زهد - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Bahmani در ‏۱۹ مهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۸:۰۹

2026-05-19T08:09:33Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۹ مهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۱:۳۹
خط ۱:		خط ۱:
	~~{{در دست ویرایش ۲\|ماه=[[اردیبهشت]]\|روز=[[28]]\|سال=[[۱۴۰۵]]\|کاربر=Bahmani}}~~
	{{مدخل مرتبط\| موضوع مرتبط =\| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[زهد در لغت]] - [[زهد در قرآن]] - [[زهد در حدیث]] - [[زهد در نهج البلاغه]] - [[زهد در اخلاق اسلامی]] - [[زهد در عرفان اسلامی]] - [[زهد در معارف دعا و زیارات]] - [[زهد در معارف و سیره نبوی]] - [[زهد در معارف و سیره علوی]] - [[زهد در معارف و سیره سجادی]] - [[زهد در معارف و سیره امام باقر]] - [[زهد در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی]] \| پرسش مرتبط = }}		{{مدخل مرتبط\| موضوع مرتبط =\| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[زهد در لغت]] - [[زهد در قرآن]] - [[زهد در حدیث]] - [[زهد در نهج البلاغه]] - [[زهد در اخلاق اسلامی]] - [[زهد در عرفان اسلامی]] - [[زهد در معارف دعا و زیارات]] - [[زهد در معارف و سیره نبوی]] - [[زهد در معارف و سیره علوی]] - [[زهد در معارف و سیره سجادی]] - [[زهد در معارف و سیره امام باقر]] - [[زهد در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی]] \| پرسش مرتبط = }}

خط ۲۳:		خط ۲۲:
	از دیدگاه [[قرآن]]، زهد به معنای بی‌بهره بودن از [[مال]] و [[ثروت]] و امکانات [[دنیوی]] نیست و برخلاف تصور برخی، نیازی نیست که زهد حتما با [[فقر]] و تهیدستی توأم باشد، بلکه [[حقیقت]] زهد آن است که [[انسان]] به [[دنیا]] به گونه‌ای دلبسته نشود که از [[یاد خدا]] و [[قیامت]] غافل گردد<ref>الاخلاق، ص۲۵۷؛ حجه‌التفاسیر، ج۷، ص۲۸۷؛ نمونه، ج۱۵، ص۴۶۴.</ref>، چنان‌که [[سلیمان]] {{ع}} با اینکه [[مال]] و [[ثروت]] فراوانی داشت، به آنها دلبسته نبود و با ردّ هدایای گران‌بهای ملکه سبا این معنا را نشان داد<ref>سوره نمل، آیه ۳۶.</ref><ref>نمونه، ج۱۵، ص۴۶۴.</ref> و نیز [[پیامبر]] {{صل}}، [[فدک]] و عوالی را به [[فاطمه]] {{س}} بخشید که درآمد سالانه بسیار زیادی داشت، با این حال [[فاطمه]] {{س}} از بزرگ‌ترین زاهدان بود و با کمترین امکانات [[زندگی]] می‌کرد<ref>حجه‌التفاسیر، ج۷، ص۲۸۷-۲۸۸.</ref>، از این‌رو [[امیرمؤمنان]] {{ع}}، برخوردار بودن یا نبودن از [[دنیا]] را جزو [[حقیقت]] زهد به شمار نیاورده و تمام زهد را خلاصه شده در دو عبارت از [[قرآن]] دانسته که [[انسان]] بر آنچه از دست داده [[غمگین]] و از آنچه [[خدا]] به او داده شادمان نشود: {{متن قرآن\|لِكَيْلَا تَأْسَوْا عَلَى مَا فَاتَكُمْ وَلَا تَفْرَحُوا بِمَا آتَاكُمْ}}<ref>«تا بر آنچه از دست شما رفت دریغ نخورید و بر آنچه به شما دهد شادی نکنید» سوره حدید، آیه ۲۳.</ref><ref>شرح نهج‌البلاغه، ج۴، ص۱۰۲.</ref> با این حال برخی [[لذت]] بردن از تمتعات [[دنیا]] را مانع زهد دانسته‌اند<ref>البحر المدید، ج۵، ص۱۳۵.</ref>.		از دیدگاه [[قرآن]]، زهد به معنای بی‌بهره بودن از [[مال]] و [[ثروت]] و امکانات [[دنیوی]] نیست و برخلاف تصور برخی، نیازی نیست که زهد حتما با [[فقر]] و تهیدستی توأم باشد، بلکه [[حقیقت]] زهد آن است که [[انسان]] به [[دنیا]] به گونه‌ای دلبسته نشود که از [[یاد خدا]] و [[قیامت]] غافل گردد<ref>الاخلاق، ص۲۵۷؛ حجه‌التفاسیر، ج۷، ص۲۸۷؛ نمونه، ج۱۵، ص۴۶۴.</ref>، چنان‌که [[سلیمان]] {{ع}} با اینکه [[مال]] و [[ثروت]] فراوانی داشت، به آنها دلبسته نبود و با ردّ هدایای گران‌بهای ملکه سبا این معنا را نشان داد<ref>سوره نمل، آیه ۳۶.</ref><ref>نمونه، ج۱۵، ص۴۶۴.</ref> و نیز [[پیامبر]] {{صل}}، [[فدک]] و عوالی را به [[فاطمه]] {{س}} بخشید که درآمد سالانه بسیار زیادی داشت، با این حال [[فاطمه]] {{س}} از بزرگ‌ترین زاهدان بود و با کمترین امکانات [[زندگی]] می‌کرد<ref>حجه‌التفاسیر، ج۷، ص۲۸۷-۲۸۸.</ref>، از این‌رو [[امیرمؤمنان]] {{ع}}، برخوردار بودن یا نبودن از [[دنیا]] را جزو [[حقیقت]] زهد به شمار نیاورده و تمام زهد را خلاصه شده در دو عبارت از [[قرآن]] دانسته که [[انسان]] بر آنچه از دست داده [[غمگین]] و از آنچه [[خدا]] به او داده شادمان نشود: {{متن قرآن\|لِكَيْلَا تَأْسَوْا عَلَى مَا فَاتَكُمْ وَلَا تَفْرَحُوا بِمَا آتَاكُمْ}}<ref>«تا بر آنچه از دست شما رفت دریغ نخورید و بر آنچه به شما دهد شادی نکنید» سوره حدید، آیه ۲۳.</ref><ref>شرح نهج‌البلاغه، ج۴، ص۱۰۲.</ref> با این حال برخی [[لذت]] بردن از تمتعات [[دنیا]] را مانع زهد دانسته‌اند<ref>البحر المدید، ج۵، ص۱۳۵.</ref>.

	در [[آیات]] و [[روایات]]، برای جلوگیری از [[افراط]] و تفریطی که موجب دور شدن از [[حقیقت]] زهد می‌شود، از یک سو گروهی از [[مردم]] که با [[حرص]] و ولع به دنبال [[دنیا]] و زرق و برق‌های [[جهان]] ماده می‌روند، به ناپایداری [[دنیا]] و بی‌ارزش بودن [[مال]] و جاه توجه داده شده‌اند و از سوی دیگر اهمیت کار و کوشش به گروهی که به بهانه زهد از کار و تلاش دست می‌کشند، گوشزد شده و [[آیات]] و روایاتی که روزی‌رسان را تنها [[خدا]] معرفی کرده، در پی پایان دادن به [[حرص]] و [[دنیادوستی]] و نیز فعالیت بی‌قید و شرط برای کسب درآمد بیشترند؛ نه اینکه به دنبال از بین بردن [[نشاط]] کار و کوشش برای [[زندگی]] آبرومندانه و خودکفا باشند<ref>نمونه، ج۱۱، ص۳۱۹.</ref>، بنابراین [[حرام]] شمردن چیزهای پاکیزه‌ای که [[خدا]] آنها را [[حلال]] کرده از نظر [[قرآن]] ممنوع است<ref>سوره مائده، آیه ۸۷.</ref> و زهد برخی از [[صوفیه]] با [[التزام]] به اموری چون [[مصرف]] نکردن گوشت، پوشیدن لباس‌های [[خشن]]، شب‌زنده‌داری‌های طولانی و ترک [[معاشرت]] با [[زنان]]، زهدی منفی است که مورد [[تأیید]] [[اسلام]] نیست<ref>اطیب البیان، ج۴، ص۴۵۳.</ref>، چنان‌که [[مسیحیان]] نیز نوعی [[رهبانیت]] ابداع کردند<ref>سوره حدید، آیه: ۲۷.</ref> که در ابتدا مصداقی از زهد و بی‌اعتنایی به [[دنیا]] بود؛ ولی به تدریج به [[انحراف]] کشیده شد تا آنجا که [[ازدواج]] بر مردان و [[زنان]] [[راهب]]، [[حرام]] و هرگونه حضور در اجتماع نیز نکوهش شد، از این‌رو صومعه‌ها و دیرها را در مکان‌هایی دورافتاده برای [[عبادت]] برمی‌گزیدند و در محیطی دور از اجتماع [[زندگی]] می‌کردند<ref>التفسیر الکاشف، ج۷، ص۲۵۸؛ من وحی القرآن، ج۲، ص۴۹-۵۰؛ نمونه، ج۲۳، ص۳۸۲-۳۸۵.</ref>. [[ستایش]] [[ثواب]] [[دنیا]] در کنار [[ثواب]] [[آخرت]]: {{متن قرآن\|فَآتَاهُمُ اللَّهُ ثَوَابَ الدُّنْيَا وَحُسْنَ ثَوَابِ الْآخِرَةِ}}<ref>«پس خداوند به آنان پاداش این جهان و پاداش نیک جهان واپسین را بخشید» سوره آل عمران، آیه ۱۴۸.</ref> از دیگر [[ادله]] [[مخالفت]] [[قرآن]] با [[زیاده‌روی]] در [[ترک دنیا]] و زهدورزی است<ref>المنار، ج۴، ص۱۷۳.</ref>.<ref>[[علی گرامی\|گرامی، علی]]، [[زهد - گرامی (مقاله)\|زهد]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۴ (کتاب)\|دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۴]]، ص۵۶۱ ـ ۵۶۳.</ref>		در [[آیات]] و [[روایات]]، برای جلوگیری از [[افراط]] و تفریطی که موجب دور شدن از [[حقیقت]] زهد می‌شود، از یک سو گروهی از [[مردم]] که با [[حرص]] و ولع به دنبال [[دنیا]] و زرق و برق‌های [[جهان]] ماده می‌روند، به ناپایداری [[دنیا]] و بی‌ارزش بودن [[مال]] و جاه توجه داده شده‌اند و از سوی دیگر اهمیت کار و کوشش به گروهی که به بهانه زهد از کار و تلاش دست می‌کشند، گوشزد شده و [[آیات]] و روایاتی که روزی‌رسان را تنها [[خدا]] معرفی کرده، در پی پایان دادن به [[حرص]] و [[دنیادوستی]] و نیز فعالیت بی‌قید و شرط برای کسب درآمد بیشترند؛ نه اینکه به دنبال از بین بردن [[نشاط]] کار و کوشش برای [[زندگی]] آبرومندانه و خودکفا باشند<ref>نمونه، ج۱۱، ص۳۱۹.</ref>، بنابراین [[حرام]] شمردن چیزهای پاکیزه‌ای که [[خدا]] آنها را [[حلال]] کرده از نظر [[قرآن]] ممنوع است<ref>سوره مائده، آیه ۸۷.</ref> و زهد برخی از [[صوفیه]] با [[التزام]] به اموری چون [[مصرف]] نکردن گوشت، پوشیدن لباس‌های [[خشن]]، شب‌زنده‌داری‌های طولانی و ترک [[معاشرت]] با [[زنان]]، زهدی منفی است که مورد [[تأیید]] [[اسلام]] نیست<ref>اطیب البیان، ج۴، ص۴۵۳.</ref>، چنان‌که [[مسیحیان]] نیز نوعی [[رهبانیت]] ابداع کردند<ref>سوره حدید، آیه ۲۷.</ref> که در ابتدا مصداقی از زهد و بی‌اعتنایی به [[دنیا]] بود؛ ولی به تدریج به [[انحراف]] کشیده شد تا آنجا که [[ازدواج]] بر مردان و [[زنان]] [[راهب]]، [[حرام]] و هرگونه حضور در اجتماع نیز نکوهش شد، از این‌رو صومعه‌ها و دیرها را در مکان‌هایی دورافتاده برای [[عبادت]] برمی‌گزیدند و در محیطی دور از اجتماع [[زندگی]] می‌کردند<ref>التفسیر الکاشف، ج۷، ص۲۵۸؛ من وحی القرآن، ج۲، ص۴۹-۵۰؛ نمونه، ج۲۳، ص۳۸۲-۳۸۵.</ref>. [[ستایش]] [[ثواب]] [[دنیا]] در کنار [[ثواب]] [[آخرت]]: {{متن قرآن\|فَآتَاهُمُ اللَّهُ ثَوَابَ الدُّنْيَا وَحُسْنَ ثَوَابِ الْآخِرَةِ}}<ref>«پس خداوند به آنان پاداش این جهان و پاداش نیک جهان واپسین را بخشید» سوره آل عمران، آیه ۱۴۸.</ref> از دیگر [[ادله]] [[مخالفت]] [[قرآن]] با [[زیاده‌روی]] در [[ترک دنیا]] و زهدورزی است<ref>المنار، ج۴، ص۱۷۳.</ref>.<ref>[[علی گرامی\|گرامی، علی]]، [[زهد - گرامی (مقاله)\|زهد]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۴ (کتاب)\|دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۴]]، ص۵۶۱ ـ ۵۶۳.</ref>

	== نشانه‌های [[زاهد]] [[حقیقی]] ==		== نشانه‌های [[زاهد]] [[حقیقی]] ==

Bahmani: /* آسیب‌شناسی بهره‌مندی از دنیا */

2026-05-19T08:08:54Z

آسیب‌شناسی بهره‌مندی از دنیا

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۹ مهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۱:۳۸
خط ۵۹:		خط ۵۹:
	== آسیب‌شناسی بهره‌مندی از [[دنیا]] ==		== آسیب‌شناسی بهره‌مندی از [[دنیا]] ==
	[[دین اسلام]] با [[ثروت]] و بهره‌مندی از دنیا مخالف نیست، ولی گاه بهره داشتن از مواهب [[دنیوی]] ممکن است به علاقه به دنیا و [[دنیاپرستی]] بینجامد. در این صورت، [[اسلام]] با آن مخالف است. از این‌رو، باید آسیب‌های بهره‌مندی و ثروت را بررسی کنیم تا دچار دوری از زهد و دنیاپرستی نشویم. برخی از این آسیب‌ها عبارت‌اند از:		[[دین اسلام]] با [[ثروت]] و بهره‌مندی از دنیا مخالف نیست، ولی گاه بهره داشتن از مواهب [[دنیوی]] ممکن است به علاقه به دنیا و [[دنیاپرستی]] بینجامد. در این صورت، [[اسلام]] با آن مخالف است. از این‌رو، باید آسیب‌های بهره‌مندی و ثروت را بررسی کنیم تا دچار دوری از زهد و دنیاپرستی نشویم. برخی از این آسیب‌ها عبارت‌اند از:
	# رسیدن به ظواهر و زیباسازی: اسلام با [[آراستگی ظاهر]] مخالف نیست، ولی آن‌گاه که [[همت]] [[انسان]] فقط صرف آراستگی ظاهر شود و فقط به [[فکر]] [[آرایش]] و [[لباس]] و غذا و ترتیب دادن مهمانی‌های پر زرق و برق باشد و [[نیازمندان]] را از یاد ببرد و خوشی‌های گوناگون، وی را احاطه کند، بهره‌مندی به دنیاپرستی [[آلوده]] می‌شود و چنین کسی هرگز به زهد و [[دل]] کندن از [[محبت دنیا]] موفق نخواهد شد.		# '''رسیدن به ظواهر و زیباسازی:''' اسلام با [[آراستگی ظاهر]] مخالف نیست، ولی آن‌گاه که [[همت]] [[انسان]] فقط صرف آراستگی ظاهر شود و فقط به [[فکر]] [[آرایش]] و [[لباس]] و غذا و ترتیب دادن مهمانی‌های پر زرق و برق باشد و [[نیازمندان]] را از یاد ببرد و خوشی‌های گوناگون، وی را احاطه کند، بهره‌مندی به دنیاپرستی [[آلوده]] می‌شود و چنین کسی هرگز به زهد و [[دل]] کندن از [[محبت دنیا]] موفق نخواهد شد.
	# ترک آخرت و دل‌بستگی به [[دنیا]]: از آسیب‌هایی که [[ثروتمندان]] را [[تهدید]] می‌کند، بی‌توجهی به [[آخرت]] و [[آموزه‌های دینی]] و انکار معاد به دلیل توجه بیش از اندازه به [[مال]]، فرزند، [[مقام]] و موقعیت است. بنابراین، ثروتمندان همواره باید مراقب باشند یاد مرگ و [[معاد]] در [[زندگی]] و [[رفتار]] آنها کم‌رنگ نشود.		# '''ترک آخرت و دل‌بستگی به [[دنیا]]:''' از آسیب‌هایی که [[ثروتمندان]] را [[تهدید]] می‌کند، بی‌توجهی به [[آخرت]] و [[آموزه‌های دینی]] و انکار معاد به دلیل توجه بیش از اندازه به [[مال]]، فرزند، [[مقام]] و موقعیت است. بنابراین، ثروتمندان همواره باید مراقب باشند یاد مرگ و [[معاد]] در [[زندگی]] و [[رفتار]] آنها کم‌رنگ نشود.
	# [[بخل]] و [[فخرفروشی]]: آسیب دیگر بهره‌مندی، دور شدن از [[فروتنی]] و فخرفروشی به دیگران است. بخل، کمک نکردن به [[نیازمندان]]، خودداری از [[انفاق]] و [[قرض]] و [[صدقه دادن]] که در آموزه‌های دینی بر آنها بسیار تأکید شده، آسیب بزرگ‌تری است که هماره ثروتمندان را تهدید می‌کند.		# '''[[بخل]] و [[فخرفروشی]]:''' آسیب دیگر بهره‌مندی، دور شدن از [[فروتنی]] و فخرفروشی به دیگران است. بخل، کمک نکردن به [[نیازمندان]]، خودداری از [[انفاق]] و [[قرض]] و [[صدقه دادن]] که در آموزه‌های دینی بر آنها بسیار تأکید شده، آسیب بزرگ‌تری است که هماره ثروتمندان را تهدید می‌کند.
	# توجیه [[دنیاگرایی]] با [[آیات]] و [[روایات]]: برخی ثروتمندان به ظاهر [[دین‌دار]]، برای توجیه خوش‌گذرانی خود و دل بستن به زرق و برق دنیا، از [[دین]] و آموزه‌های دینی بهره می‌گیرند تا خود را با وجود مترف بودن، [[زاهد]] و [[مسلمان]] [[حقیقی]] جلوه دهند و دیگران را به بی‌دینی متهم کنند. چنین افرادی، در [[آخرت]] عاقبتی بدتر از دیگران خواهند داشت؛ زیرا خود را [[زاهد]] می‌دانند و دیگران را به بی‌خردی و [[فسق]] متهم می‌کنند<ref>[[امین عظیمی\|عظیمی، امین]]، [[زهد از دیدگاه پیامبر اعظم (کتاب)\|زهد از دیدگاه پیامبر اعظم]]، ص۴۰ ـ ۴۲.</ref>.		# '''توجیه [[دنیاگرایی]] با [[آیات]] و [[روایات]]:''' برخی ثروتمندان به ظاهر [[دین‌دار]]، برای توجیه خوش‌گذرانی خود و دل بستن به زرق و برق دنیا، از [[دین]] و آموزه‌های دینی بهره می‌گیرند تا خود را با وجود مترف بودن، [[زاهد]] و [[مسلمان]] [[حقیقی]] جلوه دهند و دیگران را به بی‌دینی متهم کنند. چنین افرادی، در [[آخرت]] عاقبتی بدتر از دیگران خواهند داشت؛ زیرا خود را [[زاهد]] می‌دانند و دیگران را به بی‌خردی و [[فسق]] متهم می‌کنند<ref>[[امین عظیمی\|عظیمی، امین]]، [[زهد از دیدگاه پیامبر اعظم (کتاب)\|زهد از دیدگاه پیامبر اعظم]]، ص۴۰ ـ ۴۲.</ref>.

	== جستارهای وابسته ==		== جستارهای وابسته ==

Bahmani: /* جستارهای وابسته */

2026-05-19T08:08:31Z

جستارهای وابسته

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۹ مهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۱:۳۸
خط ۵۶:		خط ۵۶:
	# راه نجات در آخرت و [[برائت]] از [[آتش]]<ref>مجلسی، بحار، ۶۷/۳۱۵.</ref>؛		# راه نجات در آخرت و [[برائت]] از [[آتش]]<ref>مجلسی، بحار، ۶۷/۳۱۵.</ref>؛
	# [[بی‌نیازی]] در دنیا<ref>لیثی، عیون الحکم و المواعظ، ۴۰۸.</ref>.<ref>[[احمد فکور افشاگر\|فکور افشاگر، احمد]]، [[زهد - فکور افشاگر (مقاله)\| مقاله «زهد»]]، [[دانشنامه امام خمینی ج۶ (کتاب)\|دانشنامه امام خمینی ج۶]]، ص۷۴ – ۸۲.</ref>		# [[بی‌نیازی]] در دنیا<ref>لیثی، عیون الحکم و المواعظ، ۴۰۸.</ref>.<ref>[[احمد فکور افشاگر\|فکور افشاگر، احمد]]، [[زهد - فکور افشاگر (مقاله)\| مقاله «زهد»]]، [[دانشنامه امام خمینی ج۶ (کتاب)\|دانشنامه امام خمینی ج۶]]، ص۷۴ – ۸۲.</ref>

			== آسیب‌شناسی بهره‌مندی از [[دنیا]] ==
			[[دین اسلام]] با [[ثروت]] و بهره‌مندی از دنیا مخالف نیست، ولی گاه بهره داشتن از مواهب [[دنیوی]] ممکن است به علاقه به دنیا و [[دنیاپرستی]] بینجامد. در این صورت، [[اسلام]] با آن مخالف است. از این‌رو، باید آسیب‌های بهره‌مندی و ثروت را بررسی کنیم تا دچار دوری از زهد و دنیاپرستی نشویم. برخی از این آسیب‌ها عبارت‌اند از:
			# رسیدن به ظواهر و زیباسازی: اسلام با [[آراستگی ظاهر]] مخالف نیست، ولی آن‌گاه که [[همت]] [[انسان]] فقط صرف آراستگی ظاهر شود و فقط به [[فکر]] [[آرایش]] و [[لباس]] و غذا و ترتیب دادن مهمانی‌های پر زرق و برق باشد و [[نیازمندان]] را از یاد ببرد و خوشی‌های گوناگون، وی را احاطه کند، بهره‌مندی به دنیاپرستی [[آلوده]] می‌شود و چنین کسی هرگز به زهد و [[دل]] کندن از [[محبت دنیا]] موفق نخواهد شد.
			# ترک آخرت و دل‌بستگی به [[دنیا]]: از آسیب‌هایی که [[ثروتمندان]] را [[تهدید]] می‌کند، بی‌توجهی به [[آخرت]] و [[آموزه‌های دینی]] و انکار معاد به دلیل توجه بیش از اندازه به [[مال]]، فرزند، [[مقام]] و موقعیت است. بنابراین، ثروتمندان همواره باید مراقب باشند یاد مرگ و [[معاد]] در [[زندگی]] و [[رفتار]] آنها کم‌رنگ نشود.
			# [[بخل]] و [[فخرفروشی]]: آسیب دیگر بهره‌مندی، دور شدن از [[فروتنی]] و فخرفروشی به دیگران است. بخل، کمک نکردن به [[نیازمندان]]، خودداری از [[انفاق]] و [[قرض]] و [[صدقه دادن]] که در آموزه‌های دینی بر آنها بسیار تأکید شده، آسیب بزرگ‌تری است که هماره ثروتمندان را تهدید می‌کند.
			# توجیه [[دنیاگرایی]] با [[آیات]] و [[روایات]]: برخی ثروتمندان به ظاهر [[دین‌دار]]، برای توجیه خوش‌گذرانی خود و دل بستن به زرق و برق دنیا، از [[دین]] و آموزه‌های دینی بهره می‌گیرند تا خود را با وجود مترف بودن، [[زاهد]] و [[مسلمان]] [[حقیقی]] جلوه دهند و دیگران را به بی‌دینی متهم کنند. چنین افرادی، در [[آخرت]] عاقبتی بدتر از دیگران خواهند داشت؛ زیرا خود را [[زاهد]] می‌دانند و دیگران را به بی‌خردی و [[فسق]] متهم می‌کنند<ref>[[امین عظیمی\|عظیمی، امین]]، [[زهد از دیدگاه پیامبر اعظم (کتاب)\|زهد از دیدگاه پیامبر اعظم]]، ص۴۰ ـ ۴۲.</ref>.

	== جستارهای وابسته ==		== جستارهای وابسته ==

Bahmani: /* راه‌کار زهدورزی */

2026-05-19T07:56:20Z

راه‌کار زهدورزی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۹ مهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۱:۲۶
خط ۳۸:		خط ۳۸:
	# '''یاد مرگ:''' [[مرگ]]، جدایی از دنیای فانی و پیوستن به [[جهان]] باقی است و یاد آن، علاقه [[انسان]] به [[دنیا]] را از بین می‌برد؛ از این‌رو، [[بهترین]] وسیله برای رسیدن به زهد است. [[پیامبر اکرم]] {{صل}} در این باره می‌فرماید: {{متن حدیث\|مَنْ تَرَقَّبَ الْمَوْتَ لَهَى عَنِ اللَّذَّاتِ}}؛ «هر که به مرگ بیندیشد و [[انتظار]] آن را بکشد، از [[لذت‌ها]] کناره می‌گیرد»<ref>مستدرک الوسائل، ج۲، ص۱۰۴.</ref>.		# '''یاد مرگ:''' [[مرگ]]، جدایی از دنیای فانی و پیوستن به [[جهان]] باقی است و یاد آن، علاقه [[انسان]] به [[دنیا]] را از بین می‌برد؛ از این‌رو، [[بهترین]] وسیله برای رسیدن به زهد است. [[پیامبر اکرم]] {{صل}} در این باره می‌فرماید: {{متن حدیث\|مَنْ تَرَقَّبَ الْمَوْتَ لَهَى عَنِ اللَّذَّاتِ}}؛ «هر که به مرگ بیندیشد و [[انتظار]] آن را بکشد، از [[لذت‌ها]] کناره می‌گیرد»<ref>مستدرک الوسائل، ج۲، ص۱۰۴.</ref>.
	# '''سادگی در خوراک و [[پوشاک]]:''' روشن‌ترین نمود زهد، [[ساده‌زیستی]] در خوراک و پوشاک است. از آنجا که رفتارهای انسان با احوال درونی‌اش ارتباط دارد، اگر کسی در ظاهر، خود را به زهد وادارد و در خوراک و پوشاک به سادگی روی آورد، این کار در [[دل]] او نیز اثر می‌گذارد و به تدریج، حالت زهد و بی‌علاقگی به دنیا در وی ایجاد می‌شود.		# '''سادگی در خوراک و [[پوشاک]]:''' روشن‌ترین نمود زهد، [[ساده‌زیستی]] در خوراک و پوشاک است. از آنجا که رفتارهای انسان با احوال درونی‌اش ارتباط دارد، اگر کسی در ظاهر، خود را به زهد وادارد و در خوراک و پوشاک به سادگی روی آورد، این کار در [[دل]] او نیز اثر می‌گذارد و به تدریج، حالت زهد و بی‌علاقگی به دنیا در وی ایجاد می‌شود.
	# '''[[تلاوت قرآن]]:''' [[قرآن کریم]]، کتاب زهد است و هم‌نشینی و [[همراهی]] با [[قرآن]]، فرد را از [[دنیا دوستی]] دور و به زهد نزدیک می‌کند. در بسیاری از [[آیات قرآن]]، دنیای فانی و علاقه به آن ناپسند شمرده و بر [[~~توجه به~~ خدا]]، [[مرگ]]، [[تقوا]]، [[قیامت]] و [[بهشت و دوزخ]] تأکید شده است.		# '''[[تلاوت قرآن]]:''' [[قرآن کریم]]، کتاب زهد است و هم‌نشینی و [[همراهی]] با [[قرآن]]، فرد را از [[دنیا دوستی]] دور و به زهد نزدیک می‌کند. در بسیاری از [[آیات قرآن]]، دنیای فانی و علاقه به آن ناپسند شمرده و بر توجه به [[خدا]]، [[مرگ]]، [[تقوا]]، [[قیامت]] و [[بهشت و دوزخ]] تأکید شده است.
	# '''نگه داشتن نفس از [[شهوت‌ها]]:''' شهوت‌ها و هوا و [[هوس‌ها]]، برجسته‌ترین مصداق‌های دنیاطلبی‌اند. بیشتر افراد برای رسیدن به شهوت‌ها و هوس‌هایشان در پی [[دنیا]] هستند. از این‌رو، دوری از [[هوس]] و بی‌توجهی به آن، [[بهترین]] راه دوری از خواسته‌های دنیوی و رسیدن به زهد است.		# '''نگه داشتن نفس از [[شهوت‌ها]]:''' شهوت‌ها و هوا و [[هوس‌ها]]، برجسته‌ترین مصداق‌های دنیاطلبی‌اند. بیشتر افراد برای رسیدن به شهوت‌ها و هوس‌هایشان در پی [[دنیا]] هستند. از این‌رو، دوری از [[هوس]] و بی‌توجهی به آن، [[بهترین]] راه دوری از خواسته‌های دنیوی و رسیدن به زهد است.
	# '''دوری از دنیا دوستان:''' همنشین [[انسان]]، اثر مستقیمی در [[باورها]] و [[اخلاق]] وی دارد. از این‌رو، معروف است انسان بر [[دین]] دوستش است. در بسیاری از [[روایت‌ها]] بر توجه به دوستان تأکید و سفارش شده است. بر این اساس، [[دوستی]] با افراد [[زاهد]] و دوری از دنیاطلب‌ها، از بهترین راه‌ها برای رسیدن به [[مقام]] زهد است.		# '''دوری از دنیا دوستان:''' همنشین [[انسان]]، اثر مستقیمی در [[باورها]] و [[اخلاق]] وی دارد. از این‌رو، معروف است انسان بر [[دین]] دوستش است. در بسیاری از [[روایت‌ها]] بر توجه به دوستان تأکید و سفارش شده است. بر این اساس، [[دوستی]] با افراد [[زاهد]] و دوری از دنیاطلب‌ها، از بهترین راه‌ها برای رسیدن به [[مقام]] زهد است.

Bahmani: /* آثار زهد */

2026-05-19T07:56:08Z

آثار زهد

@@ خط ۳۲: / خط ۳۲: @@
 # '''به [[دل]] نگرفتن [[کینه]] دیگران:''' زاهد حقیقی، در مسائل شخصی و خصوصی هیچ کینه‌ای به دل نمی‌گیرد. دل زاهد حقیقی چنان بزرگ است که زبان‌های شخصی را به دل نمی‌گیرد و از یاد می‌برد.
 # '''[[فروتنی]]'''<ref>نک: تحف العقول، ص۲۱.</ref>، زاهد حقیقی هر چند [[مقام]] بسیار والایی داشته باشد، خود را همانند دیگران می‌داند و دنیا را مایه بزرگی نمی‌پندارد و فروتنی را [[سیره]] خود قرار می‌دهد<ref>[[امین عظیمی|عظیمی، امین]]، [[زهد از دیدگاه پیامبر اعظم (کتاب)|زهد از دیدگاه پیامبر اعظم]] ص ۳۶.</ref>.
 == آثار زهد ==

Bahmani: /* منابع */

2026-05-19T07:46:48Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۹ مهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۱:۱۶
خط ۶۸:		خط ۶۸:
	# [[پرونده:1100408.jpg\|22px]] [[علی گرامی\|گرامی، علی]]، [[زهد - گرامی (مقاله)\|زهد]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۴ (کتاب)\|'''دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۴''']]		# [[پرونده:1100408.jpg\|22px]] [[علی گرامی\|گرامی، علی]]، [[زهد - گرامی (مقاله)\|زهد]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۴ (کتاب)\|'''دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۴''']]
	# [[پرونده:152259.jpg\|22px]] [[سید علی اکبر حسینی ایمنی\|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، [[فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم (کتاب)\|'''فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم''']]		# [[پرونده:152259.jpg\|22px]] [[سید علی اکبر حسینی ایمنی\|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، [[فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم (کتاب)\|'''فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم''']]
			# [[پرونده:IM009851.jpg\|22px]] [[احمد فکور افشاگر\|فکور افشاگر، احمد]]، [[زهد - فکور افشاگر (مقاله)\| مقاله «زهد»]]، [[دانشنامه امام خمینی ج۶ (کتاب)\|'''دانشنامه امام خمینی ج۶''']]
	# [[پرونده:13681040.jpg\|22px]] [[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ‌نامه دینی (کتاب)\|'''فرهنگ‌نامه دینی''']]		# [[پرونده:13681040.jpg\|22px]] [[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ‌نامه دینی (کتاب)\|'''فرهنگ‌نامه دینی''']]
	# [[پرونده:1379766.jpg\|22px]] [[امین عظیمی\|عظیمی، امین]]، [[زهد از دیدگاه پیامبر اعظم (کتاب)\|'''زهد از دیدگاه پیامبر اعظم''']]		# [[پرونده:1379766.jpg\|22px]] [[امین عظیمی\|عظیمی، امین]]، [[زهد از دیدگاه پیامبر اعظم (کتاب)\|'''زهد از دیدگاه پیامبر اعظم''']]

Bahmani: /* آثار زهد */

2026-05-19T07:46:32Z

آثار زهد

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۹ مهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۱:۱۶
خط ۳۳:		خط ۳۳:
	# '''[[فروتنی]]'''<ref>نک: تحف العقول، ص۲۱.</ref>، زاهد حقیقی هر چند [[مقام]] بسیار والایی داشته باشد، خود را همانند دیگران می‌داند و دنیا را مایه بزرگی نمی‌پندارد و فروتنی را [[سیره]] خود قرار می‌دهد<ref>[[امین عظیمی\|عظیمی، امین]]، [[زهد از دیدگاه پیامبر اعظم (کتاب)\|زهد از دیدگاه پیامبر اعظم]] ص ۳۶.</ref>.		# '''[[فروتنی]]'''<ref>نک: تحف العقول، ص۲۱.</ref>، زاهد حقیقی هر چند [[مقام]] بسیار والایی داشته باشد، خود را همانند دیگران می‌داند و دنیا را مایه بزرگی نمی‌پندارد و فروتنی را [[سیره]] خود قرار می‌دهد<ref>[[امین عظیمی\|عظیمی، امین]]، [[زهد از دیدگاه پیامبر اعظم (کتاب)\|زهد از دیدگاه پیامبر اعظم]] ص ۳۶.</ref>.

	== آثار [[زهد]] ==		== آثار زهد ==
	در [[قرآن]] ورود [[~~نور~~ ایمان]] به [[قلب]]<ref>سوره مائده، آیه ۸۳.</ref> و [[الفت]] با [[مؤمنان]] و [[محبت]] به آنان<ref>سوره مائده، آیه ۸۲.</ref> ازجمله آثار [[رهبانیت]] معرفی شده است. در [[روایات]] نیز برای زهد آثاری ذکر شده‌ است؛ ازجمله:		در [[قرآن]] ورود نور [[ایمان]] به [[قلب]]<ref>سوره مائده، آیه ۸۳.</ref> و [[الفت]] با [[مؤمنان]] و [[محبت]] به آنان<ref>سوره مائده، آیه ۸۲.</ref> ازجمله آثار [[رهبانیت]] معرفی شده است. در [[روایات]] نیز برای زهد آثاری ذکر شده‌ است؛ ازجمله:
	# جاری‌ شدن [[حکمت]] از قلب بر زبان<ref>کلینی، الکافی، ۲/۱۲۸.</ref>؛		# جاری‌ شدن [[حکمت]] از قلب بر زبان<ref>کلینی، الکافی، ۲/۱۲۸.</ref>؛
	# چشیدن حلاوت و شیرینی [[ایمان]]<ref>کلینی، الکافی، ۲/۱۲۸.</ref>؛		# چشیدن حلاوت و شیرینی [[ایمان]]<ref>کلینی، الکافی، ۲/۱۲۸.</ref>؛

Bahmani: /* جستارهای وابسته */

2026-05-19T07:46:16Z

جستارهای وابسته

@@ خط ۳۲: / خط ۳۲: @@
 # '''به [[دل]] نگرفتن [[کینه]] دیگران:''' زاهد حقیقی، در مسائل شخصی و خصوصی هیچ کینه‌ای به دل نمی‌گیرد. دل زاهد حقیقی چنان بزرگ است که زبان‌های شخصی را به دل نمی‌گیرد و از یاد می‌برد.
 # '''[[فروتنی]]'''<ref>نک: تحف العقول، ص۲۱.</ref>، زاهد حقیقی هر چند [[مقام]] بسیار والایی داشته باشد، خود را همانند دیگران می‌داند و دنیا را مایه بزرگی نمی‌پندارد و فروتنی را [[سیره]] خود قرار می‌دهد<ref>[[امین عظیمی|عظیمی، امین]]، [[زهد از دیدگاه پیامبر اعظم (کتاب)|زهد از دیدگاه پیامبر اعظم]] ص ۳۶.</ref>.
 == جستارهای وابسته ==

Bahmani: /* قرآن و زهد */

2026-05-19T07:38:35Z

قرآن و زهد

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۹ مهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۱:۰۸
خط ۲۳:		خط ۲۳:
	از دیدگاه [[قرآن]]، زهد به معنای بی‌بهره بودن از [[مال]] و [[ثروت]] و امکانات [[دنیوی]] نیست و برخلاف تصور برخی، نیازی نیست که زهد حتما با [[فقر]] و تهیدستی توأم باشد، بلکه [[حقیقت]] زهد آن است که [[انسان]] به [[دنیا]] به گونه‌ای دلبسته نشود که از [[یاد خدا]] و [[قیامت]] غافل گردد<ref>الاخلاق، ص۲۵۷؛ حجه‌التفاسیر، ج۷، ص۲۸۷؛ نمونه، ج۱۵، ص۴۶۴.</ref>، چنان‌که [[سلیمان]] {{ع}} با اینکه [[مال]] و [[ثروت]] فراوانی داشت، به آنها دلبسته نبود و با ردّ هدایای گران‌بهای ملکه سبا این معنا را نشان داد<ref>سوره نمل، آیه ۳۶.</ref><ref>نمونه، ج۱۵، ص۴۶۴.</ref> و نیز [[پیامبر]] {{صل}}، [[فدک]] و عوالی را به [[فاطمه]] {{س}} بخشید که درآمد سالانه بسیار زیادی داشت، با این حال [[فاطمه]] {{س}} از بزرگ‌ترین زاهدان بود و با کمترین امکانات [[زندگی]] می‌کرد<ref>حجه‌التفاسیر، ج۷، ص۲۸۷-۲۸۸.</ref>، از این‌رو [[امیرمؤمنان]] {{ع}}، برخوردار بودن یا نبودن از [[دنیا]] را جزو [[حقیقت]] زهد به شمار نیاورده و تمام زهد را خلاصه شده در دو عبارت از [[قرآن]] دانسته که [[انسان]] بر آنچه از دست داده [[غمگین]] و از آنچه [[خدا]] به او داده شادمان نشود: {{متن قرآن\|لِكَيْلَا تَأْسَوْا عَلَى مَا فَاتَكُمْ وَلَا تَفْرَحُوا بِمَا آتَاكُمْ}}<ref>«تا بر آنچه از دست شما رفت دریغ نخورید و بر آنچه به شما دهد شادی نکنید» سوره حدید، آیه ۲۳.</ref><ref>شرح نهج‌البلاغه، ج۴، ص۱۰۲.</ref> با این حال برخی [[لذت]] بردن از تمتعات [[دنیا]] را مانع زهد دانسته‌اند<ref>البحر المدید، ج۵، ص۱۳۵.</ref>.		از دیدگاه [[قرآن]]، زهد به معنای بی‌بهره بودن از [[مال]] و [[ثروت]] و امکانات [[دنیوی]] نیست و برخلاف تصور برخی، نیازی نیست که زهد حتما با [[فقر]] و تهیدستی توأم باشد، بلکه [[حقیقت]] زهد آن است که [[انسان]] به [[دنیا]] به گونه‌ای دلبسته نشود که از [[یاد خدا]] و [[قیامت]] غافل گردد<ref>الاخلاق، ص۲۵۷؛ حجه‌التفاسیر، ج۷، ص۲۸۷؛ نمونه، ج۱۵، ص۴۶۴.</ref>، چنان‌که [[سلیمان]] {{ع}} با اینکه [[مال]] و [[ثروت]] فراوانی داشت، به آنها دلبسته نبود و با ردّ هدایای گران‌بهای ملکه سبا این معنا را نشان داد<ref>سوره نمل، آیه ۳۶.</ref><ref>نمونه، ج۱۵، ص۴۶۴.</ref> و نیز [[پیامبر]] {{صل}}، [[فدک]] و عوالی را به [[فاطمه]] {{س}} بخشید که درآمد سالانه بسیار زیادی داشت، با این حال [[فاطمه]] {{س}} از بزرگ‌ترین زاهدان بود و با کمترین امکانات [[زندگی]] می‌کرد<ref>حجه‌التفاسیر، ج۷، ص۲۸۷-۲۸۸.</ref>، از این‌رو [[امیرمؤمنان]] {{ع}}، برخوردار بودن یا نبودن از [[دنیا]] را جزو [[حقیقت]] زهد به شمار نیاورده و تمام زهد را خلاصه شده در دو عبارت از [[قرآن]] دانسته که [[انسان]] بر آنچه از دست داده [[غمگین]] و از آنچه [[خدا]] به او داده شادمان نشود: {{متن قرآن\|لِكَيْلَا تَأْسَوْا عَلَى مَا فَاتَكُمْ وَلَا تَفْرَحُوا بِمَا آتَاكُمْ}}<ref>«تا بر آنچه از دست شما رفت دریغ نخورید و بر آنچه به شما دهد شادی نکنید» سوره حدید، آیه ۲۳.</ref><ref>شرح نهج‌البلاغه، ج۴، ص۱۰۲.</ref> با این حال برخی [[لذت]] بردن از تمتعات [[دنیا]] را مانع زهد دانسته‌اند<ref>البحر المدید، ج۵، ص۱۳۵.</ref>.

	در [[آیات]] و [[روایات]]، برای جلوگیری از [[افراط]] و تفریطی که موجب دور شدن از [[حقیقت]] زهد می‌شود، از یک سو گروهی از [[مردم]] که با [[حرص]] و ولع به دنبال [[دنیا]] و زرق و برق‌های [[جهان]] ماده می‌روند، به ناپایداری [[دنیا]] و بی‌ارزش بودن [[مال]] و جاه توجه داده شده‌اند و از سوی دیگر اهمیت کار و کوشش به گروهی که به بهانه زهد از کار و تلاش دست می‌کشند، گوشزد شده و [[آیات]] و روایاتی که روزی‌رسان را تنها [[خدا]] معرفی کرده، در پی پایان دادن به [[حرص]] و [[دنیادوستی]] و نیز فعالیت بی‌قید و شرط برای کسب درآمد بیشترند؛ نه اینکه به دنبال از بین بردن [[نشاط]] کار و کوشش برای [[زندگی]] آبرومندانه و خودکفا باشند<ref>نمونه، ج۱۱، ص۳۱۹.</ref>، بنابراین [[حرام]] شمردن چیزهای پاکیزه‌ای که [[خدا]] آنها را [[حلال]] کرده از نظر [[قرآن]] ممنوع است<ref>سوره مائده، آیه ۸۷.</ref> و زهد برخی از [[صوفیه]] با [[التزام]] به اموری چون [[مصرف]] نکردن گوشت، پوشیدن لباس‌های [[خشن]]، شب‌زنده‌داری‌های طولانی و ترک [[معاشرت]] با [[زنان]]، زهدی منفی است که مورد [[تأیید]] [[اسلام]] نیست<ref>اطیب البیان، ج۴، ص۴۵۳.</ref>، چنان‌که [[مسیحیان]] نیز نوعی [[رهبانیت]] ابداع کردند<ref>سوره حدید، آیه: ۲۷.</ref> که در ابتدا مصداقی از زهد و بی‌اعتنایی به [[دنیا]] بود؛ ولی به تدریج به [[انحراف]] کشیده شد تا آنجا که [[ازدواج]] بر مردان و [[زنان]] [[راهب]]، [[حرام]] و هرگونه حضور در اجتماع نیز نکوهش شد، از این‌رو صومعه‌ها و دیرها را در مکان‌هایی دورافتاده برای [[عبادت]] برمی‌گزیدند و در محیطی دور از اجتماع [[زندگی]] می‌کردند<ref>التفسیر الکاشف، ج۷، ص۲۵۸؛ من وحی القرآن، ج۲، ص۴۹-۵۰؛ نمونه، ج۲۳، ص۳۸۲-۳۸۵.</ref>. [[ستایش]] [[ثواب]] [[دنیا]] در کنار [[ثواب]] [[آخرت]]: {{متن قرآن\|فَآتَاهُمُ اللَّهُ ثَوَابَ الدُّنْيَا وَحُسْنَ ثَوَابِ الْآخِرَةِ}}<ref>«پس خداوند به آنان پاداش این جهان و پاداش نیک جهان واپسین را بخشید» سوره آل عمران، آیه ۱۴۸.</ref> از دیگر [[ادله]] [[مخالفت]] [[قرآن]] با [[زیاده‌روی]] در [[ترک دنیا]] و زهدورزی است<ref>المنار، ج۴، ص۱۷۳.</ref>.<ref>[[علی گرامی\|گرامی، علی]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۴ (کتاب)\|دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۴]]، ص۵۶۱ ـ ۵۶۳.</ref>		در [[آیات]] و [[روایات]]، برای جلوگیری از [[افراط]] و تفریطی که موجب دور شدن از [[حقیقت]] زهد می‌شود، از یک سو گروهی از [[مردم]] که با [[حرص]] و ولع به دنبال [[دنیا]] و زرق و برق‌های [[جهان]] ماده می‌روند، به ناپایداری [[دنیا]] و بی‌ارزش بودن [[مال]] و جاه توجه داده شده‌اند و از سوی دیگر اهمیت کار و کوشش به گروهی که به بهانه زهد از کار و تلاش دست می‌کشند، گوشزد شده و [[آیات]] و روایاتی که روزی‌رسان را تنها [[خدا]] معرفی کرده، در پی پایان دادن به [[حرص]] و [[دنیادوستی]] و نیز فعالیت بی‌قید و شرط برای کسب درآمد بیشترند؛ نه اینکه به دنبال از بین بردن [[نشاط]] کار و کوشش برای [[زندگی]] آبرومندانه و خودکفا باشند<ref>نمونه، ج۱۱، ص۳۱۹.</ref>، بنابراین [[حرام]] شمردن چیزهای پاکیزه‌ای که [[خدا]] آنها را [[حلال]] کرده از نظر [[قرآن]] ممنوع است<ref>سوره مائده، آیه ۸۷.</ref> و زهد برخی از [[صوفیه]] با [[التزام]] به اموری چون [[مصرف]] نکردن گوشت، پوشیدن لباس‌های [[خشن]]، شب‌زنده‌داری‌های طولانی و ترک [[معاشرت]] با [[زنان]]، زهدی منفی است که مورد [[تأیید]] [[اسلام]] نیست<ref>اطیب البیان، ج۴، ص۴۵۳.</ref>، چنان‌که [[مسیحیان]] نیز نوعی [[رهبانیت]] ابداع کردند<ref>سوره حدید، آیه: ۲۷.</ref> که در ابتدا مصداقی از زهد و بی‌اعتنایی به [[دنیا]] بود؛ ولی به تدریج به [[انحراف]] کشیده شد تا آنجا که [[ازدواج]] بر مردان و [[زنان]] [[راهب]]، [[حرام]] و هرگونه حضور در اجتماع نیز نکوهش شد، از این‌رو صومعه‌ها و دیرها را در مکان‌هایی دورافتاده برای [[عبادت]] برمی‌گزیدند و در محیطی دور از اجتماع [[زندگی]] می‌کردند<ref>التفسیر الکاشف، ج۷، ص۲۵۸؛ من وحی القرآن، ج۲، ص۴۹-۵۰؛ نمونه، ج۲۳، ص۳۸۲-۳۸۵.</ref>. [[ستایش]] [[ثواب]] [[دنیا]] در کنار [[ثواب]] [[آخرت]]: {{متن قرآن\|فَآتَاهُمُ اللَّهُ ثَوَابَ الدُّنْيَا وَحُسْنَ ثَوَابِ الْآخِرَةِ}}<ref>«پس خداوند به آنان پاداش این جهان و پاداش نیک جهان واپسین را بخشید» سوره آل عمران، آیه ۱۴۸.</ref> از دیگر [[ادله]] [[مخالفت]] [[قرآن]] با [[زیاده‌روی]] در [[ترک دنیا]] و زهدورزی است<ref>المنار، ج۴، ص۱۷۳.</ref>.<ref>[[علی گرامی\|گرامی، علی]]، [[زهد - گرامی (مقاله)\|زهد]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۴ (کتاب)\|دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۴]]، ص۵۶۱ ـ ۵۶۳.</ref>

	== نشانه‌های [[زاهد]] [[حقیقی]] ==		== نشانه‌های [[زاهد]] [[حقیقی]] ==

Bahmani: /* منابع */

2026-05-19T07:38:13Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۹ مهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۱:۰۸
خط ۵۲:		خط ۵۲:
	== منابع ==		== منابع ==
	{{منابع}}		{{منابع}}
			# [[پرونده:1100408.jpg\|22px]] [[علی گرامی\|گرامی، علی]]، [[زهد - گرامی (مقاله)\|زهد]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۴ (کتاب)\|'''دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۴''']]
	# [[پرونده:152259.jpg\|22px]] [[سید علی اکبر حسینی ایمنی\|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، [[فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم (کتاب)\|'''فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم''']]		# [[پرونده:152259.jpg\|22px]] [[سید علی اکبر حسینی ایمنی\|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، [[فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم (کتاب)\|'''فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم''']]
	# [[پرونده:13681040.jpg\|22px]] [[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ‌نامه دینی (کتاب)\|'''فرهنگ‌نامه دینی''']]		# [[پرونده:13681040.jpg\|22px]] [[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ‌نامه دینی (کتاب)\|'''فرهنگ‌نامه دینی''']]

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۹ مهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۱:۱۶
خط ۶۸:		خط ۶۸:
	# [[پرونده:1100408.jpg\|22px]] [[علی گرامی\|گرامی، علی]]، [[زهد - گرامی (مقاله)\|زهد]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۴ (کتاب)\|'''دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۴''']]		# [[پرونده:1100408.jpg\|22px]] [[علی گرامی\|گرامی، علی]]، [[زهد - گرامی (مقاله)\|زهد]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۴ (کتاب)\|'''دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۴''']]
	# [[پرونده:152259.jpg\|22px]] [[سید علی اکبر حسینی ایمنی\|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، [[فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم (کتاب)\|'''فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم''']]		# [[پرونده:152259.jpg\|22px]] [[سید علی اکبر حسینی ایمنی\|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، [[فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم (کتاب)\|'''فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم''']]
			# [[پرونده:IM009851.jpg\|22px]] [[احمد فکور افشاگر\|فکور افشاگر، احمد]]، [[زهد - فکور افشاگر (مقاله)\| مقاله «زهد»]]، [[دانشنامه امام خمینی ج۶ (کتاب)\|'''دانشنامه امام خمینی ج۶''']]
	# [[پرونده:13681040.jpg\|22px]] [[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ‌نامه دینی (کتاب)\|'''فرهنگ‌نامه دینی''']]		# [[پرونده:13681040.jpg\|22px]] [[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ‌نامه دینی (کتاب)\|'''فرهنگ‌نامه دینی''']]
	# [[پرونده:1379766.jpg\|22px]] [[امین عظیمی\|عظیمی، امین]]، [[زهد از دیدگاه پیامبر اعظم (کتاب)\|'''زهد از دیدگاه پیامبر اعظم''']]		# [[پرونده:1379766.jpg\|22px]] [[امین عظیمی\|عظیمی، امین]]، [[زهد از دیدگاه پیامبر اعظم (کتاب)\|'''زهد از دیدگاه پیامبر اعظم''']]