زمزم - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Msadeq در ‏۳ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۷:۰۱

2026-02-03T07:01:09Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۰:۳۱
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط\| موضوع مرتبط = مسجد الحرام \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = \| پرسش مرتبط = }}		{{مدخل مرتبط\| موضوع مرتبط = مسجد الحرام \| عنوان مدخل = زمزم\| مداخل مرتبط = [[زمزم در تاریخ اسلامی]]\| پرسش مرتبط = }}

	== مقدمه ==		== مقدمه ==

Wasity: جایگزینی متن - 'لیکن' به 'لکن'

2025-05-29T20:33:21Z

جایگزینی متن - 'لیکن' به 'لکن'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۰ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۰:۰۳
خط ۵۸:		خط ۵۸:

	== [[مصرف]] زمزم ==		== [[مصرف]] زمزم ==
	[[عبدالمطلب]]، [[آشامیدن]] و [[وضو]] گرفتن از آب زمزم را [[حلال]] و جایز دانسته، ~~لیکن~~ [[غسل]] کردن با آب آن را روا نمی‌دانست. از این رو [[عباس بن عبدالمطلب]] نیز پیوسته در مسجدالحرام و در اطراف زمزم گردش می‌کرد و می‌گفت: شستشو با آب زمزم را حلال نمی‌دانم ولی آب برای خوردن و وضو گرفتن حلال و جایز است.		[[عبدالمطلب]]، [[آشامیدن]] و [[وضو]] گرفتن از آب زمزم را [[حلال]] و جایز دانسته، لکن [[غسل]] کردن با آب آن را روا نمی‌دانست. از این رو [[عباس بن عبدالمطلب]] نیز پیوسته در مسجدالحرام و در اطراف زمزم گردش می‌کرد و می‌گفت: شستشو با آب زمزم را حلال نمی‌دانم ولی آب برای خوردن و وضو گرفتن حلال و جایز است.

	[[ابن عباس]] روزی مردی از [[قبیله]] مخزوم و از [[خاندان]] [[مغیره]] را دید که در زمزم غسل می‌کند، بسیار ناراحت شد اظهار داشت: شستشو و غسل (در زمزم را) حلال نمی‌دانم، این آب برای [[نوشیدن]] و وضو گرفتن است. البته سفیان توضیح داده که این [[نهی]]، مربوط به داخل مسجد است و طبیعی است که اگر بیرون مسجد و در مکان مناسبی با آب زمزم [[غسل]] نمایند مانعی نخواهد داشت.		[[ابن عباس]] روزی مردی از [[قبیله]] مخزوم و از [[خاندان]] [[مغیره]] را دید که در زمزم غسل می‌کند، بسیار ناراحت شد اظهار داشت: شستشو و غسل (در زمزم را) حلال نمی‌دانم، این آب برای [[نوشیدن]] و وضو گرفتن است. البته سفیان توضیح داده که این [[نهی]]، مربوط به داخل مسجد است و طبیعی است که اگر بیرون مسجد و در مکان مناسبی با آب زمزم [[غسل]] نمایند مانعی نخواهد داشت.

Bahmani: /* تبرک به زمزم */

2024-11-05T06:59:45Z

تبرک به زمزم

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۵ نوامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۰:۲۹
خط ۵۵:		خط ۵۵:
	[[پیامبر خدا]]{{صل}} پس از [[هجرت]] از [[مکه]] به [[مدینه]]، همواره از دیگران می‌خواستند که از این آب برایش [[هدیه]] ببرند و همیشه ترغیب می‌کردند که [[مردم]] از این آب بنوشند و سیراب شوند. [[رسول اکرم]]{{صل}} درباره آب زمزم فرموده‎اند: {{متن حدیث\|مَاءُ زَمْزَمَ شِفَاءٌ لِمَا شُرِبَ لَهُ‌}}<ref>اخبار مکه، فاکهی، ج۲، ص۵۲.</ref> و نیز فرموده‎اند: «آب زمزم برای هر مقصدی که بنوشند سودمند است. اگر به قصد [[شفا]] باشد شفا یابد و اگر به وسیله آن از [[شرور]] به [[خدا]] پناه برند، خدا پناه می‎دهد و اگر برای رفع [[تشنگی]] بنوشند سیراب شوند و اگر برای رفع [[گرسنگی]] بنوشند [[سیر]] گردند. این آب اثر ضربت [[جبرئیل]] و آبشخور اسماعیل است». در جای دیگری فرمودند: سیراب شدن از آب زمزم، [[نفاق]] را از میان می‌برد. در خبر دیگری آمده است که جبرئیل؛ سینه [[مبارک]] [[پیامبر]] را با آب زمزم شست‎وشو داد.		[[پیامبر خدا]]{{صل}} پس از [[هجرت]] از [[مکه]] به [[مدینه]]، همواره از دیگران می‌خواستند که از این آب برایش [[هدیه]] ببرند و همیشه ترغیب می‌کردند که [[مردم]] از این آب بنوشند و سیراب شوند. [[رسول اکرم]]{{صل}} درباره آب زمزم فرموده‎اند: {{متن حدیث\|مَاءُ زَمْزَمَ شِفَاءٌ لِمَا شُرِبَ لَهُ‌}}<ref>اخبار مکه، فاکهی، ج۲، ص۵۲.</ref> و نیز فرموده‎اند: «آب زمزم برای هر مقصدی که بنوشند سودمند است. اگر به قصد [[شفا]] باشد شفا یابد و اگر به وسیله آن از [[شرور]] به [[خدا]] پناه برند، خدا پناه می‎دهد و اگر برای رفع [[تشنگی]] بنوشند سیراب شوند و اگر برای رفع [[گرسنگی]] بنوشند [[سیر]] گردند. این آب اثر ضربت [[جبرئیل]] و آبشخور اسماعیل است». در جای دیگری فرمودند: سیراب شدن از آب زمزم، [[نفاق]] را از میان می‌برد. در خبر دیگری آمده است که جبرئیل؛ سینه [[مبارک]] [[پیامبر]] را با آب زمزم شست‎وشو داد.

	آثار تبرک و [[استشفاء]] به آب زمزم مورد توجه بزرگان بوده است و مولفان نیز به بیان مواردی از آن پرداخته‌اند. یکی از نویسندگان در کتاب خود به نام «[[معجزات]] الشفاء بماء زمزم» به بیان مواردی پرداخته که بیمارانی چند به [[برکت]] زمزم از بیماری‎های صعب العلاج شفا یافته‌اند و آن گاه به تحلیل این مطلب پرداخته و می‎افزاید: نباید این گونه موارد را از دید [[علمی]] رد کرد؛ زیرا خداوندی که در داروها شفا قرار داده، قادر است در آب زمزم اثر [[شفابخش]] قرار دهد<ref>معجزات الشفاء بماء زمزم ص۶۳. (از حاکم و دارقطنی).</ref>.<ref>[[مجتبی تونه‌ای\|تونه‌ای، مجتبی]]، [[محمدنامه (کتاب)\|محمدنامه]]، ص ۲۴۰.</ref>		آثار تبرک و استشفاء به آب زمزم مورد توجه بزرگان بوده است و مولفان نیز به بیان مواردی از آن پرداخته‌اند. یکی از نویسندگان در کتاب خود به نام «[[معجزات]] الشفاء بماء زمزم» به بیان مواردی پرداخته که بیمارانی چند به [[برکت]] زمزم از بیماری‎های صعب العلاج شفا یافته‌اند و آن گاه به تحلیل این مطلب پرداخته و می‎افزاید: نباید این گونه موارد را از دید [[علمی]] رد کرد؛ زیرا خداوندی که در داروها شفا قرار داده، قادر است در آب زمزم اثر [[شفابخش]] قرار دهد<ref>معجزات الشفاء بماء زمزم ص۶۳. (از حاکم و دارقطنی).</ref>.<ref>[[مجتبی تونه‌ای\|تونه‌ای، مجتبی]]، [[محمدنامه (کتاب)\|محمدنامه]]، ص ۲۴۰.</ref>

	== [[مصرف]] زمزم ==		== [[مصرف]] زمزم ==

Bahmani: /* تبرک به زمزم */

2024-11-05T06:58:47Z

تبرک به زمزم

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۵ نوامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۰:۲۸
خط ۵۱:		خط ۵۱:

	== [[تبرک]] به زمزم ==		== [[تبرک]] به زمزم ==
	[[سیره مسلمانان]] و [[زائران]] [[بیت الله]] این بوده که از آب زمزم بنوشند و بر بدن بپاشند و به آن تبرک جسته و استشفا نمایند. این [[سنت]] در میان [[مسلمانان]] هر عصر استمرار داشته و اکنون نیز ادامه دارد. زائری نیست که به [[مسجدالحرام]] بیاید و از زمزم ننوشد و کمتر کسی است که از [[حج]] برگردد و آب زمزم سوغات نیاورد.		سیره مسلمانان و [[زائران]] [[بیت الله]] این بوده که از آب زمزم بنوشند و بر بدن بپاشند و به آن تبرک جسته و استشفا نمایند. این [[سنت]] در میان [[مسلمانان]] هر عصر استمرار داشته و اکنون نیز ادامه دارد. زائری نیست که به [[مسجدالحرام]] بیاید و از زمزم ننوشد و کمتر کسی است که از [[حج]] برگردد و آب زمزم سوغات نیاورد.

	[[پیامبر خدا]]{{صل}} پس از [[هجرت]] از [[مکه]] به [[مدینه]]، همواره از دیگران می‌خواستند که از این آب برایش [[هدیه]] ببرند و همیشه ترغیب می‌کردند که [[مردم]] از این آب بنوشند و [[سیراب]] شوند. [[رسول اکرم]]{{صل}} درباره آب زمزم فرموده‎اند: {{متن حدیث\|مَاءُ زَمْزَمَ شِفَاءٌ لِمَا شُرِبَ لَهُ‌}}<ref>اخبار مکه، فاکهی، ج۲، ص۵۲.</ref> و نیز فرموده‎اند: «آب زمزم برای هر مقصدی که بنوشند سودمند است. اگر به قصد [[شفا]] باشد شفا یابد و اگر به وسیله آن از [[شرور]] به [[خدا]] پناه برند، خدا پناه می‎دهد و اگر برای رفع [[تشنگی]] بنوشند سیراب شوند و اگر برای رفع [[گرسنگی]] بنوشند [[سیر]] گردند. این آب اثر ضربت [[جبرئیل]] و آبشخور اسماعیل است». در جای دیگری فرمودند: [[سیراب شدن]] از آب زمزم، [[نفاق]] را از میان می‌برد. در خبر دیگری آمده است که جبرئیل؛ سینه [[مبارک]] [[پیامبر]] را با آب زمزم شست‎وشو داد.		[[پیامبر خدا]]{{صل}} پس از [[هجرت]] از [[مکه]] به [[مدینه]]، همواره از دیگران می‌خواستند که از این آب برایش [[هدیه]] ببرند و همیشه ترغیب می‌کردند که [[مردم]] از این آب بنوشند و سیراب شوند. [[رسول اکرم]]{{صل}} درباره آب زمزم فرموده‎اند: {{متن حدیث\|مَاءُ زَمْزَمَ شِفَاءٌ لِمَا شُرِبَ لَهُ‌}}<ref>اخبار مکه، فاکهی، ج۲، ص۵۲.</ref> و نیز فرموده‎اند: «آب زمزم برای هر مقصدی که بنوشند سودمند است. اگر به قصد [[شفا]] باشد شفا یابد و اگر به وسیله آن از [[شرور]] به [[خدا]] پناه برند، خدا پناه می‎دهد و اگر برای رفع [[تشنگی]] بنوشند سیراب شوند و اگر برای رفع [[گرسنگی]] بنوشند [[سیر]] گردند. این آب اثر ضربت [[جبرئیل]] و آبشخور اسماعیل است». در جای دیگری فرمودند: سیراب شدن از آب زمزم، [[نفاق]] را از میان می‌برد. در خبر دیگری آمده است که جبرئیل؛ سینه [[مبارک]] [[پیامبر]] را با آب زمزم شست‎وشو داد.

	آثار تبرک و [[استشفاء]] به آب زمزم مورد توجه بزرگان بوده است و مولفان نیز به بیان مواردی از آن پرداخته‌اند. یکی از نویسندگان در کتاب خود به نام «[[معجزات]] الشفاء بماء زمزم» به بیان مواردی پرداخته که بیمارانی چند به [[برکت]] زمزم از بیماری‎های صعب العلاج شفا یافته‌اند و آن گاه به تحلیل این مطلب پرداخته و می‎افزاید: نباید این گونه موارد را از دید [[علمی]] رد کرد؛ زیرا خداوندی که در داروها شفا قرار داده، [[قادر]] است در آب زمزم اثر [[شفابخش]] قرار دهد<ref>معجزات الشفاء بماء زمزم ص۶۳. (از حاکم و دارقطنی).</ref>.<ref>[[مجتبی تونه‌ای\|تونه‌ای، مجتبی]]، [[محمدنامه (کتاب)\|محمدنامه]]، ص ۲۴۰.</ref>		آثار تبرک و [[استشفاء]] به آب زمزم مورد توجه بزرگان بوده است و مولفان نیز به بیان مواردی از آن پرداخته‌اند. یکی از نویسندگان در کتاب خود به نام «[[معجزات]] الشفاء بماء زمزم» به بیان مواردی پرداخته که بیمارانی چند به [[برکت]] زمزم از بیماری‎های صعب العلاج شفا یافته‌اند و آن گاه به تحلیل این مطلب پرداخته و می‎افزاید: نباید این گونه موارد را از دید [[علمی]] رد کرد؛ زیرا خداوندی که در داروها شفا قرار داده، قادر است در آب زمزم اثر [[شفابخش]] قرار دهد<ref>معجزات الشفاء بماء زمزم ص۶۳. (از حاکم و دارقطنی).</ref>.<ref>[[مجتبی تونه‌ای\|تونه‌ای، مجتبی]]، [[محمدنامه (کتاب)\|محمدنامه]]، ص ۲۴۰.</ref>

	== [[مصرف]] زمزم ==		== [[مصرف]] زمزم ==

Bahmani در ‏۵ نوامبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۶:۵۷

2024-11-05T06:57:41Z

نمایش تغییرات

Bahmani در ‏۵ نوامبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۵:۰۴

2024-11-05T05:04:59Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۵ نوامبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۸:۳۴
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط\| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = \| پرسش مرتبط = }}		{{مدخل مرتبط\| موضوع مرتبط = مسجد الحرام \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = \| پرسش مرتبط = }}

	== مقدمه ==		== مقدمه ==
	'''زمزم:''' چاهی کنار [[خانه خدا]] در [[مکّه]] که جوشش [[آب]] آن به [[اعجاز الهی]] بود. وقتی [[حضرت ابراهیم]]، همسرش [[هاجر]] و فرزندش [[اسماعیل]] را در [[مکّه]] گذاشت، در آن سرزمین [[آب]] نبود. [[هاجر]] برای یافتن [[آب]]، هفت‌ بار فاصله دو کوه "[[صفا]]" و "مروه" را طی کرد، امّا آبی برای [[اسماعیل]] خردسال نیافت. وقتی [[ناامید]] نزد [[کودک]] بازگشت، دید که از زیر پای [[اسماعیل]]، چشمه‌ای جوشیده است. از آن پس کاروانیانِ مسافر در آن منطقه فرود می‌آمدند و [[مکه]] رونق یافت. [[آب]] زمزم، [[مقدّس]] است و در [[روایت]] است که در آن شفاست. اکنون هم [[چاه]] زمزم در زیر [[مسجد الحرام]] قرار دارد و حجّاج، از [[آب]] آن به عنوان تبرّک می‌آورند. در سال‌های اخیر، وضع آن را تغییر داده‌اند و به صورت لوله‌کشی به قسمت‌های بیرونی [[مسجد الحرام]] رسانده‌اند<ref>[[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ‌نامه دینی (کتاب)\|فرهنگ‌نامه دینی]]، ص۱۰۹.</ref>.		'''زمزم:''' چاهی کنار [[خانه خدا]] در [[مکّه]] که جوشش [[آب]] آن به [[اعجاز الهی]] بود. وقتی [[حضرت ابراهیم]]، همسرش [[هاجر]] و فرزندش [[اسماعیل]] را در [[مکّه]] گذاشت، در آن سرزمین [[آب]] نبود. [[هاجر]] برای یافتن [[آب]]، هفت‌ بار فاصله دو کوه "[[صفا]]" و "مروه" را طی کرد، امّا آبی برای [[اسماعیل]] خردسال نیافت. وقتی [[ناامید]] نزد [[کودک]] بازگشت، دید که از زیر پای [[اسماعیل]]، چشمه‌ای جوشیده است. از آن پس کاروانیانِ مسافر در آن منطقه فرود می‌آمدند و [[مکه]] رونق یافت. [[آب]] زمزم، [[مقدّس]] است و در [[روایت]] است که در آن شفاست. اکنون هم [[چاه]] زمزم در زیر [[مسجد الحرام]] قرار دارد و حجّاج، از [[آب]] آن به عنوان تبرّک می‌آورند. در سال‌های اخیر، وضع آن را تغییر داده‌اند و به صورت لوله‌کشی به قسمت‌های بیرونی [[مسجد الحرام]] رسانده‌اند<ref>[[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ‌نامه دینی (کتاب)\|فرهنگ‌نامه دینی]]، ص۱۰۹.</ref>.
خط ۲۱۵:		خط ۲۱۶:
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

	[[رده:~~زمزم~~]]		[[رده:مسجد الحرام]]

Jaafari: /* نام‌های زمزم */

2024-07-07T07:42:00Z

نام‌های زمزم

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۷ ژوئیهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۱:۱۲
خط ۵۱:		خط ۵۱:
	#'''مَکنونه''': از نام‌های زمزم است<ref>لغت‌نامه دهخدا.</ref>.		#'''مَکنونه''': از نام‌های زمزم است<ref>لغت‌نامه دهخدا.</ref>.
	#'''نافعه''': یکی از نام‎های زمزم است<ref>شفاء الغرام، ج۱، ص۴۰۴.</ref>.		#'''نافعه''': یکی از نام‎های زمزم است<ref>شفاء الغرام، ج۱، ص۴۰۴.</ref>.
			#'''هزمة اسماعیل''': یکی از نام‌های زمزم است<ref>شفاء الغرام، ج۱، ص۴۰۴.</ref>.
			#'''هزمة الملک''': یکی از نام‌های زمزم است<ref>معجم البلدان، ج۳، ص۱۶۷.</ref>.
			#'''هزمة جبرائیل''': یکی از نام‌های زمزم است<ref>علل الشرایع، ج۱، ص۴۰۱؛ نورالثقلین، ج۱، ص۵۳ تا ۸۳.</ref>.
			#'''هی برکة''': یکی از نام‌های زمزم است<ref>شفاء الغرام، ج۱، ص۴۰۴.</ref>.

	==[[چاه]] اسماعیل==		==[[چاه]] اسماعیل==

Jaafari: /* نام‌های زمزم */

2024-07-06T08:34:30Z

نام‌های زمزم

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۶ ژوئیهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۲:۰۴
خط ۵۰:		خط ۵۰:
	#'''مکتومه''': یکی از نام‌های زمزم است<ref>لسان العرب، ج۶، ص۸۶.</ref>، به معنای پنهان شده. اشاره به دورانی است که در دل خاک پنهان بود تا به دست حضرت عبدالمطلب حفر شد.		#'''مکتومه''': یکی از نام‌های زمزم است<ref>لسان العرب، ج۶، ص۸۶.</ref>، به معنای پنهان شده. اشاره به دورانی است که در دل خاک پنهان بود تا به دست حضرت عبدالمطلب حفر شد.
	#'''مَکنونه''': از نام‌های زمزم است<ref>لغت‌نامه دهخدا.</ref>.		#'''مَکنونه''': از نام‌های زمزم است<ref>لغت‌نامه دهخدا.</ref>.
			#'''نافعه''': یکی از نام‎های زمزم است<ref>شفاء الغرام، ج۱، ص۴۰۴.</ref>.

	==[[چاه]] اسماعیل==		==[[چاه]] اسماعیل==

Jaafari: /* نام‌های زمزم */

2024-07-04T08:05:59Z

نام‌های زمزم

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۴ ژوئیهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۱:۳۵
خط ۴۹:		خط ۴۹:
	#'''مفدّاه''': یکی از نام‌های زمزم است<ref>شفاء الغرام، ج۱، ص۴۰۴.</ref>.		#'''مفدّاه''': یکی از نام‌های زمزم است<ref>شفاء الغرام، ج۱، ص۴۰۴.</ref>.
	#'''مکتومه''': یکی از نام‌های زمزم است<ref>لسان العرب، ج۶، ص۸۶.</ref>، به معنای پنهان شده. اشاره به دورانی است که در دل خاک پنهان بود تا به دست حضرت عبدالمطلب حفر شد.		#'''مکتومه''': یکی از نام‌های زمزم است<ref>لسان العرب، ج۶، ص۸۶.</ref>، به معنای پنهان شده. اشاره به دورانی است که در دل خاک پنهان بود تا به دست حضرت عبدالمطلب حفر شد.
	'''مَکنونه''': از نام‌های زمزم است<ref>لغت‌نامه دهخدا.</ref>.		#'''مَکنونه''': از نام‌های زمزم است<ref>لغت‌نامه دهخدا.</ref>.

	==[[چاه]] اسماعیل==		==[[چاه]] اسماعیل==

Jaafari: /* نام‌های زمزم */

2024-07-04T08:05:51Z

نام‌های زمزم

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۴ ژوئیهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۱:۳۵
خط ۴۱:		خط ۴۱:
	#'''مبارکه''': یکی از نام‌های زمزم است. همچنین از نام‌های مدینه است که جایگاه پر برکت و مبارک است و پیامبر اکرم{{صل}} برای این شهر در خواست برکت کرد<ref>شفاء الغرام، ج۱، ص۴۰۴؛ فصلنامه میقات حج، ش۷، ص۱۶۹.</ref>.		#'''مبارکه''': یکی از نام‌های زمزم است. همچنین از نام‌های مدینه است که جایگاه پر برکت و مبارک است و پیامبر اکرم{{صل}} برای این شهر در خواست برکت کرد<ref>شفاء الغرام، ج۱، ص۴۰۴؛ فصلنامه میقات حج، ش۷، ص۱۶۹.</ref>.
	#'''مرویه''': یکی از نام‌های زمزم است و نیز یکی از اسامی مکه<ref>شفاء الغرام، ج۱، ص۴۰۴؛ فصلنامه میقات حج، ش۲۱، ص۱۲۳.</ref>.		#'''مرویه''': یکی از نام‌های زمزم است و نیز یکی از اسامی مکه<ref>شفاء الغرام، ج۱، ص۴۰۴؛ فصلنامه میقات حج، ش۲۱، ص۱۲۳.</ref>.
			#'''مؤنسه''': یکی از نام‌های زمزم است<ref>شفاء الغرام، ج۱، ص۴۰۴.</ref>.
			#'''میمونه''': یکی از نام‌های زمزم است. همچنین نام یکی از همسران رسول خدا{{صل}} و آخرین بانویی است که پیامبر تزویج کرده است.
			#'''مصونة''': یکی از نام‌های زمزم است که امام صادق{{ع}} آن را ذکر کرده<ref>وسائل الشیعه، ج۱۳، ص۴۷۴.</ref>.
			#'''مَضمونه''': از نام‌های زمزم است که مایه سلامت از هر دردی است<ref>فصلنامه میقات حج، ش۲۸، ص۱۲۲.</ref>.
			#'''مَضنونه''': از نام‌های زمزم است به معنای نفیس و گرانبها<ref>فصلنامه میقات حج، ش۲۸، ص۱۲۱.</ref>.
			#'''مغذّیه''': یکی از نام‌های زمزم است<ref>شفاء الغرام، ج۱، ص۴۰۴.</ref>.
			#'''مفدّاه''': یکی از نام‌های زمزم است<ref>شفاء الغرام، ج۱، ص۴۰۴.</ref>.
			#'''مکتومه''': یکی از نام‌های زمزم است<ref>لسان العرب، ج۶، ص۸۶.</ref>، به معنای پنهان شده. اشاره به دورانی است که در دل خاک پنهان بود تا به دست حضرت عبدالمطلب حفر شد.
			'''مَکنونه''': از نام‌های زمزم است<ref>لغت‌نامه دهخدا.</ref>.

	==[[چاه]] اسماعیل==		==[[چاه]] اسماعیل==