سبأ در قرآن - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Bahmani: /* موقعیت جغرافیایی سبأ */

2025-02-09T06:55:00Z

موقعیت جغرافیایی سبأ

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۹ فوریهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۲۵
خط ۳۶:		خط ۳۶:
	برخی با رویکردی اغراق‌آمیز گفته‌اند که سرزمین سبأ عاری از هرگونه [[بیماری]] و حشرات و حیوانات موذی و گزنده بود؛ حتی اگر حشره‌ای در میان [[لباس]] کسی وارد آن سرزمین می‌شد، از بین می‌رفت. <ref> جامع البیان، ج۲۲، ص۵۳؛ مجمع البیان، ج۸، ص۶۰۴ - ۶۰۵؛ بلوغ الارب، ج۱، ص۲۰۷.</ref> وی این ویژگی را سبب [[آیت]] شدن زیستگاه آنان دانسته است. <ref> تفسیر قرطبی، ج۱۴، ص۲۸۴.</ref> شماری از [[مفسران]]، این دیدگاه را نپذیرفته‌اند. <ref> نک: مجمع البیان، ج۸، ص۶۰۴؛ فقه القرآن، ج۲، ص۳۰؛ تفسیر قرطبی، ج۱۴، ص۲۸۴.</ref>		برخی با رویکردی اغراق‌آمیز گفته‌اند که سرزمین سبأ عاری از هرگونه [[بیماری]] و حشرات و حیوانات موذی و گزنده بود؛ حتی اگر حشره‌ای در میان [[لباس]] کسی وارد آن سرزمین می‌شد، از بین می‌رفت. <ref> جامع البیان، ج۲۲، ص۵۳؛ مجمع البیان، ج۸، ص۶۰۴ - ۶۰۵؛ بلوغ الارب، ج۱، ص۲۰۷.</ref> وی این ویژگی را سبب [[آیت]] شدن زیستگاه آنان دانسته است. <ref> تفسیر قرطبی، ج۱۴، ص۲۸۴.</ref> شماری از [[مفسران]]، این دیدگاه را نپذیرفته‌اند. <ref> نک: مجمع البیان، ج۸، ص۶۰۴؛ فقه القرآن، ج۲، ص۳۰؛ تفسیر قرطبی، ج۱۴، ص۲۸۴.</ref>

	[[قرآن کریم]] از دو [[سلسله]] باغ و بوستان پرمحصول یاد می‌کند که در دو سمت راست و چپ زیستگاه سبأ قرار داشتند و آن را نشانه‌ای از [[وحدانیت]]، [[قدرت]] کامل و [[رحمت]] و [[نعمت الهی]] معرفی می‌کند. <ref> مجمع البیان، ج۸، ص۶۰۴؛ المیزان، ج۱۶، ص۳۶۱-۳۶۴.</ref> [[خداوند]] این [[نعمت‌ها]] را در [[اختیار]] [[قوم]] سبأ نهاده بود تا از آن بهره برده، [[شکر]] [[خدا]] را به جای آورند. مفسران در [[تفسیر]] آیت بودن باغ‌ها [[اختلاف]] دارند: باغ‌ها و بوستان‌های سبأ را دارای درختانی بسیار انبوه با میوه‌های فراوان وصف کرده‌اند؛ به گونه‌ای که به گفته [[سدی]] و [[مقاتل]]، اگر کسی سبدی بر سر می‌نهاد و از زیر درختان می‌گذشت، سبد در مدت کوتاهی از میوه پر می‌شد. <ref>جامع البیان، ج۲۲، ص۵۳؛ مجمع البیان، ج۸، ص۶۰۴؛ نهایة الارب، ج۱۵، ص۳۳۳.</ref> برخی آیت بودن باغ‌ها را به همین سبب دانسته‌اند. <ref>نک: تفسیر قرطبی، ج۱۴، ص۲۸۴.</ref> برخی‌ دیگر آن را به شکوفه‌های رنگارنگ و میوه‌های گوناگون یکایک درختان [[تفسیر]] کرده‌اند. <ref>نک: مجمع البیان، ج۸، ص۶۰۴.</ref> بر اساس برخی گزارش‌ها دو باغ بزرگ هر یک به مسافت چند [[روز]] [[راه]] بود و فراوانی درختان و [[درهم]] تنیدگی آنها به گونه‌ای بود که [[آفتاب]] بر [[زمین]] باغ‌ها نمی‌تابید. <ref> تفسیر قمی، ج۲، ص۲۰۰؛ البرهان، ج۴، ص۵۱۴.</ref>		[[قرآن کریم]] از دو [[سلسله]] باغ و بوستان پرمحصول یاد می‌کند که در دو سمت راست و چپ زیستگاه سبأ قرار داشتند و آن را نشانه‌ای از [[وحدانیت]]، [[قدرت]] کامل و [[رحمت]] و [[نعمت الهی]] معرفی می‌کند. <ref> مجمع البیان، ج۸، ص۶۰۴؛ المیزان، ج۱۶، ص۳۶۱-۳۶۴.</ref> [[خداوند]] این [[نعمت‌ها]] را در [[اختیار]] [[قوم]] سبأ نهاده بود تا از آن بهره برده، [[شکر]] [[خدا]] را به جای آورند. مفسران در [[تفسیر]] آیت بودن باغ‌ها [[اختلاف]] دارند: باغ‌ها و بوستان‌های سبأ را دارای درختانی بسیار انبوه با میوه‌های فراوان وصف کرده‌اند؛ به گونه‌ای که به گفته [[سدی]] و [[مقاتل]]، اگر کسی سبدی بر سر می‌نهاد و از زیر درختان می‌گذشت، سبد در مدت کوتاهی از میوه پر می‌شد. <ref>جامع البیان، ج۲۲، ص۵۳؛ مجمع البیان، ج۸، ص۶۰۴؛ نهایة الارب، ج۱۵، ص۳۳۳.</ref> برخی آیت بودن باغ‌ها را به همین سبب دانسته‌اند. <ref>نک: تفسیر قرطبی، ج۱۴، ص۲۸۴.</ref> برخی‌ دیگر آن را به شکوفه‌های رنگارنگ و میوه‌های گوناگون یکایک درختان [[تفسیر]] کرده‌اند. <ref>نک: مجمع البیان، ج۸، ص۶۰۴.</ref> بر اساس برخی گزارش‌ها دو باغ بزرگ هر یک به مسافت چند [[روز]] [[راه]] بود و فراوانی درختان و [[درهم]] تنیدگی آنها به گونه‌ای بود که [[آفتاب]] بر [[زمین]] باغ‌ها نمی‌تابید<ref> تفسیر قمی، ج۲، ص۲۰۰؛ البرهان، ج۴، ص۵۱۴.</ref>.

	سد [[تاریخی]] مأرب در آبادی [[سرزمین]] [[سبأ]] و پیدایش باغ‌های بسیار [[زیبا]] و کشتزارهای پر برکت در دو طرف مسیر رودخانه و قریه‌های آباد و به هم پیوسته این سرزمین نقش اصلی و اساسی داشت. <ref>نک: تمدن اسلام و عرب، ص۹۷-۹۸.</ref> این سد برای مهار آب چشمه‌ها و [[باران]] و سیلاب‌های گسیل‌ شده از کوه‌ها و ذخیره‌سازی آن برای آبیاری دشت‌های پیرامونی ساخته شده بود. <ref>جامع‌البیان، ج۲۲، ص۵۴-۵۵؛ مجمع‌البیان، ج۸، ص۶۰۵.</ref> میان سد و [[شهر]] مأرب جلگه‌ای پهناور، باغ‌هایی بسیار سرسبز و زیبا و کشتزارهایی سرشار از محصول قرار داشتند <ref> تفسیر قمی، ج۲، ص۲۰۰-۲۰۱؛ الروض المعطار، ص۳۰۲؛ الصافی، ج۶، ص۸۹-۹۰.</ref>.<ref>[[علی اسدی\|اسدی، علی]]، [[سبأ / سرزمین (مقاله)\|مقاله «سبأ / سرزمین»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۵ (کتاب)\|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۱۵.</ref>.		سد [[تاریخی]] مأرب در آبادی [[سرزمین]] [[سبأ]] و پیدایش باغ‌های بسیار [[زیبا]] و کشتزارهای پر برکت در دو طرف مسیر رودخانه و قریه‌های آباد و به هم پیوسته این سرزمین نقش اصلی و اساسی داشت. <ref>نک: تمدن اسلام و عرب، ص۹۷-۹۸.</ref> این سد برای مهار آب چشمه‌ها و [[باران]] و سیلاب‌های گسیل‌ شده از کوه‌ها و ذخیره‌سازی آن برای آبیاری دشت‌های پیرامونی ساخته شده بود. <ref>جامع‌البیان، ج۲۲، ص۵۴-۵۵؛ مجمع‌البیان، ج۸، ص۶۰۵.</ref> میان سد و [[شهر]] مأرب جلگه‌ای پهناور، باغ‌هایی بسیار سرسبز و زیبا و کشتزارهایی سرشار از محصول قرار داشتند <ref> تفسیر قمی، ج۲، ص۲۰۰-۲۰۱؛ الروض المعطار، ص۳۰۲؛ الصافی، ج۶، ص۸۹-۹۰.</ref>.<ref>[[علی اسدی\|اسدی، علی]]، [[سبأ / سرزمین (مقاله)\|مقاله «سبأ / سرزمین»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۵ (کتاب)\|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۱۵.</ref>.

			{{متن قرآن\|لَقَدْ كَانَ لِسَبَإٍ فِي مَسْكَنِهِمْ آيَةٌ...}}<ref>«برای (قوم) سبا در مسکن‌هایشان نشانه‌ای (شگرف) وجود داشت: دو باغ از راست و چپ، از روزی پروردگارتان بخورید و او را سپاس گزارید! شهری است پاکیزه و پروردگاری آمرزنده» سوره سبأ، آیه ۱۵.</ref>. از [[آیات قرآنی]] چنین بر می‌آید که [[سبأ]] نام مکانی بوده است برای ذکر مصداق داستان‌های [[حضرت سلیمان]] و هدهد را می‌توان نام برد. در اینکه سبأ [[یمن]] یا منطقه‌ای از آن بوده است شکی نیست. پس به همین [[سادگی]] و ایجاز می‌توان به [[صراحت]] ادعا کرد مساکن [[قوم سبأ]] نیز در یمن و یا منطقه‌ای از آن واقع می‌باشد.

			[[مردم]] سبأ چنانچه گفته‌اند هوشمند و کوشا بوده‌اند [[کشاورزی]] پر رونقی داشته‌اند با مهار آب توسط سد‌ها باغستان‌های پر از میوه داشتند ولی [[ناسپاسی]] شان باعث شد با سیل از بین بروند. در این [[آیه]] خواسته شده در برابر [[نعمت]] [[سپاسگزاری]] کنند و مردم سبأ [[سپاس]] از [[خداوند]] را به لفظ و عمل به [[اثبات]] برسانند<ref>[[محرم فرزانه\|فرزانه، محرم]]، [[اماکن جغرافیایی در قرآن (کتاب)\|اماکن جغرافیایی در قرآن]]، ص ۷۶۲.</ref>.

	== [[شهرها]] و آبادی ها ==		== [[شهرها]] و آبادی ها ==

Bahmani در ‏۹ فوریهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۶:۵۳

2025-02-09T06:53:23Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۹ فوریهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۲۳
خط ۷:		خط ۷:
	}}		}}
	== مقدمه ==		== مقدمه ==
	واژه [[سبأ]] به صورت‌های گوناگون از جمله مهموز <ref>شرح ابن عقیل، ج۲، ص۶۱۴؛ لسان العرب، ج۶، ص۱۳۷؛ التحقیق، ج۵، ص۱۰، «سبأ».</ref> (سبأ)، غیر مهموز<ref> لسان العرب، ج۶، ص۱۳۷؛ مجمع البحرین، ج۲، ص۳۱۷، «سبأ»؛ التحریر و التنویر، ج۱۹، ص۲۴۶.</ref> ([[سبا]])، منصرف (اسم [[مذکر]] برای شخص یا [[سرزمین]]) و غیر منصرف (اسم مؤنث برای [[قبیله]] یا [[شهر]]) <ref>معجم البلدان، ج۳، ص۱۸۱؛ لسان العرب، ج۶، ص۱۳۶؛ المصباح، ص۲۶۵، «سبا».</ref> ضبط شده است.		واژه [[سبأ]] به صورت‌های گوناگون از جمله مهموز<ref>شرح ابن عقیل، ج۲، ص۶۱۴؛ لسان العرب، ج۶، ص۱۳۷؛ التحقیق، ج۵، ص۱۰، «سبأ».</ref> (سبأ)، غیر مهموز<ref> لسان العرب، ج۶، ص۱۳۷؛ مجمع البحرین، ج۲، ص۳۱۷، «سبأ»؛ التحریر و التنویر، ج۱۹، ص۲۴۶.</ref> ([[سبا]])، منصرف (اسم [[مذکر]] برای شخص یا [[سرزمین]]) و غیر منصرف (اسم مؤنث برای [[قبیله]] یا [[شهر]]) <ref>معجم البلدان، ج۳، ص۱۸۱؛ لسان العرب، ج۶، ص۱۳۶؛ المصباح، ص۲۶۵، «سبا».</ref> ضبط شده است.

	درباره ریشه و معنای لغوی سبأ [[اختلاف]] است: برخی آن را از ماده "سبأ" و به معنای خریدن،<ref>العین، ج۷، ص۳۱۵؛ مفردات، ص۲۲۳؛ تاج العروس، ج۱، ص۱۷۰، «سبأ».</ref> کندن پوست <ref>معجم مقاییس اللغه، ج۳، ص۱۳۱، «سبی»؛ لسان العرب، ج۶، ص۱۳۶؛ تاج العروس، ج۱، ص۱۷۰-۱۷۱، «سبأ».</ref>، [[سوزاندن]]،<ref>العین، ج۷، ص۳۱۵؛ معجم مقاییس اللغه، ج۳، ص۱۳۱؛ لسان العرب، ج۶، ص۱۳۶.</ref> [[سوگند]] خوردن <ref>لسان العرب، ج۶، ص۱۳۶؛ تاج العروس، ج۱، ص۱۷۳.</ref> و برخی دیگر از ماده "[[سبی]]" به معنای [[اسیر]] کردن <ref>معجم مقاییس اللغه، ج۳، ص۱۳۰؛ معجم البلدان، ج۳، ص۱۸۱.</ref> دانسته‌اند. براساس معنای دوم، سَبَأ نام نخستین [[عربی]] بود که افرادی را به [[اسارت]] گرفت <ref>السیرة النبویه، ج۱، ص۵؛ البدء والتاریخ، ج۳، ص۱۳۱؛ معجم البلدان، ج۳، ص۱۸۱.</ref> و به سرزمین [[یمن]] آورد. <ref>المفصل، ج۲، ص۲۵۸.</ref>		درباره ریشه و معنای لغوی سبأ [[اختلاف]] است: برخی آن را از ماده "سبأ" و به معنای خریدن،<ref>العین، ج۷، ص۳۱۵؛ مفردات، ص۲۲۳؛ تاج العروس، ج۱، ص۱۷۰، «سبأ».</ref> کندن پوست<ref>معجم مقاییس اللغه، ج۳، ص۱۳۱، «سبی»؛ لسان العرب، ج۶، ص۱۳۶؛ تاج العروس، ج۱، ص۱۷۰-۱۷۱، «سبأ».</ref>، [[سوزاندن]]،<ref>العین، ج۷، ص۳۱۵؛ معجم مقاییس اللغه، ج۳، ص۱۳۱؛ لسان العرب، ج۶، ص۱۳۶.</ref> [[سوگند]] خوردن <ref>لسان العرب، ج۶، ص۱۳۶؛ تاج العروس، ج۱، ص۱۷۳.</ref> و برخی دیگر از ماده "[[سبی]]" به معنای [[اسیر]] کردن<ref>معجم مقاییس اللغه، ج۳، ص۱۳۰؛ معجم البلدان، ج۳، ص۱۸۱.</ref> دانسته‌اند. براساس معنای دوم، سَبَأ نام نخستین [[عربی]] بود که افرادی را به [[اسارت]] گرفت <ref>السیرة النبویه، ج۱، ص۵؛ البدء والتاریخ، ج۳، ص۱۳۱؛ معجم البلدان، ج۳، ص۱۸۱.</ref> و به سرزمین [[یمن]] آورد.<ref>المفصل، ج۲، ص۲۵۸.</ref>

	برخی دیگر سَبَأ را معرّب واژه [[عبری]]<ref>قاموس الکتاب المقدس، ص۴۵۲؛ دایرة المعارف الکتابیه، ج۴، ص۳۲۸.</ref> شبا<ref> قاموس الکتاب المقدس، ص۴۵۲؛ دایرة المعارف الاسلامیه، ج۱۱، ص۱۷۱.</ref> دانسته‌اند. در گزارش‌های [[کتاب مقدس]]، شبا به عنوان نام سرزمین و [[قوم]] سبأ آمده است <ref> کتاب مقدس، مزامیر، ۷۲: ۱۰؛ قاموس کتاب مقدس، ص۴۶۵؛ دایرة المعارف الاسلامیه، ج۱۱، ص۱۶۸.</ref>.		برخی دیگر سَبَأ را معرّب واژه [[عبری]]<ref>قاموس الکتاب المقدس، ص۴۵۲؛ دایرة المعارف الکتابیه، ج۴، ص۳۲۸.</ref> شبا<ref> قاموس الکتاب المقدس، ص۴۵۲؛ دایرة المعارف الاسلامیه، ج۱۱، ص۱۷۱.</ref> دانسته‌اند. در گزارش‌های [[کتاب مقدس]]، شبا به عنوان نام سرزمین و [[قوم]] سبأ آمده است <ref> کتاب مقدس، مزامیر، ۷۲: ۱۰؛ قاموس کتاب مقدس، ص۴۶۵؛ دایرة المعارف الاسلامیه، ج۱۱، ص۱۶۸.</ref>.
خط ۶۰:		خط ۶۰:

	===بنای [[سد مأرب]]===		===بنای [[سد مأرب]]===
	[[سرزمین یمن]] مانند سایر نقاط [[عربستان]] فاقد نهر است و در موسم [[باران]] سیل‌های فراوان به راه می‌افتند و پس از خرابی بسیار، در ریگزارها فرو می‌روند و چون فصل باران تمام می‌شود [[مردم]] دچار خشکی و بی‌آبی می‌گردند از این رو مردم [[سبأ]] به [[فکر]] ساختن سدی افتادند تا سیلاب‌های کوهستان را در مخزن‌های بزرگ و محکم [[ذخیره]] کنند و از آن همه خسارت و ویرانی بازدارند مناسب‌ترین جا برای ساختن سد تنگه میان دو [[کوه]] باقی بود که رودخانه [[عظیم]] اذنه از میان آن دو می‌گذشت [[قوم سبأ]] سد بزرگ و [[تاریخی]] معروف به سد مأرب یا سد عرم را در این تنگه بنا نهادند<ref>عبدالکریم بی‌آزار شیرازی، باستان‌شناسی و جغرافیای تاریخی قصص قرآن، ص۳۳۲.</ref>.<ref>محرم فرزانه\|فرزانه، ~~محرم،~~ اماکن جغرافیایی در قرآن (کتاب)\|اماکن جغرافیایی در ~~قرآن،~~ ص۸۴.</ref>		[[سرزمین یمن]] مانند سایر نقاط [[عربستان]] فاقد نهر است و در موسم [[باران]] سیل‌های فراوان به راه می‌افتند و پس از خرابی بسیار، در ریگزارها فرو می‌روند و چون فصل باران تمام می‌شود [[مردم]] دچار خشکی و بی‌آبی می‌گردند از این رو مردم [[سبأ]] به [[فکر]] ساختن سدی افتادند تا سیلاب‌های کوهستان را در مخزن‌های بزرگ و محکم [[ذخیره]] کنند و از آن همه خسارت و ویرانی بازدارند مناسب‌ترین جا برای ساختن سد تنگه میان دو [[کوه]] باقی بود که رودخانه [[عظیم]] اذنه از میان آن دو می‌گذشت [[قوم سبأ]] سد بزرگ و [[تاریخی]] معروف به سد مأرب یا سد عرم را در این تنگه بنا نهادند<ref>عبدالکریم بی‌آزار شیرازی، باستان‌شناسی و جغرافیای تاریخی قصص قرآن، ص۳۳۲.</ref>.<ref>[[محرم فرزانه\|فرزانه، محرم]]، [[اماکن جغرافیایی در قرآن (کتاب)\|اماکن جغرافیایی در قرآن]]، ص۸۴.</ref>

	===علت ویرانی سد===		===علت ویرانی سد===
	[[قرآن]] علت ویرانی سد مأرب را پس از احداث باغستان‌ها و [[وفور نعمت]] و [[امنیت]]، [[اعراض]] و رویگردانی از [[خدا]] و [[ناسپاسی]] در برابر نعمات [[الهی]] و [[شهوت]] و [[عیاشی]] و [[اختلاف]] و [[تفرقه]]، ذکر می‌کند [[خدای تعالی]] سیل «عرم» را بر آن سد بزرگ گماشت تا آن را ویران ساخت و آب، تمام دشت و باغ‌ها و [[خانه‌ها]] را بگرفت و همه را ویران کرد و پس از چندی آن وادی خرم را به صحرایی خشک و سوزان تبدیل کرد و به جای آن همه درختان میوه و باغ‌های سرسبز، چند درخت اراک و درخت شوره گز و اندکی [[درخت سدر]] به جای ماند و آن بلبلان خوش الحان جای خود را به فغان بومان سپردند<ref>عبدالکریم بی‌آزار شیرازی، باستان‌شناسی و جغرافیای تاریخی قصص قرآن، ص۳۳۳.</ref>.<ref>محرم فرزانه\|فرزانه، ~~محرم،~~ اماکن جغرافیایی در قرآن (کتاب)\|اماکن جغرافیایی در ~~قرآن،~~ ص۸۴.</ref>		[[قرآن]] علت ویرانی سد مأرب را پس از احداث باغستان‌ها و [[وفور نعمت]] و [[امنیت]]، [[اعراض]] و رویگردانی از [[خدا]] و [[ناسپاسی]] در برابر نعمات [[الهی]] و [[شهوت]] و [[عیاشی]] و [[اختلاف]] و [[تفرقه]]، ذکر می‌کند [[خدای تعالی]] سیل «عرم» را بر آن سد بزرگ گماشت تا آن را ویران ساخت و آب، تمام دشت و باغ‌ها و [[خانه‌ها]] را بگرفت و همه را ویران کرد و پس از چندی آن وادی خرم را به صحرایی خشک و سوزان تبدیل کرد و به جای آن همه درختان میوه و باغ‌های سرسبز، چند درخت اراک و درخت شوره گز و اندکی [[درخت سدر]] به جای ماند و آن بلبلان خوش الحان جای خود را به فغان بومان سپردند<ref>عبدالکریم بی‌آزار شیرازی، باستان‌شناسی و جغرافیای تاریخی قصص قرآن، ص۳۳۳.</ref>.<ref>[[محرم فرزانه\|فرزانه، محرم]]، [[اماکن جغرافیایی در قرآن (کتاب)\|اماکن جغرافیایی در قرآن]]، ص۸۴.</ref>

	===قوم سبأ===		===قوم سبأ===
خط ۷۱:		خط ۷۱:
	===مکان جغرافیایی سبأ===		===مکان جغرافیایی سبأ===
	مورخین نوشته‌اند که [[کشور یمن]] پایتختش [[شهر]] سبأ بود<ref>حسین عمادزاده، تاریخ انبیاء، ص۶۱۰.</ref>. به نوشته [[قاموس کتاب مقدس]]: سبأ در [[آفریقا]] در شمالی [[بلاد حبش]] واقع می‌باشد<ref>قاموس کتاب مقدس، ص۴۶۵.</ref> اما بر پایه معجم البلدان سبأ سرزمینی است در [[یمن]]، در سوی جنوب باخترین [[جزیره العرب]] (احتمالاً یمن و حضرموت امروزین) همچنین سبأ را سرزمینی بین [[اردن]] و [[فلسطین]] نیز دانسته‌اند، اما [[گمان]] نخستین درست‌تر می‌نماید<ref>قصص الانبیاء، ص۵۱۱.</ref>.		مورخین نوشته‌اند که [[کشور یمن]] پایتختش [[شهر]] سبأ بود<ref>حسین عمادزاده، تاریخ انبیاء، ص۶۱۰.</ref>. به نوشته [[قاموس کتاب مقدس]]: سبأ در [[آفریقا]] در شمالی [[بلاد حبش]] واقع می‌باشد<ref>قاموس کتاب مقدس، ص۴۶۵.</ref> اما بر پایه معجم البلدان سبأ سرزمینی است در [[یمن]]، در سوی جنوب باخترین [[جزیره العرب]] (احتمالاً یمن و حضرموت امروزین) همچنین سبأ را سرزمینی بین [[اردن]] و [[فلسطین]] نیز دانسته‌اند، اما [[گمان]] نخستین درست‌تر می‌نماید<ref>قصص الانبیاء، ص۵۱۱.</ref>.
	به استناد نوشته برخی [[پژوهشگران]]؛ سبأ: منطقه‌ای واقع در جنوب [[غربی]] [[شبه جزیره عربستان]] در یمن، که نام آن در کتاب‌های [[عهد قدیم]] و [[عربی]] و [[یونانی]] و [[رومی]]، یاد شده و [[تمدن]] درخشانی داشته است<ref>عزیزاله کاسب، تاریخ انبیاء، ص۵۱۱.</ref>. برخی از [[دانشمندان]] گفته‌اند: [[مسکن]] [[قوم سبأ]] [[سرزمین یمن]] فعلی بوده و آن روزگاران بسیار مترقی و پیشرفته بوده است در جانب شرقی [[شهر صنعاء]] پایتخت فعلی یمن به فاصله صد و بیست کیلومتری دشت پهناوری هست که ظاهراً [[سرزمین قوم سبأ]] بوده است. این مورد در [[کتاب قصص قرآن]] تألیف مرحوم [[صدرالدین بلاغی]] نیز [[تأیید]] شده است پس [[سرزمین سبأ]] در جانب شرقی «صنعاء» پایتخت کنونی یمن واقع بوده است.<ref>محرم فرزانه\|فرزانه، ~~محرم،~~ اماکن جغرافیایی در قرآن (کتاب)\|اماکن جغرافیایی در ~~قرآن،~~ ص۸۵.</ref>		به استناد نوشته برخی [[پژوهشگران]]؛ سبأ: منطقه‌ای واقع در جنوب [[غربی]] [[شبه جزیره عربستان]] در یمن، که نام آن در کتاب‌های [[عهد قدیم]] و [[عربی]] و [[یونانی]] و [[رومی]]، یاد شده و [[تمدن]] درخشانی داشته است<ref>عزیزاله کاسب، تاریخ انبیاء، ص۵۱۱.</ref>. برخی از [[دانشمندان]] گفته‌اند: [[مسکن]] [[قوم سبأ]] [[سرزمین یمن]] فعلی بوده و آن روزگاران بسیار مترقی و پیشرفته بوده است در جانب شرقی [[شهر صنعاء]] پایتخت فعلی یمن به فاصله صد و بیست کیلومتری دشت پهناوری هست که ظاهراً [[سرزمین قوم سبأ]] بوده است. این مورد در [[کتاب قصص قرآن]] تألیف مرحوم [[صدرالدین بلاغی]] نیز [[تأیید]] شده است پس [[سرزمین سبأ]] در جانب شرقی «صنعاء» پایتخت کنونی یمن واقع بوده است.<ref>[[محرم فرزانه\|فرزانه، محرم]]، [[اماکن جغرافیایی در قرآن (کتاب)\|اماکن جغرافیایی در قرآن]]، ص۸۵.</ref>

	==جغرافیای [[سبأ]]، در [[سوره مبارکه سبأ]]==		==جغرافیای [[سبأ]]، در [[سوره مبارکه سبأ]]==

Wasity: جایگزینی متن - 'قوم سبأ' به 'قوم سبأ'

2023-07-06T09:58:09Z

جایگزینی متن - 'قوم سبأ' به 'قوم سبأ'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۶ ژوئیهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۳:۲۸
خط ۱۳:		خط ۱۳:
	برخی دیگر سَبَأ را معرّب واژه [[عبری]]<ref>قاموس الکتاب المقدس، ص۴۵۲؛ دایرة المعارف الکتابیه، ج۴، ص۳۲۸.</ref> شبا<ref> قاموس الکتاب المقدس، ص۴۵۲؛ دایرة المعارف الاسلامیه، ج۱۱، ص۱۷۱.</ref> دانسته‌اند. در گزارش‌های [[کتاب مقدس]]، شبا به عنوان نام سرزمین و [[قوم]] سبأ آمده است <ref> کتاب مقدس، مزامیر، ۷۲: ۱۰؛ قاموس کتاب مقدس، ص۴۶۵؛ دایرة المعارف الاسلامیه، ج۱۱، ص۱۶۸.</ref>.		برخی دیگر سَبَأ را معرّب واژه [[عبری]]<ref>قاموس الکتاب المقدس، ص۴۵۲؛ دایرة المعارف الکتابیه، ج۴، ص۳۲۸.</ref> شبا<ref> قاموس الکتاب المقدس، ص۴۵۲؛ دایرة المعارف الاسلامیه، ج۱۱، ص۱۷۱.</ref> دانسته‌اند. در گزارش‌های [[کتاب مقدس]]، شبا به عنوان نام سرزمین و [[قوم]] سبأ آمده است <ref> کتاب مقدس، مزامیر، ۷۲: ۱۰؛ قاموس کتاب مقدس، ص۴۶۵؛ دایرة المعارف الاسلامیه، ج۱۱، ص۱۶۸.</ref>.

	برخی به سبب [[ارتباط]] داستان قوم سبأ با [[حضرت سلیمان]] در [[قرآن]]، احتمال داده‌اند که سبأ از واژگان دخیل باشد که از منابع [[مسیحی]] گرفته شده یا مستقیماً از [[عربستان]] جنوبی آمده باشد. <ref>واژه‌های دخیل، ص۲۴۶.</ref> به هر حال سبأ را نام [[پدر]] عرب‌های یمن <ref>جامع‌البیان، ج۲۲، ص۵۲-۵۳؛ مجمع البیان، ج۸، ص۶۰۴؛ بحارالانوار، ج۷۰، ص۳۳۵.</ref> و نیای نخست [[قوم~~]] [[~~سبأ]]،<ref>تفسیر سمعانی، ج۴، ص۳۲۴؛ بحار الانوار، ج۷۰، ص۳۳۵؛ موسوعة التاریخ الاسلامی، ج۱، ص۹۹.</ref> نام ناحیه‌ای از [[کشور]] [[یمن]] در [[شرق]] صنعاء،<ref>معجم البلدان، ج۳، ص۱۸۱؛ تفسیر قرطبی، ج۱۳، ص۱۸۱؛ التحقیق، ج۵، ص۱۲، «سبأ».</ref> زیستگاه قوم سبأ <ref> جامع البیان، ج۲۲، ص۵۳-۵۴؛ معجم البلدان، ج۳، ص۱۸۱.</ref> و [[سرزمین]] [[ملکه]] [[بلقیس]]<ref>العین، ج۷، ص۳۱۵؛ تاریخ طبری، ج۱، ص۳۴۹؛ لسان العرب، ج۶، ص۱۳۶، «سبأ».</ref> دانسته‌اند.		برخی به سبب [[ارتباط]] داستان قوم سبأ با [[حضرت سلیمان]] در [[قرآن]]، احتمال داده‌اند که سبأ از واژگان دخیل باشد که از منابع [[مسیحی]] گرفته شده یا مستقیماً از [[عربستان]] جنوبی آمده باشد. <ref>واژه‌های دخیل، ص۲۴۶.</ref> به هر حال سبأ را نام [[پدر]] عرب‌های یمن <ref>جامع‌البیان، ج۲۲، ص۵۲-۵۳؛ مجمع البیان، ج۸، ص۶۰۴؛ بحارالانوار، ج۷۰، ص۳۳۵.</ref> و نیای نخست [[قوم سبأ]]،<ref>تفسیر سمعانی، ج۴، ص۳۲۴؛ بحار الانوار، ج۷۰، ص۳۳۵؛ موسوعة التاریخ الاسلامی، ج۱، ص۹۹.</ref> نام ناحیه‌ای از [[کشور]] [[یمن]] در [[شرق]] صنعاء،<ref>معجم البلدان، ج۳، ص۱۸۱؛ تفسیر قرطبی، ج۱۳، ص۱۸۱؛ التحقیق، ج۵، ص۱۲، «سبأ».</ref> زیستگاه قوم سبأ <ref> جامع البیان، ج۲۲، ص۵۳-۵۴؛ معجم البلدان، ج۳، ص۱۸۱.</ref> و [[سرزمین]] [[ملکه]] [[بلقیس]]<ref>العین، ج۷، ص۳۱۵؛ تاریخ طبری، ج۱، ص۳۴۹؛ لسان العرب، ج۶، ص۱۳۶، «سبأ».</ref> دانسته‌اند.

	یکی از [[سوره‌های قرآن]] نیز به سبب بیان سرگذشت قوم سبأ، به این نام خوانده می‌شود. نتیجه اینکه سبأ در آغاز نام یک شخص بود و به مرور نسلی‌ از وی پدید آمد و به نام قوم سبأ خوانده شد؛ همچنین زیستگاه، [[پادشاهان]] و سوره‌ای که سرگذشت آنان را بیان کرده، با این نام اشتهار یافتند. <ref>نک: البدایة و النهایه، ج۲، ص۱۹۱-۱۹۲؛ عمدة القاری، ج۱۹، ص۱۲۷-۱۲۸؛ الدرالمنثور، ج۵، ص۲۳۱.</ref>		یکی از [[سوره‌های قرآن]] نیز به سبب بیان سرگذشت قوم سبأ، به این نام خوانده می‌شود. نتیجه اینکه سبأ در آغاز نام یک شخص بود و به مرور نسلی‌ از وی پدید آمد و به نام قوم سبأ خوانده شد؛ همچنین زیستگاه، [[پادشاهان]] و سوره‌ای که سرگذشت آنان را بیان کرده، با این نام اشتهار یافتند. <ref>نک: البدایة و النهایه، ج۲، ص۱۹۱-۱۹۲؛ عمدة القاری، ج۱۹، ص۱۲۷-۱۲۸؛ الدرالمنثور، ج۵، ص۲۳۱.</ref>

Jaafari: /* منابع */

2023-01-05T10:02:49Z

منابع

نمایش تغییرات

Jaafari: /* منابع */

2023-01-05T10:00:16Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۵ ژانویهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۳:۳۰
خط ۱۰۱:		خط ۱۰۱:
	# [[پرونده:IM010430.jpg\|22px]] [[محرم فرزانه\|فرزانه، محرم]]، [[اماکن جغرافیایی در قرآن (کتاب)\|'''اماکن جغرافیایی در قرآن''']]		# [[پرونده:IM010430.jpg\|22px]] [[محرم فرزانه\|فرزانه، محرم]]، [[اماکن جغرافیایی در قرآن (کتاب)\|'''اماکن جغرافیایی در قرآن''']]
	# [[پرونده:IM010435.jpg\|22px]] [[محمد حسن عرب\|عرب، محمد حسن]]، [[دانشنامه اماکن جغرافیایی قرآن مجید (کتاب)\|'''دانشنامه اماکن جغرافیایی قرآن مجید''']]		# [[پرونده:IM010435.jpg\|22px]] [[محمد حسن عرب\|عرب، محمد حسن]]، [[دانشنامه اماکن جغرافیایی قرآن مجید (کتاب)\|'''دانشنامه اماکن جغرافیایی قرآن مجید''']]
			# [[پرونده:1100842.jpg\|22px]] [[ناصر مکارم شیرازی\|مکارم شیرازی، ناصر]]، [[قصه‌های قرآن (کتاب)\|'''قصه‌های قرآن''']]
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

Wasity: جایگزینی متن - '، -' به ' -'

2022-11-27T11:01:26Z

جایگزینی متن - '، -' به ' -'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۷ نوامبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۴:۳۱
خط ۸۲:		خط ۸۲:
	بعضی سبأ را، نام [[سرزمین یمن]]، یا منطقه‌ای از آن دانسته‌اند. ظاهر [[قرآن مجید]]، در داستان [[سلیمان]]{{ع}} و هدهد، در [[سوره نمل]]، نیز نشان می‌دهد؛ که سبأ نام مکانی بوده است؛ آنجا که می‌گوید: {{متن قرآن\|وَجِئْتُكَ مِنْ سَبَإٍ بِنَبَإٍ يَقِينٍ}}<ref>«و برای تو از (سرزمین) سبا خبر بی‌گمانی آورده‌ام» سوره نمل، آیه ۲۲.</ref> در حالی که ظاهر [[آیه]] مورد بحث، این است که سبأ قومی بوده‌اند؛ که در آن منطقه می‌زیسته‌اند؛ زیرا ضمیر جمع [[مذکر]] هم به آنها باز گشته است؛ ولی منافاتی میان این دو [[تفسیر]] نیست؛ زیرا ممکن است سبأ در ابتدا نام کسی بوده، سپس تمام [[فرزندان]] و [[قوم]] او به آن نام نامیده شده‌اند و بعد این اسم، به [[سرزمین]] آنها نیز منتقل گردیده»<ref>ناصر مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ج۱۸، ص۵۶.</ref>.		بعضی سبأ را، نام [[سرزمین یمن]]، یا منطقه‌ای از آن دانسته‌اند. ظاهر [[قرآن مجید]]، در داستان [[سلیمان]]{{ع}} و هدهد، در [[سوره نمل]]، نیز نشان می‌دهد؛ که سبأ نام مکانی بوده است؛ آنجا که می‌گوید: {{متن قرآن\|وَجِئْتُكَ مِنْ سَبَإٍ بِنَبَإٍ يَقِينٍ}}<ref>«و برای تو از (سرزمین) سبا خبر بی‌گمانی آورده‌ام» سوره نمل، آیه ۲۲.</ref> در حالی که ظاهر [[آیه]] مورد بحث، این است که سبأ قومی بوده‌اند؛ که در آن منطقه می‌زیسته‌اند؛ زیرا ضمیر جمع [[مذکر]] هم به آنها باز گشته است؛ ولی منافاتی میان این دو [[تفسیر]] نیست؛ زیرا ممکن است سبأ در ابتدا نام کسی بوده، سپس تمام [[فرزندان]] و [[قوم]] او به آن نام نامیده شده‌اند و بعد این اسم، به [[سرزمین]] آنها نیز منتقل گردیده»<ref>ناصر مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ج۱۸، ص۵۶.</ref>.

	برخی پژوهشگران می‌نویسند: «سبأ، نام شهری، به مسافت سه [[منزل]]، از [[صنعا]] [[یمن]] و [[مردم]] آنجا را سبایی می‌نامند و در [[تورات]] - کتاب [[ملوک]] - این نام را شبا Shaba بیان کرده‌اند، [[سد مأرب]] اطراف آنجا را سبز و خرم کرده بود. برخی [[گمان]] کرده‌اند؛ که در [[مشرق]]، یمن جایی نزدیک به حضرموت کنونی بود. [[ملکه بلقیس]]<ref>لفظ بلقیس در قرآن نیامده، بلکه از واژه {{متن قرآن\|امْرَأَةً}} از او یاد شده.</ref>، که در [[قرآن]] ذکر شده، معاصر [[سلیمان]]{{ع}} بود. و به موجب تورات کتاب اول [[پادشاهان]]، باب ~~دهم،~~ - او - یعنی [[ملکه سبأ]] به حضور سلیمان رسید.»..<ref>عباس مهرین شوشتری، فرهنگ قرآن</ref>		برخی پژوهشگران می‌نویسند: «سبأ، نام شهری، به مسافت سه [[منزل]]، از [[صنعا]] [[یمن]] و [[مردم]] آنجا را سبایی می‌نامند و در [[تورات]] - کتاب [[ملوک]] - این نام را شبا Shaba بیان کرده‌اند، [[سد مأرب]] اطراف آنجا را سبز و خرم کرده بود. برخی [[گمان]] کرده‌اند؛ که در [[مشرق]]، یمن جایی نزدیک به حضرموت کنونی بود. [[ملکه بلقیس]]<ref>لفظ بلقیس در قرآن نیامده، بلکه از واژه {{متن قرآن\|امْرَأَةً}} از او یاد شده.</ref>، که در [[قرآن]] ذکر شده، معاصر [[سلیمان]]{{ع}} بود. و به موجب تورات کتاب اول [[پادشاهان]]، باب دهم - او - یعنی [[ملکه سبأ]] به حضور سلیمان رسید.»..<ref>عباس مهرین شوشتری، فرهنگ قرآن</ref>

	برخی از نویسندگان، نیز در زیر واژه سبأ می‌نویسند<ref>علی اکبر قرشی، قاموس قرآن</ref>: «ناگفته نماند، [[مسکن]] [[قوم سبأ]]، [[سرزمین یمن]] فعلی بوده و آن روزگاران، بسیار مترقی و پیشرفته بوده است، در جانب شرقی صنعا پایتخت فعلی یمن [شمالی] به فاصله صد و بیست کیلومتر، دشت پهناوری است، که ظاهراً [[سرزمین سبأ]] بوده است. در کاوش‌های [[علما]]، آثار بسیاری از آنجا به دست آمده؛ که نشان دهنده یک [[تمدن]] [[عظیم]]، در روزگارهای گذشته است».		برخی از نویسندگان، نیز در زیر واژه سبأ می‌نویسند<ref>علی اکبر قرشی، قاموس قرآن</ref>: «ناگفته نماند، [[مسکن]] [[قوم سبأ]]، [[سرزمین یمن]] فعلی بوده و آن روزگاران، بسیار مترقی و پیشرفته بوده است، در جانب شرقی صنعا پایتخت فعلی یمن [شمالی] به فاصله صد و بیست کیلومتر، دشت پهناوری است، که ظاهراً [[سرزمین سبأ]] بوده است. در کاوش‌های [[علما]]، آثار بسیاری از آنجا به دست آمده؛ که نشان دهنده یک [[تمدن]] [[عظیم]]، در روزگارهای گذشته است».

Wasity: جایگزینی متن - 'شبه جزیره عربستان' به 'شبه جزیره عربستان'

2022-10-17T19:36:25Z

جایگزینی متن - 'شبه جزیره عربستان' به 'شبه جزیره عربستان'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۷ اکتبر ۲۰۲۲، ساعت ۲۳:۰۶
خط ۷۱:		خط ۷۱:
	===مکان جغرافیایی سبأ===		===مکان جغرافیایی سبأ===
	مورخین نوشته‌اند که [[کشور یمن]] پایتختش [[شهر]] سبأ بود<ref>حسین عمادزاده، تاریخ انبیاء، ص۶۱۰.</ref>. به نوشته [[قاموس کتاب مقدس]]: سبأ در [[آفریقا]] در شمالی [[بلاد حبش]] واقع می‌باشد<ref>قاموس کتاب مقدس، ص۴۶۵.</ref> اما بر پایه معجم البلدان سبأ سرزمینی است در [[یمن]]، در سوی جنوب باخترین [[جزیره العرب]] (احتمالاً یمن و حضرموت امروزین) همچنین سبأ را سرزمینی بین [[اردن]] و [[فلسطین]] نیز دانسته‌اند، اما [[گمان]] نخستین درست‌تر می‌نماید<ref>قصص الانبیاء، ص۵۱۱.</ref>.		مورخین نوشته‌اند که [[کشور یمن]] پایتختش [[شهر]] سبأ بود<ref>حسین عمادزاده، تاریخ انبیاء، ص۶۱۰.</ref>. به نوشته [[قاموس کتاب مقدس]]: سبأ در [[آفریقا]] در شمالی [[بلاد حبش]] واقع می‌باشد<ref>قاموس کتاب مقدس، ص۴۶۵.</ref> اما بر پایه معجم البلدان سبأ سرزمینی است در [[یمن]]، در سوی جنوب باخترین [[جزیره العرب]] (احتمالاً یمن و حضرموت امروزین) همچنین سبأ را سرزمینی بین [[اردن]] و [[فلسطین]] نیز دانسته‌اند، اما [[گمان]] نخستین درست‌تر می‌نماید<ref>قصص الانبیاء، ص۵۱۱.</ref>.
	به استناد نوشته برخی [[پژوهشگران]]؛ سبأ: منطقه‌ای واقع در جنوب [[غربی]] ~~شبه~~ [[جزیره عربستان]] در یمن، که نام آن در کتاب‌های [[عهد قدیم]] و [[عربی]] و [[یونانی]] و [[رومی]]، یاد شده و [[تمدن]] درخشانی داشته است<ref>عزیزاله کاسب، تاریخ انبیاء، ص۵۱۱.</ref>. برخی از [[دانشمندان]] گفته‌اند: [[مسکن]] [[قوم سبأ]] [[سرزمین یمن]] فعلی بوده و آن روزگاران بسیار مترقی و پیشرفته بوده است در جانب شرقی [[شهر صنعاء]] پایتخت فعلی یمن به فاصله صد و بیست کیلومتری دشت پهناوری هست که ظاهراً [[سرزمین قوم سبأ]] بوده است. این مورد در [[کتاب قصص قرآن]] تألیف مرحوم [[صدرالدین بلاغی]] نیز [[تأیید]] شده است پس [[سرزمین سبأ]] در جانب شرقی «صنعاء» پایتخت کنونی یمن واقع بوده است.<ref>محرم فرزانه\|فرزانه، محرم، اماکن جغرافیایی در قرآن (کتاب)\|اماکن جغرافیایی در قرآن، ص۸۵.</ref>		به استناد نوشته برخی [[پژوهشگران]]؛ سبأ: منطقه‌ای واقع در جنوب [[غربی]] [[شبه جزیره عربستان]] در یمن، که نام آن در کتاب‌های [[عهد قدیم]] و [[عربی]] و [[یونانی]] و [[رومی]]، یاد شده و [[تمدن]] درخشانی داشته است<ref>عزیزاله کاسب، تاریخ انبیاء، ص۵۱۱.</ref>. برخی از [[دانشمندان]] گفته‌اند: [[مسکن]] [[قوم سبأ]] [[سرزمین یمن]] فعلی بوده و آن روزگاران بسیار مترقی و پیشرفته بوده است در جانب شرقی [[شهر صنعاء]] پایتخت فعلی یمن به فاصله صد و بیست کیلومتری دشت پهناوری هست که ظاهراً [[سرزمین قوم سبأ]] بوده است. این مورد در [[کتاب قصص قرآن]] تألیف مرحوم [[صدرالدین بلاغی]] نیز [[تأیید]] شده است پس [[سرزمین سبأ]] در جانب شرقی «صنعاء» پایتخت کنونی یمن واقع بوده است.<ref>محرم فرزانه\|فرزانه، محرم، اماکن جغرافیایی در قرآن (کتاب)\|اماکن جغرافیایی در قرآن، ص۸۵.</ref>

	==جغرافیای [[سبأ]]، در [[سوره مبارکه سبأ]]==		==جغرافیای [[سبأ]]، در [[سوره مبارکه سبأ]]==

Wasity: جایگزینی متن - 'ضمیر' به 'ضمیر'

2022-09-27T06:58:33Z

جایگزینی متن - 'ضمیر' به 'ضمیر'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۷ سپتامبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۰:۲۸
خط ۳۰:		خط ۳۰:
	[[قرآن کریم]] از زیستگاه سبأ با عنوان شهر و دیاری دل‌پسند و [[نیکو]] یاد کرده است: {{متن قرآن\|لَقَدْ كَانَ لِسَبَإٍ فِي مَسْكَنِهِمْ آيَةٌ جَنَّتَانِ عَنْ يَمِينٍ وَشِمَالٍ كُلُوا مِنْ رِزْقِ رَبِّكُمْ وَاشْكُرُوا لَهُ بَلْدَةٌ طَيِّبَةٌ وَرَبٌّ غَفُورٌ}}<ref>«برای (قوم) سبا در مسکن‌هایشان نشانه‌ای (شگرف) وجود داشت: دو باغ از راست و چپ، از روزی پروردگارتان بخورید و او را سپاس گزارید! شهری است پاکیزه و پروردگاری آمرزنده» سوره سبأ، آیه ۱۵.</ref>		[[قرآن کریم]] از زیستگاه سبأ با عنوان شهر و دیاری دل‌پسند و [[نیکو]] یاد کرده است: {{متن قرآن\|لَقَدْ كَانَ لِسَبَإٍ فِي مَسْكَنِهِمْ آيَةٌ جَنَّتَانِ عَنْ يَمِينٍ وَشِمَالٍ كُلُوا مِنْ رِزْقِ رَبِّكُمْ وَاشْكُرُوا لَهُ بَلْدَةٌ طَيِّبَةٌ وَرَبٌّ غَفُورٌ}}<ref>«برای (قوم) سبا در مسکن‌هایشان نشانه‌ای (شگرف) وجود داشت: دو باغ از راست و چپ، از روزی پروردگارتان بخورید و او را سپاس گزارید! شهری است پاکیزه و پروردگاری آمرزنده» سوره سبأ، آیه ۱۵.</ref>

	برخی [[مفسران]]، سبأ را نام سرزمین یمن <ref> نک: تفسیر سمعانی، ج۴، ص۳۲۵؛ زادالمسیر، ج۶، ص۶۳.</ref> یا منطقه‌ای از آن <ref>التفسیر الکبیر، ج۲۴، ص۱۹۰؛ زادالمسیر، ج۶، ص۶۳.</ref> و بیشتر آنان، مراد از آن را [[قوم]] سبأ دانسته‌اند. <ref>جامع البیان، ج۲۲، ص۵۲؛ مجمع البیان، ج۸، ص۶۰۴؛ زادالمسیر، ج۶، ص۲۲۹.</ref>. ظاهر [[آیه]]، به ویژه [[ضمیر]] جمع [[مذکر]] "هم" در {{متن قرآن\|مَسْكَنِهِمْ}} مؤید دیدگاه غالب است.		برخی [[مفسران]]، سبأ را نام سرزمین یمن <ref> نک: تفسیر سمعانی، ج۴، ص۳۲۵؛ زادالمسیر، ج۶، ص۶۳.</ref> یا منطقه‌ای از آن <ref>التفسیر الکبیر، ج۲۴، ص۱۹۰؛ زادالمسیر، ج۶، ص۶۳.</ref> و بیشتر آنان، مراد از آن را [[قوم]] سبأ دانسته‌اند. <ref>جامع البیان، ج۲۲، ص۵۲؛ مجمع البیان، ج۸، ص۶۰۴؛ زادالمسیر، ج۶، ص۲۲۹.</ref>. ظاهر [[آیه]]، به ویژه ضمیر جمع [[مذکر]] "هم" در {{متن قرآن\|مَسْكَنِهِمْ}} مؤید دیدگاه غالب است.

	در گزارش‌های تاریخی <ref>البدء والتاریخ، ج۳، ص۱۳۲؛ مروج الذهب، ج۲، ص۱۹۳-۱۹۴.</ref> و [[تفسیری]] و اغلب معطوف به وصف [[قرآنی]] {{متن قرآن\|بَلْدَةٌ طَيِّبَةٌ}}، [[سرزمین]] [[سبأ]] از مناطق شگفت‌انگیز [[دنیا]]،<ref> تمدن اسلام و عرب، ص۹۷.</ref> بسیار آباد و حاصل‌خیز، <ref>مجمع البیان، ج۸، ص۲۸۴؛ تفسیر قرطبی، ج۱۴، ص۲۸۴.</ref> دارای آبی فراوان و گوارا و هوایی سالم و لطیف <ref> بلوغ الارب، ج۱، ص۲۰۷.</ref> معرفی شده است.		در گزارش‌های تاریخی <ref>البدء والتاریخ، ج۳، ص۱۳۲؛ مروج الذهب، ج۲، ص۱۹۳-۱۹۴.</ref> و [[تفسیری]] و اغلب معطوف به وصف [[قرآنی]] {{متن قرآن\|بَلْدَةٌ طَيِّبَةٌ}}، [[سرزمین]] [[سبأ]] از مناطق شگفت‌انگیز [[دنیا]]،<ref> تمدن اسلام و عرب، ص۹۷.</ref> بسیار آباد و حاصل‌خیز، <ref>مجمع البیان، ج۸، ص۲۸۴؛ تفسیر قرطبی، ج۱۴، ص۲۸۴.</ref> دارای آبی فراوان و گوارا و هوایی سالم و لطیف <ref> بلوغ الارب، ج۱، ص۲۰۷.</ref> معرفی شده است.
خط ۸۰:		خط ۸۰:
	[[تفسیر نمونه]]، در مورد سبأ، چنین بیان می‌نماید: «در این که سبأ بر وزن سبد نام کیست و چیست، در میان [[مورخان]] [[گفتگو]] است؛ ولی معروف این است، که سبأ نام [[پدر]] [[اعراب]] [[یمن]] است و طبق روایتی، که از [[پیامبر گرامی اسلام]]{{صل}} نقل شده: مردی بود به نام سبأ که ده فرزند از او متولد شد و از هر کدام از آنها قبیله‌ای، از [[قبایل عرب]] آن سامان به وجود آمدند.		[[تفسیر نمونه]]، در مورد سبأ، چنین بیان می‌نماید: «در این که سبأ بر وزن سبد نام کیست و چیست، در میان [[مورخان]] [[گفتگو]] است؛ ولی معروف این است، که سبأ نام [[پدر]] [[اعراب]] [[یمن]] است و طبق روایتی، که از [[پیامبر گرامی اسلام]]{{صل}} نقل شده: مردی بود به نام سبأ که ده فرزند از او متولد شد و از هر کدام از آنها قبیله‌ای، از [[قبایل عرب]] آن سامان به وجود آمدند.

	بعضی سبأ را، نام [[سرزمین یمن]]، یا منطقه‌ای از آن دانسته‌اند. ظاهر [[قرآن مجید]]، در داستان [[سلیمان]]{{ع}} و هدهد، در [[سوره نمل]]، نیز نشان می‌دهد؛ که سبأ نام مکانی بوده است؛ آنجا که می‌گوید: {{متن قرآن\|وَجِئْتُكَ مِنْ سَبَإٍ بِنَبَإٍ يَقِينٍ}}<ref>«و برای تو از (سرزمین) سبا خبر بی‌گمانی آورده‌ام» سوره نمل، آیه ۲۲.</ref> در حالی که ظاهر [[آیه]] مورد بحث، این است که سبأ قومی بوده‌اند؛ که در آن منطقه می‌زیسته‌اند؛ زیرا [[ضمیر]] جمع [[مذکر]] هم به آنها باز گشته است؛ ولی منافاتی میان این دو [[تفسیر]] نیست؛ زیرا ممکن است سبأ در ابتدا نام کسی بوده، سپس تمام [[فرزندان]] و [[قوم]] او به آن نام نامیده شده‌اند و بعد این اسم، به [[سرزمین]] آنها نیز منتقل گردیده»<ref>ناصر مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ج۱۸، ص۵۶.</ref>.		بعضی سبأ را، نام [[سرزمین یمن]]، یا منطقه‌ای از آن دانسته‌اند. ظاهر [[قرآن مجید]]، در داستان [[سلیمان]]{{ع}} و هدهد، در [[سوره نمل]]، نیز نشان می‌دهد؛ که سبأ نام مکانی بوده است؛ آنجا که می‌گوید: {{متن قرآن\|وَجِئْتُكَ مِنْ سَبَإٍ بِنَبَإٍ يَقِينٍ}}<ref>«و برای تو از (سرزمین) سبا خبر بی‌گمانی آورده‌ام» سوره نمل، آیه ۲۲.</ref> در حالی که ظاهر [[آیه]] مورد بحث، این است که سبأ قومی بوده‌اند؛ که در آن منطقه می‌زیسته‌اند؛ زیرا ضمیر جمع [[مذکر]] هم به آنها باز گشته است؛ ولی منافاتی میان این دو [[تفسیر]] نیست؛ زیرا ممکن است سبأ در ابتدا نام کسی بوده، سپس تمام [[فرزندان]] و [[قوم]] او به آن نام نامیده شده‌اند و بعد این اسم، به [[سرزمین]] آنها نیز منتقل گردیده»<ref>ناصر مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ج۱۸، ص۵۶.</ref>.

	برخی پژوهشگران می‌نویسند: «سبأ، نام شهری، به مسافت سه [[منزل]]، از [[صنعا]] [[یمن]] و [[مردم]] آنجا را سبایی می‌نامند و در [[تورات]] - کتاب [[ملوک]] - این نام را شبا Shaba بیان کرده‌اند، [[سد مأرب]] اطراف آنجا را سبز و خرم کرده بود. برخی [[گمان]] کرده‌اند؛ که در [[مشرق]]، یمن جایی نزدیک به حضرموت کنونی بود. [[ملکه بلقیس]]<ref>لفظ بلقیس در قرآن نیامده، بلکه از واژه {{متن قرآن\|امْرَأَةً}} از او یاد شده.</ref>، که در [[قرآن]] ذکر شده، معاصر [[سلیمان]]{{ع}} بود. و به موجب تورات کتاب اول [[پادشاهان]]، باب دهم، - او - یعنی [[ملکه سبأ]] به حضور سلیمان رسید.»..<ref>عباس مهرین شوشتری، فرهنگ قرآن</ref>		برخی پژوهشگران می‌نویسند: «سبأ، نام شهری، به مسافت سه [[منزل]]، از [[صنعا]] [[یمن]] و [[مردم]] آنجا را سبایی می‌نامند و در [[تورات]] - کتاب [[ملوک]] - این نام را شبا Shaba بیان کرده‌اند، [[سد مأرب]] اطراف آنجا را سبز و خرم کرده بود. برخی [[گمان]] کرده‌اند؛ که در [[مشرق]]، یمن جایی نزدیک به حضرموت کنونی بود. [[ملکه بلقیس]]<ref>لفظ بلقیس در قرآن نیامده، بلکه از واژه {{متن قرآن\|امْرَأَةً}} از او یاد شده.</ref>، که در [[قرآن]] ذکر شده، معاصر [[سلیمان]]{{ع}} بود. و به موجب تورات کتاب اول [[پادشاهان]]، باب دهم، - او - یعنی [[ملکه سبأ]] به حضور سلیمان رسید.»..<ref>عباس مهرین شوشتری، فرهنگ قرآن</ref>

Wasity: جایگزینی متن - 'احداث' به 'احداث'

2022-09-26T17:54:48Z

جایگزینی متن - 'احداث' به 'احداث'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۶ سپتامبر ۲۰۲۲، ساعت ۲۱:۲۴
خط ۶۳:		خط ۶۳:

	===علت ویرانی سد===		===علت ویرانی سد===
	[[قرآن]] علت ویرانی سد مأرب را پس از [[احداث]] باغستان‌ها و [[وفور نعمت]] و [[امنیت]]، [[اعراض]] و رویگردانی از [[خدا]] و [[ناسپاسی]] در برابر نعمات [[الهی]] و [[شهوت]] و [[عیاشی]] و [[اختلاف]] و [[تفرقه]]، ذکر می‌کند [[خدای تعالی]] سیل «عرم» را بر آن سد بزرگ گماشت تا آن را ویران ساخت و آب، تمام دشت و باغ‌ها و [[خانه‌ها]] را بگرفت و همه را ویران کرد و پس از چندی آن وادی خرم را به صحرایی خشک و سوزان تبدیل کرد و به جای آن همه درختان میوه و باغ‌های سرسبز، چند درخت اراک و درخت شوره گز و اندکی [[درخت سدر]] به جای ماند و آن بلبلان خوش الحان جای خود را به فغان بومان سپردند<ref>عبدالکریم بی‌آزار شیرازی، باستان‌شناسی و جغرافیای تاریخی قصص قرآن، ص۳۳۳.</ref>.<ref>محرم فرزانه\|فرزانه، محرم، اماکن جغرافیایی در قرآن (کتاب)\|اماکن جغرافیایی در قرآن، ص۸۴.</ref>		[[قرآن]] علت ویرانی سد مأرب را پس از احداث باغستان‌ها و [[وفور نعمت]] و [[امنیت]]، [[اعراض]] و رویگردانی از [[خدا]] و [[ناسپاسی]] در برابر نعمات [[الهی]] و [[شهوت]] و [[عیاشی]] و [[اختلاف]] و [[تفرقه]]، ذکر می‌کند [[خدای تعالی]] سیل «عرم» را بر آن سد بزرگ گماشت تا آن را ویران ساخت و آب، تمام دشت و باغ‌ها و [[خانه‌ها]] را بگرفت و همه را ویران کرد و پس از چندی آن وادی خرم را به صحرایی خشک و سوزان تبدیل کرد و به جای آن همه درختان میوه و باغ‌های سرسبز، چند درخت اراک و درخت شوره گز و اندکی [[درخت سدر]] به جای ماند و آن بلبلان خوش الحان جای خود را به فغان بومان سپردند<ref>عبدالکریم بی‌آزار شیرازی، باستان‌شناسی و جغرافیای تاریخی قصص قرآن، ص۳۳۳.</ref>.<ref>محرم فرزانه\|فرزانه، محرم، اماکن جغرافیایی در قرآن (کتاب)\|اماکن جغرافیایی در قرآن، ص۸۴.</ref>

	===قوم سبأ===		===قوم سبأ===

Jaafari: /* منابع */

2022-09-22T06:42:24Z

منابع

@@ خط ۷۲: / خط ۷۲: @@
 مورخین نوشته‌اند که [[کشور یمن]] پایتختش [[شهر]] سبأ بود<ref>حسین عمادزاده، تاریخ انبیاء، ص۶۱۰.</ref>. به نوشته [[قاموس کتاب مقدس]]: سبأ در [[آفریقا]] در شمالی [[بلاد حبش]] واقع می‌باشد<ref>قاموس کتاب مقدس، ص۴۶۵.</ref> اما بر پایه معجم البلدان سبأ سرزمینی است در [[یمن]]، در سوی جنوب باخترین [[جزیره العرب]] (احتمالاً یمن و حضرموت امروزین) همچنین سبأ را سرزمینی بین [[اردن]] و [[فلسطین]] نیز دانسته‌اند، اما [[گمان]] نخستین درست‌تر می‌نماید<ref>قصص الانبیاء، ص۵۱۱.</ref>.
 به استناد نوشته برخی [[پژوهشگران]]؛ سبأ: منطقه‌ای واقع در جنوب [[غربی]] شبه [[جزیره عربستان]] در یمن، که نام آن در کتاب‌های [[عهد قدیم]] و [[عربی]] و [[یونانی]] و [[رومی]]، یاد شده و [[تمدن]] درخشانی داشته است<ref>عزیزاله کاسب، تاریخ انبیاء، ص۵۱۱.</ref>. برخی از [[دانشمندان]] گفته‌اند: [[مسکن]] [[قوم سبأ]] [[سرزمین یمن]] فعلی بوده و آن روزگاران بسیار مترقی و پیشرفته بوده است در جانب شرقی [[شهر صنعاء]] پایتخت فعلی یمن به فاصله صد و بیست کیلومتری دشت پهناوری هست که ظاهراً [[سرزمین قوم سبأ]] بوده است. این مورد در [[کتاب قصص قرآن]] تألیف مرحوم [[صدرالدین بلاغی]] نیز [[تأیید]] شده است پس [[سرزمین سبأ]] در جانب شرقی «صنعاء» پایتخت کنونی یمن واقع بوده است.<ref>محرم فرزانه|فرزانه، محرم، اماکن جغرافیایی در قرآن (کتاب)|اماکن جغرافیایی در قرآن، ص۸۵.</ref>
 == منابع ==
@@ خط ۷۷: / خط ۱۰۰: @@
 # [[پرونده:1100409.jpg|22px]] [[علی اسدی|اسدی، علی]]، [[سبأ / سرزمین (مقاله)|مقاله «سبأ / سرزمین»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۵ (کتاب)|'''دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۵''']]
 # [[پرونده:IM010430.jpg|22px]] [[محرم فرزانه|فرزانه، محرم]]، [[اماکن جغرافیایی در قرآن (کتاب)|'''اماکن جغرافیایی در قرآن''']]
 {{پایان منابع}}

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۷ سپتامبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۰:۲۸
خط ۳۰:		خط ۳۰:
	[[قرآن کریم]] از زیستگاه سبأ با عنوان شهر و دیاری دل‌پسند و [[نیکو]] یاد کرده است: {{متن قرآن\|لَقَدْ كَانَ لِسَبَإٍ فِي مَسْكَنِهِمْ آيَةٌ جَنَّتَانِ عَنْ يَمِينٍ وَشِمَالٍ كُلُوا مِنْ رِزْقِ رَبِّكُمْ وَاشْكُرُوا لَهُ بَلْدَةٌ طَيِّبَةٌ وَرَبٌّ غَفُورٌ}}<ref>«برای (قوم) سبا در مسکن‌هایشان نشانه‌ای (شگرف) وجود داشت: دو باغ از راست و چپ، از روزی پروردگارتان بخورید و او را سپاس گزارید! شهری است پاکیزه و پروردگاری آمرزنده» سوره سبأ، آیه ۱۵.</ref>		[[قرآن کریم]] از زیستگاه سبأ با عنوان شهر و دیاری دل‌پسند و [[نیکو]] یاد کرده است: {{متن قرآن\|لَقَدْ كَانَ لِسَبَإٍ فِي مَسْكَنِهِمْ آيَةٌ جَنَّتَانِ عَنْ يَمِينٍ وَشِمَالٍ كُلُوا مِنْ رِزْقِ رَبِّكُمْ وَاشْكُرُوا لَهُ بَلْدَةٌ طَيِّبَةٌ وَرَبٌّ غَفُورٌ}}<ref>«برای (قوم) سبا در مسکن‌هایشان نشانه‌ای (شگرف) وجود داشت: دو باغ از راست و چپ، از روزی پروردگارتان بخورید و او را سپاس گزارید! شهری است پاکیزه و پروردگاری آمرزنده» سوره سبأ، آیه ۱۵.</ref>

	برخی [[مفسران]]، سبأ را نام سرزمین یمن <ref> نک: تفسیر سمعانی، ج۴، ص۳۲۵؛ زادالمسیر، ج۶، ص۶۳.</ref> یا منطقه‌ای از آن <ref>التفسیر الکبیر، ج۲۴، ص۱۹۰؛ زادالمسیر، ج۶، ص۶۳.</ref> و بیشتر آنان، مراد از آن را [[قوم]] سبأ دانسته‌اند. <ref>جامع البیان، ج۲۲، ص۵۲؛ مجمع البیان، ج۸، ص۶۰۴؛ زادالمسیر، ج۶، ص۲۲۹.</ref>. ظاهر [[آیه]]، به ویژه [[ضمیر]] جمع [[مذکر]] "هم" در {{متن قرآن\|مَسْكَنِهِمْ}} مؤید دیدگاه غالب است.		برخی [[مفسران]]، سبأ را نام سرزمین یمن <ref> نک: تفسیر سمعانی، ج۴، ص۳۲۵؛ زادالمسیر، ج۶، ص۶۳.</ref> یا منطقه‌ای از آن <ref>التفسیر الکبیر، ج۲۴، ص۱۹۰؛ زادالمسیر، ج۶، ص۶۳.</ref> و بیشتر آنان، مراد از آن را [[قوم]] سبأ دانسته‌اند. <ref>جامع البیان، ج۲۲، ص۵۲؛ مجمع البیان، ج۸، ص۶۰۴؛ زادالمسیر، ج۶، ص۲۲۹.</ref>. ظاهر [[آیه]]، به ویژه ضمیر جمع [[مذکر]] "هم" در {{متن قرآن\|مَسْكَنِهِمْ}} مؤید دیدگاه غالب است.

	در گزارش‌های تاریخی <ref>البدء والتاریخ، ج۳، ص۱۳۲؛ مروج الذهب، ج۲، ص۱۹۳-۱۹۴.</ref> و [[تفسیری]] و اغلب معطوف به وصف [[قرآنی]] {{متن قرآن\|بَلْدَةٌ طَيِّبَةٌ}}، [[سرزمین]] [[سبأ]] از مناطق شگفت‌انگیز [[دنیا]]،<ref> تمدن اسلام و عرب، ص۹۷.</ref> بسیار آباد و حاصل‌خیز، <ref>مجمع البیان، ج۸، ص۲۸۴؛ تفسیر قرطبی، ج۱۴، ص۲۸۴.</ref> دارای آبی فراوان و گوارا و هوایی سالم و لطیف <ref> بلوغ الارب، ج۱، ص۲۰۷.</ref> معرفی شده است.		در گزارش‌های تاریخی <ref>البدء والتاریخ، ج۳، ص۱۳۲؛ مروج الذهب، ج۲، ص۱۹۳-۱۹۴.</ref> و [[تفسیری]] و اغلب معطوف به وصف [[قرآنی]] {{متن قرآن\|بَلْدَةٌ طَيِّبَةٌ}}، [[سرزمین]] [[سبأ]] از مناطق شگفت‌انگیز [[دنیا]]،<ref> تمدن اسلام و عرب، ص۹۷.</ref> بسیار آباد و حاصل‌خیز، <ref>مجمع البیان، ج۸، ص۲۸۴؛ تفسیر قرطبی، ج۱۴، ص۲۸۴.</ref> دارای آبی فراوان و گوارا و هوایی سالم و لطیف <ref> بلوغ الارب، ج۱، ص۲۰۷.</ref> معرفی شده است.
خط ۸۰:		خط ۸۰:
	[[تفسیر نمونه]]، در مورد سبأ، چنین بیان می‌نماید: «در این که سبأ بر وزن سبد نام کیست و چیست، در میان [[مورخان]] [[گفتگو]] است؛ ولی معروف این است، که سبأ نام [[پدر]] [[اعراب]] [[یمن]] است و طبق روایتی، که از [[پیامبر گرامی اسلام]]{{صل}} نقل شده: مردی بود به نام سبأ که ده فرزند از او متولد شد و از هر کدام از آنها قبیله‌ای، از [[قبایل عرب]] آن سامان به وجود آمدند.		[[تفسیر نمونه]]، در مورد سبأ، چنین بیان می‌نماید: «در این که سبأ بر وزن سبد نام کیست و چیست، در میان [[مورخان]] [[گفتگو]] است؛ ولی معروف این است، که سبأ نام [[پدر]] [[اعراب]] [[یمن]] است و طبق روایتی، که از [[پیامبر گرامی اسلام]]{{صل}} نقل شده: مردی بود به نام سبأ که ده فرزند از او متولد شد و از هر کدام از آنها قبیله‌ای، از [[قبایل عرب]] آن سامان به وجود آمدند.

	بعضی سبأ را، نام [[سرزمین یمن]]، یا منطقه‌ای از آن دانسته‌اند. ظاهر [[قرآن مجید]]، در داستان [[سلیمان]]{{ع}} و هدهد، در [[سوره نمل]]، نیز نشان می‌دهد؛ که سبأ نام مکانی بوده است؛ آنجا که می‌گوید: {{متن قرآن\|وَجِئْتُكَ مِنْ سَبَإٍ بِنَبَإٍ يَقِينٍ}}<ref>«و برای تو از (سرزمین) سبا خبر بی‌گمانی آورده‌ام» سوره نمل، آیه ۲۲.</ref> در حالی که ظاهر [[آیه]] مورد بحث، این است که سبأ قومی بوده‌اند؛ که در آن منطقه می‌زیسته‌اند؛ زیرا [[ضمیر]] جمع [[مذکر]] هم به آنها باز گشته است؛ ولی منافاتی میان این دو [[تفسیر]] نیست؛ زیرا ممکن است سبأ در ابتدا نام کسی بوده، سپس تمام [[فرزندان]] و [[قوم]] او به آن نام نامیده شده‌اند و بعد این اسم، به [[سرزمین]] آنها نیز منتقل گردیده»<ref>ناصر مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ج۱۸، ص۵۶.</ref>.		بعضی سبأ را، نام [[سرزمین یمن]]، یا منطقه‌ای از آن دانسته‌اند. ظاهر [[قرآن مجید]]، در داستان [[سلیمان]]{{ع}} و هدهد، در [[سوره نمل]]، نیز نشان می‌دهد؛ که سبأ نام مکانی بوده است؛ آنجا که می‌گوید: {{متن قرآن\|وَجِئْتُكَ مِنْ سَبَإٍ بِنَبَإٍ يَقِينٍ}}<ref>«و برای تو از (سرزمین) سبا خبر بی‌گمانی آورده‌ام» سوره نمل، آیه ۲۲.</ref> در حالی که ظاهر [[آیه]] مورد بحث، این است که سبأ قومی بوده‌اند؛ که در آن منطقه می‌زیسته‌اند؛ زیرا ضمیر جمع [[مذکر]] هم به آنها باز گشته است؛ ولی منافاتی میان این دو [[تفسیر]] نیست؛ زیرا ممکن است سبأ در ابتدا نام کسی بوده، سپس تمام [[فرزندان]] و [[قوم]] او به آن نام نامیده شده‌اند و بعد این اسم، به [[سرزمین]] آنها نیز منتقل گردیده»<ref>ناصر مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ج۱۸، ص۵۶.</ref>.

	برخی پژوهشگران می‌نویسند: «سبأ، نام شهری، به مسافت سه [[منزل]]، از [[صنعا]] [[یمن]] و [[مردم]] آنجا را سبایی می‌نامند و در [[تورات]] - کتاب [[ملوک]] - این نام را شبا Shaba بیان کرده‌اند، [[سد مأرب]] اطراف آنجا را سبز و خرم کرده بود. برخی [[گمان]] کرده‌اند؛ که در [[مشرق]]، یمن جایی نزدیک به حضرموت کنونی بود. [[ملکه بلقیس]]<ref>لفظ بلقیس در قرآن نیامده، بلکه از واژه {{متن قرآن\|امْرَأَةً}} از او یاد شده.</ref>، که در [[قرآن]] ذکر شده، معاصر [[سلیمان]]{{ع}} بود. و به موجب تورات کتاب اول [[پادشاهان]]، باب دهم، - او - یعنی [[ملکه سبأ]] به حضور سلیمان رسید.»..<ref>عباس مهرین شوشتری، فرهنگ قرآن</ref>		برخی پژوهشگران می‌نویسند: «سبأ، نام شهری، به مسافت سه [[منزل]]، از [[صنعا]] [[یمن]] و [[مردم]] آنجا را سبایی می‌نامند و در [[تورات]] - کتاب [[ملوک]] - این نام را شبا Shaba بیان کرده‌اند، [[سد مأرب]] اطراف آنجا را سبز و خرم کرده بود. برخی [[گمان]] کرده‌اند؛ که در [[مشرق]]، یمن جایی نزدیک به حضرموت کنونی بود. [[ملکه بلقیس]]<ref>لفظ بلقیس در قرآن نیامده، بلکه از واژه {{متن قرآن\|امْرَأَةً}} از او یاد شده.</ref>، که در [[قرآن]] ذکر شده، معاصر [[سلیمان]]{{ع}} بود. و به موجب تورات کتاب اول [[پادشاهان]]، باب دهم، - او - یعنی [[ملکه سبأ]] به حضور سلیمان رسید.»..<ref>عباس مهرین شوشتری، فرهنگ قرآن</ref>