Ali: صفحه‌ای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = | عنوان مدخل = رومه غفارى | مداخل مرتبط = رومه غفارى در تاریخ اسلامی | پرسش مرتبط = }} == آشنایی اجمالی == ابن حجرابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۴۴۹. نام وی را در بخش چهارم الاصابه (توهمات) آورده است؛ اما ابن منده (م۳...» ایجاد کرد

2025-11-27T12:39:27Z

صفحه‌ای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = | عنوان مدخل = رومه غفارى | مداخل مرتبط = رومه غفارى در تاریخ اسلامی | پرسش مرتبط = }} == آشنایی اجمالی == ابن حجر<ref>ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۴۴۹.</ref> نام وی را در بخش چهارم الاصابه (توهمات) آورده است؛ اما ابن منده (م۳...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

{{مدخل مرتبط
| موضوع مرتبط =
| عنوان مدخل = رومه غفارى
| مداخل مرتبط = [[رومه غفارى در تاریخ اسلامی]]
| پرسش مرتبط =
}}
== آشنایی اجمالی ==
[[ابن حجر]]<ref>ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۴۴۹.</ref> نام وی را در بخش چهارم [[الاصابه]] (توهمات) آورده است؛ اما [[ابن منده]] (م۳۹۵) از وی در شمار [[صحابه]] یاد کرده است. مستند ابن منده بخشی از روایتی است که [[ابوسلمه]] به نقل از [[بشر بن بشیر اسلمی]] از پدرش [[بشیر]] چنین نقل کرده است: هنگامی که شماری از [[صحابه رسول خدا]]{{صل}} به [[مدینه]] [[هجرت]] کردند، با کم آبی مواجه شدند، مردی از [[بنی‌غفار]] چاهی به نام رومه داشت که در قبال دریافت [[پول]]، آب می‌داد. [[رسول خدا]]{{صل}} فرمود: این چاه را به چاهی در [[بهشت]] به من بفروش. [[مرد]] [[غفاری]] گفت: ای رسول خدا، همه [[دارایی]] من و خانواده‌ام همین چاه است. برخی نیز گفته‌اند: این چاه متعلق به مردی از [[یهود]] بود که در آن را می‌بست و می‌رفت و [[مسلمانان]] بدون آب می‌ماندند از این رو به رسول خدا{{صل}} [[شکایت]] کردند<ref>عینی، عمده القاری، ج۱۲، ص۱۴۵.</ref> و آن حضرت فرمود: چه [[صدقه]] و چه [[وقف]] خوب است، [[مسلمانی]] این چاه را بخرد و وقف مسلمانان کند<ref>احمد بن حنبل، المسند، ج۱، ص۷۰؛ ترمذی، السنن، ج۵، ص۲۹۰؛ نسائی، السنن، ج۶، ص۴۷؛ ابن قدامه، الشرح الکبیر، ج۴، ص۲۲.</ref>، [[عثمان بن عفان]] نصف<ref>شوکانی، نیل الاوطار، ج۵، ص۲۴۱.</ref> یا همه آن را به چهارصد دینار خرید و وقف بر مسلمانان کرد<ref>بخاری، صحیح بخاری، ج۴، ص۲۰۲؛ بیهقی، السنن الکبیر، ج۶، ص۱۶۷؛ ابن شبه نمیری، تاریخ مدینه المنوره، ج۱، ص۱۵۲ و ج۳، ص۱۱۱۳.</ref>.

سبب توهم ابن منده بر [[صحابی]] بودن رومه این جمله عثمان شده که پس از خریدن چاه نزد رسول خدا{{صل}} آمد و پرسید: «{{عربی|أتَجْعَل لی مِثلَ الذی جعلت لِرومَة عِینَاً فی الجَنّه؟}}»؛ آیا برای من نیز مثل همان چاهی که برای صاحب چاه در بهشت قرار دادی، قرار می‌دهی؟ ابن منده از عبارت «{{عربی|جعلتَ لِرُومَة}}»، [[گمان]] کرده است که رومه نام شخص است. در حالی که رومه نام چاه است و [[شاهد]] بر این مطلب آن است که [[بغوی]]، ابن‌شاهین و [[طبرانی]] عبارت را چنین آورده‌اند: «{{عربی|أتَجعَلُ لِی مِثلَ الذی جعلتَ له؟}}، یعنی ضمیر را به صاحب چاه برگردانده‌اند» که معنا چنین می‌شود: آیا همان چیزی را که برای آن شخص (صاحب چاه) قرار دادی برای من نیز قرار می‌دهی؟<ref>ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۴۴۹.</ref>. افزون بر این، [[بلاذری]]<ref>بلاذری، انساب الاشراف، ج۲، ص۲۰۰.</ref> گفته است که [[بئر رومه]]، نام چاهی قدیمی بود که گروهی از [[مزینه]] که [[هم‌پیمان]] [[انصار]] بودند، آن را [[اصلاح]] و بازسازی کردند و رومه نام زنی از آنان بود که از چاه آب می‌کشید و چاه به نام آن [[زن]] [[شهرت]] یافت، بعدها [[رسول خدا]]{{صل}} بر آن آب دهان افکند و آب آن گوارا شد<ref>با کمی اختلاف در شهرت این چاه، بنگرید: یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۱، ص۲۲۹.</ref>. [[علامه امینی]]<ref>علامه امینی، الغدیر، ج۹، ص۳۳۸.</ref> ضمن [[ضعیف]] دانستن [[سند روایت]] بالا (خریدن چاه از سوی عثمان و [[هدیه]] آن به رسول خدا{{صل}}) می‌گوید: [[راویان]] این [[روایات]] [[دروغین]] از [[اهل بصره]] که زیر [[پرچم]] [[اصحاب جمل]] جنگیده‌اند، پنداشته‌اند که می‌توانند با این روایات ساختگی چیزی بسازند، تا این [[واقعیت]] را که مردان [[صالح]] و شخصیت‌های برجسته و [[پرهیزکار]] [[بصره]] علیه عثمان همداستان گشته‌اند، از نظرها بپوشانند و دامن وی را از آلایش خلافکاری‌ها و انحرافاتش بری سازند. علامه [[سید جعفر مرتضی عاملی]]<ref>سید جعفر مرتضی عاملی، الصحیح من سیره النبی الاعظم، ج۴، ص۱۶۳.</ref> نیز به جهت تناقض در متن‌های مختلف این [[روایت]] در [[صحت]] آن تشکیک کرده است.<ref>[[رمضان محمدی|محمدی، رمضان]]، [[دانشنامه سیره نبوی ج۳ (کتاب)|مقاله «رومه غفارى»، دانشنامه سیره نبوی]] ج۳، ص۳۵۶-۳۵۷.</ref>

== منابع ==
{{منابع}}
# [[پرونده:IM009659.jpg|22px]] [[رمضان محمدی|محمدی، رمضان]]، [[دانشنامه سیره نبوی ج۳ (کتاب)|'''مقاله «رومه غفارى»، دانشنامه سیره نبوی ج۳''']]
{{پایان منابع}}

== پانویس ==
{{پانویس}}

[[رده:اعلام]]

رومه غفاری - تاریخچهٔ نسخه‌ها