ریا - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Bahmani در ‏۲۱ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۱۷

2025-05-21T09:17:17Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۱ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۴۷
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = رذیلت اخلاقی \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[نفی ریا در قرآن]] - [[ریا در حدیث]] - [[ریا در نهج البلاغه]] - [[ریا در اخلاق اسلامی]] - [[ریا در معارف دعا و زیارات]] - [[ریا در معارف و سیره سجادی]] - [[ریا در جامعه‌شناسی اسلامی]] - [[ریا در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی]] - [[ریا در سبک زندگی اسلامی]]\| پرسش مرتبط =}}		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = رذیلت اخلاقی \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[ریا در لغت]] - [[نفی ریا در قرآن]] - [[ریا در حدیث]] - [[ریا در نهج البلاغه]] - [[ریا در اخلاق اسلامی]] - [[ریا در معارف دعا و زیارات]] - [[ریا در معارف و سیره سجادی]] - [[ریا در جامعه‌شناسی اسلامی]] - [[ریا در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی]] - [[ریا در سبک زندگی اسلامی]]\| پرسش مرتبط =}}

	'''«ریا»''' در لغت به‌معنای نشان‌دادن و نمایاندن و در اصطلاح [[علم اخلاق]]، خودنمایی با انگیزه طلب جاه و [[منزلت]] در [[قلوب]] مردم با [[عبادت]] یا غیر عبادت است. ریا از صفات ناپسندی است که [[فطرت انسانی]] از آن گریزان است. علمای اخلاق، ریا را از صفات رذیله‌ای دانسته‌اند که از [[غلبه]] هوا و ضعف نفس نشئت می‌گیرد. ریا اقسامی دارد مانند: ریا در [[عبادات]] [[واجب]] و [[مستحب]]؛ ریا در خصلت‌های پسندیده و غیره. در آیات و روایات ریا سبب از بین رفتن عمل و ریاکار [[لعن]] شده، شایسته [[عذاب]] شدید دانسته شده‌ است. راه رهایی از ریا و نفاق، [[اخلاص]] در [[باطن]] و خشوع قلبی دانسته شده است.		'''«ریا»''' در لغت به‌معنای نشان‌دادن و نمایاندن و در اصطلاح [[علم اخلاق]]، خودنمایی با انگیزه طلب جاه و [[منزلت]] در [[قلوب]] مردم با [[عبادت]] یا غیر عبادت است. ریا از صفات ناپسندی است که [[فطرت انسانی]] از آن گریزان است. علمای اخلاق، ریا را از صفات رذیله‌ای دانسته‌اند که از [[غلبه]] هوا و ضعف نفس نشئت می‌گیرد. ریا اقسامی دارد مانند: ریا در [[عبادات]] [[واجب]] و [[مستحب]]؛ ریا در خصلت‌های پسندیده و غیره. در آیات و روایات ریا سبب از بین رفتن عمل و ریاکار [[لعن]] شده، شایسته [[عذاب]] شدید دانسته شده‌ است. راه رهایی از ریا و نفاق، [[اخلاص]] در [[باطن]] و خشوع قلبی دانسته شده است.

Bahmani در ‏۲۱ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۱۱

2025-05-21T09:11:45Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۱ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۴۱
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = رذیلت اخلاقی \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[نفی ریا در قرآن]] - [[ریا در حدیث]] - [[ریا در نهج البلاغه]] - [[ریا در اخلاق اسلامی]] - [[ریا در معارف دعا و زیارات]] - [[ریا در معارف و سیره سجادی]] - [[ریا در جامعه‌شناسی اسلامی]] - [[ریا در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی]] - [[ریا در سبک زندگی اسلامی]]\| پرسش مرتبط =}}		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = رذیلت اخلاقی \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[نفی ریا در قرآن]] - [[ریا در حدیث]] - [[ریا در نهج البلاغه]] - [[ریا در اخلاق اسلامی]] - [[ریا در معارف دعا و زیارات]] - [[ریا در معارف و سیره سجادی]] - [[ریا در جامعه‌شناسی اسلامی]] - [[ریا در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی]] - [[ریا در سبک زندگی اسلامی]]\| پرسش مرتبط =}}

			'''«ریا»''' در لغت به‌معنای نشان‌دادن و نمایاندن و در اصطلاح [[علم اخلاق]]، خودنمایی با انگیزه طلب جاه و [[منزلت]] در [[قلوب]] مردم با [[عبادت]] یا غیر عبادت است. ریا از صفات ناپسندی است که [[فطرت انسانی]] از آن گریزان است. علمای اخلاق، ریا را از صفات رذیله‌ای دانسته‌اند که از [[غلبه]] هوا و ضعف نفس نشئت می‌گیرد. ریا اقسامی دارد مانند: ریا در [[عبادات]] [[واجب]] و [[مستحب]]؛ ریا در خصلت‌های پسندیده و غیره. در آیات و روایات ریا سبب از بین رفتن عمل و ریاکار [[لعن]] شده، شایسته [[عذاب]] شدید دانسته شده‌ است. راه رهایی از ریا و نفاق، [[اخلاص]] در [[باطن]] و خشوع قلبی دانسته شده است.

	== معناشناسی ==		== معناشناسی ==

Bahmani در ‏۲۱ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۰۶

2025-05-21T09:06:22Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۱ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۳۶
خط ۲:		خط ۲:

	== معناشناسی ==		== معناشناسی ==
			{{اصلی\|ریا در لغت}}
	«ریا» به معنای نشان‌دادن و نمایاندن است<ref>جوهری، الصحاح، ۶/۲۳۴۸؛ فیومی، المصباح المنیر فی غریب الشرح الکبیر، ۲۴۷.</ref>. در اصطلاح [[علم اخلاق]]، خودنمایی با انگیزه طلب جاه و [[منزلت]] در [[قلوب]] مردم با [[عبادت]] یا غیر عبادت است<ref>فیض کاشانی، المحجة البیضاء فی تهذیب الاحیاء، ۶/۱۵۲.</ref>؛ مانند [[نیک]] جلوه‌دادن خود یا اظهار خصوصیاتی که بیانگر خصلت‌های [[نیکو]] باشد<ref>غزالی، کیمیای سعادت، ۲/۲۰۷ و ۴۷۳؛ نراقی، مهدی، جامع السعادات، ۲/۳۸۴.</ref>.		«ریا» به معنای نشان‌دادن و نمایاندن است<ref>جوهری، الصحاح، ۶/۲۳۴۸؛ فیومی، المصباح المنیر فی غریب الشرح الکبیر، ۲۴۷.</ref>. در اصطلاح [[علم اخلاق]]، خودنمایی با انگیزه طلب جاه و [[منزلت]] در [[قلوب]] مردم با [[عبادت]] یا غیر عبادت است<ref>فیض کاشانی، المحجة البیضاء فی تهذیب الاحیاء، ۶/۱۵۲.</ref>؛ مانند [[نیک]] جلوه‌دادن خود یا اظهار خصوصیاتی که بیانگر خصلت‌های [[نیکو]] باشد<ref>غزالی، کیمیای سعادت، ۲/۲۰۷ و ۴۷۳؛ نراقی، مهدی، جامع السعادات، ۲/۳۸۴.</ref>.

Bahmani در ‏۲۱ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۰۵

2025-05-21T09:05:11Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۱ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۳۵
خط ۱:		خط ۱:
	~~{{در دست ویرایش ۲\|ماه=[[اردیبهشت]]\|روز=[[31]]\|سال=[[۱۴۰۴]]\|کاربر=Bahmani}}~~
	{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = رذیلت اخلاقی \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[نفی ریا در قرآن]] - [[ریا در حدیث]] - [[ریا در نهج البلاغه]] - [[ریا در اخلاق اسلامی]] - [[ریا در معارف دعا و زیارات]] - [[ریا در معارف و سیره سجادی]] - [[ریا در جامعه‌شناسی اسلامی]] - [[ریا در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی]] - [[ریا در سبک زندگی اسلامی]]\| پرسش مرتبط =}}		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = رذیلت اخلاقی \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[نفی ریا در قرآن]] - [[ریا در حدیث]] - [[ریا در نهج البلاغه]] - [[ریا در اخلاق اسلامی]] - [[ریا در معارف دعا و زیارات]] - [[ریا در معارف و سیره سجادی]] - [[ریا در جامعه‌شناسی اسلامی]] - [[ریا در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی]] - [[ریا در سبک زندگی اسلامی]]\| پرسش مرتبط =}}

Bahmani در ‏۲۱ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۰۴

2025-05-21T09:04:45Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۱ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۳۴
خط ۵:		خط ۵:
	«ریا» به معنای نشان‌دادن و نمایاندن است<ref>جوهری، الصحاح، ۶/۲۳۴۸؛ فیومی، المصباح المنیر فی غریب الشرح الکبیر، ۲۴۷.</ref>. در اصطلاح [[علم اخلاق]]، خودنمایی با انگیزه طلب جاه و [[منزلت]] در [[قلوب]] مردم با [[عبادت]] یا غیر عبادت است<ref>فیض کاشانی، المحجة البیضاء فی تهذیب الاحیاء، ۶/۱۵۲.</ref>؛ مانند [[نیک]] جلوه‌دادن خود یا اظهار خصوصیاتی که بیانگر خصلت‌های [[نیکو]] باشد<ref>غزالی، کیمیای سعادت، ۲/۲۰۷ و ۴۷۳؛ نراقی، مهدی، جامع السعادات، ۲/۳۸۴.</ref>.		«ریا» به معنای نشان‌دادن و نمایاندن است<ref>جوهری، الصحاح، ۶/۲۳۴۸؛ فیومی، المصباح المنیر فی غریب الشرح الکبیر، ۲۴۷.</ref>. در اصطلاح [[علم اخلاق]]، خودنمایی با انگیزه طلب جاه و [[منزلت]] در [[قلوب]] مردم با [[عبادت]] یا غیر عبادت است<ref>فیض کاشانی، المحجة البیضاء فی تهذیب الاحیاء، ۶/۱۵۲.</ref>؛ مانند [[نیک]] جلوه‌دادن خود یا اظهار خصوصیاتی که بیانگر خصلت‌های [[نیکو]] باشد<ref>غزالی، کیمیای سعادت، ۲/۲۰۷ و ۴۷۳؛ نراقی، مهدی، جامع السعادات، ۲/۳۸۴.</ref>.

	از واژه‌های مرتبط با ریا، «[[سُمعه]]» است که نوعی ریای شنیداری شمرده می‌شود؛ زیرا در ریا شخص [[اعمال نیک]] خود را در معرض دیدن دیگران قرار می‌دهد تا آنها به حسن فاعل [[اعتقاد]] پیدا کنند، ولی در «[[سمعه]]» [[هدف]] آن است که دیگران بشنوند و فاعل فعل را به [[نیکی]] بشناسند و [[ستایش]] کنند<ref>امام خمینی، چهل حدیث، ۵۸؛ مازندرانی، شرح الکافی، ۹/۱۲۹، ۲۷۶ و ۱۰/۴۱۲.</ref>. ریا ضد [[اخلاص]] است<ref>ورام، تنبیه الخواطر و نزهة النواظر (مجموعة ورام)، ۱/۱۸۹.</ref>و اخلاص به معنای پاک‌ کردن [[نیت]]<ref>نراقی، مهدی، جامع السعادات، ۲/۴۱۳.</ref> یا عمل، از هر گونه آمیختگی و شوائب<ref>غزالی، احیاء علوم الدین، ۱۴/۱۸۳–۱۸۴.</ref> است و [[اخلاص در عبادت]] به معنای [[پاک]] بودن آن از آمیختگی‌های [[دنیا]] و بهره‌های نفس است؛ مانند [[عبادت]] برای رسیدن به [[مال]] یا برای [[مدح]] دیگران (ریا)<ref>نراقی، مهدی، جامع السعادات، ۳/۱۱۷.</ref>.<ref>[[معصومه طلوع\|طلوع، معصومه]]، [[ریا - طلوع (مقاله)\| مقاله «ریا»]]، [[دانشنامه امام خمینی ج۶ (کتاب)\|دانشنامه امام خمینی ج۶]]، ص۱۸ ـ ۲۴؛ [[سید سعید حسینی\|حسینی، سید سعید]]، [[ریا (مقاله)\|~~مقاله «ریا - حسینی»~~]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۱۴ (کتاب)\|دائرة المعارف قرآن کریم ج۱۴]]، ص ۱۹۵.</ref>		از واژه‌های مرتبط با ریا، «[[سُمعه]]» است که نوعی ریای شنیداری شمرده می‌شود؛ زیرا در ریا شخص [[اعمال نیک]] خود را در معرض دیدن دیگران قرار می‌دهد تا آنها به حسن فاعل [[اعتقاد]] پیدا کنند، ولی در «[[سمعه]]» [[هدف]] آن است که دیگران بشنوند و فاعل فعل را به [[نیکی]] بشناسند و [[ستایش]] کنند<ref>امام خمینی، چهل حدیث، ۵۸؛ مازندرانی، شرح الکافی، ۹/۱۲۹، ۲۷۶ و ۱۰/۴۱۲.</ref>. ریا ضد [[اخلاص]] است<ref>ورام، تنبیه الخواطر و نزهة النواظر (مجموعة ورام)، ۱/۱۸۹.</ref>و اخلاص به معنای پاک‌ کردن [[نیت]]<ref>نراقی، مهدی، جامع السعادات، ۲/۴۱۳.</ref> یا عمل، از هر گونه آمیختگی و شوائب<ref>غزالی، احیاء علوم الدین، ۱۴/۱۸۳–۱۸۴.</ref> است و [[اخلاص در عبادت]] به معنای [[پاک]] بودن آن از آمیختگی‌های [[دنیا]] و بهره‌های نفس است؛ مانند [[عبادت]] برای رسیدن به [[مال]] یا برای [[مدح]] دیگران (ریا)<ref>نراقی، مهدی، جامع السعادات، ۳/۱۱۷.</ref>.<ref>[[معصومه طلوع\|طلوع، معصومه]]، [[ریا - طلوع (مقاله)\| مقاله «ریا»]]، [[دانشنامه امام خمینی ج۶ (کتاب)\|دانشنامه امام خمینی ج۶]]، ص۱۸ ـ ۲۴؛ [[سید سعید حسینی\|حسینی، سید سعید]]، [[ریا (مقاله)\|ریا]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۱۴ (کتاب)\|دائرة المعارف قرآن کریم ج۱۴]]، ص ۱۹۵.</ref>

	== پیشینه ==		== پیشینه ==

Bahmani: /* منابع */

2025-05-21T09:04:24Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۱ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۳۴
خط ۵۲:		خط ۵۲:
	== منابع ==		== منابع ==
	{{منابع}}		{{منابع}}
	#[[پرونده:13681048.jpg\|22px]] [[سید حسین دین‌پرور\|دین‌پرور، سید حسین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|'''دانشنامه نهج البلاغه ج۱''']]
	# [[پرونده:IM009851.jpg\|22px]] [[معصومه طلوع\|طلوع، معصومه]]، [[ریا - طلوع (مقاله)\| مقاله «ریا»]]، [[دانشنامه امام خمینی ج۶ (کتاب)\|'''دانشنامه امام خمینی ج۶''']]		# [[پرونده:IM009851.jpg\|22px]] [[معصومه طلوع\|طلوع، معصومه]]، [[ریا - طلوع (مقاله)\| مقاله «ریا»]]، [[دانشنامه امام خمینی ج۶ (کتاب)\|'''دانشنامه امام خمینی ج۶''']]
	# [[پرونده:1100408.jpg\|22px]] [[سید سعید حسینی\|حسینی، سید سعید]]، [[ریا (مقاله)\|~~مقاله «ریا - حسینی»~~]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۱۴ (کتاب)\|'''دائرة المعارف قرآن کریم ج۱۴''']]		# [[پرونده:1100408.jpg\|22px]] [[سید سعید حسینی\|حسینی، سید سعید]]، [[ریا (مقاله)\|ریا]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۱۴ (کتاب)\|'''دائرة المعارف قرآن کریم ج۱۴''']]
	# [[پرونده:10115255.jpg\|22px]] [[حسین مظاهری\|مظاهری، حسین]]، [[دانش اخلاق اسلامی ج۳ (کتاب)\|'''دانش اخلاق اسلامی ج۳''']]		# [[پرونده:10115255.jpg\|22px]] [[حسین مظاهری\|مظاهری، حسین]]، [[دانش اخلاق اسلامی ج۳ (کتاب)\|'''دانش اخلاق اسلامی ج۳''']]
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

Bahmani در ‏۲۱ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۰۳

2025-05-21T09:03:21Z

نمایش تغییرات

Bahmani در ‏۲۱ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۲۸

2025-05-21T08:28:43Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۱ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۵۸
خط ۱:		خط ۱:
	{{در دست ویرایش ۲\|ماه=[[اردیبهشت]]\|روز=[[31]]\|سال=[[۱۴۰۴]]\|کاربر=Bahmani}}		{{در دست ویرایش ۲\|ماه=[[اردیبهشت]]\|روز=[[31]]\|سال=[[۱۴۰۴]]\|کاربر=Bahmani}}
	{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[نفی ریا در قرآن]] - [[ریا در حدیث]] - [[ریا در نهج البلاغه]] - [[ریا در اخلاق اسلامی]] - [[ریا در معارف دعا و زیارات]] - [[ریا در معارف و سیره سجادی]] - [[ریا در جامعه‌شناسی اسلامی]] - [[ریا در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی]] - [[ریا در سبک زندگی اسلامی]]\| پرسش مرتبط =}}		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = رذیلت اخلاقی \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[نفی ریا در قرآن]] - [[ریا در حدیث]] - [[ریا در نهج البلاغه]] - [[ریا در اخلاق اسلامی]] - [[ریا در معارف دعا و زیارات]] - [[ریا در معارف و سیره سجادی]] - [[ریا در جامعه‌شناسی اسلامی]] - [[ریا در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی]] - [[ریا در سبک زندگی اسلامی]]\| پرسش مرتبط =}}

	== معناشناسی ==		== معناشناسی ==

Bahmani در ‏۲۱ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۷:۲۲

2025-05-21T07:22:46Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۱ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۵۲
خط ۴:		خط ۴:
	== معناشناسی ==		== معناشناسی ==
	«رِئاء» یا «رِیاء» مصدر باب مفاعله از ماده «ر ـ أ ـ ی» به معنای دیدن و دانستن<ref>الصحاح، ج ۶، ص۲۳۴۷؛ لسان العرب، ج ۱۴، ص۲۹، «رأی».</ref> است. «کاری را از روی ریا انجام داد» یعنی آن کار را کرد تا دیگران ببینند<ref>العین، ج ۱، ص۳۴۹؛ الصحاح، ج ۳، ص۱۲۳۲، «سمع»؛ معجم مقاییس اللغه، ج ۲، ص۴۷۳، «رأی».</ref> و نسبت به او [[گمان]] [[نیکو]] یابند<ref>المصباح، ص۲۴۷، «روی».</ref> و «ریا کرد» یعنی خود را برخلاف آنچه هست نشان داد<ref>لسان‌العرب، ج ۱۴، ص۲۹۶؛ القاموس المحیط، ج ۴، ص۳۳۱، «رای».</ref>. برخی ریا را به معنای مبالغه در نمایاندن [[اعمال پسندیده]] دانسته‌اند<ref>التحریر والتنویر، ج ۲، ص۵۱۹.</ref>. برخی نیز گفته‌اند: چون [[ریاء]] مصدر باب مفاعله است، معنای اشتراک در آن هست؛ یعنی [[ریاکار]] عمل خود را به [[مردم]] می‌نمایاند، تا در مقابل، مردم هم [[سپاس]] و [[احترام]] خود را به وی نشان دهند<ref>روح‌البیان، ج ۱، ص۴۲۲؛ اعراب‌القرآن، ج ۱، ص۴۰۷؛ المنیر، ج ۳۰، ص۴۲۴.</ref>. به ریاکار «مرائی» گفته می‌شود<ref>لسان العرب، ج ۱۴، ص۳۰۲.</ref>. ریا، گوناگون تعریف شده است؛ مانند نمایاندن عمل به دیگران برای برخورداری از گمان نیکو یا [[ستایش]] آنان<ref>التفسیر الوسیط، ج ۶، ص۱۱۶.</ref>، اظهار زیبایی‌ها و پنهان کردن [[زشتی‌ها]]<ref>التبیان، ج ۵، ص۱۳۳.</ref>، ترک [[اخلاص]] در عمل با انگیزه غیر خدایی<ref>التعریفات، ص۱۲۵.</ref> و طلب [[منزلت]] در [[قلب]] دیگران با [[کارهای نیک]] یا آثاری که بر خوبی شخص دلالت می‌کنند<ref>جامع السعادات، ج ۲، ص۳۸۸؛ الاخلاق، ص۱۵۷.</ref>. [[هدف]] از ریا نشان دادن عمل به مخلوق با [[غفلت]] از [[خالق]] است<ref>التعاریف، ج ۱، ص۳۸۰.</ref> و [[تقرب به خدا]] در آن کار لحاظ نشده است<ref>قاموس قرآن، ج ۳، ص۳۵ - ۳۶.</ref>.<ref>[[سید سعید حسینی\|حسینی، سید سعید]]، [[ریا (مقاله)\|مقاله «ریا - حسینی»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۱۴ (کتاب)\|دائرة المعارف قرآن کریم ج۱۴]]، ص ۱۹۵.</ref>		«رِئاء» یا «رِیاء» مصدر باب مفاعله از ماده «ر ـ أ ـ ی» به معنای دیدن و دانستن<ref>الصحاح، ج ۶، ص۲۳۴۷؛ لسان العرب، ج ۱۴، ص۲۹، «رأی».</ref> است. «کاری را از روی ریا انجام داد» یعنی آن کار را کرد تا دیگران ببینند<ref>العین، ج ۱، ص۳۴۹؛ الصحاح، ج ۳، ص۱۲۳۲، «سمع»؛ معجم مقاییس اللغه، ج ۲، ص۴۷۳، «رأی».</ref> و نسبت به او [[گمان]] [[نیکو]] یابند<ref>المصباح، ص۲۴۷، «روی».</ref> و «ریا کرد» یعنی خود را برخلاف آنچه هست نشان داد<ref>لسان‌العرب، ج ۱۴، ص۲۹۶؛ القاموس المحیط، ج ۴، ص۳۳۱، «رای».</ref>. برخی ریا را به معنای مبالغه در نمایاندن [[اعمال پسندیده]] دانسته‌اند<ref>التحریر والتنویر، ج ۲، ص۵۱۹.</ref>. برخی نیز گفته‌اند: چون [[ریاء]] مصدر باب مفاعله است، معنای اشتراک در آن هست؛ یعنی [[ریاکار]] عمل خود را به [[مردم]] می‌نمایاند، تا در مقابل، مردم هم [[سپاس]] و [[احترام]] خود را به وی نشان دهند<ref>روح‌البیان، ج ۱، ص۴۲۲؛ اعراب‌القرآن، ج ۱، ص۴۰۷؛ المنیر، ج ۳۰، ص۴۲۴.</ref>. به ریاکار «مرائی» گفته می‌شود<ref>لسان العرب، ج ۱۴، ص۳۰۲.</ref>. ریا، گوناگون تعریف شده است؛ مانند نمایاندن عمل به دیگران برای برخورداری از گمان نیکو یا [[ستایش]] آنان<ref>التفسیر الوسیط، ج ۶، ص۱۱۶.</ref>، اظهار زیبایی‌ها و پنهان کردن [[زشتی‌ها]]<ref>التبیان، ج ۵، ص۱۳۳.</ref>، ترک [[اخلاص]] در عمل با انگیزه غیر خدایی<ref>التعریفات، ص۱۲۵.</ref> و طلب [[منزلت]] در [[قلب]] دیگران با [[کارهای نیک]] یا آثاری که بر خوبی شخص دلالت می‌کنند<ref>جامع السعادات، ج ۲، ص۳۸۸؛ الاخلاق، ص۱۵۷.</ref>. [[هدف]] از ریا نشان دادن عمل به مخلوق با [[غفلت]] از [[خالق]] است<ref>التعاریف، ج ۱، ص۳۸۰.</ref> و [[تقرب به خدا]] در آن کار لحاظ نشده است<ref>قاموس قرآن، ج ۳، ص۳۵ - ۳۶.</ref>.<ref>[[سید سعید حسینی\|حسینی، سید سعید]]، [[ریا (مقاله)\|مقاله «ریا - حسینی»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۱۴ (کتاب)\|دائرة المعارف قرآن کریم ج۱۴]]، ص ۱۹۵.</ref>

			== احادیثی درباره ریا ==
			{{اصلی\|ریا در حدیث}}
			برخی از احادیثی از [[ائمه]]{{ع}} درباره ریا وارد شده عبارت است از:
			# [[امام صادق]]{{ع}} در [[مسجد]] به عبّاد بن کثیر فرمودند: "وای بر تو ای عبّاد! از [[ریاء]] بپرهیز، چه هرکس کاری را برای غیر [[خدا]] انجام دهد، [[خداوند]] او را به همان کس که برایش انجام داده واگذار می‌کند"<ref>{{متن حدیث\|عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ{{ع}} أَنَّهُ قَالَ لِعَبَّادِ بْنِ كَثِيرٍ الْبَصْرِيِّ فِي الْمَسْجِدِ وَيْلَكَ يَا عَبَّادُ إِيَّاكَ وَ الرِّيَاءَ فَإِنَّهُ مَنْ عَمِلَ لِغَيْرِ اللَّهِ وَكَلَهُ اللَّهُ إِلَى مَنْ عَمِلَ لَهُ}}؛ اصول کافی، ج۲، ص۲۹۳.</ref>.
			# امام صادق{{ع}} فرمودند: "[[عبادات]] و [[دین]] خود را برای خدا [[خالص]] سازید و آن را برای [[مردم]] قرار ندهید، چه هر آنچه برای خدا باشد متعلّق به همو است، و آنچه برای مردم باشد به سوی [[حضرت حق]] بالا نخواهد رفت"<ref>{{متن حدیث\|عَنْ عَلِيِّ بْنِ عُقْبَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ{{ع}} يَقُولُ‌ اجْعَلُوا أَمْرَكُمْ هَذَا لِلَّهِ وَ لَا تَجْعَلُوهُ لِلنَّاسِ فَإِنَّهُ مَا كَانَ لِلَّهِ فَهُوَ لِلَّهِ وَ مَا كَانَ لِلنَّاسِ فَلَا يَصْعَدُ إِلَى اللَّهِ‌}}؛ اصول کافی، ج۲، ص۲۹۳.</ref>.
			# [[پیامبر اکرم]]{{صل}} فرمودند: "[[فرشته]]، [[عمل]] [[بنده]] را در حالی که بدان شادمان است به سوی [[آسمان]] بالا می‌برد. در این حال چون کارهای پسندیده بنده را بالا می‌برد، خداوند می‌فرماید: آن را در چاه [[دوزخ]] قرار دهید، آن بنده در عملش مرا مورد نظر قرار نداده است"<ref>{{متن حدیث\|عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ{{ع}} قَالَ النَّبِيُّ{{صل}}‌ إِنَّ الْمَلَكَ لَيَصْعَدُ بِعَمَلِ الْعَبْدِ مُبْتَهِجاً بِهِ‌ فَإِذَا صَعِدَ بِحَسَنَاتِهِ يَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ اجْعَلُوهَا فِي سِجِّينٍ‌ إِنَّهُ لَيْسَ إِيَّايَ أَرَادَ بِهَا}}؛ اصول کافی، ج۲، ص۲۹۴.</ref>؛
			# [[خداوند متعال]] می‌فرماید: "من بی‌نیازترین شریکان از شراکت هستم، از این رو هر کس کاری را انجام داد و در آن غیر مرا [[شریک]] ساخت من از آن کار بیزارم، بدین ترتیب آن کار [[مال]] شریک من است" <ref>{{متن حدیث\|عَنِ النَّبِيِّ{{صل}} أَنَّهُ قَالَ: قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ أَنَا أَغْنَى الشُّرَكَاءِ عَنِ الشِّرْكِ فَمَنْ عَمِلَ عَمَلًا أَشْرَكَ فِيهِ غَيْرِي فَأَنَا مِنْهُ بَرِي‌ءٌ فَهُوَ لِلَّذِي أَشْرَكَ}}؛ بحار الأنوار، ج۶۹، ص۲۸۲.</ref>؛
			# [[پیامبر اکرم]]{{صل}} فرمودند: "خداوند متعال عملی را که در آن به اندازه ذره‌ای [[ریاء]] به‌کار رفته باشد، نمی‌پذیرد"<ref>{{متن حدیث\|قَالَ‌ رَسُولُ‌ اللَّهِ‌{{صل}}‌ إِنَّ اللَّهَ تَعَالَى لَا يَقْبَلُ‌ عَمَلًا فِيهِ‌ مِثْقَالُ‌ ذَرَّةٍ مِنْ رِئَاءٍ}}؛ بحار الأنوار، ج۶۹، ص۳۰۴.</ref>.<ref>[[حسین مظاهری\|مظاهری، حسین]]، [[دانش اخلاق اسلامی ج۳ (کتاب)\| دانش اخلاق اسلامی ج۳]]، ص۲۹۵-۲۹۹.</ref>

	== مقدمه ==		== مقدمه ==
خط ۶۲:		خط ۷۱:
	# [[پرونده:IM009851.jpg\|22px]] [[معصومه طلوع\|طلوع، معصومه]]، [[ریا - طلوع (مقاله)\| مقاله «ریا»]]، [[دانشنامه امام خمینی ج۶ (کتاب)\|'''دانشنامه امام خمینی ج۶''']]		# [[پرونده:IM009851.jpg\|22px]] [[معصومه طلوع\|طلوع، معصومه]]، [[ریا - طلوع (مقاله)\| مقاله «ریا»]]، [[دانشنامه امام خمینی ج۶ (کتاب)\|'''دانشنامه امام خمینی ج۶''']]
	# [[پرونده:1100408.jpg\|22px]] [[سید سعید حسینی\|حسینی، سید سعید]]، [[ریا (مقاله)\|مقاله «ریا - حسینی»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۱۴ (کتاب)\|'''دائرة المعارف قرآن کریم ج۱۴''']]		# [[پرونده:1100408.jpg\|22px]] [[سید سعید حسینی\|حسینی، سید سعید]]، [[ریا (مقاله)\|مقاله «ریا - حسینی»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۱۴ (کتاب)\|'''دائرة المعارف قرآن کریم ج۱۴''']]
			# [[پرونده:10115255.jpg\|22px]] [[حسین مظاهری\|مظاهری، حسین]]، [[دانش اخلاق اسلامی ج۳ (کتاب)\|'''دانش اخلاق اسلامی ج۳''']]
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

Bahmani در ‏۲۱ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۷:۱۵

2025-05-21T07:15:33Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۱ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۴۵
خط ۱:		خط ۱:
			{{در دست ویرایش ۲\|ماه=[[اردیبهشت]]\|روز=[[31]]\|سال=[[۱۴۰۴]]\|کاربر=Bahmani}}
	{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[نفی ریا در قرآن]] - [[ریا در حدیث]] - [[ریا در نهج البلاغه]] - [[ریا در اخلاق اسلامی]] - [[ریا در معارف دعا و زیارات]] - [[ریا در معارف و سیره سجادی]] - [[ریا در جامعه‌شناسی اسلامی]] - [[ریا در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی]] - [[ریا در سبک زندگی اسلامی]]\| پرسش مرتبط =}}		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[نفی ریا در قرآن]] - [[ریا در حدیث]] - [[ریا در نهج البلاغه]] - [[ریا در اخلاق اسلامی]] - [[ریا در معارف دعا و زیارات]] - [[ریا در معارف و سیره سجادی]] - [[ریا در جامعه‌شناسی اسلامی]] - [[ریا در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی]] - [[ریا در سبک زندگی اسلامی]]\| پرسش مرتبط =}}