاء]] از این [[قانون]] مستثنی نیست<ref>المیزان، ج۱، ص۱۷۵؛ تفسیر نورالثقلین، ج۳، ص۲۰۶؛ بحارالانوار، ج۸، ص۴۵، ح۴۶ و ۴۸.</ref>.
	در [[روایت]] بالا شفاعت دیگران [[نفی]] نشده است بلکه شفاعت کنندگان در [[قیامت]] حتی انبیاء و اولیاء نیز جهت ظهور اعمال خود به بزرگ‌ترین وسائط [[فیض الهی]] و شفاعت ایشان نیازمند هستند و چنان‌چه شفاعتی از دیگران در روز قیامت باشد از طریق حضرات [[ائمه]] {{عم}} است؛ لذا در [[روایات]] متعددی وارد شده است که در قیامت هنگامی که عرصه بر [[مردم]] سخت می‌گردد، به [[حضرت آدم]] {{ع}} روی می‌آورند و از ایشان [[طلب]] شفاعت می‌نمایند و حضرت آنها را به [[حضرت نوح]] {{ع}} [[راهنمایی]] می‌کند و حضرت نوح به [[حضرت ابراهیم]] {{ع}} و حضرت ابراهیم به [[حضرت موسی]] {{ع}}و حضرت موسی به [[حضرت عیسی]] {{ع}} و حضرت عیسی به [[حضرت محمد]] {{صل}} ارجاع می‌دهند. در این هنگام از سوی [[خداوند]] خطاب می‌رسد: شفاعت بنما که شفاعتت مقبول است<ref>بحارالانوار، ج۸، ص۴۸، ح۵۲.</ref>.

	بنابراین [[زمامداری]] ظهور نتایج اعمال انبیاء {{عم}} و امت‌هایشان در قیامت بر عهده ائمه {{عم}} می‌باشد.<ref>[[محمد باقر تحریری\|تحریری، محمد باقر]]، [[جلوه‌های لاهوتی ج۱ (کتاب)\|جلوه‌های لاهوتی]]، ج۱ ص ۱۷۹.</ref>

	== خلاصه بحث ==		== خلاصه بحث ==

Bahmani: /* زمامداری ائمه {{عم}} نسبت به باطن اعمال */

2023-11-27T06:05:57Z

زمامداری ائمه {{عم}} نسبت به باطن اعمال

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۷ نوامبر ۲۰۲۳، ساعت ۰۹:۳۵
خط ۱۷۹:		خط ۱۷۹:
	[[ظهور]] ربوبیت تکوینی [[حضرت حق]] در حیوانات نیز، بدون وساطت وجود [[نورانی]] حضرات [[ائمه]] {{عم}} غیرممکن است؛ لذا [[فضیل بن عیاض]] از [[امام صادق]] {{ع}} نقل می‌کند: در محضر [[حضرت صادق]] {{ع}} بودم که متوجه یک جفت کبوتر در نزد حضرت شدم، جفت نر برای ماده‌اش بغ‌بغو می‌کرد، حضرت صادق {{ع}} به من فرمود: آیا میدانی این کبوتر، چه می‌گوید؟ عرض کردم: خیر، فرمود: می‌گوید: ای آرام بخش من و ای عروس من؛ هیچ آفریده‌ای در نزد من محبوب‌تر از تو نیست مگر صاحب اختیار و مولایم جعفربن محمد {{عم}}<ref>{{متن حدیث\|كُنْتُ عِنْدَهُ إِذْ نَظَرْتُ إِلَى زَوْجِ حَمَامٍ عِنْدَهُ فَهَدَرَ الذَّكَرُ عَلَى الْأُنْثَى فَقَالَ لِي أَ تَدْرِي مَا يَقُولُ قُلْتُ لَا قَالَ يَقُولُ يَا سَكَنِي وَ عِرْسِي مَا خُلِقَ أَحَبُّ إِلَيَ مِنْكِ إِلَّا أَنْ يَكُونَ مَوْلَايَ جَعْفَرَ بْنَ مُحَمَّدٍ {{صل}}}}؛ بصائرالدرجات، ص۳۶۲، ح۴.</ref>. تعبیر کبوتر از حضرت به صاحب اختیار و مولا، [[شاهد]] بر [[زمامداری]] آن حضرات نسبت به حیوانات و [[درک]] فی الجمله حیوانات نسبت به این مطلب است<ref>[[محمد باقر تحریری\|تحریری، محمد باقر]]، [[جلوه‌های لاهوتی ج۱ (کتاب)\| جلوه‌های لاهوتی ج۱]]، ص ۱۷۴.</ref>.		[[ظهور]] ربوبیت تکوینی [[حضرت حق]] در حیوانات نیز، بدون وساطت وجود [[نورانی]] حضرات [[ائمه]] {{عم}} غیرممکن است؛ لذا [[فضیل بن عیاض]] از [[امام صادق]] {{ع}} نقل می‌کند: در محضر [[حضرت صادق]] {{ع}} بودم که متوجه یک جفت کبوتر در نزد حضرت شدم، جفت نر برای ماده‌اش بغ‌بغو می‌کرد، حضرت صادق {{ع}} به من فرمود: آیا میدانی این کبوتر، چه می‌گوید؟ عرض کردم: خیر، فرمود: می‌گوید: ای آرام بخش من و ای عروس من؛ هیچ آفریده‌ای در نزد من محبوب‌تر از تو نیست مگر صاحب اختیار و مولایم جعفربن محمد {{عم}}<ref>{{متن حدیث\|كُنْتُ عِنْدَهُ إِذْ نَظَرْتُ إِلَى زَوْجِ حَمَامٍ عِنْدَهُ فَهَدَرَ الذَّكَرُ عَلَى الْأُنْثَى فَقَالَ لِي أَ تَدْرِي مَا يَقُولُ قُلْتُ لَا قَالَ يَقُولُ يَا سَكَنِي وَ عِرْسِي مَا خُلِقَ أَحَبُّ إِلَيَ مِنْكِ إِلَّا أَنْ يَكُونَ مَوْلَايَ جَعْفَرَ بْنَ مُحَمَّدٍ {{صل}}}}؛ بصائرالدرجات، ص۳۶۲، ح۴.</ref>. تعبیر کبوتر از حضرت به صاحب اختیار و مولا، [[شاهد]] بر [[زمامداری]] آن حضرات نسبت به حیوانات و [[درک]] فی الجمله حیوانات نسبت به این مطلب است<ref>[[محمد باقر تحریری\|تحریری، محمد باقر]]، [[جلوه‌های لاهوتی ج۱ (کتاب)\| جلوه‌های لاهوتی ج۱]]، ص ۱۷۴.</ref>.

	== زمامداری [[ائمه]] {{عم}} نسبت به [[باطن]] [[اعمال]] ==		=== زمامداری [[ائمه]] {{عم}} نسبت به [[باطن]] [[اعمال]] ===
	آیا [[آدمی]] در چرخه هستی فاعل مطلق و مؤثر [[حقیقی]] است؟ آیا [[افعال]] او در این [[نظام]] مؤثر است؟ و بین افعال او و نتایج مترتبه بر آنها، واسطه‌ای وجود ندارد؟ اگر واسطه‌ای در کار نیست چرا بسیاری از کارهایش سرانجام ندارد و بسیاری از آرزوهای خود را در طول [[زندگی]] نمی‌تواند [[جامه]] عمل بپوشاند؟ و اگر واسطه ای وجود دارد [[ارتباط]] آن با فعل [[انسان]] چگونه است؟		آیا [[آدمی]] در چرخه هستی فاعل مطلق و مؤثر [[حقیقی]] است؟ آیا [[افعال]] او در این [[نظام]] مؤثر است؟ و بین افعال او و نتایج مترتبه بر آنها، واسطه‌ای وجود ندارد؟ اگر واسطه‌ای در کار نیست چرا بسیاری از کارهایش سرانجام ندارد و بسیاری از آرزوهای خود را در طول [[زندگی]] نمی‌تواند [[جامه]] عمل بپوشاند؟ و اگر واسطه ای وجود دارد ارتباط آن با فعل [[انسان]] چگونه است؟

	در [[منطق ~~قرآن]]~~ انسان در [[نظام هستی]] برزگری است که بذر اعمال خود را در کشتزار وجودش می‌نشاند و زمینه‌های [[رشد]] آن را فراهم آورده و موانع بر سر راه آن را مرتفع می‌سازد و هیچ یک از این امور عامل کامل [[شکوفایی]] او نیست و آدمی نیز زارع آن زرع نیست بلکه وی فقط زمینه‌ساز و مهیا کننده شرایط برای به وجود آمدن قابلیت‌هاست و [[خداوند متعال]] است که به اقتضای ربوبیتش آن اعمال را به ثمر می‌رساند. به عنوان مثال: اگر انسان تمامی شرایط و زمینه‌های [[نماز]] را فراهم آورد ~~(که در [[کتب فقهی]] به تفصیل آمده است)~~ و اهتمام به [[حضور قلب]] نیز داشته باشد و موانع قبولی را مرتفع سازد، نماز او بر [[روح]] وی تأثیر کمالی گذارده و [[جان]] او را از آلودگی‌ها پیرایش می‌دهد. در اینجاست که فقط تهیه مقدمات با [[نمازگزار]] است و اثرگذاری را [[خداوند متعال]] به عمل او [[عنایت]] می‌کند و این [[واقعیت]] در تمام [[اعمال آدمی]] جاری است و [[آیات]] و [[روایات]] بی‌شماری به این معنا دلالت می‌کند، که به برخی از آنها اشاره می‌شود.		در منطق قرآن، انسان در نظام هستی برزگری است که بذر اعمال خود را در کشتزار وجودش می‌نشاند و زمینه‌های [[رشد]] آن را فراهم آورده و موانع بر سر راه آن را مرتفع می‌سازد و هیچ یک از این امور عامل کامل شکوفایی او نیست و آدمی نیز زارع آن زرع نیست بلکه وی فقط زمینه‌ساز و مهیا کننده شرایط برای به وجود آمدن قابلیت‌هاست و [[خداوند متعال]] است که به اقتضای ربوبیتش آن اعمال را به ثمر می‌رساند. به عنوان مثال: اگر انسان تمامی شرایط و زمینه‌های [[نماز]] را فراهم آورد و اهتمام به [[حضور قلب]] نیز داشته باشد و موانع قبولی را مرتفع سازد، نماز او بر [[روح]] وی تأثیر کمالی گذارده و [[جان]] او را از آلودگی‌ها پیرایش می‌دهد. در اینجاست که فقط تهیه مقدمات با [[نمازگزار]] است و اثرگذاری را [[خداوند متعال]] به عمل او عنایت می‌کند و این واقعیت در تمام اعمال آدمی جاری است و [[آیات]] و [[روایات]] بی‌شماری به این معنا دلالت می‌کند، که به برخی از آنها اشاره می‌شود.

	{{متن قرآن\|أَفَرَأَيْتُمْ مَا تَحْرُثُونَ * أَأَنْتُمْ تَزْرَعُونَهُ أَمْ نَحْنُ الزَّارِعُونَ * لَوْ نَشَاءُ لَجَعَلْنَاهُ حُطَامًا فَظَلْتُمْ تَفَكَّهُونَ}}<ref>«آیا آنچه را می‌کارید، دیده‌اید؟ * آیا شما آن را می‌رویانید یا رویاننده ماییم؟ * اگر می‌خواستیم آن را گیاهی خشک و خرد می‌گرداندیم که به پشیمانی می‌افتید» سوره واقعه، آیه ۶۳-۶۵.</ref>.		{{متن قرآن\|أَفَرَأَيْتُمْ مَا تَحْرُثُونَ * أَأَنْتُمْ تَزْرَعُونَهُ أَمْ نَحْنُ الزَّارِعُونَ * لَوْ نَشَاءُ لَجَعَلْنَاهُ حُطَامًا فَظَلْتُمْ تَفَكَّهُونَ}}<ref>«آیا آنچه را می‌کارید، دیده‌اید؟ * آیا شما آن را می‌رویانید یا رویاننده ماییم؟ * اگر می‌خواستیم آن را گیاهی خشک و خرد می‌گرداندیم که به پشیمانی می‌افتید» سوره واقعه، آیه ۶۳-۶۵.</ref>. به این جهت [[حضرت رسول]] {{صل}} در ذیل این [[آیه]] می‌فرماید: هیچ‌گاه کسی از شما نگوید که رویاندم (زرعتُ) بلکه باید بگوید کاشتم<ref>المیزان، ج۱۹، ص۱۴۰.</ref>.
	به این جهت [[حضرت رسول]] {{صل}} در ذیل این [[آیه]] می‌فرماید: هیچ‌گاه کسی از شما نگوید که رویاندم (زرعتُ) بلکه باید بگوید کاشتم<ref>المیزان، ج۱۹، ص۱۴۰.</ref>.
	بنابراین [[ربوبیت]] [[حق تعالی]] اقتضا می‌کند که [[اعمال]] و [[افعال]] [[انسان]] را (چه در جهات [[تشریع]] و چه در ابعاد [[تکوین]]) [[هدایت]] و به ثمر رساند و در نهایت، [[جان آدمی]] از اعمال او متأثر شده و [[رشد]] [[روحی]] پیدا کرده و به حق تعالی [[تقرب]] می‌یابد. [[ظهور]] این ربوبیت نیز چنان‌چه گفته شد به دست [[با کفایت]] حضرات [[ائمه]] {{عم}} است که وسایط [[فیض]] و وسائل [[فیاض]] جل اسمه در بین [[مخلوقات]] هستند.<ref>[[محمد باقر تحریری\|تحریری، محمد باقر]]، [[جلوه‌های لاهوتی ج۱ (کتاب)\|جلوه‌های لاهوتی]]، ج۱ ص ۱۷۷.</ref>		بنابراین [[ربوبیت]] [[حق تعالی]] اقتضا می‌کند که [[اعمال]] و [[افعال]] [[انسان]] را (چه در جهات [[تشریع]] و چه در ابعاد [[تکوین]]) [[هدایت]] و به ثمر رساند و در نهایت، [[جان آدمی]] از اعمال او متأثر شده و [[رشد]] [[روحی]] پیدا کرده و به حق تعالی [[تقرب]] می‌یابد. [[ظهور]] این ربوبیت نیز چنان‌چه گفته شد به دست با کفایت حضرات [[ائمه]] {{عم}} است که وسایط [[فیض]] و وسائل فیاض جل اسمه در بین [[مخلوقات]] هستند<ref>[[محمد باقر تحریری\|تحریری، محمد باقر]]، [[جلوه‌های لاهوتی ج۱ (کتاب)\| جلوه‌های لاهوتی ج۱]]، ص ۱۷۷.</ref>.

	== [[شفاعت کبری]] یا [[مقام محمود]] ==		== [[شفاعت کبری]] یا [[مقام محمود]] ==

Bahmani: /* زمامداری ائمه {{عم}} نسبت به ملائکه */

2023-11-27T05:57:17Z

زمامداری ائمه {{عم}} نسبت به ملائکه

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۷ نوامبر ۲۰۲۳، ساعت ۰۹:۲۷
خط ۱۴۹:		خط ۱۴۹:
	[[اسماء و صفات]] [[حق تعالی]] به واسطه خلقت نوری [[ائمه]] و [[پیامبر]] {{عم}} [[ظهور]] می‌یابد و دیگر موجودات حتی ملائکه مقرب الهی نیز به واسطه این خلقت از خداوند ظهور پیدا کرده و برای [[عبودیت]] او نیز از ایشان کسب [[فیض]] می‌کنند، گرچه عبادت آنها از سنخ [[عبادات]] [[انسان‌ها]] نیست و به اقتضای عوالم وجودیه خود آنها می‌باشد و شاید وساطت هر یک از [[ملائکه]] برای فیض خاصی، عبودیت آنها محسوب شود. و در واقع ملائکه نیز شاگردان [[مکتب]] ائمه {{عم}} به شمار می‌روند لذا هنگامی که از [[حضرت رسول]] {{صل}} سؤال شد: که مقصود از عالین در [[آیه شریفه]] چه کسانی هستند؟ {{متن قرآن\|أَسْتَكْبَرْتَ أَمْ كُنْتَ مِنَ الْعَالِينَ}}<ref>«سرکشی کردی یا از والا رتبگانی؟» سوره ص، آیه ۷۵.</ref> حضرت فرمود: «من و علی و [[فاطمه]] و حسن و حسین {{عم}} هستیم که دو هزار سال قبل از آن‌که خداوند [[آدم]] را [[خلق]] کند در سرادق و پرده‌سرای [[عرش]] پیوسته مشغول [[تسبیح]] [[الهی]] بودیم و ملائکه به واسطه ما تسبیح‌گوی شدند»<ref>{{متن حدیث\|أَنَا وَ عَلِيٌّ وَ فَاطِمَةُ وَ الْحَسَنُ وَ الْحُسَيْنُ {{عم}} كُنَّا فِي سُرَادِقِ الْعَرْشِ نُسَبِّحُ اللَّهَ فَسَبَّحَتِ الْمَلَائِكَةُ بِتَسْبِيحِنَا قَبْلَ أَنْ يَخْلُقَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ آدَمَ بِأَلْفَيْ عَامٍ...}}، بحارالانوار، ج۲۶، ص۳۴۶، ح۱۹.</ref>.		[[اسماء و صفات]] [[حق تعالی]] به واسطه خلقت نوری [[ائمه]] و [[پیامبر]] {{عم}} [[ظهور]] می‌یابد و دیگر موجودات حتی ملائکه مقرب الهی نیز به واسطه این خلقت از خداوند ظهور پیدا کرده و برای [[عبودیت]] او نیز از ایشان کسب [[فیض]] می‌کنند، گرچه عبادت آنها از سنخ [[عبادات]] [[انسان‌ها]] نیست و به اقتضای عوالم وجودیه خود آنها می‌باشد و شاید وساطت هر یک از [[ملائکه]] برای فیض خاصی، عبودیت آنها محسوب شود. و در واقع ملائکه نیز شاگردان [[مکتب]] ائمه {{عم}} به شمار می‌روند لذا هنگامی که از [[حضرت رسول]] {{صل}} سؤال شد: که مقصود از عالین در [[آیه شریفه]] چه کسانی هستند؟ {{متن قرآن\|أَسْتَكْبَرْتَ أَمْ كُنْتَ مِنَ الْعَالِينَ}}<ref>«سرکشی کردی یا از والا رتبگانی؟» سوره ص، آیه ۷۵.</ref> حضرت فرمود: «من و علی و [[فاطمه]] و حسن و حسین {{عم}} هستیم که دو هزار سال قبل از آن‌که خداوند [[آدم]] را [[خلق]] کند در سرادق و پرده‌سرای [[عرش]] پیوسته مشغول [[تسبیح]] [[الهی]] بودیم و ملائکه به واسطه ما تسبیح‌گوی شدند»<ref>{{متن حدیث\|أَنَا وَ عَلِيٌّ وَ فَاطِمَةُ وَ الْحَسَنُ وَ الْحُسَيْنُ {{عم}} كُنَّا فِي سُرَادِقِ الْعَرْشِ نُسَبِّحُ اللَّهَ فَسَبَّحَتِ الْمَلَائِكَةُ بِتَسْبِيحِنَا قَبْلَ أَنْ يَخْلُقَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ آدَمَ بِأَلْفَيْ عَامٍ...}}، بحارالانوار، ج۲۶، ص۳۴۶، ح۱۹.</ref>.

	در این [[روایت]] تسبیح ملائکه به واسطه تسبیح [[معصومین]] {{عم}} اشاره به تقدم رتبی در [[آفرینش]] و تجرد نوری و [[شرافت]] در خلقت حضرات و حتی تقدم در [[تسبیح]] گفتن‌شان بر سایر موجودات دارد. همچنین در [[تفسیر آیه]] {{متن قرآن\|فَكَانَ قَابَ قَوْسَيْنِ أَوْ أَدْنَى}}<ref>«آنگاه (میان او و پیامبر) به اندازه دو کمان یا نزدیک‌تر رسید» سوره نجم، آیه ۹.</ref> [[حضرت رسول]] {{صل}} به اندازه دو کمان یا کمتر از آن به [[خداوند]] نزدیک شد. [[حضرت صادق]] {{ع}} می‌فرماید: «و این [[مقام قرب]] ([[پیامبر]]) در [[شب معراج]] به سبب آن است که آن حضرت نزدیک‌ترین مخلوق به [[خداوند متعال]] است و در جایگاهی قرار گرفت که [[جبرئیل]] به او عرض کرد، قدم بگذار و پیش برو زیرا در جائی قدم می‌گذاری که [[ملک مقرب]] و [[نبی]] مرسلی آنجا قدم نگذاشته است. اگر [[روح]] و [[جان]] حضرتش از آن مقام نبود نمی‌توانست به آن مقام برسد که نسبت به [[پروردگار]] در درجه‌ای قرار گیرد چنان که خداوند فرمود: فاصله او از خداوند به مقدار دو کمان یا کمتر از آن، بلکه نزدیک‌تر بود»<ref>{{عربی\|وَ ذَلِكَ أَنَّهُ كَانَ أَقْرَبَ الْخَلْقِ إِلَى اللَّهِ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى، وَ كَانَ بِالْمَكَانِ الَّذِي قَالَ لَهُ جَبْرَئِيلُ لَمَّا أُسْرِيَ بِهِ إِلَى السَّمَاءِ «تَقَدَّمْ يَا مُحَمَّدُ فَقَدْ وَطِئْتَ مَوْطِئاً- لَمْ يَطَأْهُ مَلَكٌ مُقَرَّبٌ وَ لَا نَبِيٌّ مُرْسَلٌ» وَ لَوْ لَا أَنَّ رُوحَهُ وَ نَفْسَهُ- كَانَتْ مِنْ ذَلِكَ الْمَكَانِ لَمَا قَدَرَ أَنْ يَبْلُغَهُ، فَكَانَ مِنَ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ كَمَا قَالَ اللَّهُ {{متن قرآن\|قَابَ قَوْسَيْنِ أَوْ أَدْنَى}} أَيْ بَلْ أَدْنَى‌}}، المیزان، ج۱۹، ص۳۳.</ref>.		در این [[روایت]] تسبیح ملائکه به واسطه تسبیح [[معصومین]] {{عم}} اشاره به تقدم رتبی در [[آفرینش]] و تجرد نوری و [[شرافت]] در خلقت حضرات و حتی تقدم در [[تسبیح]] گفتن‌شان بر سایر موجودات دارد. همچنین در [[تفسیر آیه]] {{متن قرآن\|فَكَانَ قَابَ قَوْسَيْنِ أَوْ أَدْنَى}}<ref>«آنگاه (میان او و پیامبر) به اندازه دو کمان یا نزدیک‌تر رسید» سوره نجم، آیه ۹.</ref> [[حضرت رسول]] {{صل}} به اندازه دو کمان یا کمتر از آن به [[خداوند]] نزدیک شد. [[حضرت صادق]] {{ع}} می‌فرماید: «و این [[مقام قرب]] ([[پیامبر]]) در [[شب معراج]] به سبب آن است که آن حضرت نزدیک‌ترین مخلوق به [[خداوند متعال]] است و در جایگاهی قرار گرفت که [[جبرئیل]] به او عرض کرد، قدم بگذار و پیش برو زیرا در جائی قدم می‌گذاری که ملک مقرب و [[نبی]] مرسلی آنجا قدم نگذاشته است. اگر [[روح]] و [[جان]] حضرتش از آن مقام نبود نمی‌توانست به آن مقام برسد که نسبت به [[پروردگار]] در درجه‌ای قرار گیرد چنان که خداوند فرمود: فاصله او از خداوند به مقدار دو کمان یا کمتر از آن، بلکه نزدیک‌تر بود»<ref>{{عربی\|وَ ذَلِكَ أَنَّهُ كَانَ أَقْرَبَ الْخَلْقِ إِلَى اللَّهِ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى، وَ كَانَ بِالْمَكَانِ الَّذِي قَالَ لَهُ جَبْرَئِيلُ لَمَّا أُسْرِيَ بِهِ إِلَى السَّمَاءِ «تَقَدَّمْ يَا مُحَمَّدُ فَقَدْ وَطِئْتَ مَوْطِئاً- لَمْ يَطَأْهُ مَلَكٌ مُقَرَّبٌ وَ لَا نَبِيٌّ مُرْسَلٌ» وَ لَوْ لَا أَنَّ رُوحَهُ وَ نَفْسَهُ- كَانَتْ مِنْ ذَلِكَ الْمَكَانِ لَمَا قَدَرَ أَنْ يَبْلُغَهُ، فَكَانَ مِنَ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ كَمَا قَالَ اللَّهُ {{متن قرآن\|قَابَ قَوْسَيْنِ أَوْ أَدْنَى}} أَيْ بَلْ أَدْنَى‌}}، المیزان، ج۱۹، ص۳۳.</ref>.

	حضرت صادق {{ع}} می‌فرماید: چون در [[سیر]] نزولی، کسی از [[حضرت ختمی مرتبت]] به [[حق تعالی]] نزدیک‌تر نبود در سیر صعودی نیز که سیر الی [[الله]] است کسی در مقام و [[منزلت]] ایشان نیست.		حضرت صادق {{ع}} می‌فرماید: چون در [[سیر]] نزولی، کسی از [[حضرت ختمی مرتبت]] به [[حق تعالی]] نزدیک‌تر نبود در سیر صعودی نیز که سیر الی [[الله]] است کسی در مقام و [[منزلت]] ایشان نیست.

Bahmani: /* زمامداری ائمه {{عم}} نسبت به ملائکه */

2023-11-27T05:56:48Z

زمامداری ائمه {{عم}} نسبت به ملائکه

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۷ نوامبر ۲۰۲۳، ساعت ۰۹:۲۶
خط ۱۴۷:		خط ۱۴۷:
	[[امام صادق]] {{ع}} در این باره می‌فرماید: «همانا [[خداوند]] ما را آفرید و [[نیکو]] آفرید، و ما را صورت داد و صورت ما را نیکو قرار داد و به [[عبادت]] ما خداوند عبادت شد و اگر ما نبودیم او عبادت نمی‌شد»<ref>{{متن حدیث\| إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ خَلَقَنَا فَأَحْسَنَ خَلْقَنَا وَ صَوَّرَنَا فَأَحْسَنَ صُوَرَنَا... وَ بِعِبَادَتِنَا عُبِدَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ وَ لَوْلَانَا مَا عُبِدَ اللَّهُ}}، اصول کافی، ج۱، ص۱۹۳، ح۶.</ref>.		[[امام صادق]] {{ع}} در این باره می‌فرماید: «همانا [[خداوند]] ما را آفرید و [[نیکو]] آفرید، و ما را صورت داد و صورت ما را نیکو قرار داد و به [[عبادت]] ما خداوند عبادت شد و اگر ما نبودیم او عبادت نمی‌شد»<ref>{{متن حدیث\| إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ خَلَقَنَا فَأَحْسَنَ خَلْقَنَا وَ صَوَّرَنَا فَأَحْسَنَ صُوَرَنَا... وَ بِعِبَادَتِنَا عُبِدَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ وَ لَوْلَانَا مَا عُبِدَ اللَّهُ}}، اصول کافی، ج۱، ص۱۹۳، ح۶.</ref>.

	[[اسماء و صفات]] [[حق تعالی]] به واسطه خلقت نوری [[ائمه]] و [[پیامبر]] {{عم}} [[ظهور]] می‌یابد و دیگر موجودات حتی [[ملائکه مقرب الهی]] نیز به واسطه این خلقت از خداوند ظهور پیدا کرده و برای [[عبودیت]] او نیز از ایشان کسب [[فیض]] می‌کنند، گرچه عبادت آنها از سنخ [[عبادات]] [[انسان‌ها]] نیست و به اقتضای عوالم وجودیه خود آنها می‌باشد و شاید وساطت هر یک از [[ملائکه]] برای فیض خاصی، عبودیت آنها محسوب شود. و در واقع ملائکه نیز [[شاگردان]] [[مکتب]] ائمه {{عم}} به شمار می‌روند لذا هنگامی که از [[حضرت رسول]] {{صل}} سؤال شد: که مقصود از عالین در [[آیه شریفه]] چه کسانی هستند؟ {{متن قرآن\|أَسْتَكْبَرْتَ أَمْ كُنْتَ مِنَ الْعَالِينَ}}<ref>«سرکشی کردی یا از والا رتبگانی؟» سوره ص، آیه ۷۵.</ref> حضرت فرمود: «من و علی و [[فاطمه]] و حسن و حسین {{عم}} هستیم که دو هزار سال قبل از آن‌که خداوند [[آدم]] را [[خلق]] کند در سرادق و پرده‌سرای [[عرش]] پیوسته مشغول [[تسبیح]] [[الهی]] بودیم و ملائکه به واسطه ما تسبیح‌گوی شدند»<ref>{{متن حدیث\|أَنَا وَ عَلِيٌّ وَ فَاطِمَةُ وَ الْحَسَنُ وَ الْحُسَيْنُ {{عم}} كُنَّا فِي سُرَادِقِ الْعَرْشِ نُسَبِّحُ اللَّهَ فَسَبَّحَتِ الْمَلَائِكَةُ بِتَسْبِيحِنَا قَبْلَ أَنْ يَخْلُقَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ آدَمَ بِأَلْفَيْ عَامٍ...}}، بحارالانوار، ج۲۶، ص۳۴۶، ح۱۹.</ref>.		[[اسماء و صفات]] [[حق تعالی]] به واسطه خلقت نوری [[ائمه]] و [[پیامبر]] {{عم}} [[ظهور]] می‌یابد و دیگر موجودات حتی ملائکه مقرب الهی نیز به واسطه این خلقت از خداوند ظهور پیدا کرده و برای [[عبودیت]] او نیز از ایشان کسب [[فیض]] می‌کنند، گرچه عبادت آنها از سنخ [[عبادات]] [[انسان‌ها]] نیست و به اقتضای عوالم وجودیه خود آنها می‌باشد و شاید وساطت هر یک از [[ملائکه]] برای فیض خاصی، عبودیت آنها محسوب شود. و در واقع ملائکه نیز شاگردان [[مکتب]] ائمه {{عم}} به شمار می‌روند لذا هنگامی که از [[حضرت رسول]] {{صل}} سؤال شد: که مقصود از عالین در [[آیه شریفه]] چه کسانی هستند؟ {{متن قرآن\|أَسْتَكْبَرْتَ أَمْ كُنْتَ مِنَ الْعَالِينَ}}<ref>«سرکشی کردی یا از والا رتبگانی؟» سوره ص، آیه ۷۵.</ref> حضرت فرمود: «من و علی و [[فاطمه]] و حسن و حسین {{عم}} هستیم که دو هزار سال قبل از آن‌که خداوند [[آدم]] را [[خلق]] کند در سرادق و پرده‌سرای [[عرش]] پیوسته مشغول [[تسبیح]] [[الهی]] بودیم و ملائکه به واسطه ما تسبیح‌گوی شدند»<ref>{{متن حدیث\|أَنَا وَ عَلِيٌّ وَ فَاطِمَةُ وَ الْحَسَنُ وَ الْحُسَيْنُ {{عم}} كُنَّا فِي سُرَادِقِ الْعَرْشِ نُسَبِّحُ اللَّهَ فَسَبَّحَتِ الْمَلَائِكَةُ بِتَسْبِيحِنَا قَبْلَ أَنْ يَخْلُقَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ آدَمَ بِأَلْفَيْ عَامٍ...}}، بحارالانوار، ج۲۶، ص۳۴۶، ح۱۹.</ref>.

	در این [[روایت]] تسبیح ملائکه به واسطه تسبیح [[معصومین]] {{عم}} اشاره به تقدم رتبی در [[آفرینش]] و تجرد نوری و [[شرافت]] در خلقت حضرات و حتی تقدم در [[تسبیح]] گفتن‌شان بر سایر موجودات دارد. همچنین در [[تفسیر آیه]] {{متن قرآن\|فَكَانَ قَابَ قَوْسَيْنِ أَوْ أَدْنَى}}<ref>«آنگاه (میان او و پیامبر) به اندازه دو کمان یا نزدیک‌تر رسید» سوره نجم، آیه ۹.</ref> [[حضرت رسول]] {{صل}} به اندازه دو کمان یا کمتر از آن به [[خداوند]] نزدیک شد. [[حضرت صادق]] {{ع}} می‌فرماید: «و این [[مقام قرب]] ([[پیامبر]]) در [[شب معراج]] به سبب آن است که آن حضرت نزدیک‌ترین مخلوق به [[خداوند متعال]] است و در جایگاهی قرار گرفت که [[جبرئیل]] به او عرض کرد، قدم بگذار و پیش برو زیرا در جائی قدم می‌گذاری که [[ملک مقرب]] و [[نبی]] مرسلی آنجا قدم نگذاشته است. اگر [[روح]] و [[جان]] حضرتش از آن [[مقام]] نبود نمی‌توانست به آن مقام برسد که نسبت به [[پروردگار]] در درجه‌ای قرار گیرد چنان که خداوند فرمود: فاصله او از خداوند به مقدار دو کمان یا کمتر از آن، بلکه نزدیک‌تر بود»<ref>{{عربی\|وَ ذَلِكَ أَنَّهُ كَانَ أَقْرَبَ الْخَلْقِ إِلَى اللَّهِ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى، وَ كَانَ بِالْمَكَانِ الَّذِي قَالَ لَهُ جَبْرَئِيلُ لَمَّا أُسْرِيَ بِهِ إِلَى السَّمَاءِ «تَقَدَّمْ يَا مُحَمَّدُ فَقَدْ وَطِئْتَ مَوْطِئاً- لَمْ يَطَأْهُ مَلَكٌ مُقَرَّبٌ وَ لَا نَبِيٌّ مُرْسَلٌ» وَ لَوْ لَا أَنَّ رُوحَهُ وَ نَفْسَهُ- كَانَتْ مِنْ ذَلِكَ الْمَكَانِ لَمَا قَدَرَ أَنْ يَبْلُغَهُ، فَكَانَ مِنَ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ كَمَا قَالَ اللَّهُ {{متن قرآن\|قَابَ قَوْسَيْنِ أَوْ أَدْنَى}} أَيْ بَلْ أَدْنَى‌}}، المیزان، ج۱۹، ص۳۳.</ref>.		در این [[روایت]] تسبیح ملائکه به واسطه تسبیح [[معصومین]] {{عم}} اشاره به تقدم رتبی در [[آفرینش]] و تجرد نوری و [[شرافت]] در خلقت حضرات و حتی تقدم در [[تسبیح]] گفتن‌شان بر سایر موجودات دارد. همچنین در [[تفسیر آیه]] {{متن قرآن\|فَكَانَ قَابَ قَوْسَيْنِ أَوْ أَدْنَى}}<ref>«آنگاه (میان او و پیامبر) به اندازه دو کمان یا نزدیک‌تر رسید» سوره نجم، آیه ۹.</ref> [[حضرت رسول]] {{صل}} به اندازه دو کمان یا کمتر از آن به [[خداوند]] نزدیک شد. [[حضرت صادق]] {{ع}} می‌فرماید: «و این [[مقام قرب]] ([[پیامبر]]) در [[شب معراج]] به سبب آن است که آن حضرت نزدیک‌ترین مخلوق به [[خداوند متعال]] است و در جایگاهی قرار گرفت که [[جبرئیل]] به او عرض کرد، قدم بگذار و پیش برو زیرا در جائی قدم می‌گذاری که [[ملک مقرب]] و [[نبی]] مرسلی آنجا قدم نگذاشته است. اگر [[روح]] و [[جان]] حضرتش از آن مقام نبود نمی‌توانست به آن مقام برسد که نسبت به [[پروردگار]] در درجه‌ای قرار گیرد چنان که خداوند فرمود: فاصله او از خداوند به مقدار دو کمان یا کمتر از آن، بلکه نزدیک‌تر بود»<ref>{{عربی\|وَ ذَلِكَ أَنَّهُ كَانَ أَقْرَبَ الْخَلْقِ إِلَى اللَّهِ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى، وَ كَانَ بِالْمَكَانِ الَّذِي قَالَ لَهُ جَبْرَئِيلُ لَمَّا أُسْرِيَ بِهِ إِلَى السَّمَاءِ «تَقَدَّمْ يَا مُحَمَّدُ فَقَدْ وَطِئْتَ مَوْطِئاً- لَمْ يَطَأْهُ مَلَكٌ مُقَرَّبٌ وَ لَا نَبِيٌّ مُرْسَلٌ» وَ لَوْ لَا أَنَّ رُوحَهُ وَ نَفْسَهُ- كَانَتْ مِنْ ذَلِكَ الْمَكَانِ لَمَا قَدَرَ أَنْ يَبْلُغَهُ، فَكَانَ مِنَ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ كَمَا قَالَ اللَّهُ {{متن قرآن\|قَابَ قَوْسَيْنِ أَوْ أَدْنَى}} أَيْ بَلْ أَدْنَى‌}}، المیزان، ج۱۹، ص۳۳.</ref>.

	حضرت صادق {{ع}} می‌فرماید: چون در [[سیر]] نزولی، کسی از [[حضرت ختمی مرتبت]] به [[حق تعالی]] نزدیک‌تر نبود در سیر صعودی نیز که سیر الی [[الله]] است کسی در مقام و [[منزلت]] ایشان نیست.		حضرت صادق {{ع}} می‌فرماید: چون در [[سیر]] نزولی، کسی از [[حضرت ختمی مرتبت]] به [[حق تعالی]] نزدیک‌تر نبود در سیر صعودی نیز که سیر الی [[الله]] است کسی در مقام و [[منزلت]] ایشان نیست.

Bahmani در ‏۲۷ نوامبر ۲۰۲۳، ساعت ۰۵:۵۵

2023-11-27T05:55:57Z

نمایش تغییرات