سازماندهی - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Bahmani در ‏۷ ژانویهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۶:۲۲

2026-01-07T06:22:42Z

نمایش تغییرات

Bahmani در ‏۷ ژانویهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۶:۱۹

2026-01-07T06:19:42Z

نمایش تغییرات

Bahmani: /* منابع */

2026-01-07T05:35:45Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۷ ژانویهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۹:۰۵
خط ۱۸۶:		خط ۱۸۶:
	{{منابع}}		{{منابع}}
	# [[پرونده:10107013.jpg\|22px]] [[محسن عباس‌نژاد\|عباس‌نژاد، محسن]]، [[سیره مدیریتی امام علی (کتاب)\|'''سیره مدیریتی امام علی''']]		# [[پرونده:10107013.jpg\|22px]] [[محسن عباس‌نژاد\|عباس‌نژاد، محسن]]، [[سیره مدیریتی امام علی (کتاب)\|'''سیره مدیریتی امام علی''']]
			# [[پرونده:IM010862.jpg\|22px]] [[عباس شفیعی\|شفیعی، عباس]]، [[اصول مدیریت در نهج البلاغه (کتاب)\|'''اصول مدیریت در نهج البلاغه''']]
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

Jaafari: /* تفویض اختیار */

2025-12-07T07:33:20Z

تفویض اختیار

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۷ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۰۳
خط ۴۹:		خط ۴۹:
	پس از دسته‌بندی کارها باید برای هر قسمت مسؤولی [[انتخاب]] نموده و [[حدود اختیارات]] او را مشخص کرد.		پس از دسته‌بندی کارها باید برای هر قسمت مسؤولی [[انتخاب]] نموده و [[حدود اختیارات]] او را مشخص کرد.
	{{متن حدیث\|وَ اجْعَلْ لِرَأْسِ كُلِّ أَمْرٍ مِنْ أُمُورِكَ رَأْساً مِنْهُمْ لَا يَقْهَرُهُ كَبِيرُهَا وَ لَا يَتَشَتَّتُ عَلَيْهِ كَثِيرُهَا}}<ref>نهج‌البلاغه، نامه ۵۳.</ref>.		{{متن حدیث\|وَ اجْعَلْ لِرَأْسِ كُلِّ أَمْرٍ مِنْ أُمُورِكَ رَأْساً مِنْهُمْ لَا يَقْهَرُهُ كَبِيرُهَا وَ لَا يَتَشَتَّتُ عَلَيْهِ كَثِيرُهَا}}<ref>نهج‌البلاغه، نامه ۵۳.</ref>.
	~~«]ای~~ مالک] باید برای هر نوع کاری از کارهایت، یک [[رئیس]] انتخاب کنی، رئیسی که کارهای مهم، وی را مغلوب و پریشان نسازد و کثرت کارها او را پریشان نکند».		«ای مالک باید برای هر نوع کاری از کارهایت، یک [[رئیس]] انتخاب کنی، رئیسی که کارهای مهم، وی را مغلوب و پریشان نسازد و کثرت کارها او را پریشان نکند».
	اما امام{{ع}} به مالک توصیه می‌کند که انتخاب مسؤول حتما با «[[اختبار]]» صورت پذیرد.		اما امام{{ع}} به مالک توصیه می‌کند که انتخاب مسؤول حتما با «[[اختبار]]» صورت پذیرد.
	«پس در کارهای کارگزارانت دقت کن و آنان را با [[آزمایش]] و [[امتحان]] به کار بگمار و آنان را به میل خود و از روی [[استبداد رأی]]] و بدون [[مشورت]][به کاری نگمار زیرا [[استبداد]] و [[تسلیم]] [[تمایل]] شدن، کانونی از شعبه‌های [[ستم]] و [[خیانت]] است و از میان آنان افرادی را که باتجربه‌تر و پاک‌تر و پیشگام‌تر در اسلامند، برگزین؛ زیرا [[اخلاق]] ایشان بهتر و [[خانواده]] آنها پاک‌تر است و همچنین طمعشان کم‌تر، و در سنجش عواقب کارها بیناترند»<ref>نهج‌البلاغه، نامه ۵۳.</ref>.		«پس در کارهای کارگزارانت دقت کن و آنان را با [[آزمایش]] و [[امتحان]] به کار بگمار و آنان را به میل خود و از روی [[استبداد رأی]] و بدون [[مشورت]] به کاری نگمار زیرا [[استبداد]] و [[تسلیم]] [[تمایل]] شدن، کانونی از شعبه‌های [[ستم]] و [[خیانت]] است و از میان آنان افرادی را که باتجربه‌تر و پاک‌تر و پیشگام‌تر در اسلامند، برگزین؛ زیرا [[اخلاق]] ایشان بهتر و [[خانواده]] آنها پاک‌تر است و همچنین طمعشان کم‌تر، و در سنجش عواقب کارها بیناترند»<ref>نهج‌البلاغه، نامه ۵۳.</ref>.
	برخی از [[مدیران]] به [[کارکنان]] خود [[اعتماد]] نداشته و از واگذاری [[اختیارات]] به آنها نگرانند. این افراد ناچارند تا همه کارها را در نهایت، خود [[مدیریت]] کنند. نتیجه چنین روندی کندی انجام امور و [[محروم]] شدن [[سازمان]] از [[پیشرفت]] و [[تحول]] است؛ چراکه [[وقت]] [[مدیر]] به جای پرداختن به امور کلان سازمان به امور روزمره صرف شده و از [[برنامه‌ریزی]] برای پیشرفت ماند. نیروهای سازمان در چنین شرایطی [[خلاقیت]] و [[اعتماد به نفس]] خود را از دست می‌دهند و همواره برای انجام هر کاری [[منتظر]] تصمیم مدیر ارشد باقی می‌مانند. همچنین تمرکز [[اختیارات]] در مدیر از وی شخصیتی خودرأی و [[مستبد]] می‌سازد و بدین ترتیب [[نابسامانی]] در همه اجزای سازمان راه یافته و آن را از [[رشد]] و [[توسعه]] بازمی‌دارد.		برخی از [[مدیران]] به [[کارکنان]] خود [[اعتماد]] نداشته و از واگذاری [[اختیارات]] به آنها نگرانند. این افراد ناچارند تا همه کارها را در نهایت، خود [[مدیریت]] کنند. نتیجه چنین روندی کندی انجام امور و [[محروم]] شدن [[سازمان]] از [[پیشرفت]] و [[تحول]] است؛ چراکه [[وقت]] [[مدیر]] به جای پرداختن به امور کلان سازمان به امور روزمره صرف شده و از [[برنامه‌ریزی]] برای پیشرفت ماند. نیروهای سازمان در چنین شرایطی [[خلاقیت]] و [[اعتماد به نفس]] خود را از دست می‌دهند و همواره برای انجام هر کاری [[منتظر]] تصمیم مدیر ارشد باقی می‌مانند. همچنین تمرکز [[اختیارات]] در مدیر از وی شخصیتی خودرأی و [[مستبد]] می‌سازد و بدین ترتیب [[نابسامانی]] در همه اجزای سازمان راه یافته و آن را از [[رشد]] و [[توسعه]] بازمی‌دارد.

Jaafari: /* منابع */

2025-12-07T07:32:08Z

منابع

نمایش تغییرات

Jaafari: صفحه‌ای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = امام علی | عنوان مدخل = | مداخل مرتبط = سازماندهی در معارف و سیره علوی | پرسش مرتبط = }} ==تعریف سازماندهی== سازماندهی فرایندی دوره‌ای است که در ابتدای تشکیل سازمان و یا با بروز مسائل جدید در سازمان، به کار گرفته می...» ایجاد کرد

2025-12-07T07:25:45Z

صفحه‌ای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = امام علی | عنوان مدخل = | مداخل مرتبط = سازماندهی در معارف و سیره علوی | پرسش مرتبط = }} ==تعریف سازماندهی== سازماندهی فرایندی دوره‌ای است که در ابتدای تشکیل سازمان و یا با بروز مسائل جدید در سازمان، به کار گرفته می...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

{{مدخل مرتبط
| موضوع مرتبط = امام علی
| عنوان مدخل =
| مداخل مرتبط = [[سازماندهی در معارف و سیره علوی]]
| پرسش مرتبط =
}}

==تعریف سازماندهی==
سازماندهی فرایندی دوره‌ای است که در ابتدای تشکیل [[سازمان]] و یا با بروز مسائل جدید در سازمان، به کار گرفته می‌شود.
در تعریف سازماندهی چنین آورده‌اند:
«سازماندهی مجموعه‌ای از فعالیت‌ها برای رسیدن به هدف‌هایی است که [[وظایف]] هر یک از [[مدیران]] و محدوده اختیاراتی که برای [[سرپرستی]] نیاز دارند، مشخص می‌‌کند و نیز بسترهای مورد نیاز برای [[هماهنگی]] افقی و عمودی را در ساختار [[سازمانی]] برای آنها معین می‌سازد»<ref>koontz، Harold & others: essentials of managemen، p. 134.</ref>.
برخی بر این باورند که «سازماندهی فرآیندی دانست که طی آن [[تقسیم کار]] میان افراد و گروه‌های کاری و ایجاد هماهنگی میان آنها برای کسب اهداف صورت می‌پذیرد»<ref>رضائیان، علی، مبانی سازمان و مدیریت، سمت، تهران، چاپ دهم، ۱۳۷۹، ص۲۷۴.</ref>.
با توجه به تعریف سازماندهی سه مرحله اساسی برای آن ذکر شده است:
#طراحی و تعریف کارها و فعالیت‌های ضروری؛
#دسته‌بندی فعالیت‌ها بر حسب [[مشاغل]] و منصب‌های سازمانی تعریف شده؛
#برقراری رابطه میان مشاغل و منصب‌های سازمانی برای کسب اهداف مشترک<ref>رضائیان، علی، مبانی سازمان و مدیریت، ص۲۷۴.</ref>.
سازمان مجموعه مرکبی است از واحدهای جزئی که هر یک به [[سود]] بقیه عهده‌دار انجام کار معین می‌باشند.
برای رسیدن به اهداف سازمان داشتن امکانات و نیرو به [[تنهایی]] کافی نیست؛ چراکه در صورت سازماندهی نادرست استفاده بهینه از امکانات میسور نخواهد شد و در نتیجه بسیاری از طرح‌ها و برنامه‌های خوب به دلیل سازماندهی نادرست به سرانجام نخواهد رسید.
در مقابل سازماندهی مناسب سبب می‌شود تا کارها به موقع و به [[سهولت]] انجام شوند و فعالیت‌های سازمان روان و با کم‌ترین [[هزینه]] صورت پذیرد.<ref>[[محسن عباس‌نژاد|عباس‌نژاد، محسن]]، [[سیره مدیریتی امام علی (کتاب)|سیره مدیریتی امام علی]]، ص ۲۰۳.</ref>

==عملیات سازماندهی==
بررسی نشان می‌دهد که عملیات سازماندهی نیاز به مراحل ذیل دارد:
# تقسیم کار
# [[تفویض اختیار]]
# سلسله مراتب و [[روابط سازمانی]]
اکنون به بررسی هر یک از موارد فوق در [[سیره مدیریتی امام علی]]{{ع}} می‌پردازیم:
===تقسیم کار===
برای تقسیم کار، مبانی مختلفی چون اهداف، نوع [[وظیفه]]، نوع [[تولید]]، عملیات، منطقه عملیات و ارباب [[رجوع]] یا مشتری وجود دارد.
برای دسته‌بندی کارها، با توجه به اهداف، مجموعه، برنامه‌ها و نوع فعالیت‌ها باید مبنای مناسبی را در نظر گرفت و بر اساس آن [[تقسیم کار]] کرد.
[[امام علی]]{{ع}} در [[عهدنامه مالک اشتر]] [[جامعه]] را به [[طبقات اجتماعی]] مختلف تقسیم می‌کند و هر یک از آنها را بر اساس نوع کار و چگونگی مسؤولیتشان تقسیم‌بندی می‌کند و شرح [[وظایف]] هر یک را بیان می‌فرماید.
«بدان که [[رعیت]] را دسته‌هایی است که کار برخی جز به برخی دیگر [[اصلاح]] نشود و به بعضی دیگر [[بی‌نیازی]] نشاید.
برخی از آنان [[سپاهیان]] [[خدا]] هستند.
برخی از دبیران و نویسندگان عمومی و خصوصی‌اند (که در [[نوشتن]] نامه‌های دولتی یا محرمانه [[انجام وظیفه]] می‌کنند).
برخی [[قضات]] [[دادگستر]].

برخی [[کارگزاران]] با [[انصاف]] و خوش‌رفتار.
برخی [[اهل]] [[جزیه]] و [[خراج]] از [[ذمیان]] و [[مسلمانان]].

برخی از [[بازرگانان]] و [[صنعتگران]].
برخی طبقه پایین و از [[حاجتمندان]] و [[نیازمندان]] [[بینوا]].
[[خداوند]] نصیب هر دسته را معین داشته و حدود [[میزان]] [[واجب]] آن را در کتاب خود یا [[سنت]] پیامبرش بیان نموده است. این پیمانی است از جانب خدا که نزد ما نگهداری شده است»<ref>نهج‌البلاغه، نامه ۵۳.</ref>.

و سپس وظایف هر گروه را برمی‌شمارند به عنوان نمونه درباره [[قوه قضائیه]] می‌فرمایند:
«برای [[قضاوت]] و [[داوری]] میان [[مردم]] از رعیت خود، [[برترین]] آنان را به نظر خویش، برگزین. کسی که کارها (و [[مشکلات]]) بر او دشوار نگردد و او را در تنگنا قرار ندهد و [[ستیز]] خصمان، (دو طرف دعوا) وی را به [[لجاجت]] نکشاند و در [[خطا]] و [[لغزش]] [[پایدار]] و پیش نرود و چون [[حق]] را [[شناخت]] در بازگشت بدان درنماند (و به [[اشتباه]] خود [[اصرار]] نورزد) و نفس او به [[طمع]] مایل نباشد و (برای رسیدن به حق) به اندک شناخت؛ بدون بررسی لازم بسنده نکند و در [[شبهه‌ها]] درنگش از همه بیشتر باشد و [[حجت]] را بیش از همه به کار برد و از رفت‌وآمد مکرر شاکیان کمتر به ستوه آید و در [[آشکار کردن]] کارهای (داوری) شکیباتر باشد. چون حق و [[حکم]] روشن شد در داوری با [[قاطعیت]] بیشتر از همه حکم دهد. از کسانی باشد که [[ستایش]] فراوان وی را به [[خودبینی]] نکشاند و خوش‌آمدگویی و [[فریبکاری]] او را مایل نسازد (و از [[حق]] [[منحرف]] ننماید) و داوران دارای این شرایط، اندک‌اند»<ref>نهج‌البلاغه، نامه ۵۳.</ref>.
[[امام]] درباره کسانی که شورای [[تصمیم‌گیری]] مالک را تشکیل می‌دهند نیز توصیه‌هایی دارند که مشاورین خود را چگونه تعیین کند و از او می‌خواهند که در این زمینه با [[دانشمندان]] [[گفت‌وگو]] کند و از [[مشاوران]] [[ناشایست]] [[پرهیز]] نماید.
امام{{ع}} در [[نامه]] خود به مالک و یا [[مکاتبات]] متعددی که با سایر [[کارگزاران نظام]] داشتند با [[تقسیم کار]] میان ارکان مختلف [[وظایف]] هر یک را به روشنی مشخص می‌نمودند. علی{{ع}} به خوبی می‌دانست تقسیم کار سبب می‌شود تا هر یک از نیروها وظایف خویش را بشناسد. از تراکم فعالیت‌ها در یک بخش و اتلاف [[وقت]] در بخش دیگر جلوگیری شود. همچنین عدم تداخل [[مسؤولیت]] از دیگر [[محاسن]] تقسیم کار است که در نتیجه به هم‌افزایی بهره‌وری مجموعه منجر خواهد شد.<ref>[[محسن عباس‌نژاد|عباس‌نژاد، محسن]]، [[سیره مدیریتی امام علی (کتاب)|سیره مدیریتی امام علی]]، ص ۲۰۵.</ref>

===تفویض اختیار===
پس از دسته‌بندی کارها باید برای هر قسمت مسؤولی [[انتخاب]] نموده و [[حدود اختیارات]] او را مشخص کرد.
{{متن حدیث|وَ اجْعَلْ لِرَأْسِ كُلِّ أَمْرٍ مِنْ أُمُورِكَ رَأْساً مِنْهُمْ لَا يَقْهَرُهُ كَبِيرُهَا وَ لَا يَتَشَتَّتُ عَلَيْهِ كَثِيرُهَا}}<ref>نهج‌البلاغه، نامه ۵۳.</ref>.
«]ای مالک] باید برای هر نوع کاری از کارهایت، یک [[رئیس]] انتخاب کنی، رئیسی که کارهای مهم، وی را مغلوب و پریشان نسازد و کثرت کارها او را پریشان نکند».
اما امام{{ع}} به مالک توصیه می‌کند که انتخاب مسؤول حتما با «[[اختبار]]» صورت پذیرد.
«پس در کارهای کارگزارانت دقت کن و آنان را با [[آزمایش]] و [[امتحان]] به کار بگمار و آنان را به میل خود و از روی [[استبداد رأی]]] و بدون [[مشورت]][به کاری نگمار زیرا [[استبداد]] و [[تسلیم]] [[تمایل]] شدن، کانونی از شعبه‌های [[ستم]] و [[خیانت]] است و از میان آنان افرادی را که باتجربه‌تر و پاک‌تر و پیشگام‌تر در اسلامند، برگزین؛ زیرا [[اخلاق]] ایشان بهتر و [[خانواده]] آنها پاک‌تر است و همچنین طمعشان کم‌تر، و در سنجش عواقب کارها بیناترند»<ref>نهج‌البلاغه، نامه ۵۳.</ref>.
برخی از [[مدیران]] به [[کارکنان]] خود [[اعتماد]] نداشته و از واگذاری [[اختیارات]] به آنها نگرانند. این افراد ناچارند تا همه کارها را در نهایت، خود [[مدیریت]] کنند. نتیجه چنین روندی کندی انجام امور و [[محروم]] شدن [[سازمان]] از [[پیشرفت]] و [[تحول]] است؛ چراکه [[وقت]] [[مدیر]] به جای پرداختن به امور کلان سازمان به امور روزمره صرف شده و از [[برنامه‌ریزی]] برای پیشرفت ماند. نیروهای سازمان در چنین شرایطی [[خلاقیت]] و [[اعتماد به نفس]] خود را از دست می‌دهند و همواره برای انجام هر کاری [[منتظر]] تصمیم مدیر ارشد باقی می‌مانند. همچنین تمرکز [[اختیارات]] در مدیر از وی شخصیتی خودرأی و [[مستبد]] می‌سازد و بدین ترتیب [[نابسامانی]] در همه اجزای سازمان راه یافته و آن را از [[رشد]] و [[توسعه]] بازمی‌دارد.

'''[[حدود اختیارات]]''': از روش [[حضرت امیرالمؤمنین]]{{ع}} استفاده می‌شود که ایشان در [[نصب کارگزاران]] به دو گونه عمل می‌کرد:
#گروهی که آنها را برای مناطق حساس و بزرگ [[انتخاب]] می‌کرد که می‌توان از آنها تعبیر به «[[استاندار]]» نمود.
#گروهی که آنها را برای منطقه‌های کوچک‌تر برمی‌گزید که می‌شود از آنها به «[[فرماندار]]» یا «بخشدار» تعبیر کرد.
البته این دو، غیر از کارگزارانی بودند که حضرت برای جمع‌آوری [[صدقات]] و [[نظارت بر بازار]] انتخاب می‌کرد، کسانی مانند: [[مصعب بن یزید انصاری]]، عامل صدقات [[مدائن]]<ref>حر عاملی، محمد بن حسن، وسائل الشیعه، تحقیق محمد رازی، دار احیاء التراث العربی، بیروت، [بی‌تا]، ج۱۱، ص۱۱۵.</ref> و [[ابن هرمه]]<ref>قاضی نعمان مغربی، ابی حنیفه، دعائم الاسلام، تحقیق آصف بن علی اصغر فیضی، دارالمعارف، مصر، [بی‌تا]، ج۲، ص۵۳۲.</ref>.«روش حضرت معمولا نسبت به گروه اول، بدین‌گونه بود که در هنگام اعزام آنها به منطقه مأموریتشان، برای ایشان دو [[نامه]] می‌نوشت. در یک نامه آنها را به این سمت [[منصوب]] می‌کرد و [[دستورات]] لازم که باید [[رعایت]] کنند و سیاستی را که می‌باید در پیش بگیرند، به آنها یادآوری می‌کرد. نامه دوم را به [[مردم]] آن منطقه می‌نوشت و [[حاکم]] جدید را به آنها معرفی می‌کرد و احیاناً دستوراتی را که به او داده بود، [[تذکر]] می‌داد. این گروه، اختیارات زیادی داشتند. [[برپایی نماز]] [[جمعه]] و [[جماعت]]، [[قضاوت]]، [[فرماندهی لشکر]] و [[اداره امور]] آن منطقه تماماً به عهده آنها بود؛ چنان‌که از [[عهدنامه مالک اشتر]]، این اختیارات تام به خوبی استفاده می‌شود. گرچه آن [[عهدنامه]] منشوری جاویدان و عام است، از مصداق‌های بارز آن، [[مأموریت]] مالک در [[مصر]] است. از این دسته می‌توان [[استانداران]] [[مصر]]، [[بصره]] و [[مدائن]] را نام برد.

حضرت برای [[قیس بن سعد]]، [[محمد بن ابی‌بکر]] و [[مالک اشتر]] در مصر و [[عثمان بن حنیف]] و [[ابن عباس]] در بصره و [[حذیفه]] در مدائن چنین اختیاراتی قابل بودند. احتمالاً [[قثم بن عباس]] در [[مکه]] و [[عبیدالله بن عباس]] در [[یمن]] دارای چنین اختیاراتی بودند. مناطق مهم و حساس در آن [[زمان]] بیش از منطقه‌های مکه، بصره، یمن و مصر نبود؛ زیرا در ابتدا [[مدینه]] و بعد از آن [[کوفه]]، [[مرکز حکومت حضرت]] بود و [[شام]] نیز در کنترل معاویه قرار داشت؛ مناطق فتح شده [[ایران]] نیز از اهمیت زیادی برخوردار نبود، چون از [[مرکز حکومت]] به دور بود و [[مالیات]] آن در بیشتر مناطق در کنترل استان بصره بود. در مورد گروه دوم حضرت افراد را به آن مناطق اعزام می‌کرد و گاهی طی نامه‌ای او را به [[مردم]] معرفی می‌نمود.
[[اختیارات]] این گروه، محدود است؛ گاهی ممکن است حالت [[فرماندهی]] نیروها و [[امامت جمعه]] و [[جماعت]] را داشته باشد و [[قضاوت]] به عهده دیگری باشد و در برخی موارد [[منصب قضاوت]] نیز به عهده آنان است این گروه تابع [[رهبر]] [[مسلمین]] می‌باشند و در محدوده اختیاراتی که در هنگام اعزام به آنها داده شده است، عمل می‌کنند»<ref>ذاکری، سیمای کارگزاران علی{{ع}}، ج۱، ص۹۲-۹۳.</ref>.

'''جلوگیری از [[تداخل وظایف]]''': یکی از مسائلی که باعث از هم پاشیدگی امور است [[دخالت]] [[کارگزاران]] در امور یکدیگر است که علی{{ع}} شدیدا با آن برخورد می‌کرد.
در دورانی که [[سپاهیان]] [[غارتگر]] معاویه به مناطق [[حکومت امیرمؤمنان]]{{ع}} [[حمله]] می‌کردند، [[کمیل بن زیاد]] [[فرماندار]] [[امام]] بر «[[هیت]]» به جای آن‌که در برابر [[دشمن]] بایستد و حوزه [[کارگزاری]] خود را [[حفظ]] کند، از آن منطقه خارج شد و به «[[قرقیسیا]]» که تحت فرماندهی معاویه بود حمله برد و در واقع [[مسؤولیت]] خود را رها کرد و به کاری پرداخت که در حوزه وظایفش نبود و نباید چنان می‌کرد، پس امام{{ع}} نامه‌ای بدو نوشت که جنبه [[توبیخ]] داشت و در آن [[نامه]] او را از این‌گونه امور به شدت [[پرهیز]] داد و فرمود:
«اما بعد، واگذاردن [[آدمی]] آن‌چه را به عهده دارد و عهده‌دار شدن وی کاری را که دیگری باید گزارد، ناتوانی‌ای است آشکار و اندیشه‌ای تباه و نابکار. [[دلیری]] تو در [[غارت]] [[مردم]] [[قرقیسیا]] و رها کردن مرزهایی که تو را بر آن گمارده‌ایم و کسی در آنجا نیست که آن را بپاید، و [[سپاه]] [[دشمن]] را از آن دور نماید، رأیی [[خطا]] و اندیشه‌ای نارسا است»<ref>نهج‌البلاغه، نامه ۶۱.</ref>.

این [[نامه]] بیانگر آن است که علی{{ع}} از [[تداخل وظایف]] [[فرماندهان]] خود جلوگیری می‌کرد و آنها را به انجام [[وظایف]] محوله خویش فرامی‌خواند. در [[منطق]] علی{{ع}} هر کسی موظف است صرفاً در حوزه‌ای که [[اختیارات]] آن به او واگذار شده است فعالیت نماید و [[دخالت]] در مسؤولیت‌های دیگران خارج از اختیارات [[کارگزار]] بوده و نشان از [[سوء]] [[مدیریت]] دارد که باید با آن برخورد کرد.
در [[سازمان]] موفق وظایف افراد به روشنی تعریف شده است و هر یک از [[کارکنان]] به خوبی با وظایف خود آشنا است و در کار دیگری دخالت نمی‌کند. همچنین با بررسی دقیق کارها توسط [[مدیر]] موازی کاری‌ها حذف شده است و هر بخش [[وظیفه]] انحصاری را بر عهده دارد که تنها به انجام آن مشغول است. در نتیجه از هدر رفتن نیروها در موازی کاری و تداخل وظایف و نیز تنش‌های ناشی از آن [[پرهیز]] می‌شود.<ref>[[محسن عباس‌نژاد|عباس‌نژاد، محسن]]، [[سیره مدیریتی امام علی (کتاب)|سیره مدیریتی امام علی]]، ص ۲۰۷.</ref>

== منابع ==
{{منابع}}
# [[پرونده:10107013.jpg|22px]] [[محسن عباس‌نژاد|عباس‌نژاد، محسن]]، [[سیره مدیریتی امام علی (کتاب)|'''سیره مدیریتی امام علی''']]
{{پایان منابع}}

== پانویس ==
{{پانویس}}

[[رده:امام علی]]