روح القدس در حدیث - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Bahmani: /* روایاتی دربارۀ روح القدس */

2024-04-24T08:17:01Z

روایاتی دربارۀ روح القدس

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۴ آوریل ۲۰۲۴، ساعت ۱۱:۴۷
خط ۱۲:		خط ۱۲:
	# [[مفضل بن عمر]] می‌‌گوید: [[امام صادق]] {{ع}} فرمودند: "روح القدس نمی‌خوابد و [[غفلت]] نمی‌کند و [[لهو]] و [[سهو]] و [[خطا]] ندارد و روح القدس ثابت است و [[امام]] به واسطه آن شرق و [[غرب]] و خشکی و دریای [[زمین]] را می‌بیند". عرض کردم: فدایت شوم [[امام]] می‌تواند آنچه را که در [[بغداد]] است با دست بگیرد؟ حضرت فرمودند: «بله تا آنچه را که زیر [[عرش]] است می‌تواند"<ref>{{متن حدیث\|رُوحُ الْقُدُسِ لَا يَنَامُ وَ لَا يَغْفُلُ وَ لَا يَلْهُو وَ لَا يَسْهُو وَ الْأَرْبَعَةُ الْأَرْوَاحُ تَنَامُ وَ تَلْهُو وَ تَغْفُلُ وَ تَسْهُوَ وَ رُوحُ الْقُدُسِ ثَابِتٌ يَرَى بِهِ مَا فِي شَرْقِ الْأَرْضِ وَ غَرْبِهَا وَ بَرِّهَا وَ بَحْرِهَا قُلْتُ جُعِلْتُ فِدَاكَ يَتَنَاوَلُ الْإِمَامُ مَا بِبَغْدَادَ بِيَدِهِ قَالَ نَعَمْ وَ مَا دُونَ الْعَرْشِ}}؛ صفار، محمد بن حسن، بصائرالدرجات، ج ۱، ص ۴۵۴.</ref>.<ref>ر.ک: [[محمد بیابانی اسکوئی\|بیابانی اسکوئی، محمد]]، [[امامت ۵ (کتاب)\|امامت]]، ص ۱۳۷ ـ ۱۴۰؛ [[حسن مهدی‌فر\|مهدی‌فر، حسن]]، [[علوم اهل بیت ویژگی‌ها ابعاد و مبادی آن (پایان‌نامه)\|علوم اهل بیت ویژگی‌ها ابعاد و مبادی آن]]، ص ۱۷۱؛ [[حسین گنجی\|گنجی، حسین]]، [[امام‌شناسی ۱ (کتاب)\|امام‌شناسی]]، ج ۱، ص ۱۵۵.</ref>		# [[مفضل بن عمر]] می‌‌گوید: [[امام صادق]] {{ع}} فرمودند: "روح القدس نمی‌خوابد و [[غفلت]] نمی‌کند و [[لهو]] و [[سهو]] و [[خطا]] ندارد و روح القدس ثابت است و [[امام]] به واسطه آن شرق و [[غرب]] و خشکی و دریای [[زمین]] را می‌بیند". عرض کردم: فدایت شوم [[امام]] می‌تواند آنچه را که در [[بغداد]] است با دست بگیرد؟ حضرت فرمودند: «بله تا آنچه را که زیر [[عرش]] است می‌تواند"<ref>{{متن حدیث\|رُوحُ الْقُدُسِ لَا يَنَامُ وَ لَا يَغْفُلُ وَ لَا يَلْهُو وَ لَا يَسْهُو وَ الْأَرْبَعَةُ الْأَرْوَاحُ تَنَامُ وَ تَلْهُو وَ تَغْفُلُ وَ تَسْهُوَ وَ رُوحُ الْقُدُسِ ثَابِتٌ يَرَى بِهِ مَا فِي شَرْقِ الْأَرْضِ وَ غَرْبِهَا وَ بَرِّهَا وَ بَحْرِهَا قُلْتُ جُعِلْتُ فِدَاكَ يَتَنَاوَلُ الْإِمَامُ مَا بِبَغْدَادَ بِيَدِهِ قَالَ نَعَمْ وَ مَا دُونَ الْعَرْشِ}}؛ صفار، محمد بن حسن، بصائرالدرجات، ج ۱، ص ۴۵۴.</ref>.<ref>ر.ک: [[محمد بیابانی اسکوئی\|بیابانی اسکوئی، محمد]]، [[امامت ۵ (کتاب)\|امامت]]، ص ۱۳۷ ـ ۱۴۰؛ [[حسن مهدی‌فر\|مهدی‌فر، حسن]]، [[علوم اهل بیت ویژگی‌ها ابعاد و مبادی آن (پایان‌نامه)\|علوم اهل بیت ویژگی‌ها ابعاد و مبادی آن]]، ص ۱۷۱؛ [[حسین گنجی\|گنجی، حسین]]، [[امام‌شناسی ۱ (کتاب)\|امام‌شناسی]]، ج ۱، ص ۱۵۵.</ref>
	# [[امام صادق]] {{ع}} در [[تفسیر]] آیۀ {{متن قرآن\|وَالسَّابِقُونَ السَّابِقُونَ أُولَئِكَ الْمُقَرَّبُونَ}}<ref>«و (سوم) پیشتازان پیشتاز آنانند که نزدیکان (به خداوند) اند» سوره واقعه، آیه ۱۰ ـ ۱۱.</ref> فرمودند: "آنها پیش‌گامان [[رسولان الهی]] و [[بندگان]] خاص خدایند که [[خداوند]] در آنها پنج [[روح]] قرار داده و یکی از آنها روح القدس است که به وسیلۀ آن مطالب را [[درک]] می‌کنند"<ref>{{متن حدیث\|فَالسَّابِقُونَ هُمْ رُسُلُ اللَّهِ ع وَ خَاصَّةُ اللَّهِ مِنْ‏ خَلْقِهِ جَعَلَ فِيهِمْ خَمْسَةَ أَرْوَاحٍ أَيَّدَهُمْ بِرُوحِ الْقُدُسِ فَبِهِ عَرَفُوا الْأَشْيَاءَ}}؛ کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، ج ۱، ص ۲۷۱.</ref>.<ref>ر.ک: [[سید محمد جعفر سبحانی\|سبحانی، سید محمد جعفر]]، [[منابع علم امامان شیعه (کتاب)\|منابع علم امامان شیعه]]، ص ۱۴۱ ـ ۱۴۴؛ [[حسن مهدی‌فر\|مهدی‌فر، حسن]]، [[علوم اهل بیت ویژگی‌ها ابعاد و مبادی آن (پایان‌نامه)\|علوم اهل بیت ویژگی‌ها ابعاد و مبادی آن]]، ص ۱۷۱.</ref>		# [[امام صادق]] {{ع}} در [[تفسیر]] آیۀ {{متن قرآن\|وَالسَّابِقُونَ السَّابِقُونَ أُولَئِكَ الْمُقَرَّبُونَ}}<ref>«و (سوم) پیشتازان پیشتاز آنانند که نزدیکان (به خداوند) اند» سوره واقعه، آیه ۱۰ ـ ۱۱.</ref> فرمودند: "آنها پیش‌گامان [[رسولان الهی]] و [[بندگان]] خاص خدایند که [[خداوند]] در آنها پنج [[روح]] قرار داده و یکی از آنها روح القدس است که به وسیلۀ آن مطالب را [[درک]] می‌کنند"<ref>{{متن حدیث\|فَالسَّابِقُونَ هُمْ رُسُلُ اللَّهِ ع وَ خَاصَّةُ اللَّهِ مِنْ‏ خَلْقِهِ جَعَلَ فِيهِمْ خَمْسَةَ أَرْوَاحٍ أَيَّدَهُمْ بِرُوحِ الْقُدُسِ فَبِهِ عَرَفُوا الْأَشْيَاءَ}}؛ کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، ج ۱، ص ۲۷۱.</ref>.<ref>ر.ک: [[سید محمد جعفر سبحانی\|سبحانی، سید محمد جعفر]]، [[منابع علم امامان شیعه (کتاب)\|منابع علم امامان شیعه]]، ص ۱۴۱ ـ ۱۴۴؛ [[حسن مهدی‌فر\|مهدی‌فر، حسن]]، [[علوم اهل بیت ویژگی‌ها ابعاد و مبادی آن (پایان‌نامه)\|علوم اهل بیت ویژگی‌ها ابعاد و مبادی آن]]، ص ۱۷۱.</ref>
	# همچنین [[ابابصیر]] از [[امام صادق]] {{ع}} دربارۀ آیه {{متن قرآن\|وَكَذَلِكَ أَوْحَيْنَا إِلَيْكَ رُوحًا مِنْ أَمْرِنَا}}<ref>«و بدین‌گونه ما روحی از امر خویش را به تو وحی کردیم» سوره شوری، آیه ۵۲.</ref> سؤال کرد، [[امام]] فرمودند: "[[روح]] آفریده‌ای است که به [[خدا]] قسم از [[جبرئیل]] و [[میکائیل]] بزرگ‌تر است. او همراه [[رسول خدا]] {{صل}} بوده و به او از [[عوالم]] مختلف خبر می‌داده و او را [[تأیید]] و تصدیق می‌کرده است. اکنون همان [[روح]] با [[ائمۀ اطهار]] است و به آنها خبر می‌دهد و آنها را [[تأیید]] و [[تصدیق]] می‌کند"<ref>{{متن حدیث\|خَلْقٌ مِنْ خَلْقِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ أَعْظَمُ مِنْ جَبْرَئِيلَ وَ مِيكَائِيلَ كَانَ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ ص يُخْبِرُهُ وَ يُسَدِّدُهُ وَ هُوَ مَعَ الْأَئِمَّةِ مِنْ بَعْدِهِ}}؛ کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، ج ۱، ص ۲۷۳.</ref>.<ref>ر.ک: [[سید محمد جعفر سبحانی\|سبحانی، سید محمد جعفر]]، [[منابع علم امامان شیعه (کتاب)\|منابع علم امامان شیعه]]، ص ۱۴۱ ـ ۱۴۴؛ [[سید مجتبی حسینی\|حسینی، سید مجتبی]]، [[مقامات اولیاء (کتاب)\|مقامات اولیاء]]، ص ۳۶؛ [[محمد زمان رستمی\|رستمی، محمد زمان]]، [[طاهره آل‌بویه\|آل‌بویه، طاهره]]، [[علم امام ۲ (کتاب)\|علم امام]]؛ [[حسن مهدی‌فر\|مهدی‌فر، حسن]]، [[علوم اهل بیت ویژگی‌ها ابعاد و مبادی آن (پایان‌نامه)\|علوم اهل بیت ویژگی‌ها ابعاد و مبادی آن]]، ص ۱۷۱.</ref>		# همچنین [[ابابصیر]] از [[امام صادق]] {{ع}} دربارۀ آیه {{متن قرآن\|وَكَذَلِكَ أَوْحَيْنَا إِلَيْكَ رُوحًا مِنْ أَمْرِنَا}}<ref>«و بدین‌گونه ما روحی از امر خویش را به تو وحی کردیم» سوره شوری، آیه ۵۲.</ref> سؤال کرد، [[امام]] فرمودند: "[[روح]] آفریده‌ای است که به [[خدا]] قسم از [[جبرئیل]] و [[میکائیل]] بزرگ‌تر است. او همراه [[رسول خدا]] {{صل}} بوده و به او از [[عوالم]] مختلف خبر می‌داده و او را [[تأیید]] و تصدیق می‌کرده است. اکنون همان [[روح]] با [[ائمۀ اطهار]] است و به آنها خبر می‌دهد و آنها را [[تأیید]] و تصدیق می‌کند"<ref>{{متن حدیث\|خَلْقٌ مِنْ خَلْقِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ أَعْظَمُ مِنْ جَبْرَئِيلَ وَ مِيكَائِيلَ كَانَ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ ص يُخْبِرُهُ وَ يُسَدِّدُهُ وَ هُوَ مَعَ الْأَئِمَّةِ مِنْ بَعْدِهِ}}؛ کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، ج ۱، ص ۲۷۳.</ref>.<ref>ر.ک: [[سید محمد جعفر سبحانی\|سبحانی، سید محمد جعفر]]، [[منابع علم امامان شیعه (کتاب)\|منابع علم امامان شیعه]]، ص ۱۴۱ ـ ۱۴۴؛ [[سید مجتبی حسینی\|حسینی، سید مجتبی]]، [[مقامات اولیاء (کتاب)\|مقامات اولیاء]]، ص ۳۶؛ [[محمد زمان رستمی\|رستمی، محمد زمان]]، [[طاهره آل‌بویه\|آل‌بویه، طاهره]]، [[علم امام ۲ (کتاب)\|علم امام]]؛ [[حسن مهدی‌فر\|مهدی‌فر، حسن]]، [[علوم اهل بیت ویژگی‌ها ابعاد و مبادی آن (پایان‌نامه)\|علوم اهل بیت ویژگی‌ها ابعاد و مبادی آن]]، ص ۱۷۱.</ref>
	# [[ابوحمزه]] [[نقل]] می‌کند: از [[امام صادق]] {{ع}} درباره علمشان پرسیدم که آیا آن را همچون [[علوم]] دیگر افراد از دهان [[مردم]] فرا می‌گیرند یا در کتابی است که در نزد آنان است و آن را می‌خوانند و علومی را می‌آموزند؟ [[امام]] {{ع}} فرمودند: "مسأله از آنچه می‌پنداری بالاتر و مهم‌تر است! آیا [[آیه قرآن]] را نشنیده‌ای که می‌فرماید: «ای [[پیامبر]] ما بودیم که "[[روح]]" را که از امر ماست به سویت فرستادیم و تو پیش از آن نسبت به کتاب و [[ایمان]] چیزی نمی‌دانستی؟»<ref>سورۀ شوری، آیۀ ۵۲</ref> (...) پس آن هنگام که [[خداوند]] [[روح]] را به سوی [[پیامبر]] فرستاد، از طریق آن [[آگاهی]] و فهم کسب نمود و این [[روح]] امری است که [[خداوند]] به هرکس که مشیت‌اش تعلق گیرد اعطا می‌نماید و هرگاه به بنده‌ای اعطا نفرماید، او را فهم و [[آگاهی]] [[تعلیم]] دهد"<ref>{{متن حدیث\|سَأَلْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ ع عَنِ الْعِلْمِ أَ هُو عِلْمٌ يَتَعَلَّمُهُ الْعَالِمُ مِنْ أَفْوَاهِ الرِّجَالِ أَمْ فِي الْكِتَابِ عِنْدَكُمْ تَقْرَءُونَهُ فَتَعْلَمُونَ مِنْهُ قَالَ الْأَمْرُ أَعْظَمُ مِنْ ذَلِكَ وَ أَوْجَبُ أَ مَا سَمِعْتَ قَوْلَ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ- وَ كَذلِكَ أَوْحَيْنا إِلَيْكَ رُوحاً مِنْ أَمْرِنا ما كُنْتَ تَدْرِي مَا الْكِتابُ وَ لَا الْإِيمانُ ثُمَّ قَالَ أَيَّ شَيْ‏ءٍ يَقُولُ أَصْحَابُكُمْ فِي هَذِهِ الْآيَةِ أَ يُقِرُّونَ أَنَّهُ كَانَ فِي حَالٍ لَا يَدْرِي مَا الْكِتَابُ وَ لَا الْإِيمَانُ فَقُلْتُ لَا أَدْرِي جُعِلْتُ فِدَاكَ مَا يَقُولُونَ فَقَالَ لِي بَلَى قَدْ كَانَ فِي حَالٍ لَا يَدْرِي مَا الْكِتَابُ وَ لَا الْإِيمَانُ حَتَّى بَعَثَ اللَّهُ تَعَالَى الرُّوحَ الَّتِي ذُكِرَ فِي الْكِتَابِ فَلَمَّا أَوْحَاهَا إِلَيْهِ عَلَّمَ بِهَا الْعِلْمَ وَ الْفَهْمَ وَ هِيَ الرُّوحُ الَّتِي يُعْطِيهَا اللَّهُ تَعَالَى مَنْ شَاءَ فَإِذَا أَعْطَاهَا عَبْداً عَلَّمَهُ الْفَهْمَ}}؛ کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، ج ١، ص ٢٧٣، ح ۵.</ref>.<ref>ر.ک: [[محسن غرویان\|غرویان، محسن]]، [[سید محمد حسین میرباقری\|میرباقری، سید محمد حسین]]، [[محمد رضا غلامی\|غلامی، محمد رضا]]، [[بحثی مبسوط در آموزش عقاید (کتاب)\|بحثی مبسوط در آموزش عقاید]]، ص ۴۳؛ [[محمد تقی شاکر\|شاکر، محمد تقی]]، [[منابع علم امام در قرآن و روایات (پایان‌نامه)\|منابع علم امام در قرآن و روایات]]، ص ۱۹؛ [[محمد نظیر عرفانی\|عرفانی، محمد نظیر]]، [[بررسی علم غیب معصومان در تفاسیر فریقین (پایان‌نامه)\|بررسی علم غیب معصومان در تفاسیر فریقین]]، ص ۱۹۲؛ [[محمد زمان رستمی\|رستمی، محمد زمان]]، [[طاهره آل‌بویه\|آل‌بویه، طاهره]]، [[علم امام ۲ (کتاب)\|علم امام]]؛ [[زهرةالسادات میرترابی حسینی\|میرترابی حسینی، زهرةالسادات]]، [[علم لدنی در قرآن و حدیث (پایان‌نامه)\|علم لدنی در قرآن و حدیث]]، ص ۷۴.</ref>		# [[ابوحمزه]] [[نقل]] می‌کند: از [[امام صادق]] {{ع}} درباره علمشان پرسیدم که آیا آن را همچون [[علوم]] دیگر افراد از دهان [[مردم]] فرا می‌گیرند یا در کتابی است که در نزد آنان است و آن را می‌خوانند و علومی را می‌آموزند؟ [[امام]] {{ع}} فرمودند: "مسأله از آنچه می‌پنداری بالاتر و مهم‌تر است! آیا [[آیه قرآن]] را نشنیده‌ای که می‌فرماید: «ای [[پیامبر]] ما بودیم که "[[روح]]" را که از امر ماست به سویت فرستادیم و تو پیش از آن نسبت به کتاب و [[ایمان]] چیزی نمی‌دانستی؟»<ref>سورۀ شوری، آیۀ ۵۲</ref> (...) پس آن هنگام که [[خداوند]] [[روح]] را به سوی [[پیامبر]] فرستاد، از طریق آن [[آگاهی]] و فهم کسب نمود و این [[روح]] امری است که [[خداوند]] به هرکس که مشیت‌اش تعلق گیرد اعطا می‌نماید و هرگاه به بنده‌ای اعطا نفرماید، او را فهم و [[آگاهی]] [[تعلیم]] دهد"<ref>{{متن حدیث\|سَأَلْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ ع عَنِ الْعِلْمِ أَ هُو عِلْمٌ يَتَعَلَّمُهُ الْعَالِمُ مِنْ أَفْوَاهِ الرِّجَالِ أَمْ فِي الْكِتَابِ عِنْدَكُمْ تَقْرَءُونَهُ فَتَعْلَمُونَ مِنْهُ قَالَ الْأَمْرُ أَعْظَمُ مِنْ ذَلِكَ وَ أَوْجَبُ أَ مَا سَمِعْتَ قَوْلَ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ- وَ كَذلِكَ أَوْحَيْنا إِلَيْكَ رُوحاً مِنْ أَمْرِنا ما كُنْتَ تَدْرِي مَا الْكِتابُ وَ لَا الْإِيمانُ ثُمَّ قَالَ أَيَّ شَيْ‏ءٍ يَقُولُ أَصْحَابُكُمْ فِي هَذِهِ الْآيَةِ أَ يُقِرُّونَ أَنَّهُ كَانَ فِي حَالٍ لَا يَدْرِي مَا الْكِتَابُ وَ لَا الْإِيمَانُ فَقُلْتُ لَا أَدْرِي جُعِلْتُ فِدَاكَ مَا يَقُولُونَ فَقَالَ لِي بَلَى قَدْ كَانَ فِي حَالٍ لَا يَدْرِي مَا الْكِتَابُ وَ لَا الْإِيمَانُ حَتَّى بَعَثَ اللَّهُ تَعَالَى الرُّوحَ الَّتِي ذُكِرَ فِي الْكِتَابِ فَلَمَّا أَوْحَاهَا إِلَيْهِ عَلَّمَ بِهَا الْعِلْمَ وَ الْفَهْمَ وَ هِيَ الرُّوحُ الَّتِي يُعْطِيهَا اللَّهُ تَعَالَى مَنْ شَاءَ فَإِذَا أَعْطَاهَا عَبْداً عَلَّمَهُ الْفَهْمَ}}؛ کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، ج ١، ص ٢٧٣، ح ۵.</ref>.<ref>ر.ک: [[محسن غرویان\|غرویان، محسن]]، [[سید محمد حسین میرباقری\|میرباقری، سید محمد حسین]]، [[محمد رضا غلامی\|غلامی، محمد رضا]]، [[بحثی مبسوط در آموزش عقاید (کتاب)\|بحثی مبسوط در آموزش عقاید]]، ص ۴۳؛ [[محمد تقی شاکر\|شاکر، محمد تقی]]، [[منابع علم امام در قرآن و روایات (پایان‌نامه)\|منابع علم امام در قرآن و روایات]]، ص ۱۹؛ [[محمد نظیر عرفانی\|عرفانی، محمد نظیر]]، [[بررسی علم غیب معصومان در تفاسیر فریقین (پایان‌نامه)\|بررسی علم غیب معصومان در تفاسیر فریقین]]، ص ۱۹۲؛ [[محمد زمان رستمی\|رستمی، محمد زمان]]، [[طاهره آل‌بویه\|آل‌بویه، طاهره]]، [[علم امام ۲ (کتاب)\|علم امام]]؛ [[زهرةالسادات میرترابی حسینی\|میرترابی حسینی، زهرةالسادات]]، [[علم لدنی در قرآن و حدیث (پایان‌نامه)\|علم لدنی در قرآن و حدیث]]، ص ۷۴.</ref>
	# [[مفضل بن عمر]] از [[امام صادق]] {{ع}} از [[علم امام]] نسبت به آنچه در اقطار [[زمین]] است، در حالی که [[امام]] در میان [[خانه]] است و پرده هم جلو او افتاده پرسید. [[امام]] {{ع}} فرمود: "ای [[مفضل]] به [[راستی]] [[خداوند]] در [[پیامبر]] {{صل}} پنج [[روح]] نهاده، [[روح]] [[حیات]]، [[روح]] [[توانایی]]، [[روح]] [[شهوت]]، [[روح]] [[ایمان]] و روح القدس که به وسیلۀ آن تحمل [[نبوت]] کند و چون [[پیامبر]] در گذرد، روح القدس از او منتقل شود و متعلق به [[امام]] گردد. روح القدس نه بخوابد، نه [[غفلت]] کند، نه به [[بازی]] سرگرم شود، نه به خود ببالد و مغرور شود، نه [[فریب]] خورد و نه دست‌خوشِ [[دروغ]] گردد، ولی آن چهار [[روح]] دیگر بخوابند، [[غفلت]] کنند، به [[بازی]] سرگرم شوند، بر خود ببالند و [[فریب]] خورند و [[امام]] همه چیز را با روح القدس [[درک]] می‌کند"<ref>{{متن حدیث\|سَأَلْتُهُ عَنْ عِلْمِ الْإِمَامِ بِمَا فِي أَقْطَارِ الْأَرْضِ وَ هُوَ فِي بَيْتِهِ مُرْخًى عَلَيْهِ سِتْرُهُ فَقَالَ يَا مُفَضَّلُ إِنَّ اللَّهَ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى جَعَلَ فِي النَّبِيِّ ص خَمْسَةَ أَرْوَاحٍ رُوحَ الْحَيَاةِ فَبِهِ دَبَّ وَ دَرَجَ وَ رُوحَ الْقُوَّةِ فَبِهِ نَهَضَ وَ جَاهَدَ وَ رُوحَ الشَّهْوَةِ فَبِهِ أَكَلَ وَ شَرِبَ وَ أَتَى النِّسَاءَ مِنَ الْحَلَالِ وَ رُوحَ الْإِيمَانِ فَبِهِ آمَنَ وَ عَدَلَ- وَ رُوحَ الْقُدُسِ فَبِهِ حَمَلَ النُّبُوَّةَ فَإِذَا قُبِضَ النَّبِيُّ ص انْتَقَلَ رُوحُ الْقُدُسِ «۱» فَصَارَ إِلَى الْإِمَامِ وَ رُوحُ الْقُدُسِ لَا يَنَامُ وَ لَا يَغْفُلُ وَ لَا يَلْهُو وَ لَا يَزْهُو وَ الْأَرْبَعَةُ الْأَرْوَاحِ تَنَامُ وَ تَغْفُلُ وَ تَزْهُو وَ تَلْهُو وَ رُوحُ الْقُدُسِ كَانَ يَرَى بِهِ}}؛ کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، ج ۱، ص ۲۷۲.</ref>.<ref>ر.ک: [[محمد زمان رستمی\|رستمی، محمد زمان]]، [[طاهره آل‌بویه\|آل‌بویه، طاهره]]، [[علم امام ۲ (کتاب)\|علم امام]]؛ [[محمد بیابانی اسکوئی\|بیابانی اسکوئی، محمد]]، [[امامت ۵ (کتاب)\|امامت]]، ص ۱۳۷ ـ ۱۴۰.</ref>		# [[مفضل بن عمر]] از [[امام صادق]] {{ع}} از [[علم امام]] نسبت به آنچه در اقطار [[زمین]] است، در حالی که [[امام]] در میان [[خانه]] است و پرده هم جلو او افتاده پرسید. [[امام]] {{ع}} فرمود: "ای [[مفضل]] به [[راستی]] [[خداوند]] در [[پیامبر]] {{صل}} پنج [[روح]] نهاده، [[روح]] [[حیات]]، [[روح]] [[توانایی]]، [[روح]] [[شهوت]]، [[روح]] [[ایمان]] و روح القدس که به وسیلۀ آن تحمل [[نبوت]] کند و چون [[پیامبر]] در گذرد، روح القدس از او منتقل شود و متعلق به [[امام]] گردد. روح القدس نه بخوابد، نه [[غفلت]] کند، نه به [[بازی]] سرگرم شود، نه به خود ببالد و مغرور شود، نه [[فریب]] خورد و نه دست‌خوشِ [[دروغ]] گردد، ولی آن چهار [[روح]] دیگر بخوابند، [[غفلت]] کنند، به [[بازی]] سرگرم شوند، بر خود ببالند و [[فریب]] خورند و [[امام]] همه چیز را با روح القدس [[درک]] می‌کند"<ref>{{متن حدیث\|سَأَلْتُهُ عَنْ عِلْمِ الْإِمَامِ بِمَا فِي أَقْطَارِ الْأَرْضِ وَ هُوَ فِي بَيْتِهِ مُرْخًى عَلَيْهِ سِتْرُهُ فَقَالَ يَا مُفَضَّلُ إِنَّ اللَّهَ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى جَعَلَ فِي النَّبِيِّ ص خَمْسَةَ أَرْوَاحٍ رُوحَ الْحَيَاةِ فَبِهِ دَبَّ وَ دَرَجَ وَ رُوحَ الْقُوَّةِ فَبِهِ نَهَضَ وَ جَاهَدَ وَ رُوحَ الشَّهْوَةِ فَبِهِ أَكَلَ وَ شَرِبَ وَ أَتَى النِّسَاءَ مِنَ الْحَلَالِ وَ رُوحَ الْإِيمَانِ فَبِهِ آمَنَ وَ عَدَلَ- وَ رُوحَ الْقُدُسِ فَبِهِ حَمَلَ النُّبُوَّةَ فَإِذَا قُبِضَ النَّبِيُّ ص انْتَقَلَ رُوحُ الْقُدُسِ «۱» فَصَارَ إِلَى الْإِمَامِ وَ رُوحُ الْقُدُسِ لَا يَنَامُ وَ لَا يَغْفُلُ وَ لَا يَلْهُو وَ لَا يَزْهُو وَ الْأَرْبَعَةُ الْأَرْوَاحِ تَنَامُ وَ تَغْفُلُ وَ تَزْهُو وَ تَلْهُو وَ رُوحُ الْقُدُسِ كَانَ يَرَى بِهِ}}؛ کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، ج ۱، ص ۲۷۲.</ref>.<ref>ر.ک: [[محمد زمان رستمی\|رستمی، محمد زمان]]، [[طاهره آل‌بویه\|آل‌بویه، طاهره]]، [[علم امام ۲ (کتاب)\|علم امام]]؛ [[محمد بیابانی اسکوئی\|بیابانی اسکوئی، محمد]]، [[امامت ۵ (کتاب)\|امامت]]، ص ۱۳۷ ـ ۱۴۰.</ref>

Bahmani: /* ویژگی روح القدس در روایات */

2024-04-24T08:16:43Z

ویژگی روح القدس در روایات

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۴ آوریل ۲۰۲۴، ساعت ۱۱:۴۶
خط ۲۷:		خط ۲۷:
	# در تفاوت [[روح]] الایمان و [[روح القدس]] که در [[روایات]] بدان اشاره شده بود گفته شده است: [[روح]] [[ایمان]] تا هنگامی که [[گناه کبیره]] انجام ندهد با بدن ملازم است و زمانی که [[گناه]] کبیره‌ای انجام داد، از بدن مفارقت "[[غیبت]]" می‌کند، اما کسی که [[روح القدس]] در او قرار گیرد هرگز [[گناه کبیره]] انجام نمی‌دهد<ref>ر.ک: [[محمد باقر تحریری\|تحریری، محمد باقر]]، [[جلوه‌های لاهوتی (کتاب)\|جلوه‌های لاهوتی]]، ص ۲۱۰.</ref>.		# در تفاوت [[روح]] الایمان و [[روح القدس]] که در [[روایات]] بدان اشاره شده بود گفته شده است: [[روح]] [[ایمان]] تا هنگامی که [[گناه کبیره]] انجام ندهد با بدن ملازم است و زمانی که [[گناه]] کبیره‌ای انجام داد، از بدن مفارقت "[[غیبت]]" می‌کند، اما کسی که [[روح القدس]] در او قرار گیرد هرگز [[گناه کبیره]] انجام نمی‌دهد<ref>ر.ک: [[محمد باقر تحریری\|تحریری، محمد باقر]]، [[جلوه‌های لاهوتی (کتاب)\|جلوه‌های لاهوتی]]، ص ۲۱۰.</ref>.
	# برخی از [[روایات]] دلالت دارد [[امام]] وقتی به [[امامت]] می‌رسد حامل [[روح القدس]] می‌شود ولی از برخی دیگر استفاده می‌شود پیش از [[امامت]] هم دارای چنین "[[روحی]]" است مانند [[روایت]] فرستاده شدن [[امیرالمؤمنین]] {{ع}} به [[یمن]].		# برخی از [[روایات]] دلالت دارد [[امام]] وقتی به [[امامت]] می‌رسد حامل [[روح القدس]] می‌شود ولی از برخی دیگر استفاده می‌شود پیش از [[امامت]] هم دارای چنین "[[روحی]]" است مانند [[روایت]] فرستاده شدن [[امیرالمؤمنین]] {{ع}} به [[یمن]].
	# این [[روح]] همواره همراه [[امام]] هست و از او [[غایب]] نمی‌شود، زیرا تعبیر به عدم [[غفلت]] و عدم [[سهو]] و [[نسیان]] که در [[روایات]] ذکر شده بود را [[امام]] به واسطۀ آن پیدا می‌کند<ref>ر.ک: [[محمد بیابانی اسکوئی\|بیابانی اسکوئی، محمد]]، [[امامت ۵ (کتاب)\|امامت]]، ص ۱۳۷ ـ ۱۴۰؛ [[اصغر غلامی\|غلامی، اصغر]]، [[آفاق علم امام در الکافی (مقاله)\|آفاق علم امام در الکافی]].</ref>.		# این [[روح]] همواره همراه [[امام]] هست و از او [[غایب]] نمی‌شود، زیرا تعبیر به عدم [[غفلت]] و عدم [[سهو]] و نسیان که در [[روایات]] ذکر شده بود را [[امام]] به واسطۀ آن پیدا می‌کند<ref>ر.ک: [[محمد بیابانی اسکوئی\|بیابانی اسکوئی، محمد]]، [[امامت ۵ (کتاب)\|امامت]]، ص ۱۳۷ ـ ۱۴۰؛ [[اصغر غلامی\|غلامی، اصغر]]، [[آفاق علم امام در الکافی (مقاله)\|آفاق علم امام در الکافی]].</ref>.
	# در برخی از [[روایات]] آمده بود [[روح القدس]] بزرگتر از [[جبرئیل]] و [[میکائیل]] بوده و از جنس [[فرشتگان]] نیست زیرا با توجه به [[سوره قدر]] که [[روح]] به [[ملائکه]] عطف شده ثابت می‌گردد، [[روح القدس]] از [[ملائکه]] نیست زیرا عطف مقتضی مغایرات است.		# در برخی از [[روایات]] آمده بود [[روح القدس]] بزرگتر از [[جبرئیل]] و [[میکائیل]] بوده و از جنس [[فرشتگان]] نیست زیرا با توجه به [[سوره قدر]] که [[روح]] به [[ملائکه]] عطف شده ثابت می‌گردد، [[روح القدس]] از [[ملائکه]] نیست زیرا عطف مقتضی مغایرات است.
	# [[امامان]] {{ع}} بسیاری از [[علوم]] شگفت‌انگیز خود را از طریق [[روح القدس]] به‌دست می‌آورده‌اند<ref>ر.ک: [[قاسم علی شیخ‌زاده\|شیخ‌زاده، قاسم علی]]، [[رابطه علم غیب امام حسین و حادثه عاشورا (پایان‌نامه)\|رابطه علم غیب امام حسین و حادثه عاشورا]]، ص ۶۴ ـ ۶۵.</ref>.		# [[امامان]] {{ع}} بسیاری از [[علوم]] شگفت‌انگیز خود را از طریق [[روح القدس]] به‌دست می‌آورده‌اند<ref>ر.ک: [[قاسم علی شیخ‌زاده\|شیخ‌زاده، قاسم علی]]، [[رابطه علم غیب امام حسین و حادثه عاشورا (پایان‌نامه)\|رابطه علم غیب امام حسین و حادثه عاشورا]]، ص ۶۴ ـ ۶۵.</ref>.

Bahmani: /* روایاتی دربارۀ روح القدس */

2024-04-24T08:16:20Z

روایاتی دربارۀ روح القدس

نمایش تغییرات

Bahmani: /* پانویس */

2024-03-18T06:09:48Z

پانویس

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۸ مارس ۲۰۲۴، ساعت ۰۹:۳۹
خط ۱۳۸:		خط ۱۳۸:
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

	[[رده:~~علم معصوم~~]]		[[رده:روح القدس]]

Bahmani: /* امداد روحی مقدس و بزرگتر از جبرئیل و میکائیل {{ع}} */

2023-11-12T06:05:06Z

امداد روحی مقدس و بزرگتر از جبرئیل و میکائیل {{ع}}

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۲ نوامبر ۲۰۲۳، ساعت ۰۹:۳۵
خط ۸۷:		خط ۸۷:
	٣. در روایتی از [[امام صادق]] {{ع}} آمده است: «همانا از ما کسی است که به طور مستقیم دیدار می‌کند؛ و از ما کسی است که در قلب او چنین و چنان افکنده می‌شود، و از ما کسی است که می‌شنود؛ همان گونه که تمام یک زنجیر در طشتی می‌افتد». چنان که ملاحظه می‌شود، در این [[روایت]] هریک از این شیوه‌ها به گونه‌ای مطرح شده است که نشان می‌دهد هر کدام شیوه‌ای مستقل است. در ادامه این روایت آمده است که راوی پرسید: «چه کسانی دیدار می‌شوند؟» [[امام]] {{ع}} در پاسخ فرمودند: موجودی بزرگتر از [[جبرئیل]] و [[میکائیل]]»<ref>ر.ک: محمد بن حسن صفار، بصائر الدرجات، ص۲۳۱. سند این روایت، موثق است.</ref>.		٣. در روایتی از [[امام صادق]] {{ع}} آمده است: «همانا از ما کسی است که به طور مستقیم دیدار می‌کند؛ و از ما کسی است که در قلب او چنین و چنان افکنده می‌شود، و از ما کسی است که می‌شنود؛ همان گونه که تمام یک زنجیر در طشتی می‌افتد». چنان که ملاحظه می‌شود، در این [[روایت]] هریک از این شیوه‌ها به گونه‌ای مطرح شده است که نشان می‌دهد هر کدام شیوه‌ای مستقل است. در ادامه این روایت آمده است که راوی پرسید: «چه کسانی دیدار می‌شوند؟» [[امام]] {{ع}} در پاسخ فرمودند: موجودی بزرگتر از [[جبرئیل]] و [[میکائیل]]»<ref>ر.ک: محمد بن حسن صفار، بصائر الدرجات، ص۲۳۱. سند این روایت، موثق است.</ref>.

	در این روایت و روایتی دیگر با تعابیر مشابه<ref>ر.ک: محمد بن حسن صفار، بصائر الدرجات، ص۲۳۲، ح۵. سند این روایت نیز موثق است.</ref>، امام صادق {{ع}} از [[ملاقات]] مستقیم ائمه {{عم}} با این مخلوق شريف [[الهی]] خبر داده‌اند که در تمایز آن از ارواح ائمه {{عم}} [[ظهور]] دارد. در روایتی دیگر که سیاقی شبیه به روایت یادشده دارد، از افکنده شدن [[علم]] در قلب امام، شنیدن صدا در گوش، و خطاب قرار گرفتن سخن به میان آمده است<ref>ر.ک: محمد بن حسن صفار، بصائر الدرجات، ص۲۳۱، ح۲؛ محمد بن حسن طوسی، الأمالی، ص۴۰۸.</ref>. با توجه به اینکه «مخاطب قرار گرفتن» در عرض «شنیدن صدا» آمده، روشن است که مقصود از «مخاطب قرار گرفتن» فقط شنیدن صدا نیست؛ بلکه با توجه به سیاق مشترک با روایت پیشین، این روایت نیز بیانگر [[مشاهده]] و [[دیدار]] موجودی است که همان [[روح]] [[برتر]] از [[جبرئیل]] و [[میکائیل]] {{ع}} است؛		در این روایت و روایتی دیگر با تعابیر مشابه<ref>ر.ک: محمد بن حسن صفار، بصائر الدرجات، ص۲۳۲، ح۵. سند این روایت نیز موثق است.</ref>، امام صادق {{ع}} از [[ملاقات]] مستقیم ائمه {{عم}} با این مخلوق شريف [[الهی]] خبر داده‌اند که در تمایز آن از ارواح ائمه {{عم}} [[ظهور]] دارد. در روایتی دیگر که سیاقی شبیه به روایت یادشده دارد، از افکنده شدن [[علم]] در قلب امام، شنیدن صدا در گوش، و خطاب قرار گرفتن سخن به میان آمده است<ref>ر.ک: محمد بن حسن صفار، بصائر الدرجات، ص۲۳۱، ح۲؛ محمد بن حسن طوسی، الأمالی، ص۴۰۸.</ref>. با توجه به اینکه «مخاطب قرار گرفتن» در عرض «شنیدن صدا» آمده، روشن است که مقصود از «مخاطب قرار گرفتن» فقط شنیدن صدا نیست؛ بلکه با توجه به سیاق مشترک با روایت پیشین، این روایت نیز بیانگر مشاهده و دیدار موجودی است که همان [[روح]] [[برتر]] از [[جبرئیل]] و [[میکائیل]] {{ع}} است؛

	۴. در برخی از [[روایات]] این مجموعه، پس از بیان [[الهام]] و تحديث و مشاهده برخی [[حقایق]] در عالم رؤیا، از آمدن صورتی نزد [[ائمه]] {{عم}}، به عنوان شیوه چهارم یاد شده است: {{متن حدیث\|إِنَّ مِنَّا لَمَنْ يَأْتِيهِ صُورَةٌ أَعْظَمُ مِنْ جَبْرَئِيلَ وَ مِيكَائِيلَ‌}}<ref>محمد بن حسن صفار، بصائر الدرجات، ص۲۳۲. سند این روایت، موثق است.</ref>؛ «از ما کسانی هستند که صورتی بزرگ‌تر از جبرئیل و میکائیل نزد ایشان می‌آید». جای تردید نیست که این توصیف، به همان روح اشاره دارد. این تعبیر نیز [[ظهور]] روشنی دارد که این موجود، مستقل از روح خود ائمه {{عم}} است؛		۴. در برخی از [[روایات]] این مجموعه، پس از بیان [[الهام]] و تحديث و مشاهده برخی [[حقایق]] در عالم رؤیا، از آمدن صورتی نزد [[ائمه]] {{عم}}، به عنوان شیوه چهارم یاد شده است: {{متن حدیث\|إِنَّ مِنَّا لَمَنْ يَأْتِيهِ صُورَةٌ أَعْظَمُ مِنْ جَبْرَئِيلَ وَ مِيكَائِيلَ‌}}<ref>محمد بن حسن صفار، بصائر الدرجات، ص۲۳۲. سند این روایت، موثق است.</ref>؛ «از ما کسانی هستند که صورتی بزرگ‌تر از جبرئیل و میکائیل نزد ایشان می‌آید». جای تردید نیست که این توصیف، به همان روح اشاره دارد. این تعبیر نیز [[ظهور]] روشنی دارد که این موجود، مستقل از روح خود ائمه {{عم}} است؛

Bahmani در ‏۱۲ نوامبر ۲۰۲۳، ساعت ۰۶:۰۴

2023-11-12T06:04:28Z

نمایش تغییرات

Bahmani در ‏۱۲ نوامبر ۲۰۲۳، ساعت ۰۵:۵۴

2023-11-12T05:54:31Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۲ نوامبر ۲۰۲۳، ساعت ۰۹:۲۴
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط		{{مدخل مرتبط
	\| موضوع مرتبط = روح القدس		\| موضوع مرتبط = روح القدس
	\| عنوان مدخل = [[روح القدس]]		\| عنوان مدخل = روح القدس
	\| مداخل مرتبط = [[روح القدس در قرآن]] - [[روح القدس در حدیث]] - [[روح القدس در کلام ~~اسلامی]] - [[روح القدس در فلسفه~~ اسلامی]] - [[روح القدس در معارف مهدویت]]		\| مداخل مرتبط = [[روح القدس در قرآن]] - [[روح القدس در حدیث]] - [[روح القدس در کلام اسلامی]] - [[روح القدس در معارف مهدویت]]
	\| پرسش مرتبط = علم معصوم (پرسش)		\| پرسش مرتبط = علم معصوم (پرسش)
	}}		}}
خط ۱۳۷:		خط ۱۳۷:
	== پانویس ==		== پانویس ==
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

			[[رده:علم معصوم]]

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

2022-08-24T20:48:46Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

نمایش تغییرات

Wasity: جایگزینی متن - 'جمع بندی' به 'جمع‌بندی'

2022-08-16T12:51:38Z

جایگزینی متن - 'جمع بندی' به 'جمع‌بندی'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۶ اوت ۲۰۲۲، ساعت ۱۶:۲۱
خط ۳۲:		خط ۳۲:

	==ماهیت [[روح القدس]]==		==ماهیت [[روح القدس]]==
	در [[روایات]] از روح القدس بسیار یاد شده است. ظاهر برخی از این روایات، این نکته را به [[ذهن]] می‌رساند که روح القدس مرتبه‌ای از [[روح]] [[پیامبران]] و اوصیای آنان است. روایاتی که از [[ارواح]] پنج گانه در پیامبران و اوصیای آنان سخن می‌رانند، این گونه‌اند. در مقابل، چنان که اشاره شد، ظاهر برخی [[آیات]] این نکته را می‌رساند که روح القدس همان [[جبرئیل]]{{ع}} است. روایاتی نیز [[ظهور]] در این مطلب دارند که روح القدس [[حضرت جبرئیل]]{{ع}} یا موجود مستقل دیگری است. بررسی این مطلب، بحثی مهم است که نتیجه گیری‌های ما به آن وابسته است. برای بررسی این موضوع، ابتدا شواهد هریک از این دو برداشت را مطرح می‌کنیم؛ سپس به ارزیابی و ~~جمع بندی~~ آنها می‌پردازیم.		در [[روایات]] از روح القدس بسیار یاد شده است. ظاهر برخی از این روایات، این نکته را به [[ذهن]] می‌رساند که روح القدس مرتبه‌ای از [[روح]] [[پیامبران]] و اوصیای آنان است. روایاتی که از [[ارواح]] پنج گانه در پیامبران و اوصیای آنان سخن می‌رانند، این گونه‌اند. در مقابل، چنان که اشاره شد، ظاهر برخی [[آیات]] این نکته را می‌رساند که روح القدس همان [[جبرئیل]]{{ع}} است. روایاتی نیز [[ظهور]] در این مطلب دارند که روح القدس [[حضرت جبرئیل]]{{ع}} یا موجود مستقل دیگری است. بررسی این مطلب، بحثی مهم است که نتیجه گیری‌های ما به آن وابسته است. برای بررسی این موضوع، ابتدا شواهد هریک از این دو برداشت را مطرح می‌کنیم؛ سپس به ارزیابی و جمع‌بندی آنها می‌پردازیم.

	===روح القدس؛ مرتبه‌ای از روح پیامبران و اوصیای آنان===		===روح القدس؛ مرتبه‌ای از روح پیامبران و اوصیای آنان===

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵

2022-07-31T07:16:59Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۴ آوریل ۲۰۲۴، ساعت ۱۱:۴۷
خط ۱۲:		خط ۱۲:
	# [[مفضل بن عمر]] می‌‌گوید: [[امام صادق]] {{ع}} فرمودند: "روح القدس نمی‌خوابد و [[غفلت]] نمی‌کند و [[لهو]] و [[سهو]] و [[خطا]] ندارد و روح القدس ثابت است و [[امام]] به واسطه آن شرق و [[غرب]] و خشکی و دریای [[زمین]] را می‌بیند". عرض کردم: فدایت شوم [[امام]] می‌تواند آنچه را که در [[بغداد]] است با دست بگیرد؟ حضرت فرمودند: «بله تا آنچه را که زیر [[عرش]] است می‌تواند"<ref>{{متن حدیث\|رُوحُ الْقُدُسِ لَا يَنَامُ وَ لَا يَغْفُلُ وَ لَا يَلْهُو وَ لَا يَسْهُو وَ الْأَرْبَعَةُ الْأَرْوَاحُ تَنَامُ وَ تَلْهُو وَ تَغْفُلُ وَ تَسْهُوَ وَ رُوحُ الْقُدُسِ ثَابِتٌ يَرَى بِهِ مَا فِي شَرْقِ الْأَرْضِ وَ غَرْبِهَا وَ بَرِّهَا وَ بَحْرِهَا قُلْتُ جُعِلْتُ فِدَاكَ يَتَنَاوَلُ الْإِمَامُ مَا بِبَغْدَادَ بِيَدِهِ قَالَ نَعَمْ وَ مَا دُونَ الْعَرْشِ}}؛ صفار، محمد بن حسن، بصائرالدرجات، ج ۱، ص ۴۵۴.</ref>.<ref>ر.ک: [[محمد بیابانی اسکوئی\|بیابانی اسکوئی، محمد]]، [[امامت ۵ (کتاب)\|امامت]]، ص ۱۳۷ ـ ۱۴۰؛ [[حسن مهدی‌فر\|مهدی‌فر، حسن]]، [[علوم اهل بیت ویژگی‌ها ابعاد و مبادی آن (پایان‌نامه)\|علوم اهل بیت ویژگی‌ها ابعاد و مبادی آن]]، ص ۱۷۱؛ [[حسین گنجی\|گنجی، حسین]]، [[امام‌شناسی ۱ (کتاب)\|امام‌شناسی]]، ج ۱، ص ۱۵۵.</ref>		# [[مفضل بن عمر]] می‌‌گوید: [[امام صادق]] {{ع}} فرمودند: "روح القدس نمی‌خوابد و [[غفلت]] نمی‌کند و [[لهو]] و [[سهو]] و [[خطا]] ندارد و روح القدس ثابت است و [[امام]] به واسطه آن شرق و [[غرب]] و خشکی و دریای [[زمین]] را می‌بیند". عرض کردم: فدایت شوم [[امام]] می‌تواند آنچه را که در [[بغداد]] است با دست بگیرد؟ حضرت فرمودند: «بله تا آنچه را که زیر [[عرش]] است می‌تواند"<ref>{{متن حدیث\|رُوحُ الْقُدُسِ لَا يَنَامُ وَ لَا يَغْفُلُ وَ لَا يَلْهُو وَ لَا يَسْهُو وَ الْأَرْبَعَةُ الْأَرْوَاحُ تَنَامُ وَ تَلْهُو وَ تَغْفُلُ وَ تَسْهُوَ وَ رُوحُ الْقُدُسِ ثَابِتٌ يَرَى بِهِ مَا فِي شَرْقِ الْأَرْضِ وَ غَرْبِهَا وَ بَرِّهَا وَ بَحْرِهَا قُلْتُ جُعِلْتُ فِدَاكَ يَتَنَاوَلُ الْإِمَامُ مَا بِبَغْدَادَ بِيَدِهِ قَالَ نَعَمْ وَ مَا دُونَ الْعَرْشِ}}؛ صفار، محمد بن حسن، بصائرالدرجات، ج ۱، ص ۴۵۴.</ref>.<ref>ر.ک: [[محمد بیابانی اسکوئی\|بیابانی اسکوئی، محمد]]، [[امامت ۵ (کتاب)\|امامت]]، ص ۱۳۷ ـ ۱۴۰؛ [[حسن مهدی‌فر\|مهدی‌فر، حسن]]، [[علوم اهل بیت ویژگی‌ها ابعاد و مبادی آن (پایان‌نامه)\|علوم اهل بیت ویژگی‌ها ابعاد و مبادی آن]]، ص ۱۷۱؛ [[حسین گنجی\|گنجی، حسین]]، [[امام‌شناسی ۱ (کتاب)\|امام‌شناسی]]، ج ۱، ص ۱۵۵.</ref>
	# [[امام صادق]] {{ع}} در [[تفسیر]] آیۀ {{متن قرآن\|وَالسَّابِقُونَ السَّابِقُونَ أُولَئِكَ الْمُقَرَّبُونَ}}<ref>«و (سوم) پیشتازان پیشتاز آنانند که نزدیکان (به خداوند) اند» سوره واقعه، آیه ۱۰ ـ ۱۱.</ref> فرمودند: "آنها پیش‌گامان [[رسولان الهی]] و [[بندگان]] خاص خدایند که [[خداوند]] در آنها پنج [[روح]] قرار داده و یکی از آنها روح القدس است که به وسیلۀ آن مطالب را [[درک]] می‌کنند"<ref>{{متن حدیث\|فَالسَّابِقُونَ هُمْ رُسُلُ اللَّهِ ع وَ خَاصَّةُ اللَّهِ مِنْ‏ خَلْقِهِ جَعَلَ فِيهِمْ خَمْسَةَ أَرْوَاحٍ أَيَّدَهُمْ بِرُوحِ الْقُدُسِ فَبِهِ عَرَفُوا الْأَشْيَاءَ}}؛ کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، ج ۱، ص ۲۷۱.</ref>.<ref>ر.ک: [[سید محمد جعفر سبحانی\|سبحانی، سید محمد جعفر]]، [[منابع علم امامان شیعه (کتاب)\|منابع علم امامان شیعه]]، ص ۱۴۱ ـ ۱۴۴؛ [[حسن مهدی‌فر\|مهدی‌فر، حسن]]، [[علوم اهل بیت ویژگی‌ها ابعاد و مبادی آن (پایان‌نامه)\|علوم اهل بیت ویژگی‌ها ابعاد و مبادی آن]]، ص ۱۷۱.</ref>		# [[امام صادق]] {{ع}} در [[تفسیر]] آیۀ {{متن قرآن\|وَالسَّابِقُونَ السَّابِقُونَ أُولَئِكَ الْمُقَرَّبُونَ}}<ref>«و (سوم) پیشتازان پیشتاز آنانند که نزدیکان (به خداوند) اند» سوره واقعه، آیه ۱۰ ـ ۱۱.</ref> فرمودند: "آنها پیش‌گامان [[رسولان الهی]] و [[بندگان]] خاص خدایند که [[خداوند]] در آنها پنج [[روح]] قرار داده و یکی از آنها روح القدس است که به وسیلۀ آن مطالب را [[درک]] می‌کنند"<ref>{{متن حدیث\|فَالسَّابِقُونَ هُمْ رُسُلُ اللَّهِ ع وَ خَاصَّةُ اللَّهِ مِنْ‏ خَلْقِهِ جَعَلَ فِيهِمْ خَمْسَةَ أَرْوَاحٍ أَيَّدَهُمْ بِرُوحِ الْقُدُسِ فَبِهِ عَرَفُوا الْأَشْيَاءَ}}؛ کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، ج ۱، ص ۲۷۱.</ref>.<ref>ر.ک: [[سید محمد جعفر سبحانی\|سبحانی، سید محمد جعفر]]، [[منابع علم امامان شیعه (کتاب)\|منابع علم امامان شیعه]]، ص ۱۴۱ ـ ۱۴۴؛ [[حسن مهدی‌فر\|مهدی‌فر، حسن]]، [[علوم اهل بیت ویژگی‌ها ابعاد و مبادی آن (پایان‌نامه)\|علوم اهل بیت ویژگی‌ها ابعاد و مبادی آن]]، ص ۱۷۱.</ref>
	# همچنین [[ابابصیر]] از [[امام صادق]] {{ع}} دربارۀ آیه {{متن قرآن\|وَكَذَلِكَ أَوْحَيْنَا إِلَيْكَ رُوحًا مِنْ أَمْرِنَا}}<ref>«و بدین‌گونه ما روحی از امر خویش را به تو وحی کردیم» سوره شوری، آیه ۵۲.</ref> سؤال کرد، [[امام]] فرمودند: "[[روح]] آفریده‌ای است که به [[خدا]] قسم از [[جبرئیل]] و [[میکائیل]] بزرگ‌تر است. او همراه [[رسول خدا]] {{صل}} بوده و به او از [[عوالم]] مختلف خبر می‌داده و او را [[تأیید]] و تصدیق می‌کرده است. اکنون همان [[روح]] با [[ائمۀ اطهار]] است و به آنها خبر می‌دهد و آنها را [[تأیید]] و [[تصدیق]] می‌کند"<ref>{{متن حدیث\|خَلْقٌ مِنْ خَلْقِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ أَعْظَمُ مِنْ جَبْرَئِيلَ وَ مِيكَائِيلَ كَانَ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ ص يُخْبِرُهُ وَ يُسَدِّدُهُ وَ هُوَ مَعَ الْأَئِمَّةِ مِنْ بَعْدِهِ}}؛ کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، ج ۱، ص ۲۷۳.</ref>.<ref>ر.ک: [[سید محمد جعفر سبحانی\|سبحانی، سید محمد جعفر]]، [[منابع علم امامان شیعه (کتاب)\|منابع علم امامان شیعه]]، ص ۱۴۱ ـ ۱۴۴؛ [[سید مجتبی حسینی\|حسینی، سید مجتبی]]، [[مقامات اولیاء (کتاب)\|مقامات اولیاء]]، ص ۳۶؛ [[محمد زمان رستمی\|رستمی، محمد زمان]]، [[طاهره آل‌بویه\|آل‌بویه، طاهره]]، [[علم امام ۲ (کتاب)\|علم امام]]؛ [[حسن مهدی‌فر\|مهدی‌فر، حسن]]، [[علوم اهل بیت ویژگی‌ها ابعاد و مبادی آن (پایان‌نامه)\|علوم اهل بیت ویژگی‌ها ابعاد و مبادی آن]]، ص ۱۷۱.</ref>		# همچنین [[ابابصیر]] از [[امام صادق]] {{ع}} دربارۀ آیه {{متن قرآن\|وَكَذَلِكَ أَوْحَيْنَا إِلَيْكَ رُوحًا مِنْ أَمْرِنَا}}<ref>«و بدین‌گونه ما روحی از امر خویش را به تو وحی کردیم» سوره شوری، آیه ۵۲.</ref> سؤال کرد، [[امام]] فرمودند: "[[روح]] آفریده‌ای است که به [[خدا]] قسم از [[جبرئیل]] و [[میکائیل]] بزرگ‌تر است. او همراه [[رسول خدا]] {{صل}} بوده و به او از [[عوالم]] مختلف خبر می‌داده و او را [[تأیید]] و تصدیق می‌کرده است. اکنون همان [[روح]] با [[ائمۀ اطهار]] است و به آنها خبر می‌دهد و آنها را [[تأیید]] و تصدیق می‌کند"<ref>{{متن حدیث\|خَلْقٌ مِنْ خَلْقِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ أَعْظَمُ مِنْ جَبْرَئِيلَ وَ مِيكَائِيلَ كَانَ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ ص يُخْبِرُهُ وَ يُسَدِّدُهُ وَ هُوَ مَعَ الْأَئِمَّةِ مِنْ بَعْدِهِ}}؛ کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، ج ۱، ص ۲۷۳.</ref>.<ref>ر.ک: [[سید محمد جعفر سبحانی\|سبحانی، سید محمد جعفر]]، [[منابع علم امامان شیعه (کتاب)\|منابع علم امامان شیعه]]، ص ۱۴۱ ـ ۱۴۴؛ [[سید مجتبی حسینی\|حسینی، سید مجتبی]]، [[مقامات اولیاء (کتاب)\|مقامات اولیاء]]، ص ۳۶؛ [[محمد زمان رستمی\|رستمی، محمد زمان]]، [[طاهره آل‌بویه\|آل‌بویه، طاهره]]، [[علم امام ۲ (کتاب)\|علم امام]]؛ [[حسن مهدی‌فر\|مهدی‌فر، حسن]]، [[علوم اهل بیت ویژگی‌ها ابعاد و مبادی آن (پایان‌نامه)\|علوم اهل بیت ویژگی‌ها ابعاد و مبادی آن]]، ص ۱۷۱.</ref>
	# [[ابوحمزه]] [[نقل]] می‌کند: از [[امام صادق]] {{ع}} درباره علمشان پرسیدم که آیا آن را همچون [[علوم]] دیگر افراد از دهان [[مردم]] فرا می‌گیرند یا در کتابی است که در نزد آنان است و آن را می‌خوانند و علومی را می‌آموزند؟ [[امام]] {{ع}} فرمودند: "مسأله از آنچه می‌پنداری بالاتر و مهم‌تر است! آیا [[آیه قرآن]] را نشنیده‌ای که می‌فرماید: «ای [[پیامبر]] ما بودیم که "[[روح]]" را که از امر ماست به سویت فرستادیم و تو پیش از آن نسبت به کتاب و [[ایمان]] چیزی نمی‌دانستی؟»<ref>سورۀ شوری، آیۀ ۵۲</ref> (...) پس آن هنگام که [[خداوند]] [[روح]] را به سوی [[پیامبر]] فرستاد، از طریق آن [[آگاهی]] و فهم کسب نمود و این [[روح]] امری است که [[خداوند]] به هرکس که مشیت‌اش تعلق گیرد اعطا می‌نماید و هرگاه به بنده‌ای اعطا نفرماید، او را فهم و [[آگاهی]] [[تعلیم]] دهد"<ref>{{متن حدیث\|سَأَلْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ ع عَنِ الْعِلْمِ أَ هُو عِلْمٌ يَتَعَلَّمُهُ الْعَالِمُ مِنْ أَفْوَاهِ الرِّجَالِ أَمْ فِي الْكِتَابِ عِنْدَكُمْ تَقْرَءُونَهُ فَتَعْلَمُونَ مِنْهُ قَالَ الْأَمْرُ أَعْظَمُ مِنْ ذَلِكَ وَ أَوْجَبُ أَ مَا سَمِعْتَ قَوْلَ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ- وَ كَذلِكَ أَوْحَيْنا إِلَيْكَ رُوحاً مِنْ أَمْرِنا ما كُنْتَ تَدْرِي مَا الْكِتابُ وَ لَا الْإِيمانُ ثُمَّ قَالَ أَيَّ شَيْ‏ءٍ يَقُولُ أَصْحَابُكُمْ فِي هَذِهِ الْآيَةِ أَ يُقِرُّونَ أَنَّهُ كَانَ فِي حَالٍ لَا يَدْرِي مَا الْكِتَابُ وَ لَا الْإِيمَانُ فَقُلْتُ لَا أَدْرِي جُعِلْتُ فِدَاكَ مَا يَقُولُونَ فَقَالَ لِي بَلَى قَدْ كَانَ فِي حَالٍ لَا يَدْرِي مَا الْكِتَابُ وَ لَا الْإِيمَانُ حَتَّى بَعَثَ اللَّهُ تَعَالَى الرُّوحَ الَّتِي ذُكِرَ فِي الْكِتَابِ فَلَمَّا أَوْحَاهَا إِلَيْهِ عَلَّمَ بِهَا الْعِلْمَ وَ الْفَهْمَ وَ هِيَ الرُّوحُ الَّتِي يُعْطِيهَا اللَّهُ تَعَالَى مَنْ شَاءَ فَإِذَا أَعْطَاهَا عَبْداً عَلَّمَهُ الْفَهْمَ}}؛ کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، ج ١، ص ٢٧٣، ح ۵.</ref>.<ref>ر.ک: [[محسن غرویان\|غرویان، محسن]]، [[سید محمد حسین میرباقری\|میرباقری، سید محمد حسین]]، [[محمد رضا غلامی\|غلامی، محمد رضا]]، [[بحثی مبسوط در آموزش عقاید (کتاب)\|بحثی مبسوط در آموزش عقاید]]، ص ۴۳؛ [[محمد تقی شاکر\|شاکر، محمد تقی]]، [[منابع علم امام در قرآن و روایات (پایان‌نامه)\|منابع علم امام در قرآن و روایات]]، ص ۱۹؛ [[محمد نظیر عرفانی\|عرفانی، محمد نظیر]]، [[بررسی علم غیب معصومان در تفاسیر فریقین (پایان‌نامه)\|بررسی علم غیب معصومان در تفاسیر فریقین]]، ص ۱۹۲؛ [[محمد زمان رستمی\|رستمی، محمد زمان]]، [[طاهره آل‌بویه\|آل‌بویه، طاهره]]، [[علم امام ۲ (کتاب)\|علم امام]]؛ [[زهرةالسادات میرترابی حسینی\|میرترابی حسینی، زهرةالسادات]]، [[علم لدنی در قرآن و حدیث (پایان‌نامه)\|علم لدنی در قرآن و حدیث]]، ص ۷۴.</ref>		# [[ابوحمزه]] [[نقل]] می‌کند: از [[امام صادق]] {{ع}} درباره علمشان پرسیدم که آیا آن را همچون [[علوم]] دیگر افراد از دهان [[مردم]] فرا می‌گیرند یا در کتابی است که در نزد آنان است و آن را می‌خوانند و علومی را می‌آموزند؟ [[امام]] {{ع}} فرمودند: "مسأله از آنچه می‌پنداری بالاتر و مهم‌تر است! آیا [[آیه قرآن]] را نشنیده‌ای که می‌فرماید: «ای [[پیامبر]] ما بودیم که "[[روح]]" را که از امر ماست به سویت فرستادیم و تو پیش از آن نسبت به کتاب و [[ایمان]] چیزی نمی‌دانستی؟»<ref>سورۀ شوری، آیۀ ۵۲</ref> (...) پس آن هنگام که [[خداوند]] [[روح]] را به سوی [[پیامبر]] فرستاد، از طریق آن [[آگاهی]] و فهم کسب نمود و این [[روح]] امری است که [[خداوند]] به هرکس که مشیت‌اش تعلق گیرد اعطا می‌نماید و هرگاه به بنده‌ای اعطا نفرماید، او را فهم و [[آگاهی]] [[تعلیم]] دهد"<ref>{{متن حدیث\|سَأَلْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ ع عَنِ الْعِلْمِ أَ هُو عِلْمٌ يَتَعَلَّمُهُ الْعَالِمُ مِنْ أَفْوَاهِ الرِّجَالِ أَمْ فِي الْكِتَابِ عِنْدَكُمْ تَقْرَءُونَهُ فَتَعْلَمُونَ مِنْهُ قَالَ الْأَمْرُ أَعْظَمُ مِنْ ذَلِكَ وَ أَوْجَبُ أَ مَا سَمِعْتَ قَوْلَ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ- وَ كَذلِكَ أَوْحَيْنا إِلَيْكَ رُوحاً مِنْ أَمْرِنا ما كُنْتَ تَدْرِي مَا الْكِتابُ وَ لَا الْإِيمانُ ثُمَّ قَالَ أَيَّ شَيْ‏ءٍ يَقُولُ أَصْحَابُكُمْ فِي هَذِهِ الْآيَةِ أَ يُقِرُّونَ أَنَّهُ كَانَ فِي حَالٍ لَا يَدْرِي مَا الْكِتَابُ وَ لَا الْإِيمَانُ فَقُلْتُ لَا أَدْرِي جُعِلْتُ فِدَاكَ مَا يَقُولُونَ فَقَالَ لِي بَلَى قَدْ كَانَ فِي حَالٍ لَا يَدْرِي مَا الْكِتَابُ وَ لَا الْإِيمَانُ حَتَّى بَعَثَ اللَّهُ تَعَالَى الرُّوحَ الَّتِي ذُكِرَ فِي الْكِتَابِ فَلَمَّا أَوْحَاهَا إِلَيْهِ عَلَّمَ بِهَا الْعِلْمَ وَ الْفَهْمَ وَ هِيَ الرُّوحُ الَّتِي يُعْطِيهَا اللَّهُ تَعَالَى مَنْ شَاءَ فَإِذَا أَعْطَاهَا عَبْداً عَلَّمَهُ الْفَهْمَ}}؛ کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، ج ١، ص ٢٧٣، ح ۵.</ref>.<ref>ر.ک: [[محسن غرویان\|غرویان، محسن]]، [[سید محمد حسین میرباقری\|میرباقری، سید محمد حسین]]، [[محمد رضا غلامی\|غلامی، محمد رضا]]، [[بحثی مبسوط در آموزش عقاید (کتاب)\|بحثی مبسوط در آموزش عقاید]]، ص ۴۳؛ [[محمد تقی شاکر\|شاکر، محمد تقی]]، [[منابع علم امام در قرآن و روایات (پایان‌نامه)\|منابع علم امام در قرآن و روایات]]، ص ۱۹؛ [[محمد نظیر عرفانی\|عرفانی، محمد نظیر]]، [[بررسی علم غیب معصومان در تفاسیر فریقین (پایان‌نامه)\|بررسی علم غیب معصومان در تفاسیر فریقین]]، ص ۱۹۲؛ [[محمد زمان رستمی\|رستمی، محمد زمان]]، [[طاهره آل‌بویه\|آل‌بویه، طاهره]]، [[علم امام ۲ (کتاب)\|علم امام]]؛ [[زهرةالسادات میرترابی حسینی\|میرترابی حسینی، زهرةالسادات]]، [[علم لدنی در قرآن و حدیث (پایان‌نامه)\|علم لدنی در قرآن و حدیث]]، ص ۷۴.</ref>
	# [[مفضل بن عمر]] از [[امام صادق]] {{ع}} از [[علم امام]] نسبت به آنچه در اقطار [[زمین]] است، در حالی که [[امام]] در میان [[خانه]] است و پرده هم جلو او افتاده پرسید. [[امام]] {{ع}} فرمود: "ای [[مفضل]] به [[راستی]] [[خداوند]] در [[پیامبر]] {{صل}} پنج [[روح]] نهاده، [[روح]] [[حیات]]، [[روح]] [[توانایی]]، [[روح]] [[شهوت]]، [[روح]] [[ایمان]] و روح القدس که به وسیلۀ آن تحمل [[نبوت]] کند و چون [[پیامبر]] در گذرد، روح القدس از او منتقل شود و متعلق به [[امام]] گردد. روح القدس نه بخوابد، نه [[غفلت]] کند، نه به [[بازی]] سرگرم شود، نه به خود ببالد و مغرور شود، نه [[فریب]] خورد و نه دست‌خوشِ [[دروغ]] گردد، ولی آن چهار [[روح]] دیگر بخوابند، [[غفلت]] کنند، به [[بازی]] سرگرم شوند، بر خود ببالند و [[فریب]] خورند و [[امام]] همه چیز را با روح القدس [[درک]] می‌کند"<ref>{{متن حدیث\|سَأَلْتُهُ عَنْ عِلْمِ الْإِمَامِ بِمَا فِي أَقْطَارِ الْأَرْضِ وَ هُوَ فِي بَيْتِهِ مُرْخًى عَلَيْهِ سِتْرُهُ فَقَالَ يَا مُفَضَّلُ إِنَّ اللَّهَ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى جَعَلَ فِي النَّبِيِّ ص خَمْسَةَ أَرْوَاحٍ رُوحَ الْحَيَاةِ فَبِهِ دَبَّ وَ دَرَجَ وَ رُوحَ الْقُوَّةِ فَبِهِ نَهَضَ وَ جَاهَدَ وَ رُوحَ الشَّهْوَةِ فَبِهِ أَكَلَ وَ شَرِبَ وَ أَتَى النِّسَاءَ مِنَ الْحَلَالِ وَ رُوحَ الْإِيمَانِ فَبِهِ آمَنَ وَ عَدَلَ- وَ رُوحَ الْقُدُسِ فَبِهِ حَمَلَ النُّبُوَّةَ فَإِذَا قُبِضَ النَّبِيُّ ص انْتَقَلَ رُوحُ الْقُدُسِ «۱» فَصَارَ إِلَى الْإِمَامِ وَ رُوحُ الْقُدُسِ لَا يَنَامُ وَ لَا يَغْفُلُ وَ لَا يَلْهُو وَ لَا يَزْهُو وَ الْأَرْبَعَةُ الْأَرْوَاحِ تَنَامُ وَ تَغْفُلُ وَ تَزْهُو وَ تَلْهُو وَ رُوحُ الْقُدُسِ كَانَ يَرَى بِهِ}}؛ کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، ج ۱، ص ۲۷۲.</ref>.<ref>ر.ک: [[محمد زمان رستمی\|رستمی، محمد زمان]]، [[طاهره آل‌بویه\|آل‌بویه، طاهره]]، [[علم امام ۲ (کتاب)\|علم امام]]؛ [[محمد بیابانی اسکوئی\|بیابانی اسکوئی، محمد]]، [[امامت ۵ (کتاب)\|امامت]]، ص ۱۳۷ ـ ۱۴۰.</ref>		# [[مفضل بن عمر]] از [[امام صادق]] {{ع}} از [[علم امام]] نسبت به آنچه در اقطار [[زمین]] است، در حالی که [[امام]] در میان [[خانه]] است و پرده هم جلو او افتاده پرسید. [[امام]] {{ع}} فرمود: "ای [[مفضل]] به [[راستی]] [[خداوند]] در [[پیامبر]] {{صل}} پنج [[روح]] نهاده، [[روح]] [[حیات]]، [[روح]] [[توانایی]]، [[روح]] [[شهوت]]، [[روح]] [[ایمان]] و روح القدس که به وسیلۀ آن تحمل [[نبوت]] کند و چون [[پیامبر]] در گذرد، روح القدس از او منتقل شود و متعلق به [[امام]] گردد. روح القدس نه بخوابد، نه [[غفلت]] کند، نه به [[بازی]] سرگرم شود، نه به خود ببالد و مغرور شود، نه [[فریب]] خورد و نه دست‌خوشِ [[دروغ]] گردد، ولی آن چهار [[روح]] دیگر بخوابند، [[غفلت]] کنند، به [[بازی]] سرگرم شوند، بر خود ببالند و [[فریب]] خورند و [[امام]] همه چیز را با روح القدس [[درک]] می‌کند"<ref>{{متن حدیث\|سَأَلْتُهُ عَنْ عِلْمِ الْإِمَامِ بِمَا فِي أَقْطَارِ الْأَرْضِ وَ هُوَ فِي بَيْتِهِ مُرْخًى عَلَيْهِ سِتْرُهُ فَقَالَ يَا مُفَضَّلُ إِنَّ اللَّهَ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى جَعَلَ فِي النَّبِيِّ ص خَمْسَةَ أَرْوَاحٍ رُوحَ الْحَيَاةِ فَبِهِ دَبَّ وَ دَرَجَ وَ رُوحَ الْقُوَّةِ فَبِهِ نَهَضَ وَ جَاهَدَ وَ رُوحَ الشَّهْوَةِ فَبِهِ أَكَلَ وَ شَرِبَ وَ أَتَى النِّسَاءَ مِنَ الْحَلَالِ وَ رُوحَ الْإِيمَانِ فَبِهِ آمَنَ وَ عَدَلَ- وَ رُوحَ الْقُدُسِ فَبِهِ حَمَلَ النُّبُوَّةَ فَإِذَا قُبِضَ النَّبِيُّ ص انْتَقَلَ رُوحُ الْقُدُسِ «۱» فَصَارَ إِلَى الْإِمَامِ وَ رُوحُ الْقُدُسِ لَا يَنَامُ وَ لَا يَغْفُلُ وَ لَا يَلْهُو وَ لَا يَزْهُو وَ الْأَرْبَعَةُ الْأَرْوَاحِ تَنَامُ وَ تَغْفُلُ وَ تَزْهُو وَ تَلْهُو وَ رُوحُ الْقُدُسِ كَانَ يَرَى بِهِ}}؛ کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، ج ۱، ص ۲۷۲.</ref>.<ref>ر.ک: [[محمد زمان رستمی\|رستمی، محمد زمان]]، [[طاهره آل‌بویه\|آل‌بویه، طاهره]]، [[علم امام ۲ (کتاب)\|علم امام]]؛ [[محمد بیابانی اسکوئی\|بیابانی اسکوئی، محمد]]، [[امامت ۵ (کتاب)\|امامت]]، ص ۱۳۷ ـ ۱۴۰.</ref>

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۰:۴۶
خط ۱:		خط ۱:
	~~{{علم معصوم}}~~
	{{مدخل مرتبط		{{مدخل مرتبط
	\| موضوع مرتبط = روح القدس		\| موضوع مرتبط = روح القدس
خط ۱۸:		خط ۱۷:
	#در [[حدیثی]] از [[امام صادق]]{{ع}} سؤال شد که [[پیامبر]]{{صل}} وقتی [[امیرمؤمنان]]{{ع}} را به [[یمن]] فرستاد تا میان آنها [[قضاوت]] کند، آن حضرت دربارۀ قضاوت‌های خویش می‌فرماید: "با هیچ قضیه‌ای مواجه نشدم جز اینکه به [[حکم داود]] و [[حکم]] [[رسول خدا]]{{صل}} دربارۀ آن [[قضاوت]] کردم". سؤال این است، این مدعا در حالی که [[قرآن]] کاملا نازل نشده بود، چگونه ممکن است؟ چگونه این امر ممکن است در حالی که همه [[قرآن]] نازل نشده بود و [[رسول خدا]]{{صل}} کنار او نبود؟ فرمود: "[[روح القدس]] به او می‌رساند"<ref>{{متن حدیث\|عَنْ عَلِيِّ بْنِ عَبْدِ الْعَزِيزِ عَنْ أَبِيهِ قَالَ: قُلْتُ لِأَبِي عَبْدِ اللَّهِ ع جُعِلْتُ فِدَاكَ إِنَّ النَّاس‏ يَزْعُمُونَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ ص وَجَّهَ عَلِيّاً ع إِلَى الْيَمَنِ لِيَقْضِيَ بَيْنَهُمْ فَقَالَ عَلِيٌّ فَمَا وَرَدَتْ عَلَيَّ قَضِيَّةٌ إِلَّا حَكَمْتُ فِيهَا بِحُكْمِ اللَّهِ وَ حُكْمِ رَسُولِهِ ص فَقَالَ صَدَقُوا قُلْتُ وَ كَيْفَ ذَاكَ وَ لَمْ يَكُنْ أُنْزِلَ الْقُرْآنُ كُلُّهُ وَ قَدْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ ص غَائِباً عَنْهُ فَقَالَ تَتَلَقَّاهُ بِهِ رُوحُ الْقُدُسِ}}؛ صفار، محمد بن حسن، بصائرالدرجات، ج ۱، ص ۴۵۲.</ref>.<ref>ر.ک: [[محمد بیابانی اسکوئی\|بیابانی اسکوئی، محمد]]، [[امامت ۵ (کتاب)\|امامت]]، ص ۱۳۷ ـ ۱۴۰؛ [[اصغر غلامی\|غلامی، اصغر]]، [[آفاق علم امام در الکافی (مقاله)\|آفاق علم امام در الکافی]].</ref>		#در [[حدیثی]] از [[امام صادق]]{{ع}} سؤال شد که [[پیامبر]]{{صل}} وقتی [[امیرمؤمنان]]{{ع}} را به [[یمن]] فرستاد تا میان آنها [[قضاوت]] کند، آن حضرت دربارۀ قضاوت‌های خویش می‌فرماید: "با هیچ قضیه‌ای مواجه نشدم جز اینکه به [[حکم داود]] و [[حکم]] [[رسول خدا]]{{صل}} دربارۀ آن [[قضاوت]] کردم". سؤال این است، این مدعا در حالی که [[قرآن]] کاملا نازل نشده بود، چگونه ممکن است؟ چگونه این امر ممکن است در حالی که همه [[قرآن]] نازل نشده بود و [[رسول خدا]]{{صل}} کنار او نبود؟ فرمود: "[[روح القدس]] به او می‌رساند"<ref>{{متن حدیث\|عَنْ عَلِيِّ بْنِ عَبْدِ الْعَزِيزِ عَنْ أَبِيهِ قَالَ: قُلْتُ لِأَبِي عَبْدِ اللَّهِ ع جُعِلْتُ فِدَاكَ إِنَّ النَّاس‏ يَزْعُمُونَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ ص وَجَّهَ عَلِيّاً ع إِلَى الْيَمَنِ لِيَقْضِيَ بَيْنَهُمْ فَقَالَ عَلِيٌّ فَمَا وَرَدَتْ عَلَيَّ قَضِيَّةٌ إِلَّا حَكَمْتُ فِيهَا بِحُكْمِ اللَّهِ وَ حُكْمِ رَسُولِهِ ص فَقَالَ صَدَقُوا قُلْتُ وَ كَيْفَ ذَاكَ وَ لَمْ يَكُنْ أُنْزِلَ الْقُرْآنُ كُلُّهُ وَ قَدْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ ص غَائِباً عَنْهُ فَقَالَ تَتَلَقَّاهُ بِهِ رُوحُ الْقُدُسِ}}؛ صفار، محمد بن حسن، بصائرالدرجات، ج ۱، ص ۴۵۲.</ref>.<ref>ر.ک: [[محمد بیابانی اسکوئی\|بیابانی اسکوئی، محمد]]، [[امامت ۵ (کتاب)\|امامت]]، ص ۱۳۷ ـ ۱۴۰؛ [[اصغر غلامی\|غلامی، اصغر]]، [[آفاق علم امام در الکافی (مقاله)\|آفاق علم امام در الکافی]].</ref>
	# [[امام صادق]]{{ع}} در پاسخ به سؤال [[عمار ساباطی]] که پرسید: اگر شما [[حکومت]] می‌‌یافتید چگونه [[حکم]] می‌کردید؟ فرمودند: "به [[حکم خدا]] و [[حکم]] [[داوود]] [[حکم]] می‌کنیم و چون موضوعی به ما مراجعه شود که [[حکم]] آن نزد ما حاضر نباشد، [[روح القدس]] به ما [[القا]] می‌کند"<ref>{{متن حدیث\|قُلْتُ لِأَبِي عَبْدِ اللَّهِ ع فَبِمَا تَحْكُمُونَ إِذَا حَكَمْتُمْ فَقَالَ بِحُكْمِ اللَّهِ وَ حُكْمِ دَاوُدَ وَ حُكْمِ مُحَمَّدٍ ص فَإِذَا وَرَدَ عَلَيْنَا مَا لَيْسَ فِي كِتَابِ عَلِيٍّ ع تَلَقَّانَا بِهِ رُوحُ الْقُدُسِ وَ أَلْهَمَنَا اللَّهُ إِلْهَاما}}؛ مجلسی، محمد باقر، ج ۲۵، ص ۵۶.</ref>.<ref>ر.ک: [[محمد زمان رستمی\|رستمی، محمد زمان]]، [[طاهره آل‌بویه\|آل‌بویه، طاهره]]، [[علم امام ۲ (کتاب)\|علم امام]].</ref>		# [[امام صادق]]{{ع}} در پاسخ به سؤال [[عمار ساباطی]] که پرسید: اگر شما [[حکومت]] می‌‌یافتید چگونه [[حکم]] می‌کردید؟ فرمودند: "به [[حکم خدا]] و [[حکم]] [[داوود]] [[حکم]] می‌کنیم و چون موضوعی به ما مراجعه شود که [[حکم]] آن نزد ما حاضر نباشد، [[روح القدس]] به ما [[القا]] می‌کند"<ref>{{متن حدیث\|قُلْتُ لِأَبِي عَبْدِ اللَّهِ ع فَبِمَا تَحْكُمُونَ إِذَا حَكَمْتُمْ فَقَالَ بِحُكْمِ اللَّهِ وَ حُكْمِ دَاوُدَ وَ حُكْمِ مُحَمَّدٍ ص فَإِذَا وَرَدَ عَلَيْنَا مَا لَيْسَ فِي كِتَابِ عَلِيٍّ ع تَلَقَّانَا بِهِ رُوحُ الْقُدُسِ وَ أَلْهَمَنَا اللَّهُ إِلْهَاما}}؛ مجلسی، محمد باقر، ج ۲۵، ص ۵۶.</ref>.<ref>ر.ک: [[محمد زمان رستمی\|رستمی، محمد زمان]]، [[طاهره آل‌بویه\|آل‌بویه، طاهره]]، [[علم امام ۲ (کتاب)\|علم امام]].</ref>
	#[[امام صادق]]{{ع}} فرمودند: "[[روح القدس]] مخصوص [[رسول خدا]]{{صل}} و [[امامان]]{{ع}} است"<ref>{{متن حدیث\|وَ هُوَ خَاصٌّ لِرَسُولِ اللَّهِ ص وَ الْأَئِمَّةِ صَلَوَاتُ اللَّهِ عَلَيْهِمْ}}؛ مجلسی، محمد باقر، بحارالانوار، ج ۲۰، ص ۴۷.</ref>.		# [[امام صادق]]{{ع}} فرمودند: "[[روح القدس]] مخصوص [[رسول خدا]]{{صل}} و [[امامان]]{{ع}} است"<ref>{{متن حدیث\|وَ هُوَ خَاصٌّ لِرَسُولِ اللَّهِ ص وَ الْأَئِمَّةِ صَلَوَاتُ اللَّهِ عَلَيْهِمْ}}؛ مجلسی، محمد باقر، بحارالانوار، ج ۲۰، ص ۴۷.</ref>.
	# [[امیرالمؤمنین]]{{ع}} دربارۀ این [[روح‌القدس]] در [[خطبه قاصعه]] می‌فرماید: "از همان لحظه‌ای که [[پیامبر اکرم]]{{صل}} را از شیر گرفتند، [[خداوند]] بزرگ‌ترین فرشتۀ خود را [[مأمور]] [[تربیت پیامبر]] اکرم کرد تا [[شب]] و [[روز]] راه‌های [[بزرگواری]] و [[راستی]] و [[نیکوترین]] [[اخلاق]] [[جهان]] [[راهنمایی]] کند"<ref>نهج البلاغه، خ ۱۹۲.</ref>.<ref>ر.ک: [[حسین گنجی\|گنجی، حسین]]، [[امام‌شناسی ۱ (کتاب)\|امام‌شناسی]]، ج ۱، ص ۱۵۵.</ref>		# [[امیرالمؤمنین]]{{ع}} دربارۀ این [[روح‌القدس]] در [[خطبه قاصعه]] می‌فرماید: "از همان لحظه‌ای که [[پیامبر اکرم]]{{صل}} را از شیر گرفتند، [[خداوند]] بزرگ‌ترین فرشتۀ خود را [[مأمور]] [[تربیت پیامبر]] اکرم کرد تا [[شب]] و [[روز]] راه‌های [[بزرگواری]] و [[راستی]] و [[نیکوترین]] [[اخلاق]] [[جهان]] [[راهنمایی]] کند"<ref>نهج البلاغه، خ ۱۹۲.</ref>.<ref>ر.ک: [[حسین گنجی\|گنجی، حسین]]، [[امام‌شناسی ۱ (کتاب)\|امام‌شناسی]]، ج ۱، ص ۱۵۵.</ref>
	# [[امام باقر]]{{ع}} در روایتی فرمودند: {{متن حدیث\|إِنَ‏ اللَّهَ‏ خَلَقَ‏ الْأَنْبِیَاءَ وَ الْأَئِمَّةَ عَلَی‏ خَمْسَةِ أَرْوَاحٍ‏ رُوحِ الْقُوَّةِ وَ رُوحِ الْإِیمَانِ وَ رُوحِ الْحَیَاةِ وَ رُوحِ الشَّهْوَةِ وَ رُوحِ الْقُدُسِ فَرُوحُ الْقُدُسِ مِنَ اللَّهِ وَ سَائِرُ هَذِهِ الْأَرْوَاحِ یُصِیبُهَا الْحَدَثَانِ فَرُوحُ الْقُدُسِ لَا یَلْهُو وَ لَا یَتَغَیَّرُ وَ لَا یَلْعَبُ وَ بِرُوحِ الْقُدُسِ عَلِمُوا یَا جَابِرُ مَا دُونَ الْعَرْشِ إِلَی مَا تَحْتَ الثَّرَی}}<ref>صفار، محمد بن حسن، بصائر الدرجات، ج ۱، ص ۴۵۴، ح ۱۲.</ref>.<ref>ر.ک: [[محمد باقر تحریری\|تحریری، محمد باقر]]، [[جلوه‌های لاهوتی (کتاب)\|جلوه‌های لاهوتی]]، ص ۲۱۰؛ [[محمد زمان رستمی\|رستمی، محمد زمان]]، [[طاهره آل‌بویه\|آل‌بویه، طاهره]]، [[علم امام ۲ (کتاب)\|علم امام]]؛ [[محمد بیابانی اسکوئی\|بیابانی اسکوئی، محمد]]، [[امامت ۵ (کتاب)\|امامت]]، ص ۱۳۷ ـ ۱۴۰؛ [[منصف علی مطهری\|مطهری، منصف علی]]، [[علم ائمه از نظر عقل و نقل (پایان‌نامه)\|علم ائمه از نظر عقل و نقل]].</ref>		# [[امام باقر]]{{ع}} در روایتی فرمودند: {{متن حدیث\|إِنَ‏ اللَّهَ‏ خَلَقَ‏ الْأَنْبِیَاءَ وَ الْأَئِمَّةَ عَلَی‏ خَمْسَةِ أَرْوَاحٍ‏ رُوحِ الْقُوَّةِ وَ رُوحِ الْإِیمَانِ وَ رُوحِ الْحَیَاةِ وَ رُوحِ الشَّهْوَةِ وَ رُوحِ الْقُدُسِ فَرُوحُ الْقُدُسِ مِنَ اللَّهِ وَ سَائِرُ هَذِهِ الْأَرْوَاحِ یُصِیبُهَا الْحَدَثَانِ فَرُوحُ الْقُدُسِ لَا یَلْهُو وَ لَا یَتَغَیَّرُ وَ لَا یَلْعَبُ وَ بِرُوحِ الْقُدُسِ عَلِمُوا یَا جَابِرُ مَا دُونَ الْعَرْشِ إِلَی مَا تَحْتَ الثَّرَی}}<ref>صفار، محمد بن حسن، بصائر الدرجات، ج ۱، ص ۴۵۴، ح ۱۲.</ref>.<ref>ر.ک: [[محمد باقر تحریری\|تحریری، محمد باقر]]، [[جلوه‌های لاهوتی (کتاب)\|جلوه‌های لاهوتی]]، ص ۲۱۰؛ [[محمد زمان رستمی\|رستمی، محمد زمان]]، [[طاهره آل‌بویه\|آل‌بویه، طاهره]]، [[علم امام ۲ (کتاب)\|علم امام]]؛ [[محمد بیابانی اسکوئی\|بیابانی اسکوئی، محمد]]، [[امامت ۵ (کتاب)\|امامت]]، ص ۱۳۷ ـ ۱۴۰؛ [[منصف علی مطهری\|مطهری، منصف علی]]، [[علم ائمه از نظر عقل و نقل (پایان‌نامه)\|علم ائمه از نظر عقل و نقل]].</ref>
خط ۱۱۲:		خط ۱۱۱:
	# [[پرونده:1103985.jpg\|22px]] [[اصغر غلامی\|غلامی، اصغر]]، '''[[آفاق علم امام در الکافی (مقاله)\|آفاق علم امام در الکافی]]'''.		# [[پرونده:1103985.jpg\|22px]] [[اصغر غلامی\|غلامی، اصغر]]، '''[[آفاق علم امام در الکافی (مقاله)\|آفاق علم امام در الکافی]]'''.
	# [[پرونده:95220153.jpg\|22px]] [[سید محمد جعفر سبحانی\|سبحانی، سید محمد جعفر]]، '''[[منابع علم امامان شیعه (کتاب)\|منابع علم امامان شیعه]]'''.		# [[پرونده:95220153.jpg\|22px]] [[سید محمد جعفر سبحانی\|سبحانی، سید محمد جعفر]]، '''[[منابع علم امامان شیعه (کتاب)\|منابع علم امامان شیعه]]'''.
	#[[پرونده:11499.jpg\|22px]] [[محسن غرویان\|غرویان، محسن]]، [[سید محمد حسین میرباقری\|میرباقری، سید محمد حسین]]، [[محمد رضا غلامی\|غلامی، محمد رضا]]، '''[[بحثی مبسوط در آموزش عقاید (کتاب)\|بحثی مبسوط در آموزش عقاید]]'''.		# [[پرونده:11499.jpg\|22px]] [[محسن غرویان\|غرویان، محسن]]، [[سید محمد حسین میرباقری\|میرباقری، سید محمد حسین]]، [[محمد رضا غلامی\|غلامی، محمد رضا]]، '''[[بحثی مبسوط در آموزش عقاید (کتاب)\|بحثی مبسوط در آموزش عقاید]]'''.
	#[[پرونده:علم غیب از نگاه عقل و وحی.png\|22px]] [[محمد حسن نادم\|نادم، محمد حسن]]، [[علم غیب از نگاه عقل و وحی (کتاب)\|'''علم غیب از نگاه عقل و وحی''']]		# [[پرونده:علم غیب از نگاه عقل و وحی.png\|22px]] [[محمد حسن نادم\|نادم، محمد حسن]]، [[علم غیب از نگاه عقل و وحی (کتاب)\|'''علم غیب از نگاه عقل و وحی''']]
	#[[پرونده:94713801.jpg\|22px]] [[سید محمد جواد بنی‌سعید لنگرودی\|بنی‌سعید لنگرودی، سید محمد جواد]]، [[شرب مدام در تبیین علم امام (کتاب)\|'''شرب مدام در تبیین علم امام''']]		# [[پرونده:94713801.jpg\|22px]] [[سید محمد جواد بنی‌سعید لنگرودی\|بنی‌سعید لنگرودی، سید محمد جواد]]، [[شرب مدام در تبیین علم امام (کتاب)\|'''شرب مدام در تبیین علم امام''']]
	# [[پرونده:Mobaleghan.jpg\|22px]] [[سید جواد حسینی\|حسینی، سید جواد]]، [[خبرهای غیبی در نهج البلاغه (مقاله)\|'''خبرهای غیبی در نهج البلاغه''']]		# [[پرونده:Mobaleghan.jpg\|22px]] [[سید جواد حسینی\|حسینی، سید جواد]]، [[خبرهای غیبی در نهج البلاغه (مقاله)\|'''خبرهای غیبی در نهج البلاغه''']]
	# [[پرونده:lahuti1.jpg\|22px]] [[محمد باقر تحریری\|تحریری، محمد باقر]]، '''[[جلوه‌های لاهوتی (کتاب)\|جلوه‌های لاهوتی]]'''.		# [[پرونده:lahuti1.jpg\|22px]] [[محمد باقر تحریری\|تحریری، محمد باقر]]، '''[[جلوه‌های لاهوتی (کتاب)\|جلوه‌های لاهوتی]]'''.