زید بن وهب جهنی در علوم قرآنی - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Ali در ‏۵ فوریهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۰:۲۳

2024-02-05T10:23:52Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۵ فوریهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۳:۵۳
خط ۳۸:		خط ۳۸:

	[[رده:زید بن وهب جهنی]]		[[رده:زید بن وهب جهنی]]
	~~[[رده:اعلام]]~~

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

2022-08-24T20:56:17Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۵ اوت ۲۰۲۲، ساعت ۰۰:۲۶
خط ۶:		خط ۶:
	}}		}}

	==مقدمه==		== مقدمه ==
	رجال‌شناسان [[اهل تسنن]] [[ابو سلیمان زید بن وهب جهنی کوفی]] را [[کوفی]] دانسته و گفته‌اند به سوی [[رسول خدا]]{{صل}} کوچ کرد و در بین راه بود که آن [[حضرت]] [[رحلت]] کرد؛ ازاین‌رو، محضر آن حضرت را [[درک]] نکرد. از [[عمر]]، [[عثمان]]، [[امام علی]]{{ع}}، [[ابو ذر]]، [[ابن مسعود]]، [[حذیفه]] و غیر آنان [[روایت]] کرده و [[قرآن]] را از ابن مسعود آموخته است<ref>ر.ک: ذهبی، سیر اعلام النبلاء، ج۴، ص۱۹۶، رقم ۷۸؛ ابن حجر، تهذیب التهذیب، ج۳، ص۳۶۸، رقم ۷۸۱.</ref>.		رجال‌شناسان [[اهل تسنن]] [[ابو سلیمان زید بن وهب جهنی کوفی]] را [[کوفی]] دانسته و گفته‌اند به سوی [[رسول خدا]] {{صل}} کوچ کرد و در بین راه بود که آن [[حضرت]] [[رحلت]] کرد؛ ازاین‌رو، محضر آن حضرت را [[درک]] نکرد. از [[عمر]]، [[عثمان]]، [[امام علی]] {{ع}}، [[ابو ذر]]، [[ابن مسعود]]، [[حذیفه]] و غیر آنان [[روایت]] کرده و [[قرآن]] را از ابن مسعود آموخته است<ref>ر. ک: ذهبی، سیر اعلام النبلاء، ج۴، ص۱۹۶، رقم ۷۸؛ ابن حجر، تهذیب التهذیب، ج۳، ص۳۶۸، رقم ۷۸۱.</ref>.

	[[ابن حجر]] از [[ابو بکر بن منجویه]] نقل کرده که وی در سال ۹۳ از [[دنیا]] رفته<ref>ابن حجر، تهذیب التهذیب، ج۳، ص۳۶۸، رقم ۷۸۱.</ref>، ولی [[ذهبی]] [[وفات]] او را سال ۸۳ بیان کرده است<ref>ذهبی، سیر اعلام النبلاء، ج۳، ص۱۹۶، رقم ۷۸.</ref>.		[[ابن حجر]] از [[ابو بکر بن منجویه]] نقل کرده که وی در سال ۹۳ از [[دنیا]] رفته<ref>ابن حجر، تهذیب التهذیب، ج۳، ص۳۶۸، رقم ۷۸۱.</ref>، ولی [[ذهبی]] [[وفات]] او را سال ۸۳ بیان کرده است<ref>ذهبی، سیر اعلام النبلاء، ج۳، ص۱۹۶، رقم ۷۸.</ref>.

	[[وثاقت]]: وثاقت وی نزد اهل تسنن مسلّم است؛ زیرا ابن حجر او را از [[راویان]] [[صحاح سته]] معرفی و از جمعی از رجال‌شناسان اهل تسنن مانند [[ابن معین]]، [[ابن سعد]]، [[ابن خراش]] و عجلی [[ثقه]] بودن او را نقل کرده است<ref>ر.ک: ابن حجر، تهذیب التهذیب، ج۳، ص۳۶۸، رقم ۷۸۱.</ref>؛ اما رجال‌شناسان [[شیعه]] درباره وثابت وی نفیا و اثباتا چیزی نگفته‌اند<ref>ر.ک: خویی، معجم رجال الحدیث، ج۷، ص۳۶۰، رقم ۴۸۸۸.</ref>.		[[وثاقت]]: وثاقت وی نزد اهل تسنن مسلّم است؛ زیرا ابن حجر او را از [[راویان]] [[صحاح سته]] معرفی و از جمعی از رجال‌شناسان اهل تسنن مانند [[ابن معین]]، [[ابن سعد]]، [[ابن خراش]] و عجلی [[ثقه]] بودن او را نقل کرده است<ref>ر. ک: ابن حجر، تهذیب التهذیب، ج۳، ص۳۶۸، رقم ۷۸۱.</ref>؛ اما رجال‌شناسان [[شیعه]] درباره وثابت وی نفیا و اثباتا چیزی نگفته‌اند<ref>ر. ک: خویی، معجم رجال الحدیث، ج۷، ص۳۶۰، رقم ۴۸۸۸.</ref>.

	[[مذهب]]: [[شیخ طوسی]] او را از [[اصحاب امام علی]]{{ع}} به شمار آورده<ref>رجال الطوسی، ص۴۲، رقم ۶.</ref> و کتابی برای او ذکر کرده که در آن خطبه‌هایی از [[امیر المؤمنین]]{{ع}} که در جمعه‌ها و عیدها بر روی [[منبر]] بیان فرموده‌اند، گردآوری کرده است<ref>ر.ک: خویی، معجم رجال الحدیث، ج۷، ص۳۶۰، رقم ۴۸۸۸.</ref>.		[[مذهب]]: [[شیخ طوسی]] او را از [[اصحاب امام علی]] {{ع}} به شمار آورده<ref>رجال الطوسی، ص۴۲، رقم ۶.</ref> و کتابی برای او ذکر کرده که در آن خطبه‌هایی از [[امیر المؤمنین]] {{ع}} که در جمعه‌ها و عیدها بر روی [[منبر]] بیان فرموده‌اند، گردآوری کرده است<ref>ر. ک: خویی، معجم رجال الحدیث، ج۷، ص۳۶۰، رقم ۴۸۸۸.</ref>.

	[[برقی]] نیز او را در زمرۀ [[اصحاب امیر المؤمنین]]{{ع}} می‌داند<ref>طوسی، الفهرست، ص۷۲.</ref> و [[صدوق]] [[اعتراض]] او را بر ابو بکر در تصاحب [[خلافت]] روایت کرده است<ref>ر.ک: صدوق، الخصال، ج۲، ص۴۶۵ (ابواب الاثنی عشر، ح۴).</ref>. از ابن سعد نقل شده که از حضور او با [[امام علی]]{{ع}} در جنگ‌های [[زمان]] آن حضرت خبر داده است<ref>ذهبی، سیر اعلام النبلاء، ج۴، ص۱۹۶، رقم ۷۸.</ref>.<ref>[[علی اکبر بابایی\|بابایی، علی اکبر]]، [[تاریخ تفسیر قرآن (کتاب)\|تاریخ تفسیر قرآن]]، ص ۱۶۲-۱۶۳.</ref>		[[برقی]] نیز او را در زمرۀ [[اصحاب امیر المؤمنین]] {{ع}} می‌داند<ref>طوسی، الفهرست، ص۷۲.</ref> و [[صدوق]] [[اعتراض]] او را بر ابو بکر در تصاحب [[خلافت]] روایت کرده است<ref>ر. ک: صدوق، الخصال، ج۲، ص۴۶۵ (ابواب الاثنی عشر، ح۴).</ref>. از ابن سعد نقل شده که از حضور او با [[امام علی]] {{ع}} در جنگ‌های [[زمان]] آن حضرت خبر داده است<ref>ذهبی، سیر اعلام النبلاء، ج۴، ص۱۹۶، رقم ۷۸.</ref>.<ref>[[علی اکبر بابایی\|بابایی، علی اکبر]]، [[تاریخ تفسیر قرآن (کتاب)\|تاریخ تفسیر قرآن]]، ص ۱۶۲-۱۶۳.</ref>

	== دلیل [[مفسر]] بودن ==		== دلیل [[مفسر]] بودن ==
	در طبقات المفسرین [[سیوطی]] و داوودی نام وی نیامده و هرچند دارای کتاب بوده، ولی کتاب [[تفسیری]] برای وی ذکر نشده است و رجال‌شناسان نیز عنوان [[مفسر]] را در موردش به کار نبرده‌اند؛ اما آقای [[معرفت]] بدون ذکر [[شاهد]] و دلیل او را از [[مفسران]] [[تابعی]] به شمار آورده است<ref>ر.ک: معرفت، التفسیر و المفسرون فی ثوبه القشیب، ج۱، ص۴۰۷.</ref>. دلیلی بر مفسر بودن وی به نظر نمی‌رسد، مگر [[روایات تفسیری]] نقل شده از او در [[تفاسیر شیعه]] و [[سنّی]] که آن‌هم معلوم نیست به مقداری باشد که بتوان براساس آن او را از مفسران دانست <ref>بر اساس برنامه رایانه‌ای معجم فقهی، در کل تفاسیر شیعه و سنی ۵۹ مورد نقل شده است که معلوم است بخشی از آن تکراری و بخشی غیرمربوط‍ به تفسیر می‌باشد از تفسیر تبیان شیخ طوسی و مجمع البیان طبرسی هیچ مورد ذکری گزارش نشده و از تفسیر جامع البیان طبری فقط‍ ۹ مورد گزارش شده است.</ref>.		در طبقات المفسرین [[سیوطی]] و داوودی نام وی نیامده و هرچند دارای کتاب بوده، ولی کتاب [[تفسیری]] برای وی ذکر نشده است و رجال‌شناسان نیز عنوان [[مفسر]] را در موردش به کار نبرده‌اند؛ اما آقای [[معرفت]] بدون ذکر [[شاهد]] و دلیل او را از [[مفسران]] [[تابعی]] به شمار آورده است<ref>ر. ک: معرفت، التفسیر و المفسرون فی ثوبه القشیب، ج۱، ص۴۰۷.</ref>. دلیلی بر مفسر بودن وی به نظر نمی‌رسد، مگر [[روایات تفسیری]] نقل شده از او در [[تفاسیر شیعه]] و [[سنّی]] که آن‌هم معلوم نیست به مقداری باشد که بتوان براساس آن او را از مفسران دانست <ref>بر اساس برنامه رایانه‌ای معجم فقهی، در کل تفاسیر شیعه و سنی ۵۹ مورد نقل شده است که معلوم است بخشی از آن تکراری و بخشی غیرمربوط‍ به تفسیر می‌باشد از تفسیر تبیان شیخ طوسی و مجمع البیان طبرسی هیچ مورد ذکری گزارش نشده و از تفسیر جامع البیان طبری فقط‍ ۹ مورد گزارش شده است.</ref>.

	به آرای تفسیری از وی دست نیافته‌ام اما برخی از روایات تفسیری نقل شده از او چنین است:		به آرای تفسیری از وی دست نیافته‌ام اما برخی از روایات تفسیری نقل شده از او چنین است:
	از [[حذیفه]] [[روایت]] کرده که گفته است: «[[خدای متعال]] هیچ آیه‌ای را که در آن {{متن قرآن\|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا}} وجود دارد، نازل نکرده، مگر علی{{ع}} [[امیر]] و [[شریف]] آن است»<ref>مجلسی، بحار الانوار، ج۳۷، ص۳۳۳.</ref>.		از [[حذیفه]] [[روایت]] کرده که گفته است: «[[خدای متعال]] هیچ آیه‌ای را که در آن {{متن قرآن\|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا}} وجود دارد، نازل نکرده، مگر علی {{ع}} [[امیر]] و [[شریف]] آن است»<ref>مجلسی، بحار الانوار، ج۳۷، ص۳۳۳.</ref>.

	[[طبری]] در [[تفسیر]] {{متن قرآن\|فَقَاتِلُوا أَئِمَّةَ الْكُفْرِ}}<ref>«با پیشگامان کفر که به هیچ پیمانی پایبند نیستند کارزار کنید» سوره توبه، آیه ۱۲.</ref> از [[زید بن وهب]] نقل کرده که من در نزد حذیفه بودم، این [[آیه]] را قرائت کردم؛ گفت: با [[اهل]] این آیه هنوز [[جنگ]] نشده است به این آیه تاکنون عمل نشده است»<ref>طبری، جامع البیان، ج۶، ص۳۳۰، ح۱۶۵۴۲، حدیث‌های ۱۶۵۴۱ و ۱۶۵۴۳ نیز نظیر آن است.</ref>.		[[طبری]] در [[تفسیر]] {{متن قرآن\|فَقَاتِلُوا أَئِمَّةَ الْكُفْرِ}}<ref>«با پیشگامان کفر که به هیچ پیمانی پایبند نیستند کارزار کنید» سوره توبه، آیه ۱۲.</ref> از [[زید بن وهب]] نقل کرده که من در نزد حذیفه بودم، این [[آیه]] را قرائت کردم؛ گفت: با [[اهل]] این آیه هنوز [[جنگ]] نشده است به این آیه تاکنون عمل نشده است»<ref>طبری، جامع البیان، ج۶، ص۳۳۰، ح۱۶۵۴۲، حدیث‌های ۱۶۵۴۱ و ۱۶۵۴۳ نیز نظیر آن است.</ref>.

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵

2022-07-31T07:25:48Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۰:۵۵
خط ۱:		خط ۱:
	~~{{امامت}}~~
	{{مدخل مرتبط		{{مدخل مرتبط
	\| موضوع مرتبط = زید بن وهب جهنی		\| موضوع مرتبط = زید بن وهب جهنی

Heydari: جایگزینی متن - '\(.)\[\[(.)\]\](.)\"\'\'\'(.)\'\'\'\"(.)\<\/div\>\n\(.)\<\/div\>\n\n' به '{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = $2 | عنوان مدخل = $4 | مداخل مرتبط = $6 | پرسش مرتبط = }} '

2022-06-01T07:03:19Z

جایگزینی متن - '\<div\sstyle\=\"background\-color\:\srgb$252\,\s252\,\s233$\;\stext\-align\:center\;\sfont\-size\:\s85\%\;\sfont\-weight\:\snormal\;\"\>(.*)\[\[(.*)\]\](.*)\"\'\'\'(.*)\'\'\'\"(.*)\<\/div\>\n\<div\sstyle\=\"background\-color\:\srgb$255\,\s245\,\s227$\;\stext\-align\:center\;\sfont\-size\:\s85\%\;\sfont\-weight\:\snormal\;\"\>(.*)\<\/div\>\n\n' به '{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = $2 | عنوان مدخل = $4 | مداخل مرتبط = $6 | پرسش مرتبط = }} '

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱ ژوئن ۲۰۲۲، ساعت ۱۰:۳۳
خط ۱:		خط ۱:
	{{امامت}}		{{امامت}}
	~~<div style~~=~~"background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">اين مدخل از زیرشاخه‌های بحث '''[[~~زید بن وهب جهنی~~]]''' است. "'''~~[[زید بن وهب جهنی]]~~'''" از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>~~		{{مدخل مرتبط
	~~<div style~~=~~"background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">~~[[زید بن وهب جهنی در علوم قرآنی]] - [[زید بن وهب جهنی در تاریخ اسلامی]]~~</div>~~		\| موضوع مرتبط = زید بن وهب جهنی
			\| عنوان مدخل = [[زید بن وهب جهنی]]
			\| مداخل مرتبط = [[زید بن وهب جهنی در علوم قرآنی]] - [[زید بن وهب جهنی در تاریخ اسلامی]]
			\| پرسش مرتبط =
			}}

	==مقدمه==		==مقدمه==

Msadeq در ‏۲۳ فوریهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۰۷:۰۷

2022-02-23T07:07:40Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۳ فوریهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۰:۳۷
خط ۱:		خط ۱:
	{{امامت}}		{{امامت}}
	<div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">اين مدخل از زیرشاخه‌های بحث '''[[زید بن وهب جهنی]]''' است. "'''[[زید بن وهب جهنی]]'''" از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>		<div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">اين مدخل از زیرشاخه‌های بحث '''[[زید بن وهب جهنی]]''' است. "'''[[زید بن وهب جهنی]]'''" از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>
	<div style="background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">[[زید بن وهب جهنی در علوم قرآنی]]</div>		<div style="background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">[[زید بن وهب جهنی در علوم قرآنی]] - [[زید بن وهب جهنی در تاریخ اسلامی]]</div>

	==مقدمه==		==مقدمه==

Msadeq در ‏۱۴ فوریهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۰:۲۹

2022-02-14T10:29:56Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۴ فوریهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۳:۵۹
خط ۴:		خط ۴:

	==مقدمه==		==مقدمه==
	رجال‌شناسان [[اهل تسنن]] [[ابو سلیمان زید بن وهب جهنی کوفی]] را [[کوفی]] دانسته و گفته‌اند به سوی [[رسول خدا]]{{صل}} کوچ کرد و در بین راه بود که آن [[حضرت]] [[رحلت]] کرد؛ ازاین‌رو، محضر آن حضرت را [[درک]] نکرد. از [[عمر]]، [[عثمان]]، [[[امام]]~~] علی~~{{ع}}، [[ابو ذر]]، [[ابن مسعود]]، [[حذیفه]] و غیر آنان [[روایت]] کرده و [[قرآن]] را از ابن مسعود آموخته است<ref>ر.ک: ذهبی، سیر اعلام النبلاء، ج۴، ص۱۹۶، رقم ۷۸؛ ابن حجر، تهذیب التهذیب، ج۳، ص۳۶۸، رقم ۷۸۱.</ref>.		رجال‌شناسان [[اهل تسنن]] [[ابو سلیمان زید بن وهب جهنی کوفی]] را [[کوفی]] دانسته و گفته‌اند به سوی [[رسول خدا]]{{صل}} کوچ کرد و در بین راه بود که آن [[حضرت]] [[رحلت]] کرد؛ ازاین‌رو، محضر آن حضرت را [[درک]] نکرد. از [[عمر]]، [[عثمان]]، [[امام علی]]{{ع}}، [[ابو ذر]]، [[ابن مسعود]]، [[حذیفه]] و غیر آنان [[روایت]] کرده و [[قرآن]] را از ابن مسعود آموخته است<ref>ر.ک: ذهبی، سیر اعلام النبلاء، ج۴، ص۱۹۶، رقم ۷۸؛ ابن حجر، تهذیب التهذیب، ج۳، ص۳۶۸، رقم ۷۸۱.</ref>.

	[[ابن حجر]] از [[ابو بکر بن منجویه]] نقل کرده که وی در سال ۹۳ از [[دنیا]] رفته<ref>ابن حجر، تهذیب التهذیب، ج۳، ص۳۶۸، رقم ۷۸۱.</ref>، ولی [[ذهبی]] [[وفات]] او را سال ۸۳ بیان کرده است<ref>ذهبی، سیر اعلام النبلاء، ج۳، ص۱۹۶، رقم ۷۸.</ref>.		[[ابن حجر]] از [[ابو بکر بن منجویه]] نقل کرده که وی در سال ۹۳ از [[دنیا]] رفته<ref>ابن حجر، تهذیب التهذیب، ج۳، ص۳۶۸، رقم ۷۸۱.</ref>، ولی [[ذهبی]] [[وفات]] او را سال ۸۳ بیان کرده است<ref>ذهبی، سیر اعلام النبلاء، ج۳، ص۱۹۶، رقم ۷۸.</ref>.
خط ۲۲:		خط ۲۲:
	[[طبری]] در [[تفسیر]] {{متن قرآن\|فَقَاتِلُوا أَئِمَّةَ الْكُفْرِ}}<ref>«با پیشگامان کفر که به هیچ پیمانی پایبند نیستند کارزار کنید» سوره توبه، آیه ۱۲.</ref> از [[زید بن وهب]] نقل کرده که من در نزد حذیفه بودم، این [[آیه]] را قرائت کردم؛ گفت: با [[اهل]] این آیه هنوز [[جنگ]] نشده است به این آیه تاکنون عمل نشده است»<ref>طبری، جامع البیان، ج۶، ص۳۳۰، ح۱۶۵۴۲، حدیث‌های ۱۶۵۴۱ و ۱۶۵۴۳ نیز نظیر آن است.</ref>.		[[طبری]] در [[تفسیر]] {{متن قرآن\|فَقَاتِلُوا أَئِمَّةَ الْكُفْرِ}}<ref>«با پیشگامان کفر که به هیچ پیمانی پایبند نیستند کارزار کنید» سوره توبه، آیه ۱۲.</ref> از [[زید بن وهب]] نقل کرده که من در نزد حذیفه بودم، این [[آیه]] را قرائت کردم؛ گفت: با [[اهل]] این آیه هنوز [[جنگ]] نشده است به این آیه تاکنون عمل نشده است»<ref>طبری، جامع البیان، ج۶، ص۳۳۰، ح۱۶۵۴۲، حدیث‌های ۱۶۵۴۱ و ۱۶۵۴۳ نیز نظیر آن است.</ref>.

	از وی نقل شده که در عبور از [[ربذه]] [[ابوذر]] را [[ملاقات]] کردم. به وی گفتم: چه چیزی سبب شد که در این بلاد [[منزل]] بگیری [به اینجا [[تبعید]] شوی] گفت: در [[شام]] [[آیه]] {{متن قرآن\|وَالَّذِينَ يَكْنِزُونَ الذَّهَبَ وَالْفِضَّةَ}}<ref>«و آنان را که زر و سیم را می‌انبارند» سوره توبه، آیه ۳۴.</ref>را قرائت کردم. [[معاویه]] گفت: این آیه درباره ما نیست، درباره [[اهل کتاب]] است. گفتم: این آیه هم درباره ما و هم درباره آنان است»....<ref>طبری، جامع البیان، ج۶، ص۳۶۱-۳۶۲، ح۱۶۶۸۶، ۱۶۶۸۷ و ۱۶۶۸۹.</ref>.		از وی نقل شده که در عبور از [[ربذه]] [[ابوذر]] را [[ملاقات]] کردم. به وی گفتم: چه چیزی سبب شد که در این بلاد [[منزل]] بگیری به اینجا [[تبعید]] شوی گفت: در [[شام]] [[آیه]] {{متن قرآن\|وَالَّذِينَ يَكْنِزُونَ الذَّهَبَ وَالْفِضَّةَ}}<ref>«و آنان را که زر و سیم را می‌انبارند» سوره توبه، آیه ۳۴.</ref>را قرائت کردم. [[معاویه]] گفت: این آیه درباره ما نیست، درباره [[اهل کتاب]] است. گفتم: این آیه هم درباره ما و هم درباره آنان است»....<ref>طبری، جامع البیان، ج۶، ص۳۶۱-۳۶۲، ح۱۶۶۸۶، ۱۶۶۸۷ و ۱۶۶۸۹.</ref>.

	در [[تفسیر]] {{متن قرآن\|وَإِذَا قِيلَ لَهُمْ لَا تُفْسِدُوا فِي الْأَرْضِ قَالُوا إِنَّمَا نَحْنُ مُصْلِحُونَ}}<ref>«و چون به ایشان گفته شود در زمین تباهی نورزید می‌گویند جز این نیست که ما مصلحیم» سوره بقره، آیه ۱۱.</ref> از [[سلمان]] [[روایت]] کرده که درباره این آیه گفت: «آنان هنوز نیامده‌اند [چنین افرادی هنوز به وجود ~~نیامده‌اند]»~~<ref>طبری، جامع البیان، ج۱، ص۱۵۹، ح۳۳۸.</ref>.<ref>[[علی اکبر بابایی\|بابایی، علی اکبر]]، [[تاریخ تفسیر قرآن (کتاب)\|تاریخ تفسیر قرآن]]، ص ۱۶۳-۱۶۴.</ref>		در [[تفسیر]] {{متن قرآن\|وَإِذَا قِيلَ لَهُمْ لَا تُفْسِدُوا فِي الْأَرْضِ قَالُوا إِنَّمَا نَحْنُ مُصْلِحُونَ}}<ref>«و چون به ایشان گفته شود در زمین تباهی نورزید می‌گویند جز این نیست که ما مصلحیم» سوره بقره، آیه ۱۱.</ref> از [[سلمان]] [[روایت]] کرده که درباره این آیه گفت: «آنان هنوز نیامده‌اند چنین افرادی هنوز به وجود نیامده‌اند»<ref>طبری، جامع البیان، ج۱، ص۱۵۹، ح۳۳۸.</ref>.<ref>[[علی اکبر بابایی\|بابایی، علی اکبر]]، [[تاریخ تفسیر قرآن (کتاب)\|تاریخ تفسیر قرآن]]، ص ۱۶۳-۱۶۴.</ref>

	== منابع ==		== منابع ==

Msadeq در ‏۱۴ فوریهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۰:۲۵

2022-02-14T10:25:43Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۴ فوریهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۳:۵۵
خط ۳۴:		خط ۳۴:
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

	[[رده:~~ابوالعالیه ریاحی~~]]		[[رده:زید بن وهب جهنی]]
	[[رده:اعلام]]		[[رده:اعلام]]

Msadeq: صفحه‌ای تازه حاوی «{{امامت}}
اين مدخل...» ایجاد کرد

2022-02-14T10:25:25Z

صفحه‌ای تازه حاوی «{{امامت}} <div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">اين مدخل...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

{{امامت}}
<div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">اين مدخل از زیرشاخه‌های بحث '''[[زید بن وهب جهنی]]''' است. "'''[[زید بن وهب جهنی]]'''" از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>
<div style="background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">[[زید بن وهب جهنی در علوم قرآنی]]</div>

==مقدمه==
رجال‌شناسان [[اهل تسنن]] [[ابو سلیمان زید بن وهب جهنی کوفی]] را [[کوفی]] دانسته و گفته‌اند به سوی [[رسول خدا]]{{صل}} کوچ کرد و در بین راه بود که آن [[حضرت]] [[رحلت]] کرد؛ ازاین‌رو، محضر آن حضرت را [[درک]] نکرد. از [[عمر]]، [[عثمان]]، [[[امام]]] علی{{ع}}، [[ابو ذر]]، [[ابن مسعود]]، [[حذیفه]] و غیر آنان [[روایت]] کرده و [[قرآن]] را از ابن مسعود آموخته است<ref>ر.ک: ذهبی، سیر اعلام النبلاء، ج۴، ص۱۹۶، رقم ۷۸؛ ابن حجر، تهذیب التهذیب، ج۳، ص۳۶۸، رقم ۷۸۱.</ref>.

[[ابن حجر]] از [[ابو بکر بن منجویه]] نقل کرده که وی در سال ۹۳ از [[دنیا]] رفته<ref>ابن حجر، تهذیب التهذیب، ج۳، ص۳۶۸، رقم ۷۸۱.</ref>، ولی [[ذهبی]] [[وفات]] او را سال ۸۳ بیان کرده است<ref>ذهبی، سیر اعلام النبلاء، ج۳، ص۱۹۶، رقم ۷۸.</ref>.

[[وثاقت]]: وثاقت وی نزد اهل تسنن مسلّم است؛ زیرا ابن حجر او را از [[راویان]] [[صحاح سته]] معرفی و از جمعی از رجال‌شناسان اهل تسنن مانند [[ابن معین]]، [[ابن سعد]]، [[ابن خراش]] و عجلی [[ثقه]] بودن او را نقل کرده است<ref>ر.ک: ابن حجر، تهذیب التهذیب، ج۳، ص۳۶۸، رقم ۷۸۱.</ref>؛ اما رجال‌شناسان [[شیعه]] درباره وثابت وی نفیا و اثباتا چیزی نگفته‌اند<ref>ر.ک: خویی، معجم رجال الحدیث، ج۷، ص۳۶۰، رقم ۴۸۸۸.</ref>.

[[مذهب]]: [[شیخ طوسی]] او را از [[اصحاب امام علی]]{{ع}} به شمار آورده<ref>رجال الطوسی، ص۴۲، رقم ۶.</ref> و کتابی برای او ذکر کرده که در آن خطبه‌هایی از [[امیر المؤمنین]]{{ع}} که در جمعه‌ها و عیدها بر روی [[منبر]] بیان فرموده‌اند، گردآوری کرده است<ref>ر.ک: خویی، معجم رجال الحدیث، ج۷، ص۳۶۰، رقم ۴۸۸۸.</ref>.

[[برقی]] نیز او را در زمرۀ [[اصحاب امیر المؤمنین]]{{ع}} می‌داند<ref>طوسی، الفهرست، ص۷۲.</ref> و [[صدوق]] [[اعتراض]] او را بر ابو بکر در تصاحب [[خلافت]] روایت کرده است<ref>ر.ک: صدوق، الخصال، ج۲، ص۴۶۵ (ابواب الاثنی عشر، ح۴).</ref>. از ابن سعد نقل شده که از حضور او با [[امام علی]]{{ع}} در جنگ‌های [[زمان]] آن حضرت خبر داده است<ref>ذهبی، سیر اعلام النبلاء، ج۴، ص۱۹۶، رقم ۷۸.</ref>.<ref>[[علی اکبر بابایی|بابایی، علی اکبر]]، [[تاریخ تفسیر قرآن (کتاب)|تاریخ تفسیر قرآن]]، ص ۱۶۲-۱۶۳.</ref>

== دلیل [[مفسر]] بودن ==
در طبقات المفسرین [[سیوطی]] و داوودی نام وی نیامده و هرچند دارای کتاب بوده، ولی کتاب [[تفسیری]] برای وی ذکر نشده است و رجال‌شناسان نیز عنوان [[مفسر]] را در موردش به کار نبرده‌اند؛ اما آقای [[معرفت]] بدون ذکر [[شاهد]] و دلیل او را از [[مفسران]] [[تابعی]] به شمار آورده است<ref>ر.ک: معرفت، التفسیر و المفسرون فی ثوبه القشیب، ج۱، ص۴۰۷.</ref>. دلیلی بر مفسر بودن وی به نظر نمی‌رسد، مگر [[روایات تفسیری]] نقل شده از او در [[تفاسیر شیعه]] و [[سنّی]] که آن‌هم معلوم نیست به مقداری باشد که بتوان براساس آن او را از مفسران دانست <ref>بر اساس برنامه رایانه‌ای معجم فقهی، در کل تفاسیر شیعه و سنی ۵۹ مورد نقل شده است که معلوم است بخشی از آن تکراری و بخشی غیرمربوط‍ به تفسیر می‌باشد از تفسیر تبیان شیخ طوسی و مجمع البیان طبرسی هیچ مورد ذکری گزارش نشده و از تفسیر جامع البیان طبری فقط‍ ۹ مورد گزارش شده است.</ref>.

به آرای تفسیری از وی دست نیافته‌ام اما برخی از روایات تفسیری نقل شده از او چنین است:
از [[حذیفه]] [[روایت]] کرده که گفته است: «[[خدای متعال]] هیچ آیه‌ای را که در آن {{متن قرآن|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا}} وجود دارد، نازل نکرده، مگر علی{{ع}} [[امیر]] و [[شریف]] آن است»<ref>مجلسی، بحار الانوار، ج۳۷، ص۳۳۳.</ref>.

[[طبری]] در [[تفسیر]] {{متن قرآن|فَقَاتِلُوا أَئِمَّةَ الْكُفْرِ}}<ref>«با پیشگامان کفر که به هیچ پیمانی پایبند نیستند کارزار کنید» سوره توبه، آیه ۱۲.</ref> از [[زید بن وهب]] نقل کرده که من در نزد حذیفه بودم، این [[آیه]] را قرائت کردم؛ گفت: با [[اهل]] این آیه هنوز [[جنگ]] نشده است به این آیه تاکنون عمل نشده است»<ref>طبری، جامع البیان، ج۶، ص۳۳۰، ح۱۶۵۴۲، حدیث‌های ۱۶۵۴۱ و ۱۶۵۴۳ نیز نظیر آن است.</ref>.

از وی نقل شده که در عبور از [[ربذه]] [[ابوذر]] را [[ملاقات]] کردم. به وی گفتم: چه چیزی سبب شد که در این بلاد [[منزل]] بگیری [به اینجا [[تبعید]] شوی] گفت: در [[شام]] [[آیه]] {{متن قرآن|وَالَّذِينَ يَكْنِزُونَ الذَّهَبَ وَالْفِضَّةَ}}<ref>«و آنان را که زر و سیم را می‌انبارند» سوره توبه، آیه ۳۴.</ref>را قرائت کردم. [[معاویه]] گفت: این آیه درباره ما نیست، درباره [[اهل کتاب]] است. گفتم: این آیه هم درباره ما و هم درباره آنان است»....<ref>طبری، جامع البیان، ج۶، ص۳۶۱-۳۶۲، ح۱۶۶۸۶، ۱۶۶۸۷ و ۱۶۶۸۹.</ref>.

در [[تفسیر]] {{متن قرآن|وَإِذَا قِيلَ لَهُمْ لَا تُفْسِدُوا فِي الْأَرْضِ قَالُوا إِنَّمَا نَحْنُ مُصْلِحُونَ}}<ref>«و چون به ایشان گفته شود در زمین تباهی نورزید می‌گویند جز این نیست که ما مصلحیم» سوره بقره، آیه ۱۱.</ref> از [[سلمان]] [[روایت]] کرده که درباره این آیه گفت: «آنان هنوز نیامده‌اند [چنین افرادی هنوز به وجود نیامده‌اند]»<ref>طبری، جامع البیان، ج۱، ص۱۵۹، ح۳۳۸.</ref>.<ref>[[علی اکبر بابایی|بابایی، علی اکبر]]، [[تاریخ تفسیر قرآن (کتاب)|تاریخ تفسیر قرآن]]، ص ۱۶۳-۱۶۴.</ref>

== منابع ==
{{منابع}}
# [[پرونده:IM009972.jpg|22px]] [[علی اکبر بابایی|بابایی، علی اکبر]]، [[تاریخ تفسیر قرآن (کتاب)|'''تاریخ تفسیر قرآن''']]
{{پایان منابع}}

== پانویس ==
{{پانویس}}

[[رده:ابوالعالیه ریاحی]]
[[رده:اعلام]]