زبیده - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Bahmani در ‏۲۸ اکتبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۵:۰۷

2025-10-28T05:07:14Z

Jaafari: /* منابع */

2024-07-01T05:32:46Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۰۹:۰۲
خط ۳۰:		خط ۳۰:

	طبق روایتی از [[امام صادق]] {{ع}}، زبیده یکی از ۱۳ زنی است که در رکاب [[حضرت مهدی]] خواهد بود<ref>تنقیح المقال، ج۳، ص۷۰.</ref><ref>[[حسین محمدی\|محمدی، حسین]]، [[رضانامه (کتاب)\|رضانامه]] ص ۳۵۰.</ref>		طبق روایتی از [[امام صادق]] {{ع}}، زبیده یکی از ۱۳ زنی است که در رکاب [[حضرت مهدی]] خواهد بود<ref>تنقیح المقال، ج۳، ص۷۰.</ref><ref>[[حسین محمدی\|محمدی، حسین]]، [[رضانامه (کتاب)\|رضانامه]] ص ۳۵۰.</ref>

			==قنات [[زبیده]]==
			زبیده [[همسر]] [[هارون]] شبی در [[خواب]] دید که مردان بسیاری با او جمع شدند. زبیده از این رویا مضطرب شد و به یکی از کنیزان [[محرم]] خود گفت که من چنین خوابی دیده‌ام و [[خجالت]] می‌کشم تعبیر آن را از [[موسی بن جعفر]]{{ع}} پرس و جو کنم. تو این خواب را نسبت به خودت بده و تعبیرش را بخواه!
			[[کنیز]] نزد [[امام]]{{ع}} رفت و قصه را گفت. امام{{ع}} گفت: تو [[لیاقت]] نداری که چنین خوابی ببینی، این خواب از زبیده است. و سپس در تعبیرش گفت: کاری از او سر می‌زند که [[مردم]] [[جهان]] از آن کامیاب می‌شوند. همان سال زبیده به [[حج]] رفت و دید مردم از کمی آب در مضیقه‌اند. وقتی پرسید که برای این کار علاجی به نظر نمی‌رسد؟ گفتند [[هزینه]] بسیاری لازم است و می‌توان از [[طائف]] این مایه [[حیات]] را به [[مکه]] آورد. از آنجا که [[مصر]] تحت [[سلطه]] زبیده بود، دستور داد تا فوراً این کار صورت بگیرد. بنا به دستور او از طائف تا مکه که ۶۶ کیلومتر مسافت است مجاری این آب را از زیرزمین به اندازه دومتر حفاری کردند و با هزینه ۲۰۰/۰۰۰ مثقال طلا این پروژه عظیم را به پایان رساندند.
			این آب که الان به «قنات زبیده» و «عین زبیده» معروف است، از کنار کوه‌های طائف [[حرکت]] و از [[عرفات]] و [[منی]] عبور کرده و وارد مکه می‌شود. در مکه با رشته‌های قنات کوچکی در محله‌ها گردش می‌کند و کوچه‌ها حلقه چاهی دارد که مردم از آن استفاده می‌کنند<ref>راهنمای حرمین شریفین، ابراهیم غفاری، ج۱، ص۲۲۷.</ref>. قنات زبیده به قنات حنین نیز معروف است<ref>اخبار مکه، ازرقی، ج۲، ص۵۵۸ و ۵۵۹.</ref>.<ref>[[مجتبی تونه‌ای\|تونه‌ای، مجتبی]]، [[محمدنامه (کتاب)\|محمدنامه]]، ص ۷۸۱.</ref>.

	== منابع ==		== منابع ==
	{{منابع}}		{{منابع}}
	# [[پرونده:13681348.jpg\|22px]] [[حسین محمدی\|محمدی، حسین]]، [[رضانامه (کتاب)\|'''رضانامه''']]		# [[پرونده:13681348.jpg\|22px]] [[حسین محمدی\|محمدی، حسین]]، [[رضانامه (کتاب)\|'''رضانامه''']]
			# [[پرونده:IM010703.jpg\|22px]] [[مجتبی تونه‌ای\|تونه‌ای، مجتبی]]، [[محمدنامه (کتاب)\|'''محمدنامه''']]
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

Bahmani: /* پانویس */

2024-05-06T10:27:52Z

پانویس

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۶ مهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۳:۵۷
خط ۴۰:		خط ۴۰:

	[[رده:امام مهدی]]		[[رده:امام مهدی]]
			[[رده:عباسیان]]
	[[رده:اعلام]]		[[رده:اعلام]]

Bahmani در ‏۶ مهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۰:۲۷

2024-05-06T10:27:14Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۶ مهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۳:۵۷
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = ~~[[زبیده در تراجم و رجال]] - [[زبیده در تاریخ اسلامی]] -~~ [[زبیده در معارف مهدویت]]\| پرسش مرتبط = }}		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[زبیده در معارف مهدویت]]\| پرسش مرتبط = }}

	== مقدمه ==		== مقدمه ==
خط ۳۹:		خط ۳۹:
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

	[[رده:~~زبیده~~]]		[[رده:امام مهدی]]
	[[رده:اعلام]]		[[رده:اعلام]]

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

2022-08-24T20:51:06Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۵ اوت ۲۰۲۲، ساعت ۰۰:۲۱
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[زبیده در تراجم و رجال]] - [[زبیده در تاریخ اسلامی]] - [[زبیده در معارف مهدویت]]\| پرسش مرتبط = }}		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[زبیده در تراجم و رجال]] - [[زبیده در تاریخ اسلامی]] - [[زبیده در معارف مهدویت]]\| پرسش مرتبط = }}

	==مقدمه==		== مقدمه ==
	در میان [[زنان]] مشهور [[خاندان عباسی]]، نام زبیده، از لحاظ [[شأن]] و [[مقام]] گاه هم‌ردیف [[هارون عباسی]] در داستان‌های خیال‌انگیز [[بغداد]] و افسانه‌های هزار و یک شب می‌درخشد؛ به طوری که در بسیاری از حوادث [[تاریخ]] [[عباسی]]، مقارن [[حکومت]] [[هارون]] و بعد از او، ردّپایی از [[اعمال]] نظر و دخالت مستقیم و غیرمستقیم زبیده، [[مشاهده]] می‌شود<ref>کارنامه اسلام، ص۱۵.</ref>.		در میان [[زنان]] مشهور [[خاندان عباسی]]، نام زبیده، از لحاظ [[شأن]] و [[مقام]] گاه هم‌ردیف [[هارون عباسی]] در داستان‌های خیال‌انگیز [[بغداد]] و افسانه‌های هزار و یک شب می‌درخشد؛ به طوری که در بسیاری از حوادث [[تاریخ]] [[عباسی]]، مقارن [[حکومت]] [[هارون]] و بعد از او، ردّپایی از [[اعمال]] نظر و دخالت مستقیم و غیرمستقیم زبیده، [[مشاهده]] می‌شود<ref>کارنامه اسلام، ص۱۵.</ref>.

خط ۲۷:		خط ۲۷:
	زبیده، تحت تأثیر [[علویان]] و [[شیعیان]] قرار گرفت و [[شیعه]] شده بود. هنگامی که [[هارون‌الرشید]] از [[عقیده]] او مطّلع گشت، [[سوگند]] یاد نمود که او را [[طلاق]] خواهد داد<ref>به نقل از: امالی شیخ صدوق.</ref>. سرانجام زبیده، در [[جمادی الاولی]] [[سال ۲۱۶ هجری]] قمری، در سن ۶۹ سالگی در بغداد درگذشت<ref>الدیارات، ص۱۵۸.</ref>.		زبیده، تحت تأثیر [[علویان]] و [[شیعیان]] قرار گرفت و [[شیعه]] شده بود. هنگامی که [[هارون‌الرشید]] از [[عقیده]] او مطّلع گشت، [[سوگند]] یاد نمود که او را [[طلاق]] خواهد داد<ref>به نقل از: امالی شیخ صدوق.</ref>. سرانجام زبیده، در [[جمادی الاولی]] [[سال ۲۱۶ هجری]] قمری، در سن ۶۹ سالگی در بغداد درگذشت<ref>الدیارات، ص۱۵۸.</ref>.

	در [[سال ۴۴۳ هجری]] قمری، در [[آشوب]] بزرگ شیعه و [[سنی]] که گورهای [[آل بویه]] و [[مرقد مطهر]] [[امام]] [[موسی بن جعفر]]{{ع}} به [[آتش]] کشیده شد، [[قبر]] این بانو نیز مورد تهاجم قرار گرفت<ref>الکنی و الالقاب، ج۲، ص۲۸۹.</ref>.		در [[سال ۴۴۳ هجری]] قمری، در [[آشوب]] بزرگ شیعه و [[سنی]] که گورهای [[آل بویه]] و [[مرقد مطهر]] [[امام]] [[موسی بن جعفر]] {{ع}} به [[آتش]] کشیده شد، [[قبر]] این بانو نیز مورد تهاجم قرار گرفت<ref>الکنی و الالقاب، ج۲، ص۲۸۹.</ref>.

	طبق روایتی از [[امام صادق]]{{ع}}، زبیده یکی از ۱۳ زنی است که در رکاب [[حضرت مهدی]] خواهد بود<ref>تنقیح المقال، ج۳، ص۷۰.</ref><ref>[[حسین محمدی\|محمدی، حسین]]، [[رضانامه (کتاب)\|رضانامه]] ص ۳۵۰.</ref>		طبق روایتی از [[امام صادق]] {{ع}}، زبیده یکی از ۱۳ زنی است که در رکاب [[حضرت مهدی]] خواهد بود<ref>تنقیح المقال، ج۳، ص۷۰.</ref><ref>[[حسین محمدی\|محمدی، حسین]]، [[رضانامه (کتاب)\|رضانامه]] ص ۳۵۰.</ref>

	== منابع ==		== منابع ==

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵

2022-07-31T07:19:44Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۰:۴۹
خط ۱:		خط ۱:
	~~{{امامت}}~~
	{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[زبیده در تراجم و رجال]] - [[زبیده در تاریخ اسلامی]] - [[زبیده در معارف مهدویت]]\| پرسش مرتبط = }}		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[زبیده در تراجم و رجال]] - [[زبیده در تاریخ اسلامی]] - [[زبیده در معارف مهدویت]]\| پرسش مرتبط = }}

خط ۴۱:		خط ۴۰:

	[[رده:زبیده]]		[[رده:زبیده]]
	~~[[رده:مدخل]]~~
	[[رده:اعلام]]		[[رده:اعلام]]

Wasity: جایگزینی متن - 'غالب' به 'غالب'

2022-07-21T04:46:15Z

جایگزینی متن - 'غالب' به 'غالب'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۰۸:۱۶
خط ۵:		خط ۵:
	در میان [[زنان]] مشهور [[خاندان عباسی]]، نام زبیده، از لحاظ [[شأن]] و [[مقام]] گاه هم‌ردیف [[هارون عباسی]] در داستان‌های خیال‌انگیز [[بغداد]] و افسانه‌های هزار و یک شب می‌درخشد؛ به طوری که در بسیاری از حوادث [[تاریخ]] [[عباسی]]، مقارن [[حکومت]] [[هارون]] و بعد از او، ردّپایی از [[اعمال]] نظر و دخالت مستقیم و غیرمستقیم زبیده، [[مشاهده]] می‌شود<ref>کارنامه اسلام، ص۱۵.</ref>.		در میان [[زنان]] مشهور [[خاندان عباسی]]، نام زبیده، از لحاظ [[شأن]] و [[مقام]] گاه هم‌ردیف [[هارون عباسی]] در داستان‌های خیال‌انگیز [[بغداد]] و افسانه‌های هزار و یک شب می‌درخشد؛ به طوری که در بسیاری از حوادث [[تاریخ]] [[عباسی]]، مقارن [[حکومت]] [[هارون]] و بعد از او، ردّپایی از [[اعمال]] نظر و دخالت مستقیم و غیرمستقیم زبیده، [[مشاهده]] می‌شود<ref>کارنامه اسلام، ص۱۵.</ref>.

	امّة العزیز، دختر [[جعفر بن منصور عباسی]]، ملقّب به زبیده، یکی از زنان معروف و ممتاز عصر عباسی است. علّت [[شهرت]] زبیده به این [[لقب]] به [[دوران کودکی]] وی بر می‌گردد، زمانی که [[منصور]] [[خلیفه عباسی]] وی را در آغوش خود می‌رقصاند و او را زبیده صدا می‌زد. این صفت از همان [[زمان]] بر نام او [[غالب]] شد<ref>تاریخ بغداد، ج۱۴، ص۴۳۳-۴۳۴.</ref>. زبیده، در لغت به معنای هر آنچه که از شیر حاصل شود (سرشیر و کف و....) و اسم تصغیر از ماده زَبَدَ است<ref>منجد الطلاب، ص۲۷۶-۲۷۷.</ref>. بنابراین علت آن سفیدپوستی، طراوت و درخشانی صورتش بود<ref>المعجم الالقاب و الأسماء، ص۱۵۰.</ref>. در برخی متون از وی با [[کنیه]] امّ‌جعفر و امّ‌واحد نیز یاد شده است<ref>العقد الفرید، ج۵، ص۱۱۷.</ref>.		امّة العزیز، دختر [[جعفر بن منصور عباسی]]، ملقّب به زبیده، یکی از زنان معروف و ممتاز عصر عباسی است. علّت [[شهرت]] زبیده به این [[لقب]] به [[دوران کودکی]] وی بر می‌گردد، زمانی که [[منصور]] [[خلیفه عباسی]] وی را در آغوش خود می‌رقصاند و او را زبیده صدا می‌زد. این صفت از همان [[زمان]] بر نام او غالب شد<ref>تاریخ بغداد، ج۱۴، ص۴۳۳-۴۳۴.</ref>. زبیده، در لغت به معنای هر آنچه که از شیر حاصل شود (سرشیر و کف و....) و اسم تصغیر از ماده زَبَدَ است<ref>منجد الطلاب، ص۲۷۶-۲۷۷.</ref>. بنابراین علت آن سفیدپوستی، طراوت و درخشانی صورتش بود<ref>المعجم الالقاب و الأسماء، ص۱۵۰.</ref>. در برخی متون از وی با [[کنیه]] امّ‌جعفر و امّ‌واحد نیز یاد شده است<ref>العقد الفرید، ج۵، ص۱۱۷.</ref>.

	از زبیده، در [[منابع تاریخی]] به عنوان زنی [[دین‌دار]]، اصیل‌زاده، زیباروی، [[محبوب]]، [[نیکوکار]]، [[خیّر]] و بانفوذ یاد شده است<ref>الاعلام، ج۳، ص۷۳.</ref>. انتساب وی به [[خاندان]] [[سیاسی]] [[حکومتی]] توجه نویسندگان را برانگیخته است، به طوری که در این زمینه وی را در میان [[عباسیان]] یگانه و [[بی‌همتا]] می‌دانند. او فرزند جعفر، نوه منصور، [[همسر]] [[هارون‌الرشید]]، عروس [[مهدی عباسی]] و [[خیزران]]، [[مادر]] [[امین]] عباسی و نیز مادر ناتنی [[مأمون]] و [[معتصم]] عباسی است. نویسندگان، زبیده را زنی [[عاقل]]، هنرمند، [[آگاه]] به [[فنون]] [[ادب]] و [[شعر]]، [[همنشین]] با [[علما]] و شعرا و شاعره معرفی کرده‌اند. رحم، [[شفقت]]، [[کرامت]]، [[بخشندگی]] و [[کیاست]]، جزو صفات بارز وی بوده است که در باب این صفات و ویژگی‌ها، حکایت‌های فراوان وجود دارد<ref>الدیارات، ص۴۵.</ref>.		از زبیده، در [[منابع تاریخی]] به عنوان زنی [[دین‌دار]]، اصیل‌زاده، زیباروی، [[محبوب]]، [[نیکوکار]]، [[خیّر]] و بانفوذ یاد شده است<ref>الاعلام، ج۳، ص۷۳.</ref>. انتساب وی به [[خاندان]] [[سیاسی]] [[حکومتی]] توجه نویسندگان را برانگیخته است، به طوری که در این زمینه وی را در میان [[عباسیان]] یگانه و [[بی‌همتا]] می‌دانند. او فرزند جعفر، نوه منصور، [[همسر]] [[هارون‌الرشید]]، عروس [[مهدی عباسی]] و [[خیزران]]، [[مادر]] [[امین]] عباسی و نیز مادر ناتنی [[مأمون]] و [[معتصم]] عباسی است. نویسندگان، زبیده را زنی [[عاقل]]، هنرمند، [[آگاه]] به [[فنون]] [[ادب]] و [[شعر]]، [[همنشین]] با [[علما]] و شعرا و شاعره معرفی کرده‌اند. رحم، [[شفقت]]، [[کرامت]]، [[بخشندگی]] و [[کیاست]]، جزو صفات بارز وی بوده است که در باب این صفات و ویژگی‌ها، حکایت‌های فراوان وجود دارد<ref>الدیارات، ص۴۵.</ref>.

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۱

2022-07-10T16:15:37Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۱

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۰ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۹:۴۵
خط ۱:		خط ۱:
	{{امامت}}		{{امامت}}
	~~<div style~~=~~"background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">اين~~ مدخل ~~از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>~~		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[زبیده در تراجم و رجال]] - [[زبیده در تاریخ اسلامی]] - [[زبیده در معارف مهدویت]]\| پرسش مرتبط = }}
	~~<div style~~=~~"background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">~~[[زبیده در تراجم و رجال]] - [[زبیده در تاریخ اسلامی]] - [[زبیده در معارف مهدویت]]~~</div>~~

	==مقدمه==		==مقدمه==

Hosein: جایگزینی متن - '== جستارهای وابسته == ==' به '=='

2022-06-01T15:33:07Z

جایگزینی متن - '== جستارهای وابسته == ==' به '=='

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱ ژوئن ۲۰۲۲، ساعت ۱۹:۰۳
خط ۳۲:		خط ۳۲:

	طبق روایتی از [[امام صادق]]{{ع}}، زبیده یکی از ۱۳ زنی است که در رکاب [[حضرت مهدی]] خواهد بود<ref>تنقیح المقال، ج۳، ص۷۰.</ref><ref>[[حسین محمدی\|محمدی، حسین]]، [[رضانامه (کتاب)\|رضانامه]] ص ۳۵۰.</ref>		طبق روایتی از [[امام صادق]]{{ع}}، زبیده یکی از ۱۳ زنی است که در رکاب [[حضرت مهدی]] خواهد بود<ref>تنقیح المقال، ج۳، ص۷۰.</ref><ref>[[حسین محمدی\|محمدی، حسین]]، [[رضانامه (کتاب)\|رضانامه]] ص ۳۵۰.</ref>

	~~== جستارهای وابسته ==~~

	== منابع ==		== منابع ==

Heydari: جایگزینی متن - '
' به '
'

2022-01-20T15:00:05Z

جایگزینی متن - '</div> <div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;">' به '</div>'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۰ ژانویهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۸:۳۰
خط ۲:		خط ۲:
	<div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">اين مدخل از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>		<div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">اين مدخل از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>
	<div style="background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">[[زبیده در تراجم و رجال]] - [[زبیده در تاریخ اسلامی]] - [[زبیده در معارف مهدویت]]</div>		<div style="background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">[[زبیده در تراجم و رجال]] - [[زبیده در تاریخ اسلامی]] - [[زبیده در معارف مهدویت]]</div>
	~~<div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;">~~

	==مقدمه==		==مقدمه==