Ali: صفحه‌ای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = صحابه | عنوان مدخل = زيد بن دثنه | مداخل مرتبط = زيد بن دثنه در تاریخ اسلامی | پرسش مرتبط = }} == آشنایی اجمالی == وی از تیره بنی‌بیاضه، از قبیله خزرج استابن حزم، جمهره انساب العرب، ص۳۵۷. رسول خدا{{صل}} میان او...» ایجاد کرد

2026-03-15T04:00:56Z

صفحه‌ای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = صحابه | عنوان مدخل = زيد بن دثنه | مداخل مرتبط = زيد بن دثنه در تاریخ اسلامی | پرسش مرتبط = }} == آشنایی اجمالی == وی از تیره بنی‌بیاضه، از قبیله خزرج است<ref>ابن حزم، جمهره انساب العرب، ص۳۵۷.</ref> رسول خدا{{صل}} میان او...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

{{مدخل مرتبط
| موضوع مرتبط = صحابه
| عنوان مدخل = زيد بن دثنه
| مداخل مرتبط = [[زيد بن دثنه در تاریخ اسلامی]]
| پرسش مرتبط =
}}
== آشنایی اجمالی ==
وی از تیره [[بنی‌بیاضه]]، از [[قبیله خزرج]] است<ref>ابن حزم، جمهره انساب العرب، ص۳۵۷.</ref> [[رسول خدا]]{{صل}} میان او و [[خالد بن بکیر]] [[پیمان برادری]] بست<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۳، ص۲۹۷؛ ابن حبیب، المحبر، ص۷۴.</ref>. او در [[جنگ بدر]] و [[احد]] شرکت داشت<ref>ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۲، ص۱۲۲؛ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۵۰۰.</ref>.

زید پس از [[غزوه احد]] در سریه‌ای که [[فرماندهی]] آن را [[عاصم بن ثابت]]<ref>واقدی، المغازی، ج۱، ص۳۵۷؛ ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۲، ص۴۲؛ ابونعیم، معرفه الصحابه، ج۳، ص۱۱۸۳.</ref> یا [[مرثد بن ابی‌مرثد]]<ref>ابن هشام، السیره النبویه، ج۳، ص۱۷۹.</ref> به عهده داشت، شرکت کرد. شماری از [[قبیله]] [[عضل]] و [[قاره]] که [[اظهار اسلام]] کرده بودند، پس از [[جنگ احد]] نزد رسول خدا{{صل}} آمدند و گفتند: [[اسلام]] میان ما آشکار شده است گروهی از یارانت را بفرست تا به ما [[قرآن]] و [[احکام اسلام]] بیاموزند، آن حضرت شش<ref>ابن هشام، السیره النبویه، ج۳، ص۱۷۸.</ref> هفت<ref>واقدی، المغازی، ج۱، ص۳۵۷.</ref> یا ده نفر<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۲، ص۴۲.</ref> از [[اصحاب]] خود، از جمله زید را فرستاد. در نقلی است که رسول خدا{{صل}}، برای [[کسب اطلاعات]] از [[قریش]] آنان را فرستاد<ref>طبرانی، المعجم الکبیر، ج۵، ص۲۵۹.</ref>. وقتی آنان [[منطقه نجد]] را پیمودند و به [[رجیع]]<ref>محل آبی برای هذیل، ر.ک: یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۳، ص۲۹.</ref> رسیدند، [[طایفه]] [[بنی‌لحیان]] از قبیله [[هذیل]] بر آنان [[حمله]] ور شدند و [[یاران پیامبر]]{{صل}} با آنان درگیر شدند، اما آنان گفتند: ما با شما [[جنگ]] نداریم و نمی‌خواهیم شما را بکشیم، بلکه می‌خواهیم به [[اهل مکه]] تحویل دهیم تا پولی بگیریم<ref>واقدی، المغازی، ج۱، ص۳۵۷؛ ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۲، ص۴۳؛ مقدسی، البدء والتاریخ، ج۴، ص۲۰۰.</ref>. برخی [[اصحاب رسول خدا]]{{صل}} جنگیدند و به [[شهادت]] رسیدند، اما زید، [[خبیب بن عدی]] و [[عبدالله بن طارق]] به [[کوه]] پناه بردند، ولی سرانجام [[تسلیم]] [[نیرنگ]] آنان شده و دستگیر شدند<ref>طبرانی، المعجم الکبیر، ج۵، ص۲۵۹.</ref>. [[اسیران]] را با دست‌های بسته به طرف [[مکه]] بردند، وقتی به [[مرالظهران]] رسیدند، عبدالله [[دست]] خود را باز کرد و با آنان جنگید تا به [[شهادت]] رسید، اما دو نفر دیگر را به [[مکه]] آوردند. [[صفوان بن امیه]] (از [[مشرکان مکه]]) به پنجاه شتر<ref>واقدی، المغازی، ج۱، ص۳۵۷.</ref> [[زید]] را خرید تا او را به جای پدرش که در [[بدر]] کشته شده بود، بکشد<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۲، ص۴۳؛ خلیفه بن خیاط، تاریخ، ص۳۲؛ طبری، تاریخ، ج۲، ص۵۳۹.</ref>. گفته‌اند گروهی در خریدن زید [[شریک]] شدند و چون در [[ماه حرام]] او را [[اسیر]] کرده بودند، به [[زندان]] انداختند<ref>واقدی، المغازی، ج۱، ص۳۵۷.</ref>.

زید در [[خانواده]] صفوان بن امیه [[زندانی]] بود و غذا نمی‌خورد؛ وقتی علت آن را جویا شدند، گفت: از غذاهایی که با نام غیر [[خدا]] کشته شده است، نمی‌خورم. از این رو، هنگام [[افطار]] ظرفی از شیر برای او فرستاده می‌شد و زید آن را می‌خورد تا [[روز]] بعد، باز به هنگام غروب ظرف شیر دیگری برای او می‌آوردند<ref>واقدی، المغازی، ج۱، ص۳۶۱.</ref>. او و [[خبیب بن عدی]] را در یک روز برای [[اعدام]] آوردند. آنان وقتی همدیگر را دیدند به یکدیگر سفارش به [[صبر]] و [[مقاومت]] می‌کردند تا اینکه آن دو را از هم جدا کردند<ref>واقدی، المغازی، ج۱، ص۳۶۲.</ref>. قسطاس<ref>ثعلبی، تفسیر ثعلبی، ج۲، ص۱۲۱؛ احتمال اشتباه از نساخ است.</ref> یا نسطاس، برده صفوان که کشتن زید را بر عهده داشت<ref>ابن هشام، السیره النبویه، ج۳، ص۱۸۱؛ واقدی، المغازی، ج۱، ص۳۶۲؛ طبرانی، المعجم الکبیر، ج۵، ص۲۱۶.</ref> او را به [[تنعیم]] (در خارج [[حرم]]) برد تا اعدام کند. زید گفت: می‌خواهم دو رکعت [[نماز]] بخوانم<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۲، ص۴۳.</ref>. پس از نماز او را به تیر چوبی بستند و [[آزادی]] وی را مشروط به ترک [[آیین]] خود کردند، ولی زید نپذیرفت<ref>واقدی، المغازی، ج۱، ص۳۶۲.</ref>. سپس گفتند: اگر محمد{{صل}} در دست ما بود و تو در خانه‌ات بودی، خوشحال نمی‌شدی. گفت: به خدا اگر من در [[سلامت]] باشم و خاری محمد{{صل}} را [[اذیت]] کند ناراحت خواهم بود<ref>ابن هشام، السیره النبویه، ج۱، ص۱۸۱؛ واقدی، المغازی، ج۱، ص۳۶۲؛ ابن عبدالبر، الدرر، ص۱۶۱.</ref>. [[ابوسفیان]] می‌گفت: ما هرگز یارانی مانند [[یاران محمد]] که این‌گونه به او [[محبت]] می‌کنند، ندیده‌ایم<ref>ابن هشام، السیره النبویه، ج۱، ص۱۸۱؛ واقدی، المغازی، ج۱، ص۱، ص۳۵۷؛ ابونعیم، معرفه الصحابه، ج۳، ص۱۱۸۴.</ref>. [[شهادت]] او را ۳۶ ماه پس از [[هجرت]] (سال سوم) و بعد از [[جنگ احد]] گفته‌اند<ref>واقدی، المغازی، ج۱، ص۱، ص۳۵۷؛ ابن اثیر، اسدالغابه، ج۲، ص۳۵۸.</ref>.<ref>[[حسین مرادی‌نسب|مرادی‌نسب، حسین]]، [[دانشنامه سیره نبوی ج۳ (کتاب)|مقاله «زيد بن دثنه»، دانشنامه سیره نبوی]] ج۳، ص۴۴۱-۴۴۲.</ref>

== جستارهای وابسته ==
{{مدخل وابسته}}
* [[بنی‌بیاضه]] (قبیله)
* [[خزرج]] (قبیله)
{{پایان مدخل وابسته}}

== منابع ==
{{منابع}}
# [[پرونده:IM009659.jpg|22px]] [[حسین مرادی‌نسب|مرادی‌نسب، حسین]]، [[دانشنامه سیره نبوی ج۳ (کتاب)|'''مقاله «زيد بن دثنه»، دانشنامه سیره نبوی ج۳''']]
{{پایان منابع}}

== پانویس ==
{{پانویس}}

[[رده:اعلام]]
[[رده:اصحاب پیامبر]]

زید بن دثنه - تاریخچهٔ نسخه‌ها