زمان - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Bahmani: /* پانویس */

2023-04-10T18:27:24Z

پانویس

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۰ آوریل ۲۰۲۳، ساعت ۲۱:۵۷
خط ۲۵:		خط ۲۵:
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

	[[رده:~~امام علی]]~~		[[رده:مفاهیم]]
	~~[[رده:زمان~~]]
	[[رده:مدخل نهج البلاغه]]		[[رده:مدخل نهج البلاغه]]

Msadeq در ‏۱۷ مارس ۲۰۲۳، ساعت ۰۸:۱۷

2023-03-17T08:17:03Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۷ مارس ۲۰۲۳، ساعت ۱۱:۴۷
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[زمان در نهج البلاغه]] - [[زمان در معارف دعا و زیارات]] - [[زمان در معارف و سیره سجادی]]\| پرسش مرتبط =}}		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[زمان در نهج البلاغه]] - [[زمان در معارف دعا و زیارات]] - [[زمان در معارف و سیره سجادی]] - [[زمان در معارف و سیره سجادی]] - [[زمان در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی]]\| پرسش مرتبط =}}
	== مقدمه ==		== مقدمه ==
	[[انسان‌ها]] مدت زمان محدودی در [[دنیا]] [[زندگی]] می‌کنند و سپس از [[دنیا]] رخت برمی‌بندند. زمان کوتاه [[زندگی]] [[انسان]] در [[دنیا]] [[سرنوشت]] جاودانه او را رقم می‌زند. آنان‌که سعادتمندانه زیستند، توانستند از فرصت‌های [[زندگی دنیوی]] بهره برگیرند. از این‌رو [[امام علی]] {{ع}} [[مردمان]] را به بهره‌گیری مناسب از فرصت‌های [[زندگی]] فرامی‌خواند تا بتوانند به [[بهترین]] نحو برای [[آخرت]] توشه برگیرند: پس در [[دنیا]] توشه برگیرید تا خود را در فردای [[قیامت]] در [[امان]] گیرید<ref>{{متن حدیث\|فَتَزَوَّدُوا فِي الدُّنْيَا مِنَ الدُّنْيَا مَا تَحْرُزُونَ بِهِ أَنْفُسَكُمْ غَداً}}؛ نهج البلاغه، خطبه ۶۳</ref><ref>[[سید حسین دین‌پرور\|دین‌پرور، سید حسین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 443.</ref>.		[[انسان‌ها]] مدت زمان محدودی در [[دنیا]] [[زندگی]] می‌کنند و سپس از [[دنیا]] رخت برمی‌بندند. زمان کوتاه [[زندگی]] [[انسان]] در [[دنیا]] [[سرنوشت]] جاودانه او را رقم می‌زند. آنان‌که سعادتمندانه زیستند، توانستند از فرصت‌های [[زندگی دنیوی]] بهره برگیرند. از این‌رو [[امام علی]] {{ع}} [[مردمان]] را به بهره‌گیری مناسب از فرصت‌های [[زندگی]] فرامی‌خواند تا بتوانند به [[بهترین]] نحو برای [[آخرت]] توشه برگیرند: پس در [[دنیا]] توشه برگیرید تا خود را در فردای [[قیامت]] در [[امان]] گیرید<ref>{{متن حدیث\|فَتَزَوَّدُوا فِي الدُّنْيَا مِنَ الدُّنْيَا مَا تَحْرُزُونَ بِهِ أَنْفُسَكُمْ غَداً}}؛ نهج البلاغه، خطبه ۶۳</ref><ref>[[سید حسین دین‌پرور\|دین‌پرور، سید حسین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 443.</ref>.

Msadeq در ‏۱۷ مارس ۲۰۲۳، ساعت ۰۸:۱۵

2023-03-17T08:15:46Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۷ مارس ۲۰۲۳، ساعت ۱۱:۴۵
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = ~~[[زمان در قرآن]] - [[زمان در حدیث]] -~~ [[زمان در نهج البلاغه~~]] - [[زمان در کلام اسلامی]] - [[زمان در اخلاق اسلامی~~]] - [[زمان در معارف دعا و زیارات]] - [[زمان در معارف و سیره سجادی~~]] - [[زمان در معارف و سیره رضوی~~]]\| پرسش مرتبط = ~~زمان (پرسش)~~}}		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[زمان در نهج البلاغه]] - [[زمان در معارف دعا و زیارات]] - [[زمان در معارف و سیره سجادی]]\| پرسش مرتبط =}}

	== مقدمه ==		== مقدمه ==
	* [[انسان‌ها]] مدت زمان محدودی در [[دنیا]] [[زندگی]] می‌کنند و سپس از [[دنیا]] رخت برمی‌بندند. زمان کوتاه [[زندگی]] [[انسان]] در [[دنیا]] [[سرنوشت]] جاودانه او را رقم می‌زند. آنان‌که سعادتمندانه زیستند، توانستند از فرصت‌های [[زندگی دنیوی]] بهره برگیرند. از این‌رو [[امام علی]] {{ع}} [[مردمان]] را به بهره‌گیری مناسب از فرصت‌های [[زندگی]] فرامی‌خواند تا بتوانند به [[بهترین]] نحو برای [[آخرت]] توشه برگیرند: پس در [[دنیا]] توشه برگیرید تا خود را در فردای [[قیامت]] در [[امان]] گیرید<ref>{{متن حدیث\|فَتَزَوَّدُوا فِي الدُّنْيَا مِنَ الدُّنْيَا مَا تَحْرُزُونَ بِهِ أَنْفُسَكُمْ غَداً}}؛ نهج البلاغه، خطبه ۶۳</ref><ref>[[سید حسین دین‌پرور\|دین‌پرور، سید حسین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 443.</ref>.		[[انسان‌ها]] مدت زمان محدودی در [[دنیا]] [[زندگی]] می‌کنند و سپس از [[دنیا]] رخت برمی‌بندند. زمان کوتاه [[زندگی]] [[انسان]] در [[دنیا]] [[سرنوشت]] جاودانه او را رقم می‌زند. آنان‌که سعادتمندانه زیستند، توانستند از فرصت‌های [[زندگی دنیوی]] بهره برگیرند. از این‌رو [[امام علی]] {{ع}} [[مردمان]] را به بهره‌گیری مناسب از فرصت‌های [[زندگی]] فرامی‌خواند تا بتوانند به [[بهترین]] نحو برای [[آخرت]] توشه برگیرند: پس در [[دنیا]] توشه برگیرید تا خود را در فردای [[قیامت]] در [[امان]] گیرید<ref>{{متن حدیث\|فَتَزَوَّدُوا فِي الدُّنْيَا مِنَ الدُّنْيَا مَا تَحْرُزُونَ بِهِ أَنْفُسَكُمْ غَداً}}؛ نهج البلاغه، خطبه ۶۳</ref><ref>[[سید حسین دین‌پرور\|دین‌پرور، سید حسین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 443.</ref>.

	== [[مدیریت زمان]] ==		== [[مدیریت زمان]] ==
	* [[مدیریت زمان]] می‌تواند زمینه‌ساز بهره‌گیری بهینه از فرصت‌ها باشد. [[انسان]] در برابر [[عمر]] خویش [[مسئول]] است و باید در محضر [[پروردگار]] پاسخ‌گو باشد. از این‌رو در [[احادیث]] تأکید شده است، [[انسان]] در [[روز قیامت]] قدم از قدم برنمی‌دارد، مگر این‌که از چند چیز سؤال شود و یکی از آن‌ها [[نعمت]] [[عمر]] است<ref>[[سید حسین دین‌پرور\|دین‌پرور، سید حسین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 443.</ref>.		[[مدیریت زمان]] می‌تواند زمینه‌ساز بهره‌گیری بهینه از فرصت‌ها باشد. [[انسان]] در برابر [[عمر]] خویش [[مسئول]] است و باید در محضر [[پروردگار]] پاسخ‌گو باشد. از این‌رو در [[احادیث]] تأکید شده است، [[انسان]] در [[روز قیامت]] قدم از قدم برنمی‌دارد، مگر این‌که از چند چیز سؤال شود و یکی از آن‌ها [[نعمت]] [[عمر]] است<ref>[[سید حسین دین‌پرور\|دین‌پرور، سید حسین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 443.</ref>.

	== اصول [[مدیریت زمان]] ==		== اصول [[مدیریت زمان]] ==
	# '''[[هدفمندی]]:''' [[هدف]] عبارت است از آن [[حقیقت]] مطلوب که [[اشتیاق]] وصول به آن، محرک [[انسان]] به انجام دادن کارها و [[انتخاب]] وسیله‌هایی است که آن [[حقیقت]] را قابل وصول می‌کند. تعیین [[هدف]]، مقدمه [[برنامه‌ریزی]] و اجراست. [[انسان]] بدون [[هدف]] در [[زندگی]] سرگردان است و نمی‌تواند تصمیم درستی در ارتباط با امور خویش بگیرد. [[امام]] {{ع}} به این موضوع توجه داشته و آسیب‌های آن‌را نیز مورد بررسی قرارداده است. حضرتش در [[نامه]] ۳۱ [[نهج البلاغه]] [[فرزند]] خویش را "آرزومند دست‌نایافتنی‌ها" توصیف می‌کند. مقتضای سن [[جوانی]] آرزوهای دور و دراز است که [[انسان]] را در پرده [[غفلت]] فرو می‌برد. [[امام]] از آرزوهای دست‌نایافتنی به توشه مردگان تعبیر می‌کند و می‌فرماید: زیان‌کارترینِ [[مردم]] از نظر داد و ستد و ناامیدترینِ آن‌ها در کوشش، مردی است که تنش را در جست‌وجوی آرزوهایش فرسوده کند، امّا بخت یارش نشود، پس با آن [[حسرت]] از [[دنیا]] رود و با سنگینیِ [[گناه]] به سرای باقی شتابد<ref>{{متن حدیث\|إِنَّ أَخْسَرَ النَّاسِ صَفْقَةً وَ أَخْيَبَهُمْ سَعْياً، رَجُلٌ أَخْلَقَ بَدَنَهُ فِي طَلَبِ مَالِهِ، وَ لَمْ تُسَاعِدْهُ الْمَقَادِيرُ عَلَى إِرَادَتِهِ؛ فَخَرَجَ مِنَ الدُّنْيَا بِحَسْرَتِهِ، وَ قَدِمَ عَلَى الْآخِرَةِ بِتَبِعَتِهِ}}؛ نهج البلاغه، حکمت ۴۲۲</ref>. از منظر [[امام علی]] {{ع}} در تعیین [[هدف]]، عنصر استعداد و [[توانایی]] [[آدمی]] نیز باید شناخته شود. وی در عبارتی این مضمون را مورد توجه قرار می‌دهد که خواسته بیشتر از ظرفیت و [[توانایی]] موجب [[مخالفت]] فرد و اتلاف زمان می‌شود<ref>[[سید حسین دین‌پرور\|دین‌پرور، سید حسین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 443- 444.</ref>.		# '''[[هدفمندی]]:''' [[هدف]] عبارت است از آن [[حقیقت]] مطلوب که [[اشتیاق]] وصول به آن، محرک [[انسان]] به انجام دادن کارها و [[انتخاب]] وسیله‌هایی است که آن [[حقیقت]] را قابل وصول می‌کند. تعیین [[هدف]]، مقدمه [[برنامه‌ریزی]] و اجراست. [[انسان]] بدون [[هدف]] در [[زندگی]] سرگردان است و نمی‌تواند تصمیم درستی در ارتباط با امور خویش بگیرد. [[امام]] {{ع}} به این موضوع توجه داشته و آسیب‌های آن‌را نیز مورد بررسی قرارداده است. حضرتش در [[نامه]] ۳۱ [[نهج البلاغه]] [[فرزند]] خویش را "آرزومند دست‌نایافتنی‌ها" توصیف می‌کند. مقتضای سن [[جوانی]] آرزوهای دور و دراز است که [[انسان]] را در پرده [[غفلت]] فرو می‌برد. [[امام]] از آرزوهای دست‌نایافتنی به توشه مردگان تعبیر می‌کند و می‌فرماید: زیان‌کارترینِ [[مردم]] از نظر داد و ستد و ناامیدترینِ آن‌ها در کوشش، مردی است که تنش را در جست‌وجوی آرزوهایش فرسوده کند، امّا بخت یارش نشود، پس با آن [[حسرت]] از [[دنیا]] رود و با سنگینیِ [[گناه]] به سرای باقی شتابد<ref>{{متن حدیث\|إِنَّ أَخْسَرَ النَّاسِ صَفْقَةً وَ أَخْيَبَهُمْ سَعْياً، رَجُلٌ أَخْلَقَ بَدَنَهُ فِي طَلَبِ مَالِهِ، وَ لَمْ تُسَاعِدْهُ الْمَقَادِيرُ عَلَى إِرَادَتِهِ؛ فَخَرَجَ مِنَ الدُّنْيَا بِحَسْرَتِهِ، وَ قَدِمَ عَلَى الْآخِرَةِ بِتَبِعَتِهِ}}؛ نهج البلاغه، حکمت ۴۲۲</ref>. از منظر [[امام علی]] {{ع}} در تعیین [[هدف]]، عنصر استعداد و [[توانایی]] [[آدمی]] نیز باید شناخته شود. وی در عبارتی این مضمون را مورد توجه قرار می‌دهد که خواسته بیشتر از ظرفیت و [[توانایی]] موجب [[مخالفت]] فرد و اتلاف زمان می‌شود<ref>[[سید حسین دین‌پرور\|دین‌پرور، سید حسین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 443- 444.</ref>.
	# '''اولویت‌بندی و [[برنامه‌ریزی]]:''' [[انسان]] در [[مدیریت]] زمان، به اولویت‌بندی، [[برنامه‌ریزی]] و زمان‌بندی امور می‌پردازد، زیرا [[انسان]] فرصت انجام همه امور را ندارد و باید آن‌ها را دسته‌بندی کند و بخش‌های مهم‌تر را در [[اولویت]] قرار دهد. [[امام]] {{ع}} می‌فرماید: به‌راستی که [[خداوند]] روزیِ شما را ضمانت کرده و شمایان را به کار و [[تلاش]] [[فرمان]] داده است، پس مبادا خواستن آنچه برایتان ضمانت شده، سزاوارتر از کاری باشد که از شما خواسته شده است. از این‌رو نحوه زمان‌بندی برای انجام هر کار به [[میزان]] نیاز و [[اولویت]] آن است. برای مثال، امور [[مستحب]] اگر به امور [[واجب]] ضرر بزند، باید آن را ترک کرد. چنانچه [[مستحبات]] به [[واجبات]] ضرر رساند، موجب [[قرب به خدا]] نخواهد بود<ref>{{متن حدیث\|لَا قُرْبَةَ بِالنَّوَافِلِ، إِذَا أَضَرَّتْ بِالْفَرَائِضِ}}؛ نهج البلاغه، حکمت ۳۸</ref><ref>[[سید حسین دین‌پرور\|دین‌پرور، سید حسین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 444.</ref>.		# '''اولویت‌بندی و [[برنامه‌ریزی]]:''' [[انسان]] در [[مدیریت]] زمان، به اولویت‌بندی، [[برنامه‌ریزی]] و زمان‌بندی امور می‌پردازد، زیرا [[انسان]] فرصت انجام همه امور را ندارد و باید آن‌ها را دسته‌بندی کند و بخش‌های مهم‌تر را در [[اولویت]] قرار دهد. [[امام]] {{ع}} می‌فرماید: به‌راستی که [[خداوند]] روزیِ شما را ضمانت کرده و شمایان را به کار و [[تلاش]] [[فرمان]] داده است، پس مبادا خواستن آنچه برایتان ضمانت شده، سزاوارتر از کاری باشد که از شما خواسته شده است. از این‌رو نحوه زمان‌بندی برای انجام هر کار به [[میزان]] نیاز و [[اولویت]] آن است. برای مثال، امور [[مستحب]] اگر به امور [[واجب]] ضرر بزند، باید آن را ترک کرد. چنانچه [[مستحبات]] به [[واجبات]] ضرر رساند، موجب [[قرب به خدا]] نخواهد بود<ref>{{متن حدیث\|لَا قُرْبَةَ بِالنَّوَافِلِ، إِذَا أَضَرَّتْ بِالْفَرَائِضِ}}؛ نهج البلاغه، حکمت ۳۸</ref><ref>[[سید حسین دین‌پرور\|دین‌پرور، سید حسین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 444.</ref>.
	* از سوی دیگر زمان‌ندی و [[برنامه‌ریزی]] در امور، وقت [[آدمی]] را وسعت می‌بخشد و فرصت استفاده مطلوب از فرصت‌ها را به‌دست می‌دهد. [[امام علی]] {{ع}} [[برنامه‌ریزی]] را مایه [[صلاح]] و [[پایداری]] [[زندگی]] می‌داند. اهمیت توجه به لحظه‌ها و روزهای [[زندگی]] که در حال گذر است و فرصت‌ها با گذشت زمان، یکی پس از دیگری از بین می‌روند، مورد توجه [[امام]] است. از این‌رو [[امام]] به تقسیم مناسب زمان و اختصاص هر یک به بخشی از فعالیت‌های حیاتی سفارش می‌کند و می‌فرماید: شب و روز [[مؤمن]] به سه برنامه می‌گذرد: زمانی به [[راز]] و نیاز با [[خدا]]، زمانی به تأمین معاش و زمانی دیگر به بهره‌بردرایِ نیکو از لذّت‌های [[حلال]]. [[عاقل]] نباید جز در پی این سه باشد: تأمین [[زندگی]]، گاهی در راه رستخیز و لذّت [[حلال]]<ref>{{متن حدیث\|لِلْمُؤْمِنِ ثَلَاثُ سَاعَاتٍ؛ فَسَاعَةٌ يُنَاجِي فِيهَا رَبَّهُ، وَ سَاعَةٌ يَرُمُّ مَعَاشَهُ، وَ سَاعَةٌ يُخَلِّي بَيْنَ نَفْسِهِ وَ بَيْنَ لَذَّتِهَا فِيمَا يَحِلُّ وَ يَجْمُلُ. وَ لَيْسَ لِلْعَاقِلِ أَنْ يَكُونَ شَاخِصاً إِلَّا فِي ثَلَاثٍ: مَرَمَّةٍ لِمَعَاشٍ، أَوْ خُطْوَةٍ فِي مَعَادٍ، أَوْ لَذَّةٍ فِي غَيْرِ مُحَرَّمٍ}}؛ نهج البلاغه، حکمت ۳۸۲</ref><ref>[[سید حسین دین‌پرور\|دین‌پرور، سید حسین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 444.</ref>.
	* بدیهی است که در [[مدیریت]] صحیح [[زندگی]]، ارزیابی و آسیب‌شناسی فرصت‌های از دست رفته و عدم کسب موفقیت، امری ضروری است. [[امام علی]] {{ع}} [[حسابرسی]] دقیق را عامل موفقیت و راه [[مبارزه]] با [[سستی]] و [[تنبلی]] می‌داند و در [[نهج البلاغه]] می‌فرماید: ای [[بندگان خدا]]، خود را بسنجید، پیش از آن‌که شما را بسنجند و از خود حساب بکشید، پیش از آن‌که از شما حساب کشند<ref>{{متن حدیث\|عِبَادَ اللَّهِ زِنُوا أَنْفُسَكُمْ مِنْ قَبْلِ أَنْ تُوزَنُوا، وَ حَاسِبُوهَا مِنْ قَبْلِ أَنْ تُحَاسَبُوا}}؛ نهج البلاغه، خطبه ۸۹</ref><ref>[[سید حسین دین‌پرور\|دین‌پرور، سید حسین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 444- 445.</ref>.		از سوی دیگر زمان‌ندی و [[برنامه‌ریزی]] در امور، وقت [[آدمی]] را وسعت می‌بخشد و فرصت استفاده مطلوب از فرصت‌ها را به‌دست می‌دهد. [[امام علی]] {{ع}} [[برنامه‌ریزی]] را مایه [[صلاح]] و [[پایداری]] [[زندگی]] می‌داند. اهمیت توجه به لحظه‌ها و روزهای [[زندگی]] که در حال گذر است و فرصت‌ها با گذشت زمان، یکی پس از دیگری از بین می‌روند، مورد توجه [[امام]] است. از این‌رو [[امام]] به تقسیم مناسب زمان و اختصاص هر یک به بخشی از فعالیت‌های حیاتی سفارش می‌کند و می‌فرماید: شب و روز [[مؤمن]] به سه برنامه می‌گذرد: زمانی به [[راز]] و نیاز با [[خدا]]، زمانی به تأمین معاش و زمانی دیگر به بهره‌بردرایِ نیکو از لذّت‌های [[حلال]]. [[عاقل]] نباید جز در پی این سه باشد: تأمین [[زندگی]]، گاهی در راه رستخیز و لذّت [[حلال]]<ref>{{متن حدیث\|لِلْمُؤْمِنِ ثَلَاثُ سَاعَاتٍ؛ فَسَاعَةٌ يُنَاجِي فِيهَا رَبَّهُ، وَ سَاعَةٌ يَرُمُّ مَعَاشَهُ، وَ سَاعَةٌ يُخَلِّي بَيْنَ نَفْسِهِ وَ بَيْنَ لَذَّتِهَا فِيمَا يَحِلُّ وَ يَجْمُلُ. وَ لَيْسَ لِلْعَاقِلِ أَنْ يَكُونَ شَاخِصاً إِلَّا فِي ثَلَاثٍ: مَرَمَّةٍ لِمَعَاشٍ، أَوْ خُطْوَةٍ فِي مَعَادٍ، أَوْ لَذَّةٍ فِي غَيْرِ مُحَرَّمٍ}}؛ نهج البلاغه، حکمت ۳۸۲</ref><ref>[[سید حسین دین‌پرور\|دین‌پرور، سید حسین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 444.</ref>.
	* این‌گونه [[مدیریت]] در [[زندگی]]، ثمره [[تلاش]] [[آدمی]] را دو چندان می‌کند و امکان استفاده بهینه از فرصت‌ها را توسعه می‌دهد. در نتیجه [[آدمی]] از فرصت محدود [[عمر]] می‌تواند بهره کافی ببرد<ref>[[سید حسین دین‌پرور\|دین‌پرور، سید حسین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 445.</ref>.
			بدیهی است که در [[مدیریت]] صحیح [[زندگی]]، ارزیابی و آسیب‌شناسی فرصت‌های از دست رفته و عدم کسب موفقیت، امری ضروری است. [[امام علی]] {{ع}} [[حسابرسی]] دقیق را عامل موفقیت و راه [[مبارزه]] با [[سستی]] و [[تنبلی]] می‌داند و در [[نهج البلاغه]] می‌فرماید: ای [[بندگان خدا]]، خود را بسنجید، پیش از آن‌که شما را بسنجند و از خود حساب بکشید، پیش از آن‌که از شما حساب کشند<ref>{{متن حدیث\|عِبَادَ اللَّهِ زِنُوا أَنْفُسَكُمْ مِنْ قَبْلِ أَنْ تُوزَنُوا، وَ حَاسِبُوهَا مِنْ قَبْلِ أَنْ تُحَاسَبُوا}}؛ نهج البلاغه، خطبه ۸۹</ref><ref>[[سید حسین دین‌پرور\|دین‌پرور، سید حسین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 444- 445.</ref>.

			این‌گونه [[مدیریت]] در [[زندگی]]، ثمره [[تلاش]] [[آدمی]] را دو چندان می‌کند و امکان استفاده بهینه از فرصت‌ها را توسعه می‌دهد. در نتیجه [[آدمی]] از فرصت محدود [[عمر]] می‌تواند بهره کافی ببرد<ref>[[سید حسین دین‌پرور\|دین‌پرور، سید حسین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 445.</ref>.

	== منابع ==		== منابع ==

Wasity: جایگزینی متن - 'ref>دین‌پرور، سید حسین، [[دانشنامه نهج البلاغه'

2022-10-09T19:41:26Z

جایگزینی متن - 'ref>[[دانشنامه نهج البلاغه' به 'ref>دین‌پرور، سید حسین، [[دانشنامه نهج البلاغه'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۹ اکتبر ۲۰۲۲، ساعت ۲۳:۱۱
خط ۲:		خط ۲:

	== مقدمه ==		== مقدمه ==
	* [[انسان‌ها]] مدت زمان محدودی در [[دنیا]] [[زندگی]] می‌کنند و سپس از [[دنیا]] رخت برمی‌بندند. زمان کوتاه [[زندگی]] [[انسان]] در [[دنیا]] [[سرنوشت]] جاودانه او را رقم می‌زند. آنان‌که سعادتمندانه زیستند، توانستند از فرصت‌های [[زندگی دنیوی]] بهره برگیرند. از این‌رو [[امام علی]] {{ع}} [[مردمان]] را به بهره‌گیری مناسب از فرصت‌های [[زندگی]] فرامی‌خواند تا بتوانند به [[بهترین]] نحو برای [[آخرت]] توشه برگیرند: پس در [[دنیا]] توشه برگیرید تا خود را در فردای [[قیامت]] در [[امان]] گیرید<ref>{{متن حدیث\|فَتَزَوَّدُوا فِي الدُّنْيَا مِنَ الدُّنْيَا مَا تَحْرُزُونَ بِهِ أَنْفُسَكُمْ غَداً}}؛ نهج البلاغه، خطبه ۶۳</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 443.</ref>.		* [[انسان‌ها]] مدت زمان محدودی در [[دنیا]] [[زندگی]] می‌کنند و سپس از [[دنیا]] رخت برمی‌بندند. زمان کوتاه [[زندگی]] [[انسان]] در [[دنیا]] [[سرنوشت]] جاودانه او را رقم می‌زند. آنان‌که سعادتمندانه زیستند، توانستند از فرصت‌های [[زندگی دنیوی]] بهره برگیرند. از این‌رو [[امام علی]] {{ع}} [[مردمان]] را به بهره‌گیری مناسب از فرصت‌های [[زندگی]] فرامی‌خواند تا بتوانند به [[بهترین]] نحو برای [[آخرت]] توشه برگیرند: پس در [[دنیا]] توشه برگیرید تا خود را در فردای [[قیامت]] در [[امان]] گیرید<ref>{{متن حدیث\|فَتَزَوَّدُوا فِي الدُّنْيَا مِنَ الدُّنْيَا مَا تَحْرُزُونَ بِهِ أَنْفُسَكُمْ غَداً}}؛ نهج البلاغه، خطبه ۶۳</ref><ref>[[سید حسین دین‌پرور\|دین‌پرور، سید حسین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 443.</ref>.

	== [[مدیریت زمان]] ==		== [[مدیریت زمان]] ==
	* [[مدیریت زمان]] می‌تواند زمینه‌ساز بهره‌گیری بهینه از فرصت‌ها باشد. [[انسان]] در برابر [[عمر]] خویش [[مسئول]] است و باید در محضر [[پروردگار]] پاسخ‌گو باشد. از این‌رو در [[احادیث]] تأکید شده است، [[انسان]] در [[روز قیامت]] قدم از قدم برنمی‌دارد، مگر این‌که از چند چیز سؤال شود و یکی از آن‌ها [[نعمت]] [[عمر]] است<ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 443.</ref>.		* [[مدیریت زمان]] می‌تواند زمینه‌ساز بهره‌گیری بهینه از فرصت‌ها باشد. [[انسان]] در برابر [[عمر]] خویش [[مسئول]] است و باید در محضر [[پروردگار]] پاسخ‌گو باشد. از این‌رو در [[احادیث]] تأکید شده است، [[انسان]] در [[روز قیامت]] قدم از قدم برنمی‌دارد، مگر این‌که از چند چیز سؤال شود و یکی از آن‌ها [[نعمت]] [[عمر]] است<ref>[[سید حسین دین‌پرور\|دین‌پرور، سید حسین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 443.</ref>.
	== اصول [[مدیریت زمان]] ==		== اصول [[مدیریت زمان]] ==
	# '''[[هدفمندی]]:''' [[هدف]] عبارت است از آن [[حقیقت]] مطلوب که [[اشتیاق]] وصول به آن، محرک [[انسان]] به انجام دادن کارها و [[انتخاب]] وسیله‌هایی است که آن [[حقیقت]] را قابل وصول می‌کند. تعیین [[هدف]]، مقدمه [[برنامه‌ریزی]] و اجراست. [[انسان]] بدون [[هدف]] در [[زندگی]] سرگردان است و نمی‌تواند تصمیم درستی در ارتباط با امور خویش بگیرد. [[امام]] {{ع}} به این موضوع توجه داشته و آسیب‌های آن‌را نیز مورد بررسی قرارداده است. حضرتش در [[نامه]] ۳۱ [[نهج البلاغه]] [[فرزند]] خویش را "آرزومند دست‌نایافتنی‌ها" توصیف می‌کند. مقتضای سن [[جوانی]] آرزوهای دور و دراز است که [[انسان]] را در پرده [[غفلت]] فرو می‌برد. [[امام]] از آرزوهای دست‌نایافتنی به توشه مردگان تعبیر می‌کند و می‌فرماید: زیان‌کارترینِ [[مردم]] از نظر داد و ستد و ناامیدترینِ آن‌ها در کوشش، مردی است که تنش را در جست‌وجوی آرزوهایش فرسوده کند، امّا بخت یارش نشود، پس با آن [[حسرت]] از [[دنیا]] رود و با سنگینیِ [[گناه]] به سرای باقی شتابد<ref>{{متن حدیث\|إِنَّ أَخْسَرَ النَّاسِ صَفْقَةً وَ أَخْيَبَهُمْ سَعْياً، رَجُلٌ أَخْلَقَ بَدَنَهُ فِي طَلَبِ مَالِهِ، وَ لَمْ تُسَاعِدْهُ الْمَقَادِيرُ عَلَى إِرَادَتِهِ؛ فَخَرَجَ مِنَ الدُّنْيَا بِحَسْرَتِهِ، وَ قَدِمَ عَلَى الْآخِرَةِ بِتَبِعَتِهِ}}؛ نهج البلاغه، حکمت ۴۲۲</ref>. از منظر [[امام علی]] {{ع}} در تعیین [[هدف]]، عنصر استعداد و [[توانایی]] [[آدمی]] نیز باید شناخته شود. وی در عبارتی این مضمون را مورد توجه قرار می‌دهد که خواسته بیشتر از ظرفیت و [[توانایی]] موجب [[مخالفت]] فرد و اتلاف زمان می‌شود<ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 443- 444.</ref>.		# '''[[هدفمندی]]:''' [[هدف]] عبارت است از آن [[حقیقت]] مطلوب که [[اشتیاق]] وصول به آن، محرک [[انسان]] به انجام دادن کارها و [[انتخاب]] وسیله‌هایی است که آن [[حقیقت]] را قابل وصول می‌کند. تعیین [[هدف]]، مقدمه [[برنامه‌ریزی]] و اجراست. [[انسان]] بدون [[هدف]] در [[زندگی]] سرگردان است و نمی‌تواند تصمیم درستی در ارتباط با امور خویش بگیرد. [[امام]] {{ع}} به این موضوع توجه داشته و آسیب‌های آن‌را نیز مورد بررسی قرارداده است. حضرتش در [[نامه]] ۳۱ [[نهج البلاغه]] [[فرزند]] خویش را "آرزومند دست‌نایافتنی‌ها" توصیف می‌کند. مقتضای سن [[جوانی]] آرزوهای دور و دراز است که [[انسان]] را در پرده [[غفلت]] فرو می‌برد. [[امام]] از آرزوهای دست‌نایافتنی به توشه مردگان تعبیر می‌کند و می‌فرماید: زیان‌کارترینِ [[مردم]] از نظر داد و ستد و ناامیدترینِ آن‌ها در کوشش، مردی است که تنش را در جست‌وجوی آرزوهایش فرسوده کند، امّا بخت یارش نشود، پس با آن [[حسرت]] از [[دنیا]] رود و با سنگینیِ [[گناه]] به سرای باقی شتابد<ref>{{متن حدیث\|إِنَّ أَخْسَرَ النَّاسِ صَفْقَةً وَ أَخْيَبَهُمْ سَعْياً، رَجُلٌ أَخْلَقَ بَدَنَهُ فِي طَلَبِ مَالِهِ، وَ لَمْ تُسَاعِدْهُ الْمَقَادِيرُ عَلَى إِرَادَتِهِ؛ فَخَرَجَ مِنَ الدُّنْيَا بِحَسْرَتِهِ، وَ قَدِمَ عَلَى الْآخِرَةِ بِتَبِعَتِهِ}}؛ نهج البلاغه، حکمت ۴۲۲</ref>. از منظر [[امام علی]] {{ع}} در تعیین [[هدف]]، عنصر استعداد و [[توانایی]] [[آدمی]] نیز باید شناخته شود. وی در عبارتی این مضمون را مورد توجه قرار می‌دهد که خواسته بیشتر از ظرفیت و [[توانایی]] موجب [[مخالفت]] فرد و اتلاف زمان می‌شود<ref>[[سید حسین دین‌پرور\|دین‌پرور، سید حسین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 443- 444.</ref>.
	# '''اولویت‌بندی و [[برنامه‌ریزی]]:''' [[انسان]] در [[مدیریت]] زمان، به اولویت‌بندی، [[برنامه‌ریزی]] و زمان‌بندی امور می‌پردازد، زیرا [[انسان]] فرصت انجام همه امور را ندارد و باید آن‌ها را دسته‌بندی کند و بخش‌های مهم‌تر را در [[اولویت]] قرار دهد. [[امام]] {{ع}} می‌فرماید: به‌راستی که [[خداوند]] روزیِ شما را ضمانت کرده و شمایان را به کار و [[تلاش]] [[فرمان]] داده است، پس مبادا خواستن آنچه برایتان ضمانت شده، سزاوارتر از کاری باشد که از شما خواسته شده است. از این‌رو نحوه زمان‌بندی برای انجام هر کار به [[میزان]] نیاز و [[اولویت]] آن است. برای مثال، امور [[مستحب]] اگر به امور [[واجب]] ضرر بزند، باید آن را ترک کرد. چنانچه [[مستحبات]] به [[واجبات]] ضرر رساند، موجب [[قرب به خدا]] نخواهد بود<ref>{{متن حدیث\|لَا قُرْبَةَ بِالنَّوَافِلِ، إِذَا أَضَرَّتْ بِالْفَرَائِضِ}}؛ نهج البلاغه، حکمت ۳۸</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 444.</ref>.		# '''اولویت‌بندی و [[برنامه‌ریزی]]:''' [[انسان]] در [[مدیریت]] زمان، به اولویت‌بندی، [[برنامه‌ریزی]] و زمان‌بندی امور می‌پردازد، زیرا [[انسان]] فرصت انجام همه امور را ندارد و باید آن‌ها را دسته‌بندی کند و بخش‌های مهم‌تر را در [[اولویت]] قرار دهد. [[امام]] {{ع}} می‌فرماید: به‌راستی که [[خداوند]] روزیِ شما را ضمانت کرده و شمایان را به کار و [[تلاش]] [[فرمان]] داده است، پس مبادا خواستن آنچه برایتان ضمانت شده، سزاوارتر از کاری باشد که از شما خواسته شده است. از این‌رو نحوه زمان‌بندی برای انجام هر کار به [[میزان]] نیاز و [[اولویت]] آن است. برای مثال، امور [[مستحب]] اگر به امور [[واجب]] ضرر بزند، باید آن را ترک کرد. چنانچه [[مستحبات]] به [[واجبات]] ضرر رساند، موجب [[قرب به خدا]] نخواهد بود<ref>{{متن حدیث\|لَا قُرْبَةَ بِالنَّوَافِلِ، إِذَا أَضَرَّتْ بِالْفَرَائِضِ}}؛ نهج البلاغه، حکمت ۳۸</ref><ref>[[سید حسین دین‌پرور\|دین‌پرور، سید حسین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 444.</ref>.
	* از سوی دیگر زمان‌ندی و [[برنامه‌ریزی]] در امور، وقت [[آدمی]] را وسعت می‌بخشد و فرصت استفاده مطلوب از فرصت‌ها را به‌دست می‌دهد. [[امام علی]] {{ع}} [[برنامه‌ریزی]] را مایه [[صلاح]] و [[پایداری]] [[زندگی]] می‌داند. اهمیت توجه به لحظه‌ها و روزهای [[زندگی]] که در حال گذر است و فرصت‌ها با گذشت زمان، یکی پس از دیگری از بین می‌روند، مورد توجه [[امام]] است. از این‌رو [[امام]] به تقسیم مناسب زمان و اختصاص هر یک به بخشی از فعالیت‌های حیاتی سفارش می‌کند و می‌فرماید: شب و روز [[مؤمن]] به سه برنامه می‌گذرد: زمانی به [[راز]] و نیاز با [[خدا]]، زمانی به تأمین معاش و زمانی دیگر به بهره‌بردرایِ نیکو از لذّت‌های [[حلال]]. [[عاقل]] نباید جز در پی این سه باشد: تأمین [[زندگی]]، گاهی در راه رستخیز و لذّت [[حلال]]<ref>{{متن حدیث\|لِلْمُؤْمِنِ ثَلَاثُ سَاعَاتٍ؛ فَسَاعَةٌ يُنَاجِي فِيهَا رَبَّهُ، وَ سَاعَةٌ يَرُمُّ مَعَاشَهُ، وَ سَاعَةٌ يُخَلِّي بَيْنَ نَفْسِهِ وَ بَيْنَ لَذَّتِهَا فِيمَا يَحِلُّ وَ يَجْمُلُ. وَ لَيْسَ لِلْعَاقِلِ أَنْ يَكُونَ شَاخِصاً إِلَّا فِي ثَلَاثٍ: مَرَمَّةٍ لِمَعَاشٍ، أَوْ خُطْوَةٍ فِي مَعَادٍ، أَوْ لَذَّةٍ فِي غَيْرِ مُحَرَّمٍ}}؛ نهج البلاغه، حکمت ۳۸۲</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 444.</ref>.		* از سوی دیگر زمان‌ندی و [[برنامه‌ریزی]] در امور، وقت [[آدمی]] را وسعت می‌بخشد و فرصت استفاده مطلوب از فرصت‌ها را به‌دست می‌دهد. [[امام علی]] {{ع}} [[برنامه‌ریزی]] را مایه [[صلاح]] و [[پایداری]] [[زندگی]] می‌داند. اهمیت توجه به لحظه‌ها و روزهای [[زندگی]] که در حال گذر است و فرصت‌ها با گذشت زمان، یکی پس از دیگری از بین می‌روند، مورد توجه [[امام]] است. از این‌رو [[امام]] به تقسیم مناسب زمان و اختصاص هر یک به بخشی از فعالیت‌های حیاتی سفارش می‌کند و می‌فرماید: شب و روز [[مؤمن]] به سه برنامه می‌گذرد: زمانی به [[راز]] و نیاز با [[خدا]]، زمانی به تأمین معاش و زمانی دیگر به بهره‌بردرایِ نیکو از لذّت‌های [[حلال]]. [[عاقل]] نباید جز در پی این سه باشد: تأمین [[زندگی]]، گاهی در راه رستخیز و لذّت [[حلال]]<ref>{{متن حدیث\|لِلْمُؤْمِنِ ثَلَاثُ سَاعَاتٍ؛ فَسَاعَةٌ يُنَاجِي فِيهَا رَبَّهُ، وَ سَاعَةٌ يَرُمُّ مَعَاشَهُ، وَ سَاعَةٌ يُخَلِّي بَيْنَ نَفْسِهِ وَ بَيْنَ لَذَّتِهَا فِيمَا يَحِلُّ وَ يَجْمُلُ. وَ لَيْسَ لِلْعَاقِلِ أَنْ يَكُونَ شَاخِصاً إِلَّا فِي ثَلَاثٍ: مَرَمَّةٍ لِمَعَاشٍ، أَوْ خُطْوَةٍ فِي مَعَادٍ، أَوْ لَذَّةٍ فِي غَيْرِ مُحَرَّمٍ}}؛ نهج البلاغه، حکمت ۳۸۲</ref><ref>[[سید حسین دین‌پرور\|دین‌پرور، سید حسین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 444.</ref>.
	* بدیهی است که در [[مدیریت]] صحیح [[زندگی]]، ارزیابی و آسیب‌شناسی فرصت‌های از دست رفته و عدم کسب موفقیت، امری ضروری است. [[امام علی]] {{ع}} [[حسابرسی]] دقیق را عامل موفقیت و راه [[مبارزه]] با [[سستی]] و [[تنبلی]] می‌داند و در [[نهج البلاغه]] می‌فرماید: ای [[بندگان خدا]]، خود را بسنجید، پیش از آن‌که شما را بسنجند و از خود حساب بکشید، پیش از آن‌که از شما حساب کشند<ref>{{متن حدیث\|عِبَادَ اللَّهِ زِنُوا أَنْفُسَكُمْ مِنْ قَبْلِ أَنْ تُوزَنُوا، وَ حَاسِبُوهَا مِنْ قَبْلِ أَنْ تُحَاسَبُوا}}؛ نهج البلاغه، خطبه ۸۹</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 444- 445.</ref>.		* بدیهی است که در [[مدیریت]] صحیح [[زندگی]]، ارزیابی و آسیب‌شناسی فرصت‌های از دست رفته و عدم کسب موفقیت، امری ضروری است. [[امام علی]] {{ع}} [[حسابرسی]] دقیق را عامل موفقیت و راه [[مبارزه]] با [[سستی]] و [[تنبلی]] می‌داند و در [[نهج البلاغه]] می‌فرماید: ای [[بندگان خدا]]، خود را بسنجید، پیش از آن‌که شما را بسنجند و از خود حساب بکشید، پیش از آن‌که از شما حساب کشند<ref>{{متن حدیث\|عِبَادَ اللَّهِ زِنُوا أَنْفُسَكُمْ مِنْ قَبْلِ أَنْ تُوزَنُوا، وَ حَاسِبُوهَا مِنْ قَبْلِ أَنْ تُحَاسَبُوا}}؛ نهج البلاغه، خطبه ۸۹</ref><ref>[[سید حسین دین‌پرور\|دین‌پرور، سید حسین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 444- 445.</ref>.
	* این‌گونه [[مدیریت]] در [[زندگی]]، ثمره [[تلاش]] [[آدمی]] را دو چندان می‌کند و امکان استفاده بهینه از فرصت‌ها را توسعه می‌دهد. در نتیجه [[آدمی]] از فرصت محدود [[عمر]] می‌تواند بهره کافی ببرد<ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 445.</ref>.		* این‌گونه [[مدیریت]] در [[زندگی]]، ثمره [[تلاش]] [[آدمی]] را دو چندان می‌کند و امکان استفاده بهینه از فرصت‌ها را توسعه می‌دهد. در نتیجه [[آدمی]] از فرصت محدود [[عمر]] می‌تواند بهره کافی ببرد<ref>[[سید حسین دین‌پرور\|دین‌پرور، سید حسین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 445.</ref>.

	== منابع ==		== منابع ==

Wasity: جایگزینی متن - 'jpg|22px]] 22px دین‌پرور، سید حسین، [[دانشنامه نهج البلاغه'

2022-10-09T19:32:47Z

جایگزینی متن - 'jpg|22px]] 22px دین‌پرور، سید حسین، [[دانشنامه نهج البلاغه'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۹ اکتبر ۲۰۲۲، ساعت ۲۳:۰۲
خط ۱۵:		خط ۱۵:
	== منابع ==		== منابع ==
	{{منابع}}		{{منابع}}
	# [[پرونده:13681048.jpg\|22px]] [[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|'''دانشنامه نهج البلاغه ج۱''']]		# [[پرونده:13681048.jpg\|22px]] [[سید حسین دین‌پرور\|دین‌پرور، سید حسین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|'''دانشنامه نهج البلاغه ج۱''']]
	# [[پرونده:1100662.jpg\|22px]] [[محمد علی زکریایی\|زکریایی، محمد علی]]، [[فرهنگ مطهر (کتاب)\|'''فرهنگ مطهر''']]		# [[پرونده:1100662.jpg\|22px]] [[محمد علی زکریایی\|زکریایی، محمد علی]]، [[فرهنگ مطهر (کتاب)\|'''فرهنگ مطهر''']]
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

2022-08-24T20:51:47Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۵ اوت ۲۰۲۲، ساعت ۰۰:۲۱
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[زمان در قرآن]] - [[زمان در حدیث]] - [[زمان در نهج البلاغه]] - [[زمان در کلام اسلامی]] - [[زمان در اخلاق اسلامی]] - [[زمان در معارف دعا و زیارات]] - [[زمان در معارف و سیره سجادی]] - [[زمان در معارف و سیره رضوی]]\| پرسش مرتبط = زمان (پرسش)}}		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[زمان در قرآن]] - [[زمان در حدیث]] - [[زمان در نهج البلاغه]] - [[زمان در کلام اسلامی]] - [[زمان در اخلاق اسلامی]] - [[زمان در معارف دعا و زیارات]] - [[زمان در معارف و سیره سجادی]] - [[زمان در معارف و سیره رضوی]]\| پرسش مرتبط = زمان (پرسش)}}

	==مقدمه==		== مقدمه ==
	* [[انسان‌ها]] مدت زمان محدودی در [[دنیا]] [[زندگی]] می‌کنند و سپس از [[دنیا]] رخت برمی‌بندند. زمان کوتاه [[زندگی]] [[انسان]] در [[دنیا]] [[سرنوشت]] جاودانه او را رقم می‌زند. آنان‌که سعادتمندانه زیستند، توانستند از فرصت‌های [[زندگی دنیوی]] بهره برگیرند. از این‌رو [[امام علی]] {{ع}} [[مردمان]] را به بهره‌گیری مناسب از فرصت‌های [[زندگی]] فرامی‌خواند تا بتوانند به [[بهترین]] نحو برای [[آخرت]] توشه برگیرند: پس در [[دنیا]] توشه برگیرید تا خود را در فردای [[قیامت]] در [[امان]] گیرید<ref>{{متن حدیث\|فَتَزَوَّدُوا فِي الدُّنْيَا مِنَ الدُّنْيَا مَا تَحْرُزُونَ بِهِ أَنْفُسَكُمْ غَداً}}؛ نهج البلاغه، خطبه ۶۳</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 443.</ref>.		* [[انسان‌ها]] مدت زمان محدودی در [[دنیا]] [[زندگی]] می‌کنند و سپس از [[دنیا]] رخت برمی‌بندند. زمان کوتاه [[زندگی]] [[انسان]] در [[دنیا]] [[سرنوشت]] جاودانه او را رقم می‌زند. آنان‌که سعادتمندانه زیستند، توانستند از فرصت‌های [[زندگی دنیوی]] بهره برگیرند. از این‌رو [[امام علی]] {{ع}} [[مردمان]] را به بهره‌گیری مناسب از فرصت‌های [[زندگی]] فرامی‌خواند تا بتوانند به [[بهترین]] نحو برای [[آخرت]] توشه برگیرند: پس در [[دنیا]] توشه برگیرید تا خود را در فردای [[قیامت]] در [[امان]] گیرید<ref>{{متن حدیث\|فَتَزَوَّدُوا فِي الدُّنْيَا مِنَ الدُّنْيَا مَا تَحْرُزُونَ بِهِ أَنْفُسَكُمْ غَداً}}؛ نهج البلاغه، خطبه ۶۳</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 443.</ref>.

	==[[مدیریت زمان]]==		== [[مدیریت زمان]] ==
	* [[مدیریت زمان]] می‌تواند زمینه‌ساز بهره‌گیری بهینه از فرصت‌ها باشد. [[انسان]] در برابر [[عمر]] خویش [[مسئول]] است و باید در محضر [[پروردگار]] پاسخ‌گو باشد. از این‌رو در [[احادیث]] تأکید شده است، [[انسان]] در [[روز قیامت]] قدم از قدم برنمی‌دارد، مگر این‌که از چند چیز سؤال شود و یکی از آن‌ها [[نعمت]] [[عمر]] است<ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 443.</ref>.		* [[مدیریت زمان]] می‌تواند زمینه‌ساز بهره‌گیری بهینه از فرصت‌ها باشد. [[انسان]] در برابر [[عمر]] خویش [[مسئول]] است و باید در محضر [[پروردگار]] پاسخ‌گو باشد. از این‌رو در [[احادیث]] تأکید شده است، [[انسان]] در [[روز قیامت]] قدم از قدم برنمی‌دارد، مگر این‌که از چند چیز سؤال شود و یکی از آن‌ها [[نعمت]] [[عمر]] است<ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 443.</ref>.
	==اصول [[مدیریت زمان]]==		== اصول [[مدیریت زمان]] ==
	#'''[[هدفمندی]]:''' [[هدف]] عبارت است از آن [[حقیقت]] مطلوب که [[اشتیاق]] وصول به آن، محرک [[انسان]] به انجام دادن کارها و [[انتخاب]] وسیله‌هایی است که آن [[حقیقت]] را قابل وصول می‌کند. تعیین [[هدف]]، مقدمه [[برنامه‌ریزی]] و اجراست. [[انسان]] بدون [[هدف]] در [[زندگی]] سرگردان است و نمی‌تواند تصمیم درستی در ارتباط با امور خویش بگیرد. [[امام]] {{ع}} به این موضوع توجه داشته و آسیب‌های آن‌را نیز مورد بررسی قرارداده است. حضرتش در [[نامه]] ۳۱ [[نهج البلاغه]] [[فرزند]] خویش را "آرزومند دست‌نایافتنی‌ها" توصیف می‌کند. مقتضای سن [[جوانی]] آرزوهای دور و دراز است که [[انسان]] را در پرده [[غفلت]] فرو می‌برد. [[امام]] از آرزوهای دست‌نایافتنی به توشه مردگان تعبیر می‌کند و می‌فرماید: زیان‌کارترینِ [[مردم]] از نظر داد و ستد و ناامیدترینِ آن‌ها در کوشش، مردی است که تنش را در جست‌وجوی آرزوهایش فرسوده کند، امّا بخت یارش نشود، پس با آن [[حسرت]] از [[دنیا]] رود و با سنگینیِ [[گناه]] به سرای باقی شتابد<ref>{{متن حدیث\|إِنَّ أَخْسَرَ النَّاسِ صَفْقَةً وَ أَخْيَبَهُمْ سَعْياً، رَجُلٌ أَخْلَقَ بَدَنَهُ فِي طَلَبِ مَالِهِ، وَ لَمْ تُسَاعِدْهُ الْمَقَادِيرُ عَلَى إِرَادَتِهِ؛ فَخَرَجَ مِنَ الدُّنْيَا بِحَسْرَتِهِ، وَ قَدِمَ عَلَى الْآخِرَةِ بِتَبِعَتِهِ}}؛ نهج البلاغه، حکمت ۴۲۲</ref>. از منظر [[امام علی]] {{ع}} در تعیین [[هدف]]، عنصر استعداد و [[توانایی]] [[آدمی]] نیز باید شناخته شود. وی در عبارتی این مضمون را مورد توجه قرار می‌دهد که خواسته بیشتر از ظرفیت و [[توانایی]] موجب [[مخالفت]] فرد و اتلاف زمان می‌شود<ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 443- 444.</ref>.		# '''[[هدفمندی]]:''' [[هدف]] عبارت است از آن [[حقیقت]] مطلوب که [[اشتیاق]] وصول به آن، محرک [[انسان]] به انجام دادن کارها و [[انتخاب]] وسیله‌هایی است که آن [[حقیقت]] را قابل وصول می‌کند. تعیین [[هدف]]، مقدمه [[برنامه‌ریزی]] و اجراست. [[انسان]] بدون [[هدف]] در [[زندگی]] سرگردان است و نمی‌تواند تصمیم درستی در ارتباط با امور خویش بگیرد. [[امام]] {{ع}} به این موضوع توجه داشته و آسیب‌های آن‌را نیز مورد بررسی قرارداده است. حضرتش در [[نامه]] ۳۱ [[نهج البلاغه]] [[فرزند]] خویش را "آرزومند دست‌نایافتنی‌ها" توصیف می‌کند. مقتضای سن [[جوانی]] آرزوهای دور و دراز است که [[انسان]] را در پرده [[غفلت]] فرو می‌برد. [[امام]] از آرزوهای دست‌نایافتنی به توشه مردگان تعبیر می‌کند و می‌فرماید: زیان‌کارترینِ [[مردم]] از نظر داد و ستد و ناامیدترینِ آن‌ها در کوشش، مردی است که تنش را در جست‌وجوی آرزوهایش فرسوده کند، امّا بخت یارش نشود، پس با آن [[حسرت]] از [[دنیا]] رود و با سنگینیِ [[گناه]] به سرای باقی شتابد<ref>{{متن حدیث\|إِنَّ أَخْسَرَ النَّاسِ صَفْقَةً وَ أَخْيَبَهُمْ سَعْياً، رَجُلٌ أَخْلَقَ بَدَنَهُ فِي طَلَبِ مَالِهِ، وَ لَمْ تُسَاعِدْهُ الْمَقَادِيرُ عَلَى إِرَادَتِهِ؛ فَخَرَجَ مِنَ الدُّنْيَا بِحَسْرَتِهِ، وَ قَدِمَ عَلَى الْآخِرَةِ بِتَبِعَتِهِ}}؛ نهج البلاغه، حکمت ۴۲۲</ref>. از منظر [[امام علی]] {{ع}} در تعیین [[هدف]]، عنصر استعداد و [[توانایی]] [[آدمی]] نیز باید شناخته شود. وی در عبارتی این مضمون را مورد توجه قرار می‌دهد که خواسته بیشتر از ظرفیت و [[توانایی]] موجب [[مخالفت]] فرد و اتلاف زمان می‌شود<ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 443- 444.</ref>.
	#'''اولویت‌بندی و [[برنامه‌ریزی]]:''' [[انسان]] در [[مدیریت]] زمان، به اولویت‌بندی، [[برنامه‌ریزی]] و زمان‌بندی امور می‌پردازد، زیرا [[انسان]] فرصت انجام همه امور را ندارد و باید آن‌ها را دسته‌بندی کند و بخش‌های مهم‌تر را در [[اولویت]] قرار دهد. [[امام]] {{ع}} می‌فرماید: به‌راستی که [[خداوند]] روزیِ شما را ضمانت کرده و شمایان را به کار و [[تلاش]] [[فرمان]] داده است، پس مبادا خواستن آنچه برایتان ضمانت شده، سزاوارتر از کاری باشد که از شما خواسته شده است. از این‌رو نحوه زمان‌بندی برای انجام هر کار به [[میزان]] نیاز و [[اولویت]] آن است. برای مثال، امور [[مستحب]] اگر به امور [[واجب]] ضرر بزند، باید آن را ترک کرد. چنانچه [[مستحبات]] به [[واجبات]] ضرر رساند، موجب [[قرب به خدا]] نخواهد بود<ref>{{متن حدیث\|لَا قُرْبَةَ بِالنَّوَافِلِ، إِذَا أَضَرَّتْ بِالْفَرَائِضِ}}؛ نهج البلاغه، حکمت ۳۸</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 444.</ref>.		# '''اولویت‌بندی و [[برنامه‌ریزی]]:''' [[انسان]] در [[مدیریت]] زمان، به اولویت‌بندی، [[برنامه‌ریزی]] و زمان‌بندی امور می‌پردازد، زیرا [[انسان]] فرصت انجام همه امور را ندارد و باید آن‌ها را دسته‌بندی کند و بخش‌های مهم‌تر را در [[اولویت]] قرار دهد. [[امام]] {{ع}} می‌فرماید: به‌راستی که [[خداوند]] روزیِ شما را ضمانت کرده و شمایان را به کار و [[تلاش]] [[فرمان]] داده است، پس مبادا خواستن آنچه برایتان ضمانت شده، سزاوارتر از کاری باشد که از شما خواسته شده است. از این‌رو نحوه زمان‌بندی برای انجام هر کار به [[میزان]] نیاز و [[اولویت]] آن است. برای مثال، امور [[مستحب]] اگر به امور [[واجب]] ضرر بزند، باید آن را ترک کرد. چنانچه [[مستحبات]] به [[واجبات]] ضرر رساند، موجب [[قرب به خدا]] نخواهد بود<ref>{{متن حدیث\|لَا قُرْبَةَ بِالنَّوَافِلِ، إِذَا أَضَرَّتْ بِالْفَرَائِضِ}}؛ نهج البلاغه، حکمت ۳۸</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 444.</ref>.
	*از سوی دیگر زمان‌ندی و [[برنامه‌ریزی]] در امور، وقت [[آدمی]] را وسعت می‌بخشد و فرصت استفاده مطلوب از فرصت‌ها را به‌دست می‌دهد. [[امام علی]] {{ع}} [[برنامه‌ریزی]] را مایه [[صلاح]] و [[پایداری]] [[زندگی]] می‌داند. اهمیت توجه به لحظه‌ها و روزهای [[زندگی]] که در حال گذر است و فرصت‌ها با گذشت زمان، یکی پس از دیگری از بین می‌روند، مورد توجه [[امام]] است. از این‌رو [[امام]] به تقسیم مناسب زمان و اختصاص هر یک به بخشی از فعالیت‌های حیاتی سفارش می‌کند و می‌فرماید: شب و روز [[مؤمن]] به سه برنامه می‌گذرد: زمانی به [[راز]] و نیاز با [[خدا]]، زمانی به تأمین معاش و زمانی دیگر به بهره‌بردرایِ نیکو از لذّت‌های [[حلال]]. [[عاقل]] نباید جز در پی این سه باشد: تأمین [[زندگی]]، گاهی در راه رستخیز و لذّت [[حلال]]<ref>{{متن حدیث\|لِلْمُؤْمِنِ ثَلَاثُ سَاعَاتٍ؛ فَسَاعَةٌ يُنَاجِي فِيهَا رَبَّهُ، وَ سَاعَةٌ يَرُمُّ مَعَاشَهُ، وَ سَاعَةٌ يُخَلِّي بَيْنَ نَفْسِهِ وَ بَيْنَ لَذَّتِهَا فِيمَا يَحِلُّ وَ يَجْمُلُ. وَ لَيْسَ لِلْعَاقِلِ أَنْ يَكُونَ شَاخِصاً إِلَّا فِي ثَلَاثٍ: مَرَمَّةٍ لِمَعَاشٍ، أَوْ خُطْوَةٍ فِي مَعَادٍ، أَوْ لَذَّةٍ فِي غَيْرِ مُحَرَّمٍ}}؛ نهج البلاغه، حکمت ۳۸۲</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 444.</ref>.		* از سوی دیگر زمان‌ندی و [[برنامه‌ریزی]] در امور، وقت [[آدمی]] را وسعت می‌بخشد و فرصت استفاده مطلوب از فرصت‌ها را به‌دست می‌دهد. [[امام علی]] {{ع}} [[برنامه‌ریزی]] را مایه [[صلاح]] و [[پایداری]] [[زندگی]] می‌داند. اهمیت توجه به لحظه‌ها و روزهای [[زندگی]] که در حال گذر است و فرصت‌ها با گذشت زمان، یکی پس از دیگری از بین می‌روند، مورد توجه [[امام]] است. از این‌رو [[امام]] به تقسیم مناسب زمان و اختصاص هر یک به بخشی از فعالیت‌های حیاتی سفارش می‌کند و می‌فرماید: شب و روز [[مؤمن]] به سه برنامه می‌گذرد: زمانی به [[راز]] و نیاز با [[خدا]]، زمانی به تأمین معاش و زمانی دیگر به بهره‌بردرایِ نیکو از لذّت‌های [[حلال]]. [[عاقل]] نباید جز در پی این سه باشد: تأمین [[زندگی]]، گاهی در راه رستخیز و لذّت [[حلال]]<ref>{{متن حدیث\|لِلْمُؤْمِنِ ثَلَاثُ سَاعَاتٍ؛ فَسَاعَةٌ يُنَاجِي فِيهَا رَبَّهُ، وَ سَاعَةٌ يَرُمُّ مَعَاشَهُ، وَ سَاعَةٌ يُخَلِّي بَيْنَ نَفْسِهِ وَ بَيْنَ لَذَّتِهَا فِيمَا يَحِلُّ وَ يَجْمُلُ. وَ لَيْسَ لِلْعَاقِلِ أَنْ يَكُونَ شَاخِصاً إِلَّا فِي ثَلَاثٍ: مَرَمَّةٍ لِمَعَاشٍ، أَوْ خُطْوَةٍ فِي مَعَادٍ، أَوْ لَذَّةٍ فِي غَيْرِ مُحَرَّمٍ}}؛ نهج البلاغه، حکمت ۳۸۲</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 444.</ref>.
	*بدیهی است که در [[مدیریت]] صحیح [[زندگی]]، ارزیابی و آسیب‌شناسی فرصت‌های از دست رفته و عدم کسب موفقیت، امری ضروری است. [[امام علی]] {{ع}} [[حسابرسی]] دقیق را عامل موفقیت و راه [[مبارزه]] با [[سستی]] و [[تنبلی]] می‌داند و در [[نهج البلاغه]] می‌فرماید: ای [[بندگان خدا]]، خود را بسنجید، پیش از آن‌که شما را بسنجند و از خود حساب بکشید، پیش از آن‌که از شما حساب کشند<ref>{{متن حدیث\|عِبَادَ اللَّهِ زِنُوا أَنْفُسَكُمْ مِنْ قَبْلِ أَنْ تُوزَنُوا، وَ حَاسِبُوهَا مِنْ قَبْلِ أَنْ تُحَاسَبُوا}}؛ نهج البلاغه، خطبه ۸۹</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 444- 445.</ref>.		* بدیهی است که در [[مدیریت]] صحیح [[زندگی]]، ارزیابی و آسیب‌شناسی فرصت‌های از دست رفته و عدم کسب موفقیت، امری ضروری است. [[امام علی]] {{ع}} [[حسابرسی]] دقیق را عامل موفقیت و راه [[مبارزه]] با [[سستی]] و [[تنبلی]] می‌داند و در [[نهج البلاغه]] می‌فرماید: ای [[بندگان خدا]]، خود را بسنجید، پیش از آن‌که شما را بسنجند و از خود حساب بکشید، پیش از آن‌که از شما حساب کشند<ref>{{متن حدیث\|عِبَادَ اللَّهِ زِنُوا أَنْفُسَكُمْ مِنْ قَبْلِ أَنْ تُوزَنُوا، وَ حَاسِبُوهَا مِنْ قَبْلِ أَنْ تُحَاسَبُوا}}؛ نهج البلاغه، خطبه ۸۹</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 444- 445.</ref>.
	*این‌گونه [[مدیریت]] در [[زندگی]]، ثمره [[تلاش]] [[آدمی]] را دو چندان می‌کند و امکان استفاده بهینه از فرصت‌ها را توسعه می‌دهد. در نتیجه [[آدمی]] از فرصت محدود [[عمر]] می‌تواند بهره کافی ببرد<ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 445.</ref>.		* این‌گونه [[مدیریت]] در [[زندگی]]، ثمره [[تلاش]] [[آدمی]] را دو چندان می‌کند و امکان استفاده بهینه از فرصت‌ها را توسعه می‌دهد. در نتیجه [[آدمی]] از فرصت محدود [[عمر]] می‌تواند بهره کافی ببرد<ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 445.</ref>.

	== منابع ==		== منابع ==

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵

2022-07-31T07:20:23Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۰:۵۰
خط ۱:		خط ۱:
	~~{{امامت}}~~
	{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[زمان در قرآن]] - [[زمان در حدیث]] - [[زمان در نهج البلاغه]] - [[زمان در کلام اسلامی]] - [[زمان در اخلاق اسلامی]] - [[زمان در معارف دعا و زیارات]] - [[زمان در معارف و سیره سجادی]] - [[زمان در معارف و سیره رضوی]]\| پرسش مرتبط = زمان (پرسش)}}		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[زمان در قرآن]] - [[زمان در حدیث]] - [[زمان در نهج البلاغه]] - [[زمان در کلام اسلامی]] - [[زمان در اخلاق اسلامی]] - [[زمان در معارف دعا و زیارات]] - [[زمان در معارف و سیره سجادی]] - [[زمان در معارف و سیره رضوی]]\| پرسش مرتبط = زمان (پرسش)}}

	==مقدمه==		==مقدمه==
	*[[انسان‌ها]] مدت زمان محدودی در [[دنیا]] [[زندگی]] می‌کنند و سپس از [[دنیا]] رخت برمی‌بندند. زمان کوتاه [[زندگی]] [[انسان]] در [[دنیا]] [[سرنوشت]] جاودانه او را رقم می‌زند. آنان‌که سعادتمندانه زیستند، توانستند از فرصت‌های [[زندگی دنیوی]] بهره برگیرند. از این‌رو [[امام علی]] {{ع}} [[مردمان]] را به بهره‌گیری مناسب از فرصت‌های [[زندگی]] فرامی‌خواند تا بتوانند به [[بهترین]] نحو برای [[آخرت]] توشه برگیرند: پس در [[دنیا]] توشه برگیرید تا خود را در فردای [[قیامت]] در [[امان]] گیرید<ref>{{متن حدیث\|فَتَزَوَّدُوا فِي الدُّنْيَا مِنَ الدُّنْيَا مَا تَحْرُزُونَ بِهِ أَنْفُسَكُمْ غَداً}}؛ نهج البلاغه، خطبه ۶۳</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 443.</ref>.		* [[انسان‌ها]] مدت زمان محدودی در [[دنیا]] [[زندگی]] می‌کنند و سپس از [[دنیا]] رخت برمی‌بندند. زمان کوتاه [[زندگی]] [[انسان]] در [[دنیا]] [[سرنوشت]] جاودانه او را رقم می‌زند. آنان‌که سعادتمندانه زیستند، توانستند از فرصت‌های [[زندگی دنیوی]] بهره برگیرند. از این‌رو [[امام علی]] {{ع}} [[مردمان]] را به بهره‌گیری مناسب از فرصت‌های [[زندگی]] فرامی‌خواند تا بتوانند به [[بهترین]] نحو برای [[آخرت]] توشه برگیرند: پس در [[دنیا]] توشه برگیرید تا خود را در فردای [[قیامت]] در [[امان]] گیرید<ref>{{متن حدیث\|فَتَزَوَّدُوا فِي الدُّنْيَا مِنَ الدُّنْيَا مَا تَحْرُزُونَ بِهِ أَنْفُسَكُمْ غَداً}}؛ نهج البلاغه، خطبه ۶۳</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 443.</ref>.

	==[[مدیریت زمان]]==		==[[مدیریت زمان]]==
	*[[مدیریت زمان]] می‌تواند زمینه‌ساز بهره‌گیری بهینه از فرصت‌ها باشد. [[انسان]] در برابر [[عمر]] خویش [[مسئول]] است و باید در محضر [[پروردگار]] پاسخ‌گو باشد. از این‌رو در [[احادیث]] تأکید شده است، [[انسان]] در [[روز قیامت]] قدم از قدم برنمی‌دارد، مگر این‌که از چند چیز سؤال شود و یکی از آن‌ها [[نعمت]] [[عمر]] است<ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 443.</ref>.		* [[مدیریت زمان]] می‌تواند زمینه‌ساز بهره‌گیری بهینه از فرصت‌ها باشد. [[انسان]] در برابر [[عمر]] خویش [[مسئول]] است و باید در محضر [[پروردگار]] پاسخ‌گو باشد. از این‌رو در [[احادیث]] تأکید شده است، [[انسان]] در [[روز قیامت]] قدم از قدم برنمی‌دارد، مگر این‌که از چند چیز سؤال شود و یکی از آن‌ها [[نعمت]] [[عمر]] است<ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 443.</ref>.
	==اصول [[مدیریت زمان]]==		==اصول [[مدیریت زمان]]==
	#'''[[هدفمندی]]:''' [[هدف]] عبارت است از آن [[حقیقت]] مطلوب که [[اشتیاق]] وصول به آن، محرک [[انسان]] به انجام دادن کارها و [[انتخاب]] وسیله‌هایی است که آن [[حقیقت]] را قابل وصول می‌کند. تعیین [[هدف]]، مقدمه [[برنامه‌ریزی]] و اجراست. [[انسان]] بدون [[هدف]] در [[زندگی]] سرگردان است و نمی‌تواند تصمیم درستی در ارتباط با امور خویش بگیرد. [[امام]] {{ع}} به این موضوع توجه داشته و آسیب‌های آن‌را نیز مورد بررسی قرارداده است. حضرتش در [[نامه]] ۳۱ [[نهج البلاغه]] [[فرزند]] خویش را "آرزومند دست‌نایافتنی‌ها" توصیف می‌کند. مقتضای سن [[جوانی]] آرزوهای دور و دراز است که [[انسان]] را در پرده [[غفلت]] فرو می‌برد. [[امام]] از آرزوهای دست‌نایافتنی به توشه مردگان تعبیر می‌کند و می‌فرماید: زیان‌کارترینِ [[مردم]] از نظر داد و ستد و ناامیدترینِ آن‌ها در کوشش، مردی است که تنش را در جست‌وجوی آرزوهایش فرسوده کند، امّا بخت یارش نشود، پس با آن [[حسرت]] از [[دنیا]] رود و با سنگینیِ [[گناه]] به سرای باقی شتابد<ref>{{متن حدیث\|إِنَّ أَخْسَرَ النَّاسِ صَفْقَةً وَ أَخْيَبَهُمْ سَعْياً، رَجُلٌ أَخْلَقَ بَدَنَهُ فِي طَلَبِ مَالِهِ، وَ لَمْ تُسَاعِدْهُ الْمَقَادِيرُ عَلَى إِرَادَتِهِ؛ فَخَرَجَ مِنَ الدُّنْيَا بِحَسْرَتِهِ، وَ قَدِمَ عَلَى الْآخِرَةِ بِتَبِعَتِهِ}}؛ نهج البلاغه، حکمت ۴۲۲</ref>. از منظر [[امام علی]] {{ع}} در تعیین [[هدف]]، عنصر استعداد و [[توانایی]] [[آدمی]] نیز باید شناخته شود. وی در عبارتی این مضمون را مورد توجه قرار می‌دهد که خواسته بیشتر از ظرفیت و [[توانایی]] موجب [[مخالفت]] فرد و اتلاف زمان می‌شود<ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 443- 444.</ref>.		#'''[[هدفمندی]]:''' [[هدف]] عبارت است از آن [[حقیقت]] مطلوب که [[اشتیاق]] وصول به آن، محرک [[انسان]] به انجام دادن کارها و [[انتخاب]] وسیله‌هایی است که آن [[حقیقت]] را قابل وصول می‌کند. تعیین [[هدف]]، مقدمه [[برنامه‌ریزی]] و اجراست. [[انسان]] بدون [[هدف]] در [[زندگی]] سرگردان است و نمی‌تواند تصمیم درستی در ارتباط با امور خویش بگیرد. [[امام]] {{ع}} به این موضوع توجه داشته و آسیب‌های آن‌را نیز مورد بررسی قرارداده است. حضرتش در [[نامه]] ۳۱ [[نهج البلاغه]] [[فرزند]] خویش را "آرزومند دست‌نایافتنی‌ها" توصیف می‌کند. مقتضای سن [[جوانی]] آرزوهای دور و دراز است که [[انسان]] را در پرده [[غفلت]] فرو می‌برد. [[امام]] از آرزوهای دست‌نایافتنی به توشه مردگان تعبیر می‌کند و می‌فرماید: زیان‌کارترینِ [[مردم]] از نظر داد و ستد و ناامیدترینِ آن‌ها در کوشش، مردی است که تنش را در جست‌وجوی آرزوهایش فرسوده کند، امّا بخت یارش نشود، پس با آن [[حسرت]] از [[دنیا]] رود و با سنگینیِ [[گناه]] به سرای باقی شتابد<ref>{{متن حدیث\|إِنَّ أَخْسَرَ النَّاسِ صَفْقَةً وَ أَخْيَبَهُمْ سَعْياً، رَجُلٌ أَخْلَقَ بَدَنَهُ فِي طَلَبِ مَالِهِ، وَ لَمْ تُسَاعِدْهُ الْمَقَادِيرُ عَلَى إِرَادَتِهِ؛ فَخَرَجَ مِنَ الدُّنْيَا بِحَسْرَتِهِ، وَ قَدِمَ عَلَى الْآخِرَةِ بِتَبِعَتِهِ}}؛ نهج البلاغه، حکمت ۴۲۲</ref>. از منظر [[امام علی]] {{ع}} در تعیین [[هدف]]، عنصر استعداد و [[توانایی]] [[آدمی]] نیز باید شناخته شود. وی در عبارتی این مضمون را مورد توجه قرار می‌دهد که خواسته بیشتر از ظرفیت و [[توانایی]] موجب [[مخالفت]] فرد و اتلاف زمان می‌شود<ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 443- 444.</ref>.

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۱

2022-07-10T19:10:38Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۱

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۰ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۲۲:۴۰
خط ۱:		خط ۱:
	{{امامت}}		{{امامت}}
	~~<div style~~=~~"background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">مدخل‌های وابسته به این بحث:</div>~~		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[زمان در قرآن]] - [[زمان در حدیث]] - [[زمان در نهج البلاغه]] - [[زمان در کلام اسلامی]] - [[زمان در اخلاق اسلامی]] - [[زمان در معارف دعا و زیارات]] - [[زمان در معارف و سیره سجادی]] - [[زمان در معارف و سیره رضوی]]\| پرسش مرتبط = زمان (پرسش)}}
	~~<div style~~=~~"background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">~~[[زمان در قرآن]] - [[زمان در حدیث]] - [[زمان در نهج البلاغه]] - [[زمان در کلام اسلامی]] - [[زمان در اخلاق اسلامی]] - [[زمان در معارف دعا و زیارات]] - [[زمان در معارف و سیره سجادی]] - [[زمان در معارف و سیره رضوی]]~~</div>~~
	~~<div style~~="background-color: rgb(206,242, 299); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">در این باره، تعداد بسیاری از پرسش‌های عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل '''[[زمان (پرسش)~~]]''' قابل دسترسی خواهند بود.</div>~~

	==مقدمه==		==مقدمه==

Hosein: جایگزینی متن - '== جستارهای وابسته == ==' به '=='

2022-06-01T15:35:40Z

جایگزینی متن - '== جستارهای وابسته == ==' به '=='

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱ ژوئن ۲۰۲۲، ساعت ۱۹:۰۵
خط ۱۵:		خط ۱۵:
	*بدیهی است که در [[مدیریت]] صحیح [[زندگی]]، ارزیابی و آسیب‌شناسی فرصت‌های از دست رفته و عدم کسب موفقیت، امری ضروری است. [[امام علی]] {{ع}} [[حسابرسی]] دقیق را عامل موفقیت و راه [[مبارزه]] با [[سستی]] و [[تنبلی]] می‌داند و در [[نهج البلاغه]] می‌فرماید: ای [[بندگان خدا]]، خود را بسنجید، پیش از آن‌که شما را بسنجند و از خود حساب بکشید، پیش از آن‌که از شما حساب کشند<ref>{{متن حدیث\|عِبَادَ اللَّهِ زِنُوا أَنْفُسَكُمْ مِنْ قَبْلِ أَنْ تُوزَنُوا، وَ حَاسِبُوهَا مِنْ قَبْلِ أَنْ تُحَاسَبُوا}}؛ نهج البلاغه، خطبه ۸۹</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 444- 445.</ref>.		*بدیهی است که در [[مدیریت]] صحیح [[زندگی]]، ارزیابی و آسیب‌شناسی فرصت‌های از دست رفته و عدم کسب موفقیت، امری ضروری است. [[امام علی]] {{ع}} [[حسابرسی]] دقیق را عامل موفقیت و راه [[مبارزه]] با [[سستی]] و [[تنبلی]] می‌داند و در [[نهج البلاغه]] می‌فرماید: ای [[بندگان خدا]]، خود را بسنجید، پیش از آن‌که شما را بسنجند و از خود حساب بکشید، پیش از آن‌که از شما حساب کشند<ref>{{متن حدیث\|عِبَادَ اللَّهِ زِنُوا أَنْفُسَكُمْ مِنْ قَبْلِ أَنْ تُوزَنُوا، وَ حَاسِبُوهَا مِنْ قَبْلِ أَنْ تُحَاسَبُوا}}؛ نهج البلاغه، خطبه ۸۹</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 444- 445.</ref>.
	*این‌گونه [[مدیریت]] در [[زندگی]]، ثمره [[تلاش]] [[آدمی]] را دو چندان می‌کند و امکان استفاده بهینه از فرصت‌ها را توسعه می‌دهد. در نتیجه [[آدمی]] از فرصت محدود [[عمر]] می‌تواند بهره کافی ببرد<ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 445.</ref>.		*این‌گونه [[مدیریت]] در [[زندگی]]، ثمره [[تلاش]] [[آدمی]] را دو چندان می‌کند و امکان استفاده بهینه از فرصت‌ها را توسعه می‌دهد. در نتیجه [[آدمی]] از فرصت محدود [[عمر]] می‌تواند بهره کافی ببرد<ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 445.</ref>.

	~~== جستارهای وابسته ==~~

	== منابع ==		== منابع ==

Hosein: جایگزینی متن - '== پرسش‌های وابسته == ==' به '=='

2022-06-01T15:13:26Z

جایگزینی متن - '== پرسش‌های وابسته == ==' به '=='

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱ ژوئن ۲۰۲۲، ساعت ۱۸:۴۳
خط ۱۵:		خط ۱۵:
	*بدیهی است که در [[مدیریت]] صحیح [[زندگی]]، ارزیابی و آسیب‌شناسی فرصت‌های از دست رفته و عدم کسب موفقیت، امری ضروری است. [[امام علی]] {{ع}} [[حسابرسی]] دقیق را عامل موفقیت و راه [[مبارزه]] با [[سستی]] و [[تنبلی]] می‌داند و در [[نهج البلاغه]] می‌فرماید: ای [[بندگان خدا]]، خود را بسنجید، پیش از آن‌که شما را بسنجند و از خود حساب بکشید، پیش از آن‌که از شما حساب کشند<ref>{{متن حدیث\|عِبَادَ اللَّهِ زِنُوا أَنْفُسَكُمْ مِنْ قَبْلِ أَنْ تُوزَنُوا، وَ حَاسِبُوهَا مِنْ قَبْلِ أَنْ تُحَاسَبُوا}}؛ نهج البلاغه، خطبه ۸۹</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 444- 445.</ref>.		*بدیهی است که در [[مدیریت]] صحیح [[زندگی]]، ارزیابی و آسیب‌شناسی فرصت‌های از دست رفته و عدم کسب موفقیت، امری ضروری است. [[امام علی]] {{ع}} [[حسابرسی]] دقیق را عامل موفقیت و راه [[مبارزه]] با [[سستی]] و [[تنبلی]] می‌داند و در [[نهج البلاغه]] می‌فرماید: ای [[بندگان خدا]]، خود را بسنجید، پیش از آن‌که شما را بسنجند و از خود حساب بکشید، پیش از آن‌که از شما حساب کشند<ref>{{متن حدیث\|عِبَادَ اللَّهِ زِنُوا أَنْفُسَكُمْ مِنْ قَبْلِ أَنْ تُوزَنُوا، وَ حَاسِبُوهَا مِنْ قَبْلِ أَنْ تُحَاسَبُوا}}؛ نهج البلاغه، خطبه ۸۹</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 444- 445.</ref>.
	*این‌گونه [[مدیریت]] در [[زندگی]]، ثمره [[تلاش]] [[آدمی]] را دو چندان می‌کند و امکان استفاده بهینه از فرصت‌ها را توسعه می‌دهد. در نتیجه [[آدمی]] از فرصت محدود [[عمر]] می‌تواند بهره کافی ببرد<ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 445.</ref>.		*این‌گونه [[مدیریت]] در [[زندگی]]، ثمره [[تلاش]] [[آدمی]] را دو چندان می‌کند و امکان استفاده بهینه از فرصت‌ها را توسعه می‌دهد. در نتیجه [[آدمی]] از فرصت محدود [[عمر]] می‌تواند بهره کافی ببرد<ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 445.</ref>.

	~~== پرسش‌های وابسته ==~~

	== جستارهای وابسته ==		== جستارهای وابسته ==

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۷ مارس ۲۰۲۳، ساعت ۱۱:۴۵
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = ~~[[زمان در قرآن]] - [[زمان در حدیث]] -~~ [[زمان در نهج البلاغه~~]] - [[زمان در کلام اسلامی]] - [[زمان در اخلاق اسلامی~~]] - [[زمان در معارف دعا و زیارات]] - [[زمان در معارف و سیره سجادی~~]] - [[زمان در معارف و سیره رضوی~~]]\| پرسش مرتبط = ~~زمان (پرسش)~~}}		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[زمان در نهج البلاغه]] - [[زمان در معارف دعا و زیارات]] - [[زمان در معارف و سیره سجادی]]\| پرسش مرتبط =}}

	== مقدمه ==		== مقدمه ==
	* [[انسان‌ها]] مدت زمان محدودی در [[دنیا]] [[زندگی]] می‌کنند و سپس از [[دنیا]] رخت برمی‌بندند. زمان کوتاه [[زندگی]] [[انسان]] در [[دنیا]] [[سرنوشت]] جاودانه او را رقم می‌زند. آنان‌که سعادتمندانه زیستند، توانستند از فرصت‌های [[زندگی دنیوی]] بهره برگیرند. از این‌رو [[امام علی]] {{ع}} [[مردمان]] را به بهره‌گیری مناسب از فرصت‌های [[زندگی]] فرامی‌خواند تا بتوانند به [[بهترین]] نحو برای [[آخرت]] توشه برگیرند: پس در [[دنیا]] توشه برگیرید تا خود را در فردای [[قیامت]] در [[امان]] گیرید<ref>{{متن حدیث\|فَتَزَوَّدُوا فِي الدُّنْيَا مِنَ الدُّنْيَا مَا تَحْرُزُونَ بِهِ أَنْفُسَكُمْ غَداً}}؛ نهج البلاغه، خطبه ۶۳</ref><ref>[[سید حسین دین‌پرور\|دین‌پرور، سید حسین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 443.</ref>.		[[انسان‌ها]] مدت زمان محدودی در [[دنیا]] [[زندگی]] می‌کنند و سپس از [[دنیا]] رخت برمی‌بندند. زمان کوتاه [[زندگی]] [[انسان]] در [[دنیا]] [[سرنوشت]] جاودانه او را رقم می‌زند. آنان‌که سعادتمندانه زیستند، توانستند از فرصت‌های [[زندگی دنیوی]] بهره برگیرند. از این‌رو [[امام علی]] {{ع}} [[مردمان]] را به بهره‌گیری مناسب از فرصت‌های [[زندگی]] فرامی‌خواند تا بتوانند به [[بهترین]] نحو برای [[آخرت]] توشه برگیرند: پس در [[دنیا]] توشه برگیرید تا خود را در فردای [[قیامت]] در [[امان]] گیرید<ref>{{متن حدیث\|فَتَزَوَّدُوا فِي الدُّنْيَا مِنَ الدُّنْيَا مَا تَحْرُزُونَ بِهِ أَنْفُسَكُمْ غَداً}}؛ نهج البلاغه، خطبه ۶۳</ref><ref>[[سید حسین دین‌پرور\|دین‌پرور، سید حسین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 443.</ref>.

	== [[مدیریت زمان]] ==		== [[مدیریت زمان]] ==
	* [[مدیریت زمان]] می‌تواند زمینه‌ساز بهره‌گیری بهینه از فرصت‌ها باشد. [[انسان]] در برابر [[عمر]] خویش [[مسئول]] است و باید در محضر [[پروردگار]] پاسخ‌گو باشد. از این‌رو در [[احادیث]] تأکید شده است، [[انسان]] در [[روز قیامت]] قدم از قدم برنمی‌دارد، مگر این‌که از چند چیز سؤال شود و یکی از آن‌ها [[نعمت]] [[عمر]] است<ref>[[سید حسین دین‌پرور\|دین‌پرور، سید حسین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 443.</ref>.		[[مدیریت زمان]] می‌تواند زمینه‌ساز بهره‌گیری بهینه از فرصت‌ها باشد. [[انسان]] در برابر [[عمر]] خویش [[مسئول]] است و باید در محضر [[پروردگار]] پاسخ‌گو باشد. از این‌رو در [[احادیث]] تأکید شده است، [[انسان]] در [[روز قیامت]] قدم از قدم برنمی‌دارد، مگر این‌که از چند چیز سؤال شود و یکی از آن‌ها [[نعمت]] [[عمر]] است<ref>[[سید حسین دین‌پرور\|دین‌پرور، سید حسین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 443.</ref>.

	== اصول [[مدیریت زمان]] ==		== اصول [[مدیریت زمان]] ==
	# '''[[هدفمندی]]:''' [[هدف]] عبارت است از آن [[حقیقت]] مطلوب که [[اشتیاق]] وصول به آن، محرک [[انسان]] به انجام دادن کارها و [[انتخاب]] وسیله‌هایی است که آن [[حقیقت]] را قابل وصول می‌کند. تعیین [[هدف]]، مقدمه [[برنامه‌ریزی]] و اجراست. [[انسان]] بدون [[هدف]] در [[زندگی]] سرگردان است و نمی‌تواند تصمیم درستی در ارتباط با امور خویش بگیرد. [[امام]] {{ع}} به این موضوع توجه داشته و آسیب‌های آن‌را نیز مورد بررسی قرارداده است. حضرتش در [[نامه]] ۳۱ [[نهج البلاغه]] [[فرزند]] خویش را "آرزومند دست‌نایافتنی‌ها" توصیف می‌کند. مقتضای سن [[جوانی]] آرزوهای دور و دراز است که [[انسان]] را در پرده [[غفلت]] فرو می‌برد. [[امام]] از آرزوهای دست‌نایافتنی به توشه مردگان تعبیر می‌کند و می‌فرماید: زیان‌کارترینِ [[مردم]] از نظر داد و ستد و ناامیدترینِ آن‌ها در کوشش، مردی است که تنش را در جست‌وجوی آرزوهایش فرسوده کند، امّا بخت یارش نشود، پس با آن [[حسرت]] از [[دنیا]] رود و با سنگینیِ [[گناه]] به سرای باقی شتابد<ref>{{متن حدیث\|إِنَّ أَخْسَرَ النَّاسِ صَفْقَةً وَ أَخْيَبَهُمْ سَعْياً، رَجُلٌ أَخْلَقَ بَدَنَهُ فِي طَلَبِ مَالِهِ، وَ لَمْ تُسَاعِدْهُ الْمَقَادِيرُ عَلَى إِرَادَتِهِ؛ فَخَرَجَ مِنَ الدُّنْيَا بِحَسْرَتِهِ، وَ قَدِمَ عَلَى الْآخِرَةِ بِتَبِعَتِهِ}}؛ نهج البلاغه، حکمت ۴۲۲</ref>. از منظر [[امام علی]] {{ع}} در تعیین [[هدف]]، عنصر استعداد و [[توانایی]] [[آدمی]] نیز باید شناخته شود. وی در عبارتی این مضمون را مورد توجه قرار می‌دهد که خواسته بیشتر از ظرفیت و [[توانایی]] موجب [[مخالفت]] فرد و اتلاف زمان می‌شود<ref>[[سید حسین دین‌پرور\|دین‌پرور، سید حسین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 443- 444.</ref>.		# '''[[هدفمندی]]:''' [[هدف]] عبارت است از آن [[حقیقت]] مطلوب که [[اشتیاق]] وصول به آن، محرک [[انسان]] به انجام دادن کارها و [[انتخاب]] وسیله‌هایی است که آن [[حقیقت]] را قابل وصول می‌کند. تعیین [[هدف]]، مقدمه [[برنامه‌ریزی]] و اجراست. [[انسان]] بدون [[هدف]] در [[زندگی]] سرگردان است و نمی‌تواند تصمیم درستی در ارتباط با امور خویش بگیرد. [[امام]] {{ع}} به این موضوع توجه داشته و آسیب‌های آن‌را نیز مورد بررسی قرارداده است. حضرتش در [[نامه]] ۳۱ [[نهج البلاغه]] [[فرزند]] خویش را "آرزومند دست‌نایافتنی‌ها" توصیف می‌کند. مقتضای سن [[جوانی]] آرزوهای دور و دراز است که [[انسان]] را در پرده [[غفلت]] فرو می‌برد. [[امام]] از آرزوهای دست‌نایافتنی به توشه مردگان تعبیر می‌کند و می‌فرماید: زیان‌کارترینِ [[مردم]] از نظر داد و ستد و ناامیدترینِ آن‌ها در کوشش، مردی است که تنش را در جست‌وجوی آرزوهایش فرسوده کند، امّا بخت یارش نشود، پس با آن [[حسرت]] از [[دنیا]] رود و با سنگینیِ [[گناه]] به سرای باقی شتابد<ref>{{متن حدیث\|إِنَّ أَخْسَرَ النَّاسِ صَفْقَةً وَ أَخْيَبَهُمْ سَعْياً، رَجُلٌ أَخْلَقَ بَدَنَهُ فِي طَلَبِ مَالِهِ، وَ لَمْ تُسَاعِدْهُ الْمَقَادِيرُ عَلَى إِرَادَتِهِ؛ فَخَرَجَ مِنَ الدُّنْيَا بِحَسْرَتِهِ، وَ قَدِمَ عَلَى الْآخِرَةِ بِتَبِعَتِهِ}}؛ نهج البلاغه، حکمت ۴۲۲</ref>. از منظر [[امام علی]] {{ع}} در تعیین [[هدف]]، عنصر استعداد و [[توانایی]] [[آدمی]] نیز باید شناخته شود. وی در عبارتی این مضمون را مورد توجه قرار می‌دهد که خواسته بیشتر از ظرفیت و [[توانایی]] موجب [[مخالفت]] فرد و اتلاف زمان می‌شود<ref>[[سید حسین دین‌پرور\|دین‌پرور، سید حسین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 443- 444.</ref>.
	# '''اولویت‌بندی و [[برنامه‌ریزی]]:''' [[انسان]] در [[مدیریت]] زمان، به اولویت‌بندی، [[برنامه‌ریزی]] و زمان‌بندی امور می‌پردازد، زیرا [[انسان]] فرصت انجام همه امور را ندارد و باید آن‌ها را دسته‌بندی کند و بخش‌های مهم‌تر را در [[اولویت]] قرار دهد. [[امام]] {{ع}} می‌فرماید: به‌راستی که [[خداوند]] روزیِ شما را ضمانت کرده و شمایان را به کار و [[تلاش]] [[فرمان]] داده است، پس مبادا خواستن آنچه برایتان ضمانت شده، سزاوارتر از کاری باشد که از شما خواسته شده است. از این‌رو نحوه زمان‌بندی برای انجام هر کار به [[میزان]] نیاز و [[اولویت]] آن است. برای مثال، امور [[مستحب]] اگر به امور [[واجب]] ضرر بزند، باید آن را ترک کرد. چنانچه [[مستحبات]] به [[واجبات]] ضرر رساند، موجب [[قرب به خدا]] نخواهد بود<ref>{{متن حدیث\|لَا قُرْبَةَ بِالنَّوَافِلِ، إِذَا أَضَرَّتْ بِالْفَرَائِضِ}}؛ نهج البلاغه، حکمت ۳۸</ref><ref>[[سید حسین دین‌پرور\|دین‌پرور، سید حسین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 444.</ref>.		# '''اولویت‌بندی و [[برنامه‌ریزی]]:''' [[انسان]] در [[مدیریت]] زمان، به اولویت‌بندی، [[برنامه‌ریزی]] و زمان‌بندی امور می‌پردازد، زیرا [[انسان]] فرصت انجام همه امور را ندارد و باید آن‌ها را دسته‌بندی کند و بخش‌های مهم‌تر را در [[اولویت]] قرار دهد. [[امام]] {{ع}} می‌فرماید: به‌راستی که [[خداوند]] روزیِ شما را ضمانت کرده و شمایان را به کار و [[تلاش]] [[فرمان]] داده است، پس مبادا خواستن آنچه برایتان ضمانت شده، سزاوارتر از کاری باشد که از شما خواسته شده است. از این‌رو نحوه زمان‌بندی برای انجام هر کار به [[میزان]] نیاز و [[اولویت]] آن است. برای مثال، امور [[مستحب]] اگر به امور [[واجب]] ضرر بزند، باید آن را ترک کرد. چنانچه [[مستحبات]] به [[واجبات]] ضرر رساند، موجب [[قرب به خدا]] نخواهد بود<ref>{{متن حدیث\|لَا قُرْبَةَ بِالنَّوَافِلِ، إِذَا أَضَرَّتْ بِالْفَرَائِضِ}}؛ نهج البلاغه، حکمت ۳۸</ref><ref>[[سید حسین دین‌پرور\|دین‌پرور، سید حسین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 444.</ref>.
	* از سوی دیگر زمان‌ندی و [[برنامه‌ریزی]] در امور، وقت [[آدمی]] را وسعت می‌بخشد و فرصت استفاده مطلوب از فرصت‌ها را به‌دست می‌دهد. [[امام علی]] {{ع}} [[برنامه‌ریزی]] را مایه [[صلاح]] و [[پایداری]] [[زندگی]] می‌داند. اهمیت توجه به لحظه‌ها و روزهای [[زندگی]] که در حال گذر است و فرصت‌ها با گذشت زمان، یکی پس از دیگری از بین می‌روند، مورد توجه [[امام]] است. از این‌رو [[امام]] به تقسیم مناسب زمان و اختصاص هر یک به بخشی از فعالیت‌های حیاتی سفارش می‌کند و می‌فرماید: شب و روز [[مؤمن]] به سه برنامه می‌گذرد: زمانی به [[راز]] و نیاز با [[خدا]]، زمانی به تأمین معاش و زمانی دیگر به بهره‌بردرایِ نیکو از لذّت‌های [[حلال]]. [[عاقل]] نباید جز در پی این سه باشد: تأمین [[زندگی]]، گاهی در راه رستخیز و لذّت [[حلال]]<ref>{{متن حدیث\|لِلْمُؤْمِنِ ثَلَاثُ سَاعَاتٍ؛ فَسَاعَةٌ يُنَاجِي فِيهَا رَبَّهُ، وَ سَاعَةٌ يَرُمُّ مَعَاشَهُ، وَ سَاعَةٌ يُخَلِّي بَيْنَ نَفْسِهِ وَ بَيْنَ لَذَّتِهَا فِيمَا يَحِلُّ وَ يَجْمُلُ. وَ لَيْسَ لِلْعَاقِلِ أَنْ يَكُونَ شَاخِصاً إِلَّا فِي ثَلَاثٍ: مَرَمَّةٍ لِمَعَاشٍ، أَوْ خُطْوَةٍ فِي مَعَادٍ، أَوْ لَذَّةٍ فِي غَيْرِ مُحَرَّمٍ}}؛ نهج البلاغه، حکمت ۳۸۲</ref><ref>[[سید حسین دین‌پرور\|دین‌پرور، سید حسین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 444.</ref>.
	* بدیهی است که در [[مدیریت]] صحیح [[زندگی]]، ارزیابی و آسیب‌شناسی فرصت‌های از دست رفته و عدم کسب موفقیت، امری ضروری است. [[امام علی]] {{ع}} [[حسابرسی]] دقیق را عامل موفقیت و راه [[مبارزه]] با [[سستی]] و [[تنبلی]] می‌داند و در [[نهج البلاغه]] می‌فرماید: ای [[بندگان خدا]]، خود را بسنجید، پیش از آن‌که شما را بسنجند و از خود حساب بکشید، پیش از آن‌که از شما حساب کشند<ref>{{متن حدیث\|عِبَادَ اللَّهِ زِنُوا أَنْفُسَكُمْ مِنْ قَبْلِ أَنْ تُوزَنُوا، وَ حَاسِبُوهَا مِنْ قَبْلِ أَنْ تُحَاسَبُوا}}؛ نهج البلاغه، خطبه ۸۹</ref><ref>[[سید حسین دین‌پرور\|دین‌پرور، سید حسین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 444- 445.</ref>.		از سوی دیگر زمان‌ندی و [[برنامه‌ریزی]] در امور، وقت [[آدمی]] را وسعت می‌بخشد و فرصت استفاده مطلوب از فرصت‌ها را به‌دست می‌دهد. [[امام علی]] {{ع}} [[برنامه‌ریزی]] را مایه [[صلاح]] و [[پایداری]] [[زندگی]] می‌داند. اهمیت توجه به لحظه‌ها و روزهای [[زندگی]] که در حال گذر است و فرصت‌ها با گذشت زمان، یکی پس از دیگری از بین می‌روند، مورد توجه [[امام]] است. از این‌رو [[امام]] به تقسیم مناسب زمان و اختصاص هر یک به بخشی از فعالیت‌های حیاتی سفارش می‌کند و می‌فرماید: شب و روز [[مؤمن]] به سه برنامه می‌گذرد: زمانی به [[راز]] و نیاز با [[خدا]]، زمانی به تأمین معاش و زمانی دیگر به بهره‌بردرایِ نیکو از لذّت‌های [[حلال]]. [[عاقل]] نباید جز در پی این سه باشد: تأمین [[زندگی]]، گاهی در راه رستخیز و لذّت [[حلال]]<ref>{{متن حدیث\|لِلْمُؤْمِنِ ثَلَاثُ سَاعَاتٍ؛ فَسَاعَةٌ يُنَاجِي فِيهَا رَبَّهُ، وَ سَاعَةٌ يَرُمُّ مَعَاشَهُ، وَ سَاعَةٌ يُخَلِّي بَيْنَ نَفْسِهِ وَ بَيْنَ لَذَّتِهَا فِيمَا يَحِلُّ وَ يَجْمُلُ. وَ لَيْسَ لِلْعَاقِلِ أَنْ يَكُونَ شَاخِصاً إِلَّا فِي ثَلَاثٍ: مَرَمَّةٍ لِمَعَاشٍ، أَوْ خُطْوَةٍ فِي مَعَادٍ، أَوْ لَذَّةٍ فِي غَيْرِ مُحَرَّمٍ}}؛ نهج البلاغه، حکمت ۳۸۲</ref><ref>[[سید حسین دین‌پرور\|دین‌پرور، سید حسین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 444.</ref>.
	* این‌گونه [[مدیریت]] در [[زندگی]]، ثمره [[تلاش]] [[آدمی]] را دو چندان می‌کند و امکان استفاده بهینه از فرصت‌ها را توسعه می‌دهد. در نتیجه [[آدمی]] از فرصت محدود [[عمر]] می‌تواند بهره کافی ببرد<ref>[[سید حسین دین‌پرور\|دین‌پرور، سید حسین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 445.</ref>.
			بدیهی است که در [[مدیریت]] صحیح [[زندگی]]، ارزیابی و آسیب‌شناسی فرصت‌های از دست رفته و عدم کسب موفقیت، امری ضروری است. [[امام علی]] {{ع}} [[حسابرسی]] دقیق را عامل موفقیت و راه [[مبارزه]] با [[سستی]] و [[تنبلی]] می‌داند و در [[نهج البلاغه]] می‌فرماید: ای [[بندگان خدا]]، خود را بسنجید، پیش از آن‌که شما را بسنجند و از خود حساب بکشید، پیش از آن‌که از شما حساب کشند<ref>{{متن حدیث\|عِبَادَ اللَّهِ زِنُوا أَنْفُسَكُمْ مِنْ قَبْلِ أَنْ تُوزَنُوا، وَ حَاسِبُوهَا مِنْ قَبْلِ أَنْ تُحَاسَبُوا}}؛ نهج البلاغه، خطبه ۸۹</ref><ref>[[سید حسین دین‌پرور\|دین‌پرور، سید حسین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 444- 445.</ref>.

			این‌گونه [[مدیریت]] در [[زندگی]]، ثمره [[تلاش]] [[آدمی]] را دو چندان می‌کند و امکان استفاده بهینه از فرصت‌ها را توسعه می‌دهد. در نتیجه [[آدمی]] از فرصت محدود [[عمر]] می‌تواند بهره کافی ببرد<ref>[[سید حسین دین‌پرور\|دین‌پرور، سید حسین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 445.</ref>.

	== منابع ==		== منابع ==

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۹ اکتبر ۲۰۲۲، ساعت ۲۳:۱۱
خط ۲:		خط ۲:

	== مقدمه ==		== مقدمه ==
	* [[انسان‌ها]] مدت زمان محدودی در [[دنیا]] [[زندگی]] می‌کنند و سپس از [[دنیا]] رخت برمی‌بندند. زمان کوتاه [[زندگی]] [[انسان]] در [[دنیا]] [[سرنوشت]] جاودانه او را رقم می‌زند. آنان‌که سعادتمندانه زیستند، توانستند از فرصت‌های [[زندگی دنیوی]] بهره برگیرند. از این‌رو [[امام علی]] {{ع}} [[مردمان]] را به بهره‌گیری مناسب از فرصت‌های [[زندگی]] فرامی‌خواند تا بتوانند به [[بهترین]] نحو برای [[آخرت]] توشه برگیرند: پس در [[دنیا]] توشه برگیرید تا خود را در فردای [[قیامت]] در [[امان]] گیرید<ref>{{متن حدیث\|فَتَزَوَّدُوا فِي الدُّنْيَا مِنَ الدُّنْيَا مَا تَحْرُزُونَ بِهِ أَنْفُسَكُمْ غَداً}}؛ نهج البلاغه، خطبه ۶۳</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 443.</ref>.		* [[انسان‌ها]] مدت زمان محدودی در [[دنیا]] [[زندگی]] می‌کنند و سپس از [[دنیا]] رخت برمی‌بندند. زمان کوتاه [[زندگی]] [[انسان]] در [[دنیا]] [[سرنوشت]] جاودانه او را رقم می‌زند. آنان‌که سعادتمندانه زیستند، توانستند از فرصت‌های [[زندگی دنیوی]] بهره برگیرند. از این‌رو [[امام علی]] {{ع}} [[مردمان]] را به بهره‌گیری مناسب از فرصت‌های [[زندگی]] فرامی‌خواند تا بتوانند به [[بهترین]] نحو برای [[آخرت]] توشه برگیرند: پس در [[دنیا]] توشه برگیرید تا خود را در فردای [[قیامت]] در [[امان]] گیرید<ref>{{متن حدیث\|فَتَزَوَّدُوا فِي الدُّنْيَا مِنَ الدُّنْيَا مَا تَحْرُزُونَ بِهِ أَنْفُسَكُمْ غَداً}}؛ نهج البلاغه، خطبه ۶۳</ref><ref>[[سید حسین دین‌پرور\|دین‌پرور، سید حسین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 443.</ref>.

	== [[مدیریت زمان]] ==		== [[مدیریت زمان]] ==
	* [[مدیریت زمان]] می‌تواند زمینه‌ساز بهره‌گیری بهینه از فرصت‌ها باشد. [[انسان]] در برابر [[عمر]] خویش [[مسئول]] است و باید در محضر [[پروردگار]] پاسخ‌گو باشد. از این‌رو در [[احادیث]] تأکید شده است، [[انسان]] در [[روز قیامت]] قدم از قدم برنمی‌دارد، مگر این‌که از چند چیز سؤال شود و یکی از آن‌ها [[نعمت]] [[عمر]] است<ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 443.</ref>.		* [[مدیریت زمان]] می‌تواند زمینه‌ساز بهره‌گیری بهینه از فرصت‌ها باشد. [[انسان]] در برابر [[عمر]] خویش [[مسئول]] است و باید در محضر [[پروردگار]] پاسخ‌گو باشد. از این‌رو در [[احادیث]] تأکید شده است، [[انسان]] در [[روز قیامت]] قدم از قدم برنمی‌دارد، مگر این‌که از چند چیز سؤال شود و یکی از آن‌ها [[نعمت]] [[عمر]] است<ref>[[سید حسین دین‌پرور\|دین‌پرور، سید حسین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 443.</ref>.
	== اصول [[مدیریت زمان]] ==		== اصول [[مدیریت زمان]] ==
	# '''[[هدفمندی]]:''' [[هدف]] عبارت است از آن [[حقیقت]] مطلوب که [[اشتیاق]] وصول به آن، محرک [[انسان]] به انجام دادن کارها و [[انتخاب]] وسیله‌هایی است که آن [[حقیقت]] را قابل وصول می‌کند. تعیین [[هدف]]، مقدمه [[برنامه‌ریزی]] و اجراست. [[انسان]] بدون [[هدف]] در [[زندگی]] سرگردان است و نمی‌تواند تصمیم درستی در ارتباط با امور خویش بگیرد. [[امام]] {{ع}} به این موضوع توجه داشته و آسیب‌های آن‌را نیز مورد بررسی قرارداده است. حضرتش در [[نامه]] ۳۱ [[نهج البلاغه]] [[فرزند]] خویش را "آرزومند دست‌نایافتنی‌ها" توصیف می‌کند. مقتضای سن [[جوانی]] آرزوهای دور و دراز است که [[انسان]] را در پرده [[غفلت]] فرو می‌برد. [[امام]] از آرزوهای دست‌نایافتنی به توشه مردگان تعبیر می‌کند و می‌فرماید: زیان‌کارترینِ [[مردم]] از نظر داد و ستد و ناامیدترینِ آن‌ها در کوشش، مردی است که تنش را در جست‌وجوی آرزوهایش فرسوده کند، امّا بخت یارش نشود، پس با آن [[حسرت]] از [[دنیا]] رود و با سنگینیِ [[گناه]] به سرای باقی شتابد<ref>{{متن حدیث\|إِنَّ أَخْسَرَ النَّاسِ صَفْقَةً وَ أَخْيَبَهُمْ سَعْياً، رَجُلٌ أَخْلَقَ بَدَنَهُ فِي طَلَبِ مَالِهِ، وَ لَمْ تُسَاعِدْهُ الْمَقَادِيرُ عَلَى إِرَادَتِهِ؛ فَخَرَجَ مِنَ الدُّنْيَا بِحَسْرَتِهِ، وَ قَدِمَ عَلَى الْآخِرَةِ بِتَبِعَتِهِ}}؛ نهج البلاغه، حکمت ۴۲۲</ref>. از منظر [[امام علی]] {{ع}} در تعیین [[هدف]]، عنصر استعداد و [[توانایی]] [[آدمی]] نیز باید شناخته شود. وی در عبارتی این مضمون را مورد توجه قرار می‌دهد که خواسته بیشتر از ظرفیت و [[توانایی]] موجب [[مخالفت]] فرد و اتلاف زمان می‌شود<ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 443- 444.</ref>.		# '''[[هدفمندی]]:''' [[هدف]] عبارت است از آن [[حقیقت]] مطلوب که [[اشتیاق]] وصول به آن، محرک [[انسان]] به انجام دادن کارها و [[انتخاب]] وسیله‌هایی است که آن [[حقیقت]] را قابل وصول می‌کند. تعیین [[هدف]]، مقدمه [[برنامه‌ریزی]] و اجراست. [[انسان]] بدون [[هدف]] در [[زندگی]] سرگردان است و نمی‌تواند تصمیم درستی در ارتباط با امور خویش بگیرد. [[امام]] {{ع}} به این موضوع توجه داشته و آسیب‌های آن‌را نیز مورد بررسی قرارداده است. حضرتش در [[نامه]] ۳۱ [[نهج البلاغه]] [[فرزند]] خویش را "آرزومند دست‌نایافتنی‌ها" توصیف می‌کند. مقتضای سن [[جوانی]] آرزوهای دور و دراز است که [[انسان]] را در پرده [[غفلت]] فرو می‌برد. [[امام]] از آرزوهای دست‌نایافتنی به توشه مردگان تعبیر می‌کند و می‌فرماید: زیان‌کارترینِ [[مردم]] از نظر داد و ستد و ناامیدترینِ آن‌ها در کوشش، مردی است که تنش را در جست‌وجوی آرزوهایش فرسوده کند، امّا بخت یارش نشود، پس با آن [[حسرت]] از [[دنیا]] رود و با سنگینیِ [[گناه]] به سرای باقی شتابد<ref>{{متن حدیث\|إِنَّ أَخْسَرَ النَّاسِ صَفْقَةً وَ أَخْيَبَهُمْ سَعْياً، رَجُلٌ أَخْلَقَ بَدَنَهُ فِي طَلَبِ مَالِهِ، وَ لَمْ تُسَاعِدْهُ الْمَقَادِيرُ عَلَى إِرَادَتِهِ؛ فَخَرَجَ مِنَ الدُّنْيَا بِحَسْرَتِهِ، وَ قَدِمَ عَلَى الْآخِرَةِ بِتَبِعَتِهِ}}؛ نهج البلاغه، حکمت ۴۲۲</ref>. از منظر [[امام علی]] {{ع}} در تعیین [[هدف]]، عنصر استعداد و [[توانایی]] [[آدمی]] نیز باید شناخته شود. وی در عبارتی این مضمون را مورد توجه قرار می‌دهد که خواسته بیشتر از ظرفیت و [[توانایی]] موجب [[مخالفت]] فرد و اتلاف زمان می‌شود<ref>[[سید حسین دین‌پرور\|دین‌پرور، سید حسین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 443- 444.</ref>.
	# '''اولویت‌بندی و [[برنامه‌ریزی]]:''' [[انسان]] در [[مدیریت]] زمان، به اولویت‌بندی، [[برنامه‌ریزی]] و زمان‌بندی امور می‌پردازد، زیرا [[انسان]] فرصت انجام همه امور را ندارد و باید آن‌ها را دسته‌بندی کند و بخش‌های مهم‌تر را در [[اولویت]] قرار دهد. [[امام]] {{ع}} می‌فرماید: به‌راستی که [[خداوند]] روزیِ شما را ضمانت کرده و شمایان را به کار و [[تلاش]] [[فرمان]] داده است، پس مبادا خواستن آنچه برایتان ضمانت شده، سزاوارتر از کاری باشد که از شما خواسته شده است. از این‌رو نحوه زمان‌بندی برای انجام هر کار به [[میزان]] نیاز و [[اولویت]] آن است. برای مثال، امور [[مستحب]] اگر به امور [[واجب]] ضرر بزند، باید آن را ترک کرد. چنانچه [[مستحبات]] به [[واجبات]] ضرر رساند، موجب [[قرب به خدا]] نخواهد بود<ref>{{متن حدیث\|لَا قُرْبَةَ بِالنَّوَافِلِ، إِذَا أَضَرَّتْ بِالْفَرَائِضِ}}؛ نهج البلاغه، حکمت ۳۸</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 444.</ref>.		# '''اولویت‌بندی و [[برنامه‌ریزی]]:''' [[انسان]] در [[مدیریت]] زمان، به اولویت‌بندی، [[برنامه‌ریزی]] و زمان‌بندی امور می‌پردازد، زیرا [[انسان]] فرصت انجام همه امور را ندارد و باید آن‌ها را دسته‌بندی کند و بخش‌های مهم‌تر را در [[اولویت]] قرار دهد. [[امام]] {{ع}} می‌فرماید: به‌راستی که [[خداوند]] روزیِ شما را ضمانت کرده و شمایان را به کار و [[تلاش]] [[فرمان]] داده است، پس مبادا خواستن آنچه برایتان ضمانت شده، سزاوارتر از کاری باشد که از شما خواسته شده است. از این‌رو نحوه زمان‌بندی برای انجام هر کار به [[میزان]] نیاز و [[اولویت]] آن است. برای مثال، امور [[مستحب]] اگر به امور [[واجب]] ضرر بزند، باید آن را ترک کرد. چنانچه [[مستحبات]] به [[واجبات]] ضرر رساند، موجب [[قرب به خدا]] نخواهد بود<ref>{{متن حدیث\|لَا قُرْبَةَ بِالنَّوَافِلِ، إِذَا أَضَرَّتْ بِالْفَرَائِضِ}}؛ نهج البلاغه، حکمت ۳۸</ref><ref>[[سید حسین دین‌پرور\|دین‌پرور، سید حسین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 444.</ref>.
	* از سوی دیگر زمان‌ندی و [[برنامه‌ریزی]] در امور، وقت [[آدمی]] را وسعت می‌بخشد و فرصت استفاده مطلوب از فرصت‌ها را به‌دست می‌دهد. [[امام علی]] {{ع}} [[برنامه‌ریزی]] را مایه [[صلاح]] و [[پایداری]] [[زندگی]] می‌داند. اهمیت توجه به لحظه‌ها و روزهای [[زندگی]] که در حال گذر است و فرصت‌ها با گذشت زمان، یکی پس از دیگری از بین می‌روند، مورد توجه [[امام]] است. از این‌رو [[امام]] به تقسیم مناسب زمان و اختصاص هر یک به بخشی از فعالیت‌های حیاتی سفارش می‌کند و می‌فرماید: شب و روز [[مؤمن]] به سه برنامه می‌گذرد: زمانی به [[راز]] و نیاز با [[خدا]]، زمانی به تأمین معاش و زمانی دیگر به بهره‌بردرایِ نیکو از لذّت‌های [[حلال]]. [[عاقل]] نباید جز در پی این سه باشد: تأمین [[زندگی]]، گاهی در راه رستخیز و لذّت [[حلال]]<ref>{{متن حدیث\|لِلْمُؤْمِنِ ثَلَاثُ سَاعَاتٍ؛ فَسَاعَةٌ يُنَاجِي فِيهَا رَبَّهُ، وَ سَاعَةٌ يَرُمُّ مَعَاشَهُ، وَ سَاعَةٌ يُخَلِّي بَيْنَ نَفْسِهِ وَ بَيْنَ لَذَّتِهَا فِيمَا يَحِلُّ وَ يَجْمُلُ. وَ لَيْسَ لِلْعَاقِلِ أَنْ يَكُونَ شَاخِصاً إِلَّا فِي ثَلَاثٍ: مَرَمَّةٍ لِمَعَاشٍ، أَوْ خُطْوَةٍ فِي مَعَادٍ، أَوْ لَذَّةٍ فِي غَيْرِ مُحَرَّمٍ}}؛ نهج البلاغه، حکمت ۳۸۲</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 444.</ref>.		* از سوی دیگر زمان‌ندی و [[برنامه‌ریزی]] در امور، وقت [[آدمی]] را وسعت می‌بخشد و فرصت استفاده مطلوب از فرصت‌ها را به‌دست می‌دهد. [[امام علی]] {{ع}} [[برنامه‌ریزی]] را مایه [[صلاح]] و [[پایداری]] [[زندگی]] می‌داند. اهمیت توجه به لحظه‌ها و روزهای [[زندگی]] که در حال گذر است و فرصت‌ها با گذشت زمان، یکی پس از دیگری از بین می‌روند، مورد توجه [[امام]] است. از این‌رو [[امام]] به تقسیم مناسب زمان و اختصاص هر یک به بخشی از فعالیت‌های حیاتی سفارش می‌کند و می‌فرماید: شب و روز [[مؤمن]] به سه برنامه می‌گذرد: زمانی به [[راز]] و نیاز با [[خدا]]، زمانی به تأمین معاش و زمانی دیگر به بهره‌بردرایِ نیکو از لذّت‌های [[حلال]]. [[عاقل]] نباید جز در پی این سه باشد: تأمین [[زندگی]]، گاهی در راه رستخیز و لذّت [[حلال]]<ref>{{متن حدیث\|لِلْمُؤْمِنِ ثَلَاثُ سَاعَاتٍ؛ فَسَاعَةٌ يُنَاجِي فِيهَا رَبَّهُ، وَ سَاعَةٌ يَرُمُّ مَعَاشَهُ، وَ سَاعَةٌ يُخَلِّي بَيْنَ نَفْسِهِ وَ بَيْنَ لَذَّتِهَا فِيمَا يَحِلُّ وَ يَجْمُلُ. وَ لَيْسَ لِلْعَاقِلِ أَنْ يَكُونَ شَاخِصاً إِلَّا فِي ثَلَاثٍ: مَرَمَّةٍ لِمَعَاشٍ، أَوْ خُطْوَةٍ فِي مَعَادٍ، أَوْ لَذَّةٍ فِي غَيْرِ مُحَرَّمٍ}}؛ نهج البلاغه، حکمت ۳۸۲</ref><ref>[[سید حسین دین‌پرور\|دین‌پرور، سید حسین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 444.</ref>.
	* بدیهی است که در [[مدیریت]] صحیح [[زندگی]]، ارزیابی و آسیب‌شناسی فرصت‌های از دست رفته و عدم کسب موفقیت، امری ضروری است. [[امام علی]] {{ع}} [[حسابرسی]] دقیق را عامل موفقیت و راه [[مبارزه]] با [[سستی]] و [[تنبلی]] می‌داند و در [[نهج البلاغه]] می‌فرماید: ای [[بندگان خدا]]، خود را بسنجید، پیش از آن‌که شما را بسنجند و از خود حساب بکشید، پیش از آن‌که از شما حساب کشند<ref>{{متن حدیث\|عِبَادَ اللَّهِ زِنُوا أَنْفُسَكُمْ مِنْ قَبْلِ أَنْ تُوزَنُوا، وَ حَاسِبُوهَا مِنْ قَبْلِ أَنْ تُحَاسَبُوا}}؛ نهج البلاغه، خطبه ۸۹</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 444- 445.</ref>.		* بدیهی است که در [[مدیریت]] صحیح [[زندگی]]، ارزیابی و آسیب‌شناسی فرصت‌های از دست رفته و عدم کسب موفقیت، امری ضروری است. [[امام علی]] {{ع}} [[حسابرسی]] دقیق را عامل موفقیت و راه [[مبارزه]] با [[سستی]] و [[تنبلی]] می‌داند و در [[نهج البلاغه]] می‌فرماید: ای [[بندگان خدا]]، خود را بسنجید، پیش از آن‌که شما را بسنجند و از خود حساب بکشید، پیش از آن‌که از شما حساب کشند<ref>{{متن حدیث\|عِبَادَ اللَّهِ زِنُوا أَنْفُسَكُمْ مِنْ قَبْلِ أَنْ تُوزَنُوا، وَ حَاسِبُوهَا مِنْ قَبْلِ أَنْ تُحَاسَبُوا}}؛ نهج البلاغه، خطبه ۸۹</ref><ref>[[سید حسین دین‌پرور\|دین‌پرور، سید حسین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 444- 445.</ref>.
	* این‌گونه [[مدیریت]] در [[زندگی]]، ثمره [[تلاش]] [[آدمی]] را دو چندان می‌کند و امکان استفاده بهینه از فرصت‌ها را توسعه می‌دهد. در نتیجه [[آدمی]] از فرصت محدود [[عمر]] می‌تواند بهره کافی ببرد<ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 445.</ref>.		* این‌گونه [[مدیریت]] در [[زندگی]]، ثمره [[تلاش]] [[آدمی]] را دو چندان می‌کند و امکان استفاده بهینه از فرصت‌ها را توسعه می‌دهد. در نتیجه [[آدمی]] از فرصت محدود [[عمر]] می‌تواند بهره کافی ببرد<ref>[[سید حسین دین‌پرور\|دین‌پرور، سید حسین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 445.</ref>.

	== منابع ==		== منابع ==

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۵ اوت ۲۰۲۲، ساعت ۰۰:۲۱
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[زمان در قرآن]] - [[زمان در حدیث]] - [[زمان در نهج البلاغه]] - [[زمان در کلام اسلامی]] - [[زمان در اخلاق اسلامی]] - [[زمان در معارف دعا و زیارات]] - [[زمان در معارف و سیره سجادی]] - [[زمان در معارف و سیره رضوی]]\| پرسش مرتبط = زمان (پرسش)}}		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[زمان در قرآن]] - [[زمان در حدیث]] - [[زمان در نهج البلاغه]] - [[زمان در کلام اسلامی]] - [[زمان در اخلاق اسلامی]] - [[زمان در معارف دعا و زیارات]] - [[زمان در معارف و سیره سجادی]] - [[زمان در معارف و سیره رضوی]]\| پرسش مرتبط = زمان (پرسش)}}

	==مقدمه==		== مقدمه ==
	* [[انسان‌ها]] مدت زمان محدودی در [[دنیا]] [[زندگی]] می‌کنند و سپس از [[دنیا]] رخت برمی‌بندند. زمان کوتاه [[زندگی]] [[انسان]] در [[دنیا]] [[سرنوشت]] جاودانه او را رقم می‌زند. آنان‌که سعادتمندانه زیستند، توانستند از فرصت‌های [[زندگی دنیوی]] بهره برگیرند. از این‌رو [[امام علی]] {{ع}} [[مردمان]] را به بهره‌گیری مناسب از فرصت‌های [[زندگی]] فرامی‌خواند تا بتوانند به [[بهترین]] نحو برای [[آخرت]] توشه برگیرند: پس در [[دنیا]] توشه برگیرید تا خود را در فردای [[قیامت]] در [[امان]] گیرید<ref>{{متن حدیث\|فَتَزَوَّدُوا فِي الدُّنْيَا مِنَ الدُّنْيَا مَا تَحْرُزُونَ بِهِ أَنْفُسَكُمْ غَداً}}؛ نهج البلاغه، خطبه ۶۳</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 443.</ref>.		* [[انسان‌ها]] مدت زمان محدودی در [[دنیا]] [[زندگی]] می‌کنند و سپس از [[دنیا]] رخت برمی‌بندند. زمان کوتاه [[زندگی]] [[انسان]] در [[دنیا]] [[سرنوشت]] جاودانه او را رقم می‌زند. آنان‌که سعادتمندانه زیستند، توانستند از فرصت‌های [[زندگی دنیوی]] بهره برگیرند. از این‌رو [[امام علی]] {{ع}} [[مردمان]] را به بهره‌گیری مناسب از فرصت‌های [[زندگی]] فرامی‌خواند تا بتوانند به [[بهترین]] نحو برای [[آخرت]] توشه برگیرند: پس در [[دنیا]] توشه برگیرید تا خود را در فردای [[قیامت]] در [[امان]] گیرید<ref>{{متن حدیث\|فَتَزَوَّدُوا فِي الدُّنْيَا مِنَ الدُّنْيَا مَا تَحْرُزُونَ بِهِ أَنْفُسَكُمْ غَداً}}؛ نهج البلاغه، خطبه ۶۳</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 443.</ref>.

	==[[مدیریت زمان]]==		== [[مدیریت زمان]] ==
	* [[مدیریت زمان]] می‌تواند زمینه‌ساز بهره‌گیری بهینه از فرصت‌ها باشد. [[انسان]] در برابر [[عمر]] خویش [[مسئول]] است و باید در محضر [[پروردگار]] پاسخ‌گو باشد. از این‌رو در [[احادیث]] تأکید شده است، [[انسان]] در [[روز قیامت]] قدم از قدم برنمی‌دارد، مگر این‌که از چند چیز سؤال شود و یکی از آن‌ها [[نعمت]] [[عمر]] است<ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 443.</ref>.		* [[مدیریت زمان]] می‌تواند زمینه‌ساز بهره‌گیری بهینه از فرصت‌ها باشد. [[انسان]] در برابر [[عمر]] خویش [[مسئول]] است و باید در محضر [[پروردگار]] پاسخ‌گو باشد. از این‌رو در [[احادیث]] تأکید شده است، [[انسان]] در [[روز قیامت]] قدم از قدم برنمی‌دارد، مگر این‌که از چند چیز سؤال شود و یکی از آن‌ها [[نعمت]] [[عمر]] است<ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 443.</ref>.
	==اصول [[مدیریت زمان]]==		== اصول [[مدیریت زمان]] ==
	#'''[[هدفمندی]]:''' [[هدف]] عبارت است از آن [[حقیقت]] مطلوب که [[اشتیاق]] وصول به آن، محرک [[انسان]] به انجام دادن کارها و [[انتخاب]] وسیله‌هایی است که آن [[حقیقت]] را قابل وصول می‌کند. تعیین [[هدف]]، مقدمه [[برنامه‌ریزی]] و اجراست. [[انسان]] بدون [[هدف]] در [[زندگی]] سرگردان است و نمی‌تواند تصمیم درستی در ارتباط با امور خویش بگیرد. [[امام]] {{ع}} به این موضوع توجه داشته و آسیب‌های آن‌را نیز مورد بررسی قرارداده است. حضرتش در [[نامه]] ۳۱ [[نهج البلاغه]] [[فرزند]] خویش را "آرزومند دست‌نایافتنی‌ها" توصیف می‌کند. مقتضای سن [[جوانی]] آرزوهای دور و دراز است که [[انسان]] را در پرده [[غفلت]] فرو می‌برد. [[امام]] از آرزوهای دست‌نایافتنی به توشه مردگان تعبیر می‌کند و می‌فرماید: زیان‌کارترینِ [[مردم]] از نظر داد و ستد و ناامیدترینِ آن‌ها در کوشش، مردی است که تنش را در جست‌وجوی آرزوهایش فرسوده کند، امّا بخت یارش نشود، پس با آن [[حسرت]] از [[دنیا]] رود و با سنگینیِ [[گناه]] به سرای باقی شتابد<ref>{{متن حدیث\|إِنَّ أَخْسَرَ النَّاسِ صَفْقَةً وَ أَخْيَبَهُمْ سَعْياً، رَجُلٌ أَخْلَقَ بَدَنَهُ فِي طَلَبِ مَالِهِ، وَ لَمْ تُسَاعِدْهُ الْمَقَادِيرُ عَلَى إِرَادَتِهِ؛ فَخَرَجَ مِنَ الدُّنْيَا بِحَسْرَتِهِ، وَ قَدِمَ عَلَى الْآخِرَةِ بِتَبِعَتِهِ}}؛ نهج البلاغه، حکمت ۴۲۲</ref>. از منظر [[امام علی]] {{ع}} در تعیین [[هدف]]، عنصر استعداد و [[توانایی]] [[آدمی]] نیز باید شناخته شود. وی در عبارتی این مضمون را مورد توجه قرار می‌دهد که خواسته بیشتر از ظرفیت و [[توانایی]] موجب [[مخالفت]] فرد و اتلاف زمان می‌شود<ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 443- 444.</ref>.		# '''[[هدفمندی]]:''' [[هدف]] عبارت است از آن [[حقیقت]] مطلوب که [[اشتیاق]] وصول به آن، محرک [[انسان]] به انجام دادن کارها و [[انتخاب]] وسیله‌هایی است که آن [[حقیقت]] را قابل وصول می‌کند. تعیین [[هدف]]، مقدمه [[برنامه‌ریزی]] و اجراست. [[انسان]] بدون [[هدف]] در [[زندگی]] سرگردان است و نمی‌تواند تصمیم درستی در ارتباط با امور خویش بگیرد. [[امام]] {{ع}} به این موضوع توجه داشته و آسیب‌های آن‌را نیز مورد بررسی قرارداده است. حضرتش در [[نامه]] ۳۱ [[نهج البلاغه]] [[فرزند]] خویش را "آرزومند دست‌نایافتنی‌ها" توصیف می‌کند. مقتضای سن [[جوانی]] آرزوهای دور و دراز است که [[انسان]] را در پرده [[غفلت]] فرو می‌برد. [[امام]] از آرزوهای دست‌نایافتنی به توشه مردگان تعبیر می‌کند و می‌فرماید: زیان‌کارترینِ [[مردم]] از نظر داد و ستد و ناامیدترینِ آن‌ها در کوشش، مردی است که تنش را در جست‌وجوی آرزوهایش فرسوده کند، امّا بخت یارش نشود، پس با آن [[حسرت]] از [[دنیا]] رود و با سنگینیِ [[گناه]] به سرای باقی شتابد<ref>{{متن حدیث\|إِنَّ أَخْسَرَ النَّاسِ صَفْقَةً وَ أَخْيَبَهُمْ سَعْياً، رَجُلٌ أَخْلَقَ بَدَنَهُ فِي طَلَبِ مَالِهِ، وَ لَمْ تُسَاعِدْهُ الْمَقَادِيرُ عَلَى إِرَادَتِهِ؛ فَخَرَجَ مِنَ الدُّنْيَا بِحَسْرَتِهِ، وَ قَدِمَ عَلَى الْآخِرَةِ بِتَبِعَتِهِ}}؛ نهج البلاغه، حکمت ۴۲۲</ref>. از منظر [[امام علی]] {{ع}} در تعیین [[هدف]]، عنصر استعداد و [[توانایی]] [[آدمی]] نیز باید شناخته شود. وی در عبارتی این مضمون را مورد توجه قرار می‌دهد که خواسته بیشتر از ظرفیت و [[توانایی]] موجب [[مخالفت]] فرد و اتلاف زمان می‌شود<ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 443- 444.</ref>.
	#'''اولویت‌بندی و [[برنامه‌ریزی]]:''' [[انسان]] در [[مدیریت]] زمان، به اولویت‌بندی، [[برنامه‌ریزی]] و زمان‌بندی امور می‌پردازد، زیرا [[انسان]] فرصت انجام همه امور را ندارد و باید آن‌ها را دسته‌بندی کند و بخش‌های مهم‌تر را در [[اولویت]] قرار دهد. [[امام]] {{ع}} می‌فرماید: به‌راستی که [[خداوند]] روزیِ شما را ضمانت کرده و شمایان را به کار و [[تلاش]] [[فرمان]] داده است، پس مبادا خواستن آنچه برایتان ضمانت شده، سزاوارتر از کاری باشد که از شما خواسته شده است. از این‌رو نحوه زمان‌بندی برای انجام هر کار به [[میزان]] نیاز و [[اولویت]] آن است. برای مثال، امور [[مستحب]] اگر به امور [[واجب]] ضرر بزند، باید آن را ترک کرد. چنانچه [[مستحبات]] به [[واجبات]] ضرر رساند، موجب [[قرب به خدا]] نخواهد بود<ref>{{متن حدیث\|لَا قُرْبَةَ بِالنَّوَافِلِ، إِذَا أَضَرَّتْ بِالْفَرَائِضِ}}؛ نهج البلاغه، حکمت ۳۸</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 444.</ref>.		# '''اولویت‌بندی و [[برنامه‌ریزی]]:''' [[انسان]] در [[مدیریت]] زمان، به اولویت‌بندی، [[برنامه‌ریزی]] و زمان‌بندی امور می‌پردازد، زیرا [[انسان]] فرصت انجام همه امور را ندارد و باید آن‌ها را دسته‌بندی کند و بخش‌های مهم‌تر را در [[اولویت]] قرار دهد. [[امام]] {{ع}} می‌فرماید: به‌راستی که [[خداوند]] روزیِ شما را ضمانت کرده و شمایان را به کار و [[تلاش]] [[فرمان]] داده است، پس مبادا خواستن آنچه برایتان ضمانت شده، سزاوارتر از کاری باشد که از شما خواسته شده است. از این‌رو نحوه زمان‌بندی برای انجام هر کار به [[میزان]] نیاز و [[اولویت]] آن است. برای مثال، امور [[مستحب]] اگر به امور [[واجب]] ضرر بزند، باید آن را ترک کرد. چنانچه [[مستحبات]] به [[واجبات]] ضرر رساند، موجب [[قرب به خدا]] نخواهد بود<ref>{{متن حدیث\|لَا قُرْبَةَ بِالنَّوَافِلِ، إِذَا أَضَرَّتْ بِالْفَرَائِضِ}}؛ نهج البلاغه، حکمت ۳۸</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 444.</ref>.
	*از سوی دیگر زمان‌ندی و [[برنامه‌ریزی]] در امور، وقت [[آدمی]] را وسعت می‌بخشد و فرصت استفاده مطلوب از فرصت‌ها را به‌دست می‌دهد. [[امام علی]] {{ع}} [[برنامه‌ریزی]] را مایه [[صلاح]] و [[پایداری]] [[زندگی]] می‌داند. اهمیت توجه به لحظه‌ها و روزهای [[زندگی]] که در حال گذر است و فرصت‌ها با گذشت زمان، یکی پس از دیگری از بین می‌روند، مورد توجه [[امام]] است. از این‌رو [[امام]] به تقسیم مناسب زمان و اختصاص هر یک به بخشی از فعالیت‌های حیاتی سفارش می‌کند و می‌فرماید: شب و روز [[مؤمن]] به سه برنامه می‌گذرد: زمانی به [[راز]] و نیاز با [[خدا]]، زمانی به تأمین معاش و زمانی دیگر به بهره‌بردرایِ نیکو از لذّت‌های [[حلال]]. [[عاقل]] نباید جز در پی این سه باشد: تأمین [[زندگی]]، گاهی در راه رستخیز و لذّت [[حلال]]<ref>{{متن حدیث\|لِلْمُؤْمِنِ ثَلَاثُ سَاعَاتٍ؛ فَسَاعَةٌ يُنَاجِي فِيهَا رَبَّهُ، وَ سَاعَةٌ يَرُمُّ مَعَاشَهُ، وَ سَاعَةٌ يُخَلِّي بَيْنَ نَفْسِهِ وَ بَيْنَ لَذَّتِهَا فِيمَا يَحِلُّ وَ يَجْمُلُ. وَ لَيْسَ لِلْعَاقِلِ أَنْ يَكُونَ شَاخِصاً إِلَّا فِي ثَلَاثٍ: مَرَمَّةٍ لِمَعَاشٍ، أَوْ خُطْوَةٍ فِي مَعَادٍ، أَوْ لَذَّةٍ فِي غَيْرِ مُحَرَّمٍ}}؛ نهج البلاغه، حکمت ۳۸۲</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 444.</ref>.		* از سوی دیگر زمان‌ندی و [[برنامه‌ریزی]] در امور، وقت [[آدمی]] را وسعت می‌بخشد و فرصت استفاده مطلوب از فرصت‌ها را به‌دست می‌دهد. [[امام علی]] {{ع}} [[برنامه‌ریزی]] را مایه [[صلاح]] و [[پایداری]] [[زندگی]] می‌داند. اهمیت توجه به لحظه‌ها و روزهای [[زندگی]] که در حال گذر است و فرصت‌ها با گذشت زمان، یکی پس از دیگری از بین می‌روند، مورد توجه [[امام]] است. از این‌رو [[امام]] به تقسیم مناسب زمان و اختصاص هر یک به بخشی از فعالیت‌های حیاتی سفارش می‌کند و می‌فرماید: شب و روز [[مؤمن]] به سه برنامه می‌گذرد: زمانی به [[راز]] و نیاز با [[خدا]]، زمانی به تأمین معاش و زمانی دیگر به بهره‌بردرایِ نیکو از لذّت‌های [[حلال]]. [[عاقل]] نباید جز در پی این سه باشد: تأمین [[زندگی]]، گاهی در راه رستخیز و لذّت [[حلال]]<ref>{{متن حدیث\|لِلْمُؤْمِنِ ثَلَاثُ سَاعَاتٍ؛ فَسَاعَةٌ يُنَاجِي فِيهَا رَبَّهُ، وَ سَاعَةٌ يَرُمُّ مَعَاشَهُ، وَ سَاعَةٌ يُخَلِّي بَيْنَ نَفْسِهِ وَ بَيْنَ لَذَّتِهَا فِيمَا يَحِلُّ وَ يَجْمُلُ. وَ لَيْسَ لِلْعَاقِلِ أَنْ يَكُونَ شَاخِصاً إِلَّا فِي ثَلَاثٍ: مَرَمَّةٍ لِمَعَاشٍ، أَوْ خُطْوَةٍ فِي مَعَادٍ، أَوْ لَذَّةٍ فِي غَيْرِ مُحَرَّمٍ}}؛ نهج البلاغه، حکمت ۳۸۲</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 444.</ref>.
	*بدیهی است که در [[مدیریت]] صحیح [[زندگی]]، ارزیابی و آسیب‌شناسی فرصت‌های از دست رفته و عدم کسب موفقیت، امری ضروری است. [[امام علی]] {{ع}} [[حسابرسی]] دقیق را عامل موفقیت و راه [[مبارزه]] با [[سستی]] و [[تنبلی]] می‌داند و در [[نهج البلاغه]] می‌فرماید: ای [[بندگان خدا]]، خود را بسنجید، پیش از آن‌که شما را بسنجند و از خود حساب بکشید، پیش از آن‌که از شما حساب کشند<ref>{{متن حدیث\|عِبَادَ اللَّهِ زِنُوا أَنْفُسَكُمْ مِنْ قَبْلِ أَنْ تُوزَنُوا، وَ حَاسِبُوهَا مِنْ قَبْلِ أَنْ تُحَاسَبُوا}}؛ نهج البلاغه، خطبه ۸۹</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 444- 445.</ref>.		* بدیهی است که در [[مدیریت]] صحیح [[زندگی]]، ارزیابی و آسیب‌شناسی فرصت‌های از دست رفته و عدم کسب موفقیت، امری ضروری است. [[امام علی]] {{ع}} [[حسابرسی]] دقیق را عامل موفقیت و راه [[مبارزه]] با [[سستی]] و [[تنبلی]] می‌داند و در [[نهج البلاغه]] می‌فرماید: ای [[بندگان خدا]]، خود را بسنجید، پیش از آن‌که شما را بسنجند و از خود حساب بکشید، پیش از آن‌که از شما حساب کشند<ref>{{متن حدیث\|عِبَادَ اللَّهِ زِنُوا أَنْفُسَكُمْ مِنْ قَبْلِ أَنْ تُوزَنُوا، وَ حَاسِبُوهَا مِنْ قَبْلِ أَنْ تُحَاسَبُوا}}؛ نهج البلاغه، خطبه ۸۹</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 444- 445.</ref>.
	*این‌گونه [[مدیریت]] در [[زندگی]]، ثمره [[تلاش]] [[آدمی]] را دو چندان می‌کند و امکان استفاده بهینه از فرصت‌ها را توسعه می‌دهد. در نتیجه [[آدمی]] از فرصت محدود [[عمر]] می‌تواند بهره کافی ببرد<ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 445.</ref>.		* این‌گونه [[مدیریت]] در [[زندگی]]، ثمره [[تلاش]] [[آدمی]] را دو چندان می‌کند و امکان استفاده بهینه از فرصت‌ها را توسعه می‌دهد. در نتیجه [[آدمی]] از فرصت محدود [[عمر]] می‌تواند بهره کافی ببرد<ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 445.</ref>.

	== منابع ==		== منابع ==