ریا در لغت - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Bahmani: /* معناشناسی */

2025-05-21T09:20:07Z

معناشناسی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۱ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۵۰
خط ۶:		خط ۶:
	}}		}}

	== ~~معناشناسی~~ ==		== مقدمه ==
	«رِئاء» یا «رِیاء» مصدر باب مفاعله از ماده «ر ـ أ ـ ی» به معنای دیدن و دانستن<ref>الصحاح، ج ۶، ص۲۳۴۷؛ لسان العرب، ج ۱۴، ص۲۹، «رأی».</ref> است. «کاری را از روی ریا انجام داد» یعنی آن کار را کرد تا دیگران ببینند<ref>العین، ج ۱، ص۳۴۹؛ الصحاح، ج ۳، ص۱۲۳۲، «سمع»؛ معجم مقاییس اللغه، ج ۲، ص۴۷۳، «رأی».</ref> و نسبت به او [[گمان]] [[نیکو]] یابند<ref>المصباح، ص۲۴۷، «روی».</ref> و «ریا کرد» یعنی خود را برخلاف آنچه هست نشان داد<ref>لسان‌العرب، ج ۱۴، ص۲۹۶؛ القاموس المحیط، ج ۴، ص۳۳۱، «رای».</ref>. برخی ریا را به معنای مبالغه در نمایاندن [[اعمال پسندیده]] دانسته‌اند<ref>التحریر والتنویر، ج ۲، ص۵۱۹.</ref>. برخی نیز گفته‌اند: چون [[ریاء]] مصدر باب مفاعله است، معنای اشتراک در آن هست؛ یعنی [[ریاکار]] عمل خود را به [[مردم]] می‌نمایاند، تا در مقابل، مردم هم [[سپاس]] و [[احترام]] خود را به وی نشان دهند<ref>روح‌البیان، ج ۱، ص۴۲۲؛ اعراب‌القرآن، ج ۱، ص۴۰۷؛ المنیر، ج ۳۰، ص۴۲۴.</ref>. به ریاکار «مرائی» گفته می‌شود<ref>لسان العرب، ج ۱۴، ص۳۰۲.</ref>. ریا، گوناگون تعریف شده است؛ مانند نمایاندن عمل به دیگران برای برخورداری از گمان نیکو یا [[ستایش]] آنان<ref>التفسیر الوسیط، ج ۶، ص۱۱۶.</ref>، اظهار زیبایی‌ها و پنهان کردن [[زشتی‌ها]]<ref>التبیان، ج ۵، ص۱۳۳.</ref>، ترک [[اخلاص]] در عمل با انگیزه غیر خدایی<ref>التعریفات، ص۱۲۵.</ref> و طلب [[منزلت]] در [[قلب]] دیگران با [[کارهای نیک]] یا آثاری که بر خوبی شخص دلالت می‌کنند<ref>جامع السعادات، ج ۲، ص۳۸۸؛ الاخلاق، ص۱۵۷.</ref>. [[هدف]] از ریا نشان دادن عمل به مخلوق با [[غفلت]] از [[خالق]] است<ref>التعاریف، ج ۱، ص۳۸۰.</ref> و [[تقرب به خدا]] در آن کار لحاظ نشده است<ref>قاموس قرآن، ج ۳، ص۳۵ - ۳۶.</ref>.<ref>[[سید سعید حسینی\|حسینی، سید سعید]]، [[ریا (مقاله)\|مقاله «ریا - حسینی»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۱۴ (کتاب)\|دائرة المعارف قرآن کریم ج۱۴]]، ص ۱۹۵.</ref>		«رِئاء» یا «رِیاء» مصدر باب مفاعله از ماده «ر ـ أ ـ ی» به معنای دیدن و دانستن<ref>الصحاح، ج ۶، ص۲۳۴۷؛ لسان العرب، ج ۱۴، ص۲۹، «رأی».</ref> است. «کاری را از روی ریا انجام داد» یعنی آن کار را کرد تا دیگران ببینند<ref>العین، ج ۱، ص۳۴۹؛ الصحاح، ج ۳، ص۱۲۳۲، «سمع»؛ معجم مقاییس اللغه، ج ۲، ص۴۷۳، «رأی».</ref> و نسبت به او [[گمان]] [[نیکو]] یابند<ref>المصباح، ص۲۴۷، «روی».</ref> و «ریا کرد» یعنی خود را برخلاف آنچه هست نشان داد<ref>لسان‌العرب، ج ۱۴، ص۲۹۶؛ القاموس المحیط، ج ۴، ص۳۳۱، «رای».</ref>. برخی ریا را به معنای مبالغه در نمایاندن [[اعمال پسندیده]] دانسته‌اند<ref>التحریر والتنویر، ج ۲، ص۵۱۹.</ref>. برخی نیز گفته‌اند: چون [[ریاء]] مصدر باب مفاعله است، معنای اشتراک در آن هست؛ یعنی [[ریاکار]] عمل خود را به [[مردم]] می‌نمایاند، تا در مقابل، مردم هم [[سپاس]] و [[احترام]] خود را به وی نشان دهند<ref>روح‌البیان، ج ۱، ص۴۲۲؛ اعراب‌القرآن، ج ۱، ص۴۰۷؛ المنیر، ج ۳۰، ص۴۲۴.</ref>. به ریاکار «مرائی» گفته می‌شود<ref>لسان العرب، ج ۱۴، ص۳۰۲.</ref>. ریا، گوناگون تعریف شده است؛ مانند نمایاندن عمل به دیگران برای برخورداری از گمان نیکو یا [[ستایش]] آنان<ref>التفسیر الوسیط، ج ۶، ص۱۱۶.</ref>، اظهار زیبایی‌ها و پنهان کردن [[زشتی‌ها]]<ref>التبیان، ج ۵، ص۱۳۳.</ref>، ترک [[اخلاص]] در عمل با انگیزه غیر خدایی<ref>التعریفات، ص۱۲۵.</ref> و طلب [[منزلت]] در [[قلب]] دیگران با [[کارهای نیک]] یا آثاری که بر خوبی شخص دلالت می‌کنند<ref>جامع السعادات، ج ۲، ص۳۸۸؛ الاخلاق، ص۱۵۷.</ref>. [[هدف]] از ریا نشان دادن عمل به مخلوق با [[غفلت]] از [[خالق]] است<ref>التعاریف، ج ۱، ص۳۸۰.</ref> و [[تقرب به خدا]] در آن کار لحاظ نشده است<ref>قاموس قرآن، ج ۳، ص۳۵ - ۳۶.</ref>.<ref>[[سید سعید حسینی\|حسینی، سید سعید]]، [[ریا (مقاله)\|مقاله «ریا - حسینی»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۱۴ (کتاب)\|دائرة المعارف قرآن کریم ج۱۴]]، ص ۱۹۵.</ref>

Bahmani: صفحه‌ای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = ریا | عنوان مدخل = ریا | مداخل مرتبط = ریا در لغت - نفی ریا در قرآن - ریا در حدیث - ریا در نهج البلاغه - ریا در اخلاق اسلامی - ریا در معارف دعا و زیارات - ریا در معارف و سیره سجادی - [[ریا در جامعه‌شناسی اسلامی]...» ایجاد کرد

2025-05-21T09:19:56Z

صفحه‌ای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = ریا | عنوان مدخل = ریا | مداخل مرتبط = ریا در لغت - نفی ریا در قرآن - ریا در حدیث - ریا در نهج البلاغه - ریا در اخلاق اسلامی - ریا در معارف دعا و زیارات - ریا در معارف و سیره سجادی - [[ریا در جامعه‌شناسی اسلامی]...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

{{مدخل مرتبط
| موضوع مرتبط = ریا
| عنوان مدخل = ریا
| مداخل مرتبط = [[ریا در لغت]] - [[نفی ریا در قرآن]] - [[ریا در حدیث]] - [[ریا در نهج البلاغه]] - [[ریا در اخلاق اسلامی]] - [[ریا در معارف دعا و زیارات]] - [[ریا در معارف و سیره سجادی]] - [[ریا در جامعه‌شناسی اسلامی]] - [[ریا در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی]] - [[ریا در سبک زندگی اسلامی]]
| پرسش مرتبط =
}}

== معناشناسی ==
«رِئاء» یا «رِیاء» مصدر باب مفاعله از ماده «ر ـ أ ـ ی» به معنای دیدن و دانستن<ref>الصحاح، ج ۶، ص۲۳۴۷؛ لسان العرب، ج ۱۴، ص۲۹، «رأی».</ref> است. «کاری را از روی ریا انجام داد» یعنی آن کار را کرد تا دیگران ببینند<ref>العین، ج ۱، ص۳۴۹؛ الصحاح، ج ۳، ص۱۲۳۲، «سمع»؛ معجم مقاییس اللغه، ج ۲، ص۴۷۳، «رأی».</ref> و نسبت به او [[گمان]] [[نیکو]] یابند<ref>المصباح، ص۲۴۷، «روی».</ref> و «ریا کرد» یعنی خود را برخلاف آنچه هست نشان داد<ref>لسان‌العرب، ج ۱۴، ص۲۹۶؛ القاموس المحیط، ج ۴، ص۳۳۱، «رای».</ref>. برخی ریا را به معنای مبالغه در نمایاندن [[اعمال پسندیده]] دانسته‌اند<ref>التحریر والتنویر، ج ۲، ص۵۱۹.</ref>. برخی نیز گفته‌اند: چون [[ریاء]] مصدر باب مفاعله است، معنای اشتراک در آن هست؛ یعنی [[ریاکار]] عمل خود را به [[مردم]] می‌نمایاند، تا در مقابل، مردم هم [[سپاس]] و [[احترام]] خود را به وی نشان دهند<ref>روح‌البیان، ج ۱، ص۴۲۲؛ اعراب‌القرآن، ج ۱، ص۴۰۷؛ المنیر، ج ۳۰، ص۴۲۴.</ref>. به ریاکار «مرائی» گفته می‌شود<ref>لسان العرب، ج ۱۴، ص۳۰۲.</ref>. ریا، گوناگون تعریف شده است؛ مانند نمایاندن عمل به دیگران برای برخورداری از گمان نیکو یا [[ستایش]] آنان<ref>التفسیر الوسیط، ج ۶، ص۱۱۶.</ref>، اظهار زیبایی‌ها و پنهان کردن [[زشتی‌ها]]<ref>التبیان، ج ۵، ص۱۳۳.</ref>، ترک [[اخلاص]] در عمل با انگیزه غیر خدایی<ref>التعریفات، ص۱۲۵.</ref> و طلب [[منزلت]] در [[قلب]] دیگران با [[کارهای نیک]] یا آثاری که بر خوبی شخص دلالت می‌کنند<ref>جامع السعادات، ج ۲، ص۳۸۸؛ الاخلاق، ص۱۵۷.</ref>. [[هدف]] از ریا نشان دادن عمل به مخلوق با [[غفلت]] از [[خالق]] است<ref>التعاریف، ج ۱، ص۳۸۰.</ref> و [[تقرب به خدا]] در آن کار لحاظ نشده است<ref>قاموس قرآن، ج ۳، ص۳۵ - ۳۶.</ref>.<ref>[[سید سعید حسینی|حسینی، سید سعید]]، [[ریا (مقاله)|مقاله «ریا - حسینی»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۱۴ (کتاب)|دائرة المعارف قرآن کریم ج۱۴]]، ص ۱۹۵.</ref>

== منابع ==
{{منابع}}
# [[پرونده:1100408.jpg|22px]] [[سید سعید حسینی|حسینی، سید سعید]]، [[ریا (مقاله)|مقاله «ریا - حسینی»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۱۴ (کتاب)|'''دائرة المعارف قرآن کریم ج۱۴''']]
{{پایان منابع}}

== پانویس ==
{{پانویس}}

[[رده:ریا]]