روم - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Jaafari: /* منابع */

2023-10-17T07:37:22Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۷ اکتبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۱:۰۷
خط ۴۶:		خط ۴۶:
	{{منابع}}		{{منابع}}
	# [[پرونده:1100408.jpg\|22px]] [[علی قانعی اردکانی\|قانعی اردکانی، علی]]، [[روم (مقاله)\|مقاله «روم»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۱۴ (کتاب)\|'''دائرة المعارف قرآن کریم ج۱۴''']]		# [[پرونده:1100408.jpg\|22px]] [[علی قانعی اردکانی\|قانعی اردکانی، علی]]، [[روم (مقاله)\|مقاله «روم»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۱۴ (کتاب)\|'''دائرة المعارف قرآن کریم ج۱۴''']]
			# [[پرونده:151911.jpg\|22px]] [[سید منذر حکیم\|حکیم، سید منذر]]، [[پیشوایان هدایت ج۱ (کتاب)\|'''پیشوایان هدایت ج۱''']]
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

	== پانویس ==		== پانویس ==
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

Jaafari: /* روم در قرآن کریم */

2023-10-17T07:37:06Z

روم در قرآن کریم

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۷ اکتبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۱:۰۷
خط ۱۲:		خط ۱۲:

	[[عقاید]] [[مردم]] روم، ریشه در ادیان بَدَوی و ترکیبی از ادیان شرقی و عقاید صادراتی [[هند]]، اروپا و یونان داشت. آنها به نیروهایی [[باور]] داشتند که فرآورده‌های دامی و کشاورزی‌شان را افزایش می‌دادند. رومیان برای هریک از [[شئون زندگی]]، خدایی مناسب با آن داشته و گاه به [[ضرورت]] از آنها کمک می‌خواسته‌اند. روی هم رفته، رومیان [[خدایان]] بیشماری داشته‌اند؛ به گونه‌ای که گاه عدد آنها به اندازه [[جمعیت]] روم یا بیشتر از آن یاد شده است. بعدها با گسترش قلمرو روم، خدایان یونان و شرقی نیز به فهرست خدایان رومی افزوده شدند و قرن‌ها [[برتری]] خدایان شرقی در میان رومیان مشهود بود.<ref>تاریخ تمدن، ج ۳، ص۶۸ـ ۷۰؛ تاریخ رم، ص۲۶ ـ ۳۶.</ref> سرانجام، تمام این [[مذاهب]] و ادیان با ظهور [[مسیحیت]] محو و نابود گردیدند و مسیحیت در سراسر [[امپراتوری روم]] با [[تبلیغ]] [[رسولان]]، به ویژه [[پطرس]] و [[پولس]]، گسترش یافت <ref>نک: تاریخ تمدن، ج ۳، ص۶۷۸ ـ ۶۹۳؛ آشنایی با ادیان بزرگ، ص۱۳۶ ـ ۱۳۸.</ref>. [[نامه]] پولس به مردم روم در [[عهد جدید]] آمده است.<ref>کتاب مقدس، رومیان.</ref> در اوایل قرن ۴ میلادی، کنستانتین، امپراتور وقت روم، مسیحیت را [[دین]] رسمی اعلام کرد<ref>تاریخ جامع ادیان، ص۹۴.</ref>.<ref>[[علی قانعی اردکانی\|قانعی اردکانی، علی]]، [[روم (مقاله)\|مقاله «روم»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۱۴ (کتاب)\|دائرة المعارف قرآن کریم]]، ج۱۴.</ref>		[[عقاید]] [[مردم]] روم، ریشه در ادیان بَدَوی و ترکیبی از ادیان شرقی و عقاید صادراتی [[هند]]، اروپا و یونان داشت. آنها به نیروهایی [[باور]] داشتند که فرآورده‌های دامی و کشاورزی‌شان را افزایش می‌دادند. رومیان برای هریک از [[شئون زندگی]]، خدایی مناسب با آن داشته و گاه به [[ضرورت]] از آنها کمک می‌خواسته‌اند. روی هم رفته، رومیان [[خدایان]] بیشماری داشته‌اند؛ به گونه‌ای که گاه عدد آنها به اندازه [[جمعیت]] روم یا بیشتر از آن یاد شده است. بعدها با گسترش قلمرو روم، خدایان یونان و شرقی نیز به فهرست خدایان رومی افزوده شدند و قرن‌ها [[برتری]] خدایان شرقی در میان رومیان مشهود بود.<ref>تاریخ تمدن، ج ۳، ص۶۸ـ ۷۰؛ تاریخ رم، ص۲۶ ـ ۳۶.</ref> سرانجام، تمام این [[مذاهب]] و ادیان با ظهور [[مسیحیت]] محو و نابود گردیدند و مسیحیت در سراسر [[امپراتوری روم]] با [[تبلیغ]] [[رسولان]]، به ویژه [[پطرس]] و [[پولس]]، گسترش یافت <ref>نک: تاریخ تمدن، ج ۳، ص۶۷۸ ـ ۶۹۳؛ آشنایی با ادیان بزرگ، ص۱۳۶ ـ ۱۳۸.</ref>. [[نامه]] پولس به مردم روم در [[عهد جدید]] آمده است.<ref>کتاب مقدس، رومیان.</ref> در اوایل قرن ۴ میلادی، کنستانتین، امپراتور وقت روم، مسیحیت را [[دین]] رسمی اعلام کرد<ref>تاریخ جامع ادیان، ص۹۴.</ref>.<ref>[[علی قانعی اردکانی\|قانعی اردکانی، علی]]، [[روم (مقاله)\|مقاله «روم»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۱۴ (کتاب)\|دائرة المعارف قرآن کریم]]، ج۱۴.</ref>

			==[[بسیج عمومی]] در [[نبرد]] با روم‌<ref>پیامبر اکرم{{صل}} در ماه صفر سال ۱۱ هجری پرچم جنگ را برای اسامه بست.</ref>==
			[[پیامبر اکرم]]{{صل}} به [[حراست]] از مرزهای شمالی [[دولت اسلامی]] که [[دولت]] سازمان‌یافته [[روم]] با سپاهی نیرومند در آن سامان قرار داشت توجه زیادی مبذول می‌نمود و از آنجا که نشانه‌های [[سقوط]] دولت فارس هویدا بود نمی‌توانست تأثیر نگران‌کننده‌ای بر دولت اسلامی داشته باشد. از سویی دولت فارس مانند [[مسیحیان]] روم، برخوردار از آرمان‌های [[معنوی]] نبود که به [[دفاع]] از آن برخیزد. به‌همین‌دلیل تنها دولت روم می‌توانست برای [[نظام]] نوپای [[اسلامی]] خطر به‌شمار آید، به‌ویژه که برخی از عناصر [[نفاق]] و آشوب‌طلبی که از قلمرو دولت اسلامی [[رانده شده]] بودند، رو به [[شام]] آورده و افراد دیگری نیز به آنان پیوسته بودند و حضور [[نصارای نجران]] نیز برای وادار کردن روم به [[همکاری]] آنان، عاملی [[سیاسی]] تلقی می‌شد.
			با این همه، امور یاد شده عوامل تازه و جدیدی نبودند که [[رسول اکرم]]{{صل}} توجه نشان دهد و دست به [[تدارک]] سپاهی گران بزند که جز علی{{ع}} و برخی [[یاران مخلص]] او، سایر بزرگان [[صحابه]] در آن حضور داشته باشند.

			در [[حقیقت]] [[پیامبر اسلام]]{{صل}} با این کار خواست در فضای سیاسی، از عواملی که باعث تأخیر انتقال [[قدرت]] به [[علی بن ابی طالب]] می‌شد جلوگیری کند تا [[امام]] بتواند به [[وظایف]] و مسئولیت‌های [[جانشینی]] پس از [[پیامبر]] به خوبی عمل نماید.
			[[رسول خدا]]{{صل}} با وجود تأکید مداوم بر [[رهبری امام علی]]{{ع}} به ویژه پس از [[بیعت غدیر]] و بیان [[شایستگی]] آن حضرت جهت به‌پایان رساندن راهش، از سوی برخی افراد [[احساس]] [[نگرانی]] نمود. ازاین‌رو، هدفش این بود که [[مدینه]] عاری از اوضاع آشفته سیاسی باشد تا [[امام علی]]{{ع}} پس از او بتواند بدون درگیری و [[مشاجره]]، زمام امور دولت را به دست گیرد. به‌همین‌دلیل، حضرت خود [[پرچم]] رزم را بست و به [[اسامة بن زید]] سپرد و با اشاره‌ای رسا، به شایستگی و [[لیاقت]] این [[فرمانده]] [[جوان]] تصریح کرد و بزرگان [[مهاجر]] و [[انصار]] را تحت [[فرماندهی]] او قرار داد و بدو فرمود:
			{{متن حدیث\|سِرْ إِلَى مَوْضِعِ مَقْتَلِ أَبِيكَ فَأَوْطِئْهُمُ الْخَيْلَ فَقَدْ وَلَّيْتُكَ هَذَا الْجَيْشَ فَأَغِرْ صَبَاحاً عَلَى أَهْلِ أُبْنَى}}؛ به محل [[شهادت]] پدرت رهسپار شو و بر [[دشمن]] بتاز. تو را به فرماندهی این [[سپاه]] [[منصوب]] نمودم، [[سحرگاهان]] بر اهالی «ابنا» [[یورش]] ببر.

			ولی وجود [[روح]] [[گستاخی]] و [[طمع]] دست‌یابی به [[پست]] و [[قدرت]] و فقدان [[انضباط]] لازم، برخی از افراد را وادار به [[مخالفت]] کامل با [[فرمان]] [[نبی اکرم]]{{صل}} ساخت و بعید به نظر نمی‌رسید این افراد از اهدافی که [[رسول خدا]]{{صل}} دنبال می‌کرد اطلاع داشتند، به همین سبب کوشیدند حرکت [[سپاه اسامه]] را که در منطقه «[[جرف]]» [[اردو]] زده بود، به تأخیر اندازند. این خبر به [[گوش]] [[مبارک]] رسول خدا{{صل}} رسید، حضرت به [[خشم]] آمد- و درحالی‌که حوله‌ای بر دوش کشیده و به جهت سردرد ناشی از تب، دستمالی به سر بسته بود- رهسپار [[مسجد]] گشت و بر فراز [[منبر]] قرار گرفت و پس از [[حمد]] و [[ستایش خداوند]] چنین فرمود:
			[[مردم]]! شنیده‌ام برخی از شما در مورد [[نصب]] [[اسامه]] به [[فرماندهی سپاه]] از طرف من، [[انتقاد]] داشته‌اید. اگر امروز در مورد [[انتصاب]] وی به فرماندهی [[اعتراض]] می‌کنید، پیش از آن نیز همین سخن را در مورد پدرش بر زبان راندید. به [[خدا]] [[سوگند]]! پدرش [[شایسته]] آن [[منصب]] بود و پسرش نیز از چنین [[شایستگی]] برخوردار است. من بیش از همه به او علاقه‌مندم، همه [[خوبی‌ها]] در این پدر و پسر جمع است. در [[حق]] او به [[نیکی]] سفارش کنید؛ زیرا او از نیک‌مردان شماست.<ref>طبقات کبری، ج۲، ص۱۹۰ چاپ دار الفکر.</ref>
			با اینکه تب رسول خدا{{صل}} شدت یافت ولی [[سختی]] [[بیماری]]، وی را از توجه فراوان به حرکت سپاه بازنداشت. به همین سبب، به هریک از یارانش که به [[عیادت]] وی می‌آمدند می‌فرمود: «سپاه اسامه را حرکت دهید.<ref>طبقات کبری، ج۲، ص۱۹۰ چاپ دار الفکر.</ref>» و بر اعزام این سپاه پافشاری داشت و می‌فرمود: {{متن حدیث\|جَهِّزُوا جَيْشَ أُسَامَةَ لَعَنَ اللَّهُ مَنْ تَخَلَّفَ عَنْهُ}}؛<ref>ملل و نحل، ج۱، ص۲۳.</ref>

			[[سپاه اسامه]] را برای حرکت مهیا سازید، [[خداوند]] کسانی را که از حضور در این [[سپاه]] خودداری کنند مورد [[لعن]] خویش قرار دهد.
			برخی [[مسلمانان]] خبر وخامت وضعیت جسمی [[رسول خدا]]{{صل}} را به اردوگاه سپاه در منطقه «[[جرف]]» رساندند. به‌همین‌دلیل، [[اسامه]] برای [[وداع]] با [[پیامبر]]{{صل}} به [[مدینه]] بازگشت و به حضور رسول خدا{{صل}} شرفیاب شد و حضرت او را جهت پیگیری هدفی که برایش ترسیم نموده بود، [[تشویق]] کرد و به او فرمود:
			«با [[اعتماد]] بر [[خیرخواهی]] خداوند، صبحگاهان حرکت نما».
			اسامه به‌سرعت خود را به سپاه خویش رساند و آنها را برای حرکت و توجه به انجام وظایفی که بدان‌ها محوّل شده بود، تشویق کرد. جمعی که از حضور در سپاه [[امتناع]] ورزیده و سودای [[خلافت]] در سر داشتند، با اینکه رسول خدا{{صل}} بر سرعت بخشیدن حرکت سپاه و عدم [[شک و تردید]] در وظیفه‌ای که آن را به سپاه اسامه محوّل نموده بود، تأکید داشت، توانستند به این بهانه که [[پیامبر اکرم]]{{صل}} در حال [[احتضار]] است، در حرکت سپاه اسامه، مانع‌تراشی کنند.<ref>[[سید منذر حکیم\|حکیم، سید منذر]]، [[پیشوایان هدایت ج۱ (کتاب)\|پیشوایان هدایت ج۱]] ص ۲۷۳.</ref>

	== روم در قرآن کریم ==		== روم در قرآن کریم ==

Msadeq در ‏۲۱ سپتامبر ۲۰۲۲، ساعت ۰۴:۵۶

2022-09-21T04:56:12Z

نمایش تغییرات

Msadeq: /* نامه پیامبر{{صل}} به پادشاه روم */

2022-09-20T05:49:38Z

نامه پیامبر{{صل}} به پادشاه روم

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۰ سپتامبر ۲۰۲۲، ساعت ۰۹:۱۹
خط ۳۵:		خط ۳۵:

	== [[نامه]] [[پیامبر]]{{صل}} به [[پادشاه روم]] ==		== [[نامه]] [[پیامبر]]{{صل}} به [[پادشاه روم]] ==
	گرچه [[اسلام]] در [[شبه جزیره عرب]] ظهور کرد، [[دینی]] جهانی است {{متن قرآن\|وَمَا أَرْسَلْنَاكَ إِلَّا كَافَّةً لِلنَّاسِ بَشِيرًا وَنَذِيرًا وَلَكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُونَ}}<ref>«و تو را جز مژده‌بخش و بیم‌دهنده برای همه مردم نفرستاده‌ایم اما بیشتر مردم نمی‌دانند» سوره سبأ، آیه ۲۸.</ref>، از این رو پیامبر{{صل}} پس از [[صلح حدیبیه]] و [[آرامش]] خاطر نسبی از خطر [[حمله]] [[قریش]]، در [[سال ۷ ~~هجری]]،~~ نامه‌هایی را به سران کشورهای مختلف، مانند هِرَقْل و پادشاه روم فرستاد. برخی مفسّران و مورّخان [[مسلمان]]، آیه {{متن قرآن\|قُلْ يَا أَهْلَ الْكِتَابِ تَعَالَوْا إِلَى كَلِمَةٍ سَوَاءٍ بَيْنَنَا وَبَيْنَكُمْ أَلَّا نَعْبُدَ إِلَّا اللَّهَ وَلَا نُشْرِكَ بِهِ شَيْئًا وَلَا يَتَّخِذَ بَعْضُنَا بَعْضًا أَرْبَابًا مِنْ دُونِ اللَّهِ فَإِنْ تَوَلَّوْا فَقُولُوا اشْهَدُوا بِأَنَّا مُسْلِمُونَ}}<ref>«بگو: ای اهل کتاب! بیایید بر کلمه‌ای که میان ما و شما برابر است هم‌داستان شویم که: جز خداوند را نپرستیم و چیزی را شریک او ندانیم و یکی از ما، دیگری را به جای خداوند، به خدایی نگیرد پس اگر روی گرداندند بگویید: گواه باشید که ما مسلمانیم» سوره آل عمران، آیه ۶۴.</ref> را مضمون نامه پیامبر{{صل}} به پادشاه روم دانسته‌اند؛ در این آیه [[اهل کتاب]] به اصول مشترک [[ادیان الهی]] فراخوانده شده‌اند که بر [[پرهیز]] از [[پرستش]] غیر خدا و [[شرک]] به وی، نیز اجتناب از اعتقاد به [[ربوبیت]] افراد بشری استوارند.<ref>تفسیر قمی، ج ۲، ص۱۵۲؛ مسند احمد، ج ۱، ص۲۶۲ ـ ۲۶۳؛ تاریخ یعقوبی، ج ۲، ص۷۷.</ref> بر اساس برخی [[روایات]]، [[قیصر]] هنگام دریافت [[نامه]] [[پیامبر]]{{صل}} خصوصی در برابر فرستاده آن [[حضرت]] [[ایمان]] آورد؛ حتی [[گرایش]] داشت که [[رومیان]] را به [[آیین]] [[توحید]] بخواند.<ref>مکاتیب الرسول، ج ۲، ص۴۰۴؛ المغازی النبویه، ص۶ ـ ۶۱؛ تاریخ یعقوبی، ج ۲، ص۷۷ ـ ۷۸.</ref> از [[امام باقر]]{{ع}} نقل شده که [[پادشاه روم]] برخلاف [[پادشاه ایران]]، نامه و فرستاده [[پیامبر اسلام]]{{صل}} را [[احترام]] و [[اکرام]] کرد<ref>تفسیر قمی، ج ۲، ص۱۵۲؛ بحار الانوار، ج ۴، ص۱۰۰؛ نورالثقلین، ج ۴، ص۱۶۹.</ref>.<ref>[[علی قانعی اردکانی\|قانعی اردکانی، علی]]، [[روم (مقاله)\|مقاله «روم»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۱۴ (کتاب)\|دائرة المعارف قرآن کریم]]، ج۱۴.</ref>		گرچه [[اسلام]] در [[شبه جزیره عرب]] ظهور کرد، [[دینی]] جهانی است {{متن قرآن\|وَمَا أَرْسَلْنَاكَ إِلَّا كَافَّةً لِلنَّاسِ بَشِيرًا وَنَذِيرًا وَلَكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُونَ}}<ref>«و تو را جز مژده‌بخش و بیم‌دهنده برای همه مردم نفرستاده‌ایم اما بیشتر مردم نمی‌دانند» سوره سبأ، آیه ۲۸.</ref>، از این رو پیامبر{{صل}} پس از [[صلح حدیبیه]] و [[آرامش]] خاطر نسبی از خطر [[حمله]] [[قریش]]، در سال ۷ هجری، نامه‌هایی را به سران کشورهای مختلف، مانند هِرَقْل و پادشاه روم فرستاد. برخی مفسّران و مورّخان [[مسلمان]]، آیه {{متن قرآن\|قُلْ يَا أَهْلَ الْكِتَابِ تَعَالَوْا إِلَى كَلِمَةٍ سَوَاءٍ بَيْنَنَا وَبَيْنَكُمْ أَلَّا نَعْبُدَ إِلَّا اللَّهَ وَلَا نُشْرِكَ بِهِ شَيْئًا وَلَا يَتَّخِذَ بَعْضُنَا بَعْضًا أَرْبَابًا مِنْ دُونِ اللَّهِ فَإِنْ تَوَلَّوْا فَقُولُوا اشْهَدُوا بِأَنَّا مُسْلِمُونَ}}<ref>«بگو: ای اهل کتاب! بیایید بر کلمه‌ای که میان ما و شما برابر است هم‌داستان شویم که: جز خداوند را نپرستیم و چیزی را شریک او ندانیم و یکی از ما، دیگری را به جای خداوند، به خدایی نگیرد پس اگر روی گرداندند بگویید: گواه باشید که ما مسلمانیم» سوره آل عمران، آیه ۶۴.</ref> را مضمون نامه پیامبر{{صل}} به پادشاه روم دانسته‌اند؛ در این آیه [[اهل کتاب]] به اصول مشترک [[ادیان الهی]] فراخوانده شده‌اند که بر [[پرهیز]] از [[پرستش]] غیر خدا و [[شرک]] به وی، نیز اجتناب از اعتقاد به [[ربوبیت]] افراد بشری استوارند.<ref>تفسیر قمی، ج ۲، ص۱۵۲؛ مسند احمد، ج ۱، ص۲۶۲ ـ ۲۶۳؛ تاریخ یعقوبی، ج ۲، ص۷۷.</ref> بر اساس برخی [[روایات]]، [[قیصر]] هنگام دریافت [[نامه]] [[پیامبر]]{{صل}} خصوصی در برابر فرستاده آن [[حضرت]] [[ایمان]] آورد؛ حتی [[گرایش]] داشت که [[رومیان]] را به [[آیین]] [[توحید]] بخواند.<ref>مکاتیب الرسول، ج ۲، ص۴۰۴؛ المغازی النبویه، ص۶ ـ ۶۱؛ تاریخ یعقوبی، ج ۲، ص۷۷ ـ ۷۸.</ref> از [[امام باقر]]{{ع}} نقل شده که [[پادشاه روم]] برخلاف [[پادشاه ایران]]، نامه و فرستاده [[پیامبر اسلام]]{{صل}} را [[احترام]] و [[اکرام]] کرد<ref>تفسیر قمی، ج ۲، ص۱۵۲؛ بحار الانوار، ج ۴، ص۱۰۰؛ نورالثقلین، ج ۴، ص۱۶۹.</ref>.<ref>[[علی قانعی اردکانی\|قانعی اردکانی، علی]]، [[روم (مقاله)\|مقاله «روم»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۱۴ (کتاب)\|دائرة المعارف قرآن کریم]]، ج۱۴.</ref>


	==[[جنگ]] [[روم]] و [[مسلمانان]] ==		==[[جنگ]] [[روم]] و [[مسلمانان]] ==

Msadeq در ‏۲۰ سپتامبر ۲۰۲۲، ساعت ۰۵:۴۸

2022-09-20T05:48:59Z

نمایش تغییرات

Msadeq در ‏۱۹ سپتامبر ۲۰۲۲، ساعت ۰۹:۱۳

2022-09-19T09:13:08Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۹ سپتامبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۲:۴۳
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[روم در قرآن]] - [[روم در معارف مهدویت]] - [[روم در معارف دعا و زیارات]] - [[روم در معارف و سیره سجادی]] \| پرسش مرتبط = }}		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[روم در قرآن]] - [[روم در معارف مهدویت]] - [[روم در معارف دعا و زیارات]] - [[روم در معارف و سیره سجادی]] \| پرسش مرتبط = }}
	== مقدمه ==		== مقدمه ==
	[[سرزمین روم]] در ساحل مدیترانه در [[غرب]] [[آسیا]] قرار داشته است که در [[زمان]] [[ظهور اسلام]] شامل [[سرزمین]] کنونی [[ترکیه]] و بیشتر [[شامات]] و [[اردن]] و [[مصر]] و سرزمین اروپای شرقی بوده است. در زمان [[پیامبر اسلام]]{{صل}} ~~و پس از آن~~ [[~~امپراطوری روم~~]] یک [[~~حکومت~~]] ~~[[مقتدر]] بین‌المللی و~~ از ~~معارضان~~ [[~~مسلمانان~~]] ~~بود، چنان‌که~~ در [[حیات پیامبر]] [[جنگ موته]] بین [[رومیان]] و مسلمانان باعث [[شهادت]] [[جعفر طیار]]{{ع}} گردید. [[امام سجاد]]{{ع}} در [[صحیفه]] آنگاه که از ~~[[خدای متعال]] درخواست [[نابودی دشمنان]] [[اسلام]] را می‌نماید از روم نیز نام برده~~ است: {{متن حدیث\|اللَّهُمَّ وَ اعْمُمْ بِذَلِكَ أَعْدَاءَكَ فِي‏ أَقْطَارِ الْبِلَادِ مِنَ الْهِنْدِ وَ الرُّومِ وَ...~~}} <ref>دعای ۲۷.</ref>؛ «ای~~ [[~~خداوند~~]] ~~چنان کن این~~ [[~~دعا~~]] ~~همه دشمنانت را در اقطار بلاد در برگیرد: از~~ [[~~هندوان~~]] ~~و رومیان و»~~...<ref>التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، حسن مصطفوی، دارالکتب العلمیة، بیروت، ۱۴۳۰، چاپ سوم؛ صحیفه سجادیه، ترجمه عبدالمحمد آیتی، سروش، تهران، ۱۳۷۵، چاپ دوم.</ref>.<ref>[[امیر شیرزاد\|شیرزاد، امیر]]، [[دانشنامه صحیفه سجادیه (کتاب)\|مقاله «روم»، دانشنامه صحیفه سجادیه]]، ص۲۵۴.</ref>		{{متن قرآن\|غُلِبَتِ الرُّومُ}}<ref>«رومیان شکست خوردند» سوره روم، آیه ۲.</ref>.
			مؤلف «[[دایرة المعارف کتاب مقدس]]» می‌نویسد: «[[روم]]، یکی از مهم‌ترین شهرهای [[دنیا]] که در سواحل رود تیبر به فاصله ۱۷ مایلی از دریای مدیترانه واقع شده است... در [[قرن پنجم]] قبل از میلاد به صورت یک [[حکومت سیاسی]] [[قدرتمند]] در آمد... و سرانجام روم به امپراطوری بزرگی تبدیل گردید».

	==جستارهای وابسته ==		هاکس، مؤلف «[[قاموس کتاب مقدس]]» درباره «[[رومیه]]» می‌نویسد: «پایتخت [[مملکت روم]] است و در قدیم الایام همچو پایتخت دنیا محسوب و بر رود تیبر یعنی به مسافت پانزده میل از دهنه آن واقع است»<ref>قاموس کتاب مقدس، ص۴۳۰.</ref>.

			مؤلف کتاب مفردات الفاظ القرآن روم را از زاویه‌ای دیگر تبیین می‌کند: «گاهی به نسلی و [[نژادی]] معروف و گاهی به جمع و گروه [[رومی]] اطلاق می‌شود مثل واژه- [[عجم]] (واژه عجم نیز در معنی غیر [[عرب‌ها]] و همچنین [[ایرانی‌ها]] به کار می‌رود»<ref>مفردات الفاط القرآن، ص۱۲۶. </ref>.

			اطلاعات [[قرآنی]] منظور از «روم» را [[دولت]] [[امپراطوری روم]] می‌داند<ref>اطلاعات قرآنی، ص۲۹۵.</ref> و برخی از [[دانشمندان]] اظهار دارند: «روم امپراطوری بزرگی بود که بر متصرفات وسیعی در [[آسیا]] و اروپا و [[آفریقا]] [[حکومت]] داشت و ایتالیا نیز قسمتی از آن محسوب می‌شد میان آنها و [[اهل فارس]] ([[ایرانیان]]) جنگ‌های بزرگ واقع شده است و مخصوص در نواحی [[شام]] که نزدیک [[حجاز]] بود [[جنگی]] رخ داد که به هزیمت رو میان تمام شد [[قرآن عظیم]] خبر داد که روم پس از مغلوب شدن در عرض سه تا نه سال [[پیروز]] خواهد شد»<ref>[[سید علی اکبر قرشی]]، قاموس قرآن، ج۳، ص۴۲.</ref> «اطلاع دادن صریح [[وحی الهی]] از اینکه [[رومیان]] پس از [[شکست]] خوردن اولیه، در فاصله چند سال بر [[فارسیان]] [[غلبه]] خواهند کرد از موارد [[اخبار]] [[غیب]] است»<ref>دانشنامه قرآن و قرآن‌پژوهی، ص۱۳۱.</ref>.

			در [[المیزان]] می‌خوانیم «کلمه روم نام اقوامی از [[انسان‌ها]] است که در ساحل مدیترانه در [[غرب]] آسیا [[زندگی]] می‌کنند، در آن ایام این [[اقوام]] امپراطوری بزرگ وسیعی تشکیل داده بودند، به طوری که دامنه آن تا حدود [[شامات]] توسعه یافته بود»<ref>تفسیر المیزان، ج۲، ص۲۴۵.</ref>.

			[[دولت]] [[ایران]] و [[روم]] در [[عصر پیامبر]]{{صل}} دو [[ابر]] [[قدرت]] بزرگ [[جهان]] به شمار می‌آمدند در آن [[زمان]] [[پادشاه ایران]] «[[خسرو پرویز]]» و [[پادشاه روم]] «[[هرقل]]» بود و [[جنگی]] ۲۴ ساله بین آنان در گرفت نخست [[سپاه]] [[ایرانیان]] به سرداری «[[شهر براز]]» و «شاهین» به قلمرو روم شرقی [[حمله]] کردند و به [[سختی]] آنان را [[شکست]] دادند به طوری که منطقه شامات [[مصر]] و [[آسیای صغیر]] را [[تصرف]] کردند این شکست در حدود سال ۶۱۶ میلادی (یعنی حدود سال ششم یا هفتم [[هجری]]) رخ داد سپس پادشاه روم در سال ۶۲۲ میلادی [[تهاجم]] خود را به ایران آغاز کرد و ظرف شش سال ایران را شکست داد بنابراین شکست ایرانیان در حدود سال‌های اول تا [[ششم هجری]] بوده و [[صلح حدیبیه]] نیز در [[سال ششم هجری]] واقع شد محل درگیری سپاه ایران و روم و مکان شکست [[رومیان]] در شمال [[جزیره العرب]] در [[سرزمین شام]] نزدیک محل سکونت [[مردمان]] [[مکه]] بوده است. البته برخی [[مفسران]] نیز احتمال داده‌اند که این مکان نزدیک‌ترین نقطه مرزی ایران و روم بوده است... برخی از محققان نیز این بخش از [[آیه]] را یکی از موارد [[اعجاز علمی قرآن]] دانسته‌اند؛ چراکه محققان [[علم جغرافیا]] دریافته‌اند که گودترین و پایین‌ترین منطقه روی [[زمین]] [[بحر المیت]] (منطقه‌ای نزدیک [[فلسطین]]) است که [[جنگ ایران و روم]] در آن واقع شد و در [[قرآن]] با تعبیر {{متن قرآن\|أَدْنَى الْأَرْضِ}}<ref>«در نزدیک‌ترین سرزمین و آنان پس از شکستشان به زودی پیروز می‌گردند» سوره روم، آیه ۳.</ref> (پایین‌ترین و [[پست‌ترین]] [[سرزمین]])<ref>واژه «ادنی» به معنی نزدیک‌تر و نیز به معنای پست و پایین‌تر به کار رفته است. </ref> به آن اشاره شده است»<ref>تفسیر مهر، ج۷، ص۲۷۴.</ref>.

			«در [[سال دهم بعثت]] [[سپاهیان]] خسرو پرویز پادشاه ایران رومیان را پی در پی شکست دادند و در نزدیک‌ترین مرزهای [[عرب]] و روم؛ رومیان مغلوب شدند و ایرانیان شامات و [[فلسطین]] را [[متصرف]] شدند»<ref>روضة الصفا، ص۲۳۴.</ref>.<ref>[[محرم فرزانه\|فرزانه، محرم]]، [[اماکن جغرافیایی در قرآن (کتاب)\|اماکن جغرافیایی در قرآن]]، ص۷۸.</ref>

			== جستارهای وابسته ==
	*[[سوره روم]]		*[[سوره روم]]

	== منابع ==		== منابع ==
	{{منابع}}		{{منابع}}
	# [[پرونده:~~1100609~~.jpg\|22px]] [[~~امیر شیرزاد~~\|~~شیرزاد، امیر~~]]، [[~~دانشنامه صحیفه سجادیه~~ (کتاب)\|'''~~مقاله «روم»، دانشنامه صحیفه سجادیه~~''']]		# [[پرونده:IM010430.jpg\|22px]] [[محرم فرزانه\|فرزانه، محرم]]، [[اماکن جغرافیایی در قرآن (کتاب)\|'''اماکن جغرافیایی در قرآن''']]
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

	== پانویس ==		== پانویس ==
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

Msadeq در ‏۱۹ سپتامبر ۲۰۲۲، ساعت ۰۹:۱۱

2022-09-19T09:11:54Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۹ سپتامبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۲:۴۱
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[روم در قرآن]] - [[روم در معارف مهدویت]] - [[روم در معارف دعا و زیارات]] \| پرسش مرتبط = }}		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[روم در قرآن]] - [[روم در معارف مهدویت]] - [[روم در معارف دعا و زیارات]] - [[روم در معارف و سیره سجادی]] \| پرسش مرتبط = }}
	== مقدمه ==		== مقدمه ==
	[[سرزمین روم]] در ساحل مدیترانه در [[غرب]] [[آسیا]] قرار داشته است که در [[زمان]] [[ظهور اسلام]] شامل [[سرزمین]] کنونی [[ترکیه]] و بیشتر [[شامات]] و [[اردن]] و [[مصر]] و سرزمین اروپای شرقی بوده است. در زمان [[پیامبر اسلام]]{{صل}} و پس از آن [[امپراطوری روم]] یک [[حکومت]] [[مقتدر]] بین‌المللی و از معارضان [[مسلمانان]] بود، چنان‌که در [[حیات پیامبر]] [[جنگ موته]] بین [[رومیان]] و مسلمانان باعث [[شهادت]] [[جعفر طیار]]{{ع}} گردید. [[امام سجاد]]{{ع}} در [[صحیفه]] آنگاه که از [[خدای متعال]] درخواست [[نابودی دشمنان]] [[اسلام]] را می‌نماید از روم نیز نام برده است: {{متن حدیث\|اللَّهُمَّ وَ اعْمُمْ بِذَلِكَ أَعْدَاءَكَ فِي‏ أَقْطَارِ الْبِلَادِ مِنَ الْهِنْدِ وَ الرُّومِ وَ...}} <ref>دعای ۲۷.</ref>؛ «ای [[خداوند]] چنان کن این [[دعا]] همه دشمنانت را در اقطار بلاد در برگیرد: از [[هندوان]] و رومیان و»...<ref>التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، حسن مصطفوی، دارالکتب العلمیة، بیروت، ۱۴۳۰، چاپ سوم؛ صحیفه سجادیه، ترجمه عبدالمحمد آیتی، سروش، تهران، ۱۳۷۵، چاپ دوم.</ref>.<ref>[[امیر شیرزاد\|شیرزاد، امیر]]، [[دانشنامه صحیفه سجادیه (کتاب)\|مقاله «روم»، دانشنامه صحیفه سجادیه]]، ص۲۵۴.</ref>		[[سرزمین روم]] در ساحل مدیترانه در [[غرب]] [[آسیا]] قرار داشته است که در [[زمان]] [[ظهور اسلام]] شامل [[سرزمین]] کنونی [[ترکیه]] و بیشتر [[شامات]] و [[اردن]] و [[مصر]] و سرزمین اروپای شرقی بوده است. در زمان [[پیامبر اسلام]]{{صل}} و پس از آن [[امپراطوری روم]] یک [[حکومت]] [[مقتدر]] بین‌المللی و از معارضان [[مسلمانان]] بود، چنان‌که در [[حیات پیامبر]] [[جنگ موته]] بین [[رومیان]] و مسلمانان باعث [[شهادت]] [[جعفر طیار]]{{ع}} گردید. [[امام سجاد]]{{ع}} در [[صحیفه]] آنگاه که از [[خدای متعال]] درخواست [[نابودی دشمنان]] [[اسلام]] را می‌نماید از روم نیز نام برده است: {{متن حدیث\|اللَّهُمَّ وَ اعْمُمْ بِذَلِكَ أَعْدَاءَكَ فِي‏ أَقْطَارِ الْبِلَادِ مِنَ الْهِنْدِ وَ الرُّومِ وَ...}} <ref>دعای ۲۷.</ref>؛ «ای [[خداوند]] چنان کن این [[دعا]] همه دشمنانت را در اقطار بلاد در برگیرد: از [[هندوان]] و رومیان و»...<ref>التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، حسن مصطفوی، دارالکتب العلمیة، بیروت، ۱۴۳۰، چاپ سوم؛ صحیفه سجادیه، ترجمه عبدالمحمد آیتی، سروش، تهران، ۱۳۷۵، چاپ دوم.</ref>.<ref>[[امیر شیرزاد\|شیرزاد، امیر]]، [[دانشنامه صحیفه سجادیه (کتاب)\|مقاله «روم»، دانشنامه صحیفه سجادیه]]، ص۲۵۴.</ref>

Msadeq در ‏۱۹ سپتامبر ۲۰۲۲، ساعت ۰۸:۳۱

2022-09-19T08:31:07Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۹ سپتامبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۲:۰۱
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[روم در قرآن~~]] - [[روم در حدیث~~]] - [[روم در معارف مهدویت]] - [[روم در معارف دعا و زیارات~~]] - [[روم در معارف و سیره سجادی]] - [[روم در معارف و سیره رضوی~~]]\| پرسش مرتبط = ~~روم (پرسش)~~}}		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[روم در قرآن]] - [[روم در معارف مهدویت]] - [[روم در معارف دعا و زیارات]] \| پرسش مرتبط = }}

	== مقدمه ==		== مقدمه ==
	[[سرزمین روم]] در ساحل مدیترانه در [[غرب]] [[آسیا]] قرار داشته است که در [[زمان]] [[ظهور اسلام]] شامل [[سرزمین]] کنونی [[ترکیه]] و بیشتر [[شامات]] و [[اردن]] و [[مصر]] و سرزمین اروپای شرقی بوده است. در زمان [[پیامبر اسلام]]{{صل}} و پس از آن [[امپراطوری روم]] یک [[حکومت]] [[مقتدر]] بین‌المللی و از معارضان [[مسلمانان]] بود، چنان‌که در [[حیات پیامبر]] [[جنگ موته]] بین [[رومیان]] و مسلمانان باعث [[شهادت]] [[جعفر طیار]]{{ع}} گردید. [[امام سجاد]]{{ع}} در [[صحیفه]] آنگاه که از [[خدای متعال]] درخواست [[نابودی دشمنان]] [[اسلام]] را می‌نماید از روم نیز نام برده است: {{متن حدیث\|اللَّهُمَّ وَ اعْمُمْ بِذَلِكَ أَعْدَاءَكَ فِي‏ أَقْطَارِ الْبِلَادِ مِنَ الْهِنْدِ وَ الرُّومِ وَ...}} <ref>دعای ۲۷.</ref>؛ «ای [[خداوند]] چنان کن این [[دعا]] همه دشمنانت را در اقطار بلاد در برگیرد: از [[هندوان]] و رومیان و»...<ref>التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، حسن مصطفوی، دارالکتب العلمیة، بیروت، ۱۴۳۰، چاپ سوم؛ صحیفه سجادیه، ترجمه عبدالمحمد آیتی، سروش، تهران، ۱۳۷۵، چاپ دوم.</ref>.<ref>[[امیر شیرزاد\|شیرزاد، امیر]]، [[دانشنامه صحیفه سجادیه (کتاب)\|مقاله «روم»، دانشنامه صحیفه سجادیه]]، ص۲۵۴.</ref>		[[سرزمین روم]] در ساحل مدیترانه در [[غرب]] [[آسیا]] قرار داشته است که در [[زمان]] [[ظهور اسلام]] شامل [[سرزمین]] کنونی [[ترکیه]] و بیشتر [[شامات]] و [[اردن]] و [[مصر]] و سرزمین اروپای شرقی بوده است. در زمان [[پیامبر اسلام]]{{صل}} و پس از آن [[امپراطوری روم]] یک [[حکومت]] [[مقتدر]] بین‌المللی و از معارضان [[مسلمانان]] بود، چنان‌که در [[حیات پیامبر]] [[جنگ موته]] بین [[رومیان]] و مسلمانان باعث [[شهادت]] [[جعفر طیار]]{{ع}} گردید. [[امام سجاد]]{{ع}} در [[صحیفه]] آنگاه که از [[خدای متعال]] درخواست [[نابودی دشمنان]] [[اسلام]] را می‌نماید از روم نیز نام برده است: {{متن حدیث\|اللَّهُمَّ وَ اعْمُمْ بِذَلِكَ أَعْدَاءَكَ فِي‏ أَقْطَارِ الْبِلَادِ مِنَ الْهِنْدِ وَ الرُّومِ وَ...}} <ref>دعای ۲۷.</ref>؛ «ای [[خداوند]] چنان کن این [[دعا]] همه دشمنانت را در اقطار بلاد در برگیرد: از [[هندوان]] و رومیان و»...<ref>التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، حسن مصطفوی، دارالکتب العلمیة، بیروت، ۱۴۳۰، چاپ سوم؛ صحیفه سجادیه، ترجمه عبدالمحمد آیتی، سروش، تهران، ۱۳۷۵، چاپ دوم.</ref>.<ref>[[امیر شیرزاد\|شیرزاد، امیر]]، [[دانشنامه صحیفه سجادیه (کتاب)\|مقاله «روم»، دانشنامه صحیفه سجادیه]]، ص۲۵۴.</ref>

			==جستارهای وابسته ==
			*[[سوره روم]]
	== منابع ==		== منابع ==
	{{منابع}}		{{منابع}}

Jaafari در ‏۱۲ سپتامبر ۲۰۲۲، ساعت ۰۹:۳۶

2022-09-12T09:36:24Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۲ سپتامبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۳:۰۶
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[روم در قرآن]] - [[روم در حدیث]] - [[روم در معارف مهدویت]] - [[روم در معارف دعا و زیارات]] - [[روم در معارف و سیره سجادی]] - [[روم در معارف و سیره رضوی~~]] - [[روم در معارف مهدویت~~]]\| پرسش مرتبط = روم (پرسش)}}		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[روم در قرآن]] - [[روم در حدیث]] - [[روم در معارف مهدویت]] - [[روم در معارف دعا و زیارات]] - [[روم در معارف و سیره سجادی]] - [[روم در معارف و سیره رضوی]]\| پرسش مرتبط = روم (پرسش)}}

	== مقدمه ==		== مقدمه ==

Jaafari در ‏۱۲ سپتامبر ۲۰۲۲، ساعت ۰۹:۳۵

2022-09-12T09:35:00Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۲ سپتامبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۳:۰۵
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[روم در قرآن]] - [[روم در حدیث]] - [[روم در معارف مهدویت]] - [[روم در معارف دعا و زیارات]] - [[روم در معارف و سیره سجادی]] - [[روم در معارف و سیره رضوی]]\| پرسش مرتبط = روم (پرسش)}}		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[روم در قرآن]] - [[روم در حدیث]] - [[روم در معارف مهدویت]] - [[روم در معارف دعا و زیارات]] - [[روم در معارف و سیره سجادی]] - [[روم در معارف و سیره رضوی]] - [[روم در معارف مهدویت]]\| پرسش مرتبط = روم (پرسش)}}

	== مقدمه ==		== مقدمه ==