سرگذشت زندگی امام مهدی - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Bahmani در ‏۱۳ اکتبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۶:۵۰

2025-10-13T06:50:57Z

Bahmani: /* دوران اختفاء در کودکی */

2022-11-22T08:07:59Z

دوران اختفاء در کودکی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۲ نوامبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۱:۳۷
خط ۶:		خط ۶:
	}}		}}

	== دوران [[اختفاء]] در [[کودکی]] ==		== دوران اختفاء در کودکی ==
	[[تاریخ زندگانی امام]] [[مهدی]]{{ع}} را می‌توان به سه دوره «[[اختفا]] در کودکی»، «[[غیبت صغرا]]» و [[غیبت تامه]] (کبرا)» تقسیم کرد.		[[تاریخ زندگانی امام]] [[مهدی]]{{ع}} را می‌توان به سه دوره «[[اختفا]] در کودکی»، «[[غیبت صغرا]]» و [[غیبت تامه]] (کبرا)» تقسیم کرد.
	دوران اختفا در کودکی فاصله زمانی [[تولد]] ایشان (۲۵۶ق) تا [[شهادت امام عسکری]]{{ع}} (۲۶۰ق) را شامل می‌شود. در این مدت هم باید [[جان]] [[امام زمان]] از گزند [[حکمرانان]] [[عباسی]] مصون می‌ماند و هم اینکه [[پیروان راستین]] [[امامیه]] از تولد این فرزند و [[نص بر امامت]] ایشان پس از [[پدر]] در راستای [[اثبات]] حضور و [[امامت]] حضرت برای عصر غیبت صغرا [[آگاهی]] می‌یافتند. اقدامات انجام‌گرفته از سوی [[امام عسکری]]{{ع}} در [[ارتباط]] با این دو امر مهم را می‌توان این‌گونه رصد کرد<ref>پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، [[تاریخ اسلام بخش دوم ج۲ (کتاب)\|تاریخ اسلام بخش دوم ج۲]] ص ۲۸۳.</ref>.		دوران اختفا در کودکی فاصله زمانی [[تولد]] ایشان (۲۵۶ق) تا [[شهادت امام عسکری]]{{ع}} (۲۶۰ق) را شامل می‌شود. در این مدت هم باید [[جان]] [[امام زمان]] از گزند [[حکمرانان]] [[عباسی]] مصون می‌ماند و هم اینکه [[پیروان راستین]] [[امامیه]] از تولد این فرزند و [[نص بر امامت]] ایشان پس از [[پدر]] در راستای [[اثبات]] حضور و [[امامت]] حضرت برای عصر غیبت صغرا [[آگاهی]] می‌یافتند. اقدامات انجام‌گرفته از سوی [[امام عسکری]]{{ع}} در [[ارتباط]] با این دو امر مهم را می‌توان این‌گونه رصد کرد<ref>پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، [[تاریخ اسلام بخش دوم ج۲ (کتاب)\|تاریخ اسلام بخش دوم ج۲]] ص ۲۸۳.</ref>.

Bahmani: /* آماده ساختن شیعیان برای ورود به دوران غیبت */

2022-11-22T08:07:46Z

آماده ساختن شیعیان برای ورود به دوران غیبت

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۲ نوامبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۱:۳۷
خط ۱۳:		خط ۱۳:
	از آنجاکه [[دستگاه حکومت عباسی]] در جستجوی تولد این فرزند و یافتن نشانی از وی بود<ref>مفید، الإرشاد، ج۲، ص۳۳۶.</ref>؛ مسئله مهم دیگر در این دوران مخفی نگاه‌داشتن این [[کودک]] از نگاه حکمرانان عباسی و [[جاسوسان]] آنان بود. نکته‌ای که امام عسکری{{ع}} را بر آن می‌داشت تا از آشکارسازی علنی تولد فرزندش خودداری کند و بکوشد تا او را از چشم دیگران پنهان بدارد. شاید به همین سبب باشد که گزارش‌هایی نشان از آن دارند که امام عسکری{{ع}} فرزند خویش را برای در [[امان]] بودن از تیررس نگاه جاسوسان به همراه [[مادر]] خود در [[پوشش]] [[سفر حج]] روانه [[مکه]] کرده باشد<ref>مسعودی، اثبات الوصیة، ص۲۵۵ - ۲۵۶.</ref>.<ref>پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، [[تاریخ اسلام بخش دوم ج۲ (کتاب)\|تاریخ اسلام بخش دوم ج۲]] ص ۲۸۴.</ref>		از آنجاکه [[دستگاه حکومت عباسی]] در جستجوی تولد این فرزند و یافتن نشانی از وی بود<ref>مفید، الإرشاد، ج۲، ص۳۳۶.</ref>؛ مسئله مهم دیگر در این دوران مخفی نگاه‌داشتن این [[کودک]] از نگاه حکمرانان عباسی و [[جاسوسان]] آنان بود. نکته‌ای که امام عسکری{{ع}} را بر آن می‌داشت تا از آشکارسازی علنی تولد فرزندش خودداری کند و بکوشد تا او را از چشم دیگران پنهان بدارد. شاید به همین سبب باشد که گزارش‌هایی نشان از آن دارند که امام عسکری{{ع}} فرزند خویش را برای در [[امان]] بودن از تیررس نگاه جاسوسان به همراه [[مادر]] خود در [[پوشش]] [[سفر حج]] روانه [[مکه]] کرده باشد<ref>مسعودی، اثبات الوصیة، ص۲۵۵ - ۲۵۶.</ref>.<ref>پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، [[تاریخ اسلام بخش دوم ج۲ (کتاب)\|تاریخ اسلام بخش دوم ج۲]] ص ۲۸۴.</ref>

	== آماده ساختن [[شیعیان]] برای ورود به [[~~دوران~~ غیبت]] ==		== آماده ساختن [[شیعیان]] برای ورود به دوران [[غیبت]] ==
	[[مهدویت]] در [[روایات اسلامی]] پیوندی ناگسستنی با [[غیبت]] و دور بودن از انظار عمومی [[مردمان]] [[جامعه]] دارد، به گونه‌ای که در مصداق‌های مختلف ادعایی مهدی در میان فرقه‌های مختلف [[اسلامی]]، غایب بودن، از ویژگی‌های مهدی موردنظر بوده است<ref>اشعری، المقالات و الفرق، ص۲۷؛ نوبختی، فرق الشیعه، ص۲۷ و ۶۷ - ۶۸.</ref>. در [[باور]] امامیه و احادیثِ [[روایت]] شده از [[پیامبر]] و [[امامان]]{{عم}}، مهدی{{ع}} دو غیبت کوتاه مدت و طولانی دارد<ref>کلینی، کافی، ج۱، ص۳۴۱؛ نعمانی، الغیبة، ص۱۷۱ - ۱۷۲.</ref>. نکته مورد تأکید این [[روایات]] آن است که در این دوران باید [[امام]] [[حقیقی]] را [[شناخت]] و از مسیر [[هدایت]] خارج نشد؛ زیرا این [[غیبت‌ها]] به گونه‌ای هستند که برخی در به [[دنیا]] آمدن و [[وجود مهدی]]{{ع}} به تردید خواهند افتاد. نکته‌ای که در عمل نیز این‌گونه شد و عموم [[امامیه]] در [[روزگار]] [[غیبت امام دوازدهم]] دچار [[حیرت]] و [[سرگردانی]] شدند. مسئله‌ای که به خوبی از عنوان کتاب [[ابن بابویه قمی]] به نام الإمامة و التبصرة من الحیرة و مقدمه [[کتاب الغیبه]]، اثر [[نعمانی]] و [[کمال الدین]] به قلم [[شیخ صدوق]] قابل [[درک]] است<ref>نعمانی، الغیبة، ص۲۰ - ۲۱؛ صدوق، کمال الدین و تمام النعمة، ج۱، ص۲.</ref>.		[[مهدویت]] در [[روایات اسلامی]] پیوندی ناگسستنی با [[غیبت]] و دور بودن از انظار عمومی [[مردمان]] [[جامعه]] دارد، به گونه‌ای که در مصداق‌های مختلف ادعایی مهدی در میان فرقه‌های مختلف [[اسلامی]]، غایب بودن، از ویژگی‌های مهدی موردنظر بوده است<ref>اشعری، المقالات و الفرق، ص۲۷؛ نوبختی، فرق الشیعه، ص۲۷ و ۶۷ - ۶۸.</ref>. در [[باور]] امامیه و احادیثِ [[روایت]] شده از [[پیامبر]] و [[امامان]]{{عم}}، مهدی{{ع}} دو غیبت کوتاه مدت و طولانی دارد<ref>کلینی، کافی، ج۱، ص۳۴۱؛ نعمانی، الغیبة، ص۱۷۱ - ۱۷۲.</ref>. نکته مورد تأکید این [[روایات]] آن است که در این دوران باید [[امام]] [[حقیقی]] را [[شناخت]] و از مسیر [[هدایت]] خارج نشد؛ زیرا این [[غیبت‌ها]] به گونه‌ای هستند که برخی در به [[دنیا]] آمدن و [[وجود مهدی]]{{ع}} به تردید خواهند افتاد. نکته‌ای که در عمل نیز این‌گونه شد و عموم [[امامیه]] در [[روزگار]] [[غیبت امام دوازدهم]] دچار [[حیرت]] و [[سرگردانی]] شدند. مسئله‌ای که به خوبی از عنوان کتاب [[ابن بابویه قمی]] به نام الإمامة و التبصرة من الحیرة و مقدمه [[کتاب الغیبه]]، اثر [[نعمانی]] و [[کمال الدین]] به قلم [[شیخ صدوق]] قابل [[درک]] است<ref>نعمانی، الغیبة، ص۲۰ - ۲۱؛ صدوق، کمال الدین و تمام النعمة، ج۱، ص۲.</ref>.

Bahmani: /* امامت در خردسالی */

2022-11-22T08:07:26Z

امامت در خردسالی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۲ نوامبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۱:۳۷
خط ۲۷:		خط ۲۷:
	با [[شهادت امام عسکری]]{{ع}} [[تاریخ زندگانی امام]] [[مهدی]]{{ع}} وارد دوره تازه‌ای شد. اینک فرزند [[امام]]، خود منصب‌دار [[مقام امامت]] شده و باید قافله پیروانش را به سر [[منزل]] مقصود رهنمون باشد؛ اما غیبتی که از دیرباز قرین مسئله [[مهدویت]] بود، مانعی برای [[ارتباط]] ظاهری و مستقیم امام و [[شیعیان]] بود. پنهان‌بودنی که شرایط آن عصر آن را [[طلب]] می‌کرد<ref>پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، [[تاریخ اسلام بخش دوم ج۲ (کتاب)\|تاریخ اسلام بخش دوم ج۲]] ص ۲۸۵.</ref>.		با [[شهادت امام عسکری]]{{ع}} [[تاریخ زندگانی امام]] [[مهدی]]{{ع}} وارد دوره تازه‌ای شد. اینک فرزند [[امام]]، خود منصب‌دار [[مقام امامت]] شده و باید قافله پیروانش را به سر [[منزل]] مقصود رهنمون باشد؛ اما غیبتی که از دیرباز قرین مسئله [[مهدویت]] بود، مانعی برای [[ارتباط]] ظاهری و مستقیم امام و [[شیعیان]] بود. پنهان‌بودنی که شرایط آن عصر آن را [[طلب]] می‌کرد<ref>پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، [[تاریخ اسلام بخش دوم ج۲ (کتاب)\|تاریخ اسلام بخش دوم ج۲]] ص ۲۸۵.</ref>.

	== [[امامت در خردسالی]] ==		== امامت در خردسالی ==
	رسیدن به [[مقام]] امامت در خردسالی، در میان آموزه‌های [[اعتقادی]] [[امامیه]] امری پذیرفته شده است. بدان روی که این مسئله در [[تاریخ ائمه]] در میان امامیان به [[روزگار]] [[امام جواد]] و [[امام هادی]]{{عم}} مصداق عینی یافته بود، به طور حتم با پشت سرنهادن مباحث باورپذیری، به روزگار [[آغاز غیبت صغرا]] امری نبود که [[امامت حضرت مهدی]]{{ع}} را به چالش کشد.		رسیدن به [[مقام]] امامت در خردسالی، در میان آموزه‌های [[اعتقادی]] [[امامیه]] امری پذیرفته شده است. بدان روی که این مسئله در [[تاریخ ائمه]] در میان امامیان به [[روزگار]] [[امام جواد]] و [[امام هادی]]{{عم}} مصداق عینی یافته بود، به طور حتم با پشت سرنهادن مباحث باورپذیری، به روزگار [[آغاز غیبت صغرا]] امری نبود که [[امامت حضرت مهدی]]{{ع}} را به چالش کشد.

Bahmani در ‏۲۲ نوامبر ۲۰۲۲، ساعت ۰۸:۰۷

2022-11-22T08:07:05Z

نمایش تغییرات

Wasity در ‏۱۷ نوامبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۰:۴۲

2022-11-17T10:42:33Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۷ نوامبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۴:۱۲
خط ۱۸:		خط ۱۸:

	امام عسکری{{ع}} افزون بر هدایت شیعیان به سوی ارتباط گرفتن با امام از طریق سلسله مراتب سازمان وکالت، بر بالا بردن جایگاه [[عثمان بن سعید]] و فرزندش [[محمد بن عثمان]]، به عنوان [[وکلای امام زمان]]{{ع}} در روزگار غیبت، برای نهادینه ساختن این مطلب [[همت]] گمارده بود که این دو [[وکیل]] به عنوان افراد [[امین]] و واسطه میان امام و شیعیان شناخته شوند تا در روزگار غیبت صغرا یاریگر شیعیان در [[شناخت]] مصداق [[واقعی]] [[امام]] و [[ارتباط]] گرفتن به دور از ایجاد تنش با [[وکیلان]] حضرتش باشند.		امام عسکری{{ع}} افزون بر هدایت شیعیان به سوی ارتباط گرفتن با امام از طریق سلسله مراتب سازمان وکالت، بر بالا بردن جایگاه [[عثمان بن سعید]] و فرزندش [[محمد بن عثمان]]، به عنوان [[وکلای امام زمان]]{{ع}} در روزگار غیبت، برای نهادینه ساختن این مطلب [[همت]] گمارده بود که این دو [[وکیل]] به عنوان افراد [[امین]] و واسطه میان امام و شیعیان شناخته شوند تا در روزگار غیبت صغرا یاریگر شیعیان در [[شناخت]] مصداق [[واقعی]] [[امام]] و [[ارتباط]] گرفتن به دور از ایجاد تنش با [[وکیلان]] حضرتش باشند.
	در گزارشی آمده است که جمعی از [[پیروان]] [[امام عسکری]]{{ع}} در [[خانه]] ایشان نشسته بودند که [[خادم امام]] آمد و از حضور تنی چند از [[شیعیان]] بر در خانه خبر داد. امام به [[خادم]] فرمود: ایشان [[اهل یمن]] و از شیعیان ما هستند. سپس امام{{ع}} به خادم امر فرمود تا [[عثمان بن سعید]] را به نزد ایشان فرا خواند. چون عثمان بن سعید حاضر شد، امام به او فرمود: «برو و اموالی را که این یمنی‌ها آورده‌اند، را تحویل بگیر که تو [[وکیل]] و مورد [[اعتماد]] من در [[اموال]] [[الهی]] هستی». افراد حاضر در [[خانه امام]] که این سخنان را در [[جلالت]] [[مقام]] عثمان بن سعید شنیدند، بیان داشتند که [[عثمان]] از بزرگان شیعیان شما بود و اکنون به جایگاه وی در [[خدمت‌رسانی]] به شما و اینکه او وکیل شماست و بر اموال الهی [[امین]] است نیز [[آگاه]] شدیم. در این هنگام امام فرمود: «آگاه باشید که عثمان بن سعید ~~[[قمری~~]] وکیل من و پسرش محمد نیز وکیل پسرم مهدیِ شماست»<ref>طوسی، الغیبة، ص۳۵۵ - ۳۵۶.</ref>.<ref>پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، [[تاریخ اسلام بخش دوم ج۲ (کتاب)\|تاریخ اسلام بخش دوم ج۲]] ص ۲۸۴.</ref>		در گزارشی آمده است که جمعی از [[پیروان]] [[امام عسکری]]{{ع}} در [[خانه]] ایشان نشسته بودند که [[خادم امام]] آمد و از حضور تنی چند از [[شیعیان]] بر در خانه خبر داد. امام به [[خادم]] فرمود: ایشان [[اهل یمن]] و از شیعیان ما هستند. سپس امام{{ع}} به خادم امر فرمود تا [[عثمان بن سعید]] را به نزد ایشان فرا خواند. چون عثمان بن سعید حاضر شد، امام به او فرمود: «برو و اموالی را که این یمنی‌ها آورده‌اند، را تحویل بگیر که تو [[وکیل]] و مورد [[اعتماد]] من در [[اموال]] [[الهی]] هستی». افراد حاضر در [[خانه امام]] که این سخنان را در [[جلالت]] [[مقام]] عثمان بن سعید شنیدند، بیان داشتند که [[عثمان]] از بزرگان شیعیان شما بود و اکنون به جایگاه وی در [[خدمت‌رسانی]] به شما و اینکه او وکیل شماست و بر اموال الهی [[امین]] است نیز [[آگاه]] شدیم. در این هنگام امام فرمود: «آگاه باشید که [[عثمان بن سعید عمری]] وکیل من و پسرش محمد نیز وکیل پسرم مهدیِ شماست»<ref>طوسی، الغیبة، ص۳۵۵ - ۳۵۶.</ref>.<ref>پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، [[تاریخ اسلام بخش دوم ج۲ (کتاب)\|تاریخ اسلام بخش دوم ج۲]] ص ۲۸۴.</ref>

	==[[دوران غیبت صغرا]] و ویژگی‌های این دوران==		==[[دوران غیبت صغرا]] و ویژگی‌های این دوران==

Jaafari: صفحه‌ای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = امام مهدی | عنوان مدخل = | مداخل مرتبط = | پرسش مرتبط = }} ==دوران اختفاء در کودکی== تاریخ زندگانی امام مهدی{{ع}} را می‌توان به سه دوره «اختفا در کودکی»، «غیبت صغرا» و غیبت تامه (کبرا)» تقسیم کرد. دوران اختفا...» ایجاد کرد

2022-11-17T06:04:34Z

صفحه‌ای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = امام مهدی | عنوان مدخل = | مداخل مرتبط = | پرسش مرتبط = }} ==دوران اختفاء در کودکی== تاریخ زندگانی امام مهدی{{ع}} را می‌توان به سه دوره «اختفا در کودکی»، «غیبت صغرا» و غیبت تامه (کبرا)» تقسیم کرد. دوران اختفا...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

{{مدخل مرتبط
| موضوع مرتبط = امام مهدی
| عنوان مدخل =
| مداخل مرتبط =
| پرسش مرتبط =
}}

==دوران [[اختفاء]] در [[کودکی]]==
[[تاریخ زندگانی امام]] [[مهدی]]{{ع}} را می‌توان به سه دوره «[[اختفا]] در کودکی»، «[[غیبت صغرا]]» و [[غیبت تامه]] (کبرا)» تقسیم کرد.
دوران اختفا در کودکی فاصله زمانی [[تولد]] ایشان (۲۵۶ق) تا [[شهادت امام عسکری]]{{ع}} (۲۶۰ق) را شامل می‌شود. در این مدت هم باید [[جان]] [[امام زمان]] از گزند [[حکمرانان]] [[عباسی]] مصون می‌ماند و هم اینکه [[پیروان راستین]] [[امامیه]] از تولد این فرزند و [[نص بر امامت]] ایشان پس از [[پدر]] در راستای [[اثبات]] حضور و [[امامت]] [[حضرت]] برای عصر غیبت صغرا [[آگاهی]] می‌یافتند. اقدامات انجام‌گرفته از سوی [[امام عسکری]]{{ع}} در [[ارتباط]] با این دو امر مهم را می‌توان این‌گونه رصد کرد؛<ref>پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، [[تاریخ اسلام بخش دوم ج۲ (کتاب)|تاریخ اسلام بخش دوم ج۲]] ص ۲۸۳.</ref>

==پنهان نگاه‌داشتن مهدی{{ع}}==
از آنجاکه [[دستگاه حکومت عباسی]] در جستجوی تولد این فرزند و یافتن نشانی از وی بود<ref>مفید، الإرشاد، ج۲، ص۳۳۶.</ref>؛ مسئله مهم دیگر در این دوران مخفی نگاه‌داشتن این [[کودک]] از نگاه حکمرانان عباسی و [[جاسوسان]] آنان بود. نکته‌ای که امام عسکری{{ع}} را بر آن می‌داشت تا از آشکارسازی علنی تولد فرزندش خودداری کند و بکوشد تا او را از چشم دیگران پنهان بدارد. شاید به همین سبب باشد که گزارش‌هایی نشان از آن دارند که امام عسکری{{ع}} فرزند خویش را برای در [[امان]] بودن از تیررس نگاه جاسوسان به همراه [[مادر]] خود در [[پوشش]] [[سفر حج]] روانه [[مکه]] کرده باشد<ref>مسعودی، اثبات الوصیة، ص۲۵۵ - ۲۵۶.</ref>.<ref>پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، [[تاریخ اسلام بخش دوم ج۲ (کتاب)|تاریخ اسلام بخش دوم ج۲]] ص ۲۸۴.</ref>

==آماده ساختن [[شیعیان]] برای ورود به [[دوران غیبت]]==
[[مهدویت]] در [[روایات اسلامی]] پیوندی ناگسستنی با [[غیبت]] و دور بودن از انظار عمومی [[مردمان]] [[جامعه]] دارد، به گونه‌ای که در مصداق‌های مختلف ادعایی مهدی در میان فرقه‌های مختلف [[اسلامی]]، غایب بودن، از ویژگی‌های مهدی موردنظر بوده است<ref>اشعری، المقالات و الفرق، ص۲۷؛ نوبختی، فرق الشیعه، ص۲۷ و ۶۷ - ۶۸.</ref>. در [[باور]] امامیه و احادیثِ [[روایت]] شده از [[پیامبر]] و [[امامان]]{{عم}}، مهدی{{ع}} دو غیبت کوتاه مدت و طولانی دارد<ref>کلینی، کافی، ج۱، ص۳۴۱؛ نعمانی، الغیبة، ص۱۷۱ - ۱۷۲.</ref>. نکته مورد تأکید این [[روایات]] آن است که در این دوران باید [[امام]] [[حقیقی]] را [[شناخت]] و از مسیر [[هدایت]] خارج نشد؛ زیرا این [[غیبت‌ها]] به گونه‌ای هستند که برخی در به [[دنیا]] آمدن و [[وجود مهدی]]{{ع}} به تردید خواهند افتاد. نکته‌ای که در عمل نیز این‌گونه شد و عموم [[امامیه]] در [[روزگار]] [[غیبت امام دوازدهم]] دچار [[حیرت]] و [[سرگردانی]] شدند. مسئله‌ای که به خوبی از عنوان کتاب [[ابن بابویه قمی]] به نام الإمامة و التبصرة من الحیرة و مقدمه [[کتاب الغیبه]]، اثر [[نعمانی]] و [[کمال الدین]] به قلم [[شیخ صدوق]] قابل [[درک]] است<ref>نعمانی، الغیبة، ص۲۰ - ۲۱؛ صدوق، کمال الدین و تمام النعمة، ج۱، ص۲.</ref>.
این امر شده سبب بود تا هرچه [[زمان]] می‌گذشت و به [[روزگار غیبت]] صغرا نزدیک‌تر می‌شد، [[ائمه]]{{عم}} نیز با ارائه راهکارهایی [[پیروان]] خویش را برای قرارگرفتن در شرایط [[غیبت]] آماده سازند. [[سیاست]] کمتر [[ارتباط]] گرفتن با [[شیعیان]]<ref>خصیبی، الهدایة الکبری، ص۳۶۷؛ مسعودی، اثبات الوصیة، ص۲۷۲.</ref> که سکونت در [[سامرا]] نیز بر آن تأثیرگذار بود، باعث شد تا [[امام هادی]] و [[امام عسکری]]{{عم}} با تقویت [[سازمان وکالت]] و نقش‌آفرینی بیشتر این [[وکیلان]] در [[مقام]] واسطه ارتباطی بودن میان امام و پیروانش، شیعیان را به سمت ساماندهی امور از سوی [[وکلا]] سوق دهند<ref>طوسی، الغیبة، ص۳۵۴.</ref>. امری که می‌توانست هم در [[غیبت صغرا]] و هم به نوعی در [[غیبت کبرا]] شیعیان را به سوی [[انتخاب]] مسیری مناسب برای [[شناخت امام زمان]]{{ع}} رهنمون باشد. شاید بتوان ادعا کرد که بیشترین تلاش در این زمینه، از سوی امام عسکری{{ع}} انجام پذیرفته است.

امام عسکری{{ع}} افزون بر هدایت شیعیان به سوی ارتباط گرفتن با امام از طریق سلسله مراتب سازمان وکالت، بر بالا بردن جایگاه [[عثمان بن سعید]] و فرزندش [[محمد بن عثمان]]، به عنوان [[وکلای امام زمان]]{{ع}} در روزگار غیبت، برای نهادینه ساختن این مطلب [[همت]] گمارده بود که این دو [[وکیل]] به عنوان افراد [[امین]] و واسطه میان امام و شیعیان شناخته شوند تا در روزگار غیبت صغرا یاریگر شیعیان در [[شناخت]] مصداق [[واقعی]] [[امام]] و [[ارتباط]] گرفتن به دور از ایجاد تنش با [[وکیلان]] حضرتش باشند.
در گزارشی آمده است که جمعی از [[پیروان]] [[امام عسکری]]{{ع}} در [[خانه]] ایشان نشسته بودند که [[خادم امام]] آمد و از حضور تنی چند از [[شیعیان]] بر در خانه خبر داد. امام به [[خادم]] فرمود: ایشان [[اهل یمن]] و از شیعیان ما هستند. سپس امام{{ع}} به خادم امر فرمود تا [[عثمان بن سعید]] را به نزد ایشان فرا خواند. چون عثمان بن سعید حاضر شد، امام به او فرمود: «برو و اموالی را که این یمنی‌ها آورده‌اند، را تحویل بگیر که تو [[وکیل]] و مورد [[اعتماد]] من در [[اموال]] [[الهی]] هستی». افراد حاضر در [[خانه امام]] که این سخنان را در [[جلالت]] [[مقام]] عثمان بن سعید شنیدند، بیان داشتند که [[عثمان]] از بزرگان شیعیان شما بود و اکنون به جایگاه وی در [[خدمت‌رسانی]] به شما و اینکه او وکیل شماست و بر اموال الهی [[امین]] است نیز [[آگاه]] شدیم. در این هنگام امام فرمود: «آگاه باشید که عثمان بن سعید [[قمری]] وکیل من و پسرش محمد نیز وکیل پسرم مهدیِ شماست»<ref>طوسی، الغیبة، ص۳۵۵ - ۳۵۶.</ref>.<ref>پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، [[تاریخ اسلام بخش دوم ج۲ (کتاب)|تاریخ اسلام بخش دوم ج۲]] ص ۲۸۴.</ref>

==[[دوران غیبت صغرا]] و ویژگی‌های این دوران==
با اینکه برخی [[اندیشمندان]]، مانند [[شیخ مفید]]، شروع [[روزگار غیبت]] صغرا را از [[زمان]] [[تولد امام مهدی]]{{ع}} بیان کرده‌اند<ref>مفید، الارشاد، ج۲، ص۳۴۰.</ref>؛ اما به نظر می‌رسد، عصر [[غیبت صغرا]] شامل سه ویژگی مهم است؛ عهده‌داری [[منصب امامت]] از سوی [[حضرت حجت]]{{ع}} به عنوان ویژگی اول، در [[نهان]] کامل نبودن امام و امکان ارتباط با ایشان هر چند به صورت محدود به عنوان ویژگی دوم و سومین ویژگی که از آن به [[منصب وکالت]] خاص تعبیر شده است<ref>صدر، تاریخ الغیبة، ج۱، ص۳۴۱ - ۳۴۲.</ref>. از این رو، نباید دوره کوتاه تولد امام مهدی{{ع}} تا زمان [[شهادت امام عسکری]]{{ع}} را به دلیل نداشتن ویژگی اول (منصب امامت) در بازه زمانی غیبت صغرا به شمار آورد.
با [[شهادت امام عسکری]]{{ع}} [[تاریخ زندگانی امام]] [[مهدی]]{{ع}} وارد دوره تازه‌ای شد. اینک فرزند [[امام]]، خود منصب‌دار [[مقام امامت]] شده و باید قافله پیروانش را به سر [[منزل]] مقصود رهنمون باشد؛ اما غیبتی که از دیرباز قرین مسئله [[مهدویت]] بود، مانعی برای [[ارتباط]] ظاهری و مستقیم امام و [[شیعیان]] بود. پنهان‌بودنی که شرایط آن عصر آن را [[طلب]] می‌کرد.<ref>پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، [[تاریخ اسلام بخش دوم ج۲ (کتاب)|تاریخ اسلام بخش دوم ج۲]] ص ۲۸۵.</ref>

==[[امامت در خردسالی]]==
رسیدن به [[مقام]] امامت در خردسالی، در میان آموزه‌های [[اعتقادی]] [[امامیه]] امری پذیرفته شده است. بدان روی که این مسئله در [[تاریخ ائمه]] در میان امامیان به [[روزگار]] [[امام جواد]] و [[امام هادی]]{{عم}} مصداق عینی یافته بود، به طور حتم با پشت سرنهادن مباحث باورپذیری، به روزگار [[آغاز غیبت صغرا]] امری نبود که [[امامت حضرت مهدی]]{{ع}} را به چالش کشد.
[[شیخ مفید]] در کتاب الفصول المختاره، پس از بیان این مسئله که بیشترِ [[پیروان]] [[امام عسکری]]{{ع}} پس از ایشان به [[امامت]] فرزندش باورمند شدند، ضمن بیان سن [[حضرت]]، هنگام [[آغاز امامت]]، می‌آورد: این گروه بر آن بودند که [[پدر امام مهدی]]{{ع}} از [[دنیا]] نرفت تا اینکه [[خداوند]] [[حضرت مهدی]]{{ع}} را کامل ساخت و به او [[حکمت]] و [[فصل‌الخطاب]] آموخت و او را با این ویژگی‌ها از دیگران ممتاز ساخت؛ زیرا او خاتم [[حجت‌ها]] و [[جانشین]] [[اولیا]] و [[قائم]] [[زمان]] است. آنان برای [[صحت]] این نظریه به [[دلیل عقلی]] و [[قرآنی]] استناد جسته‌اند؛ زیرا این امر از نگاه [[عقل]] امری محال نیست و [[قدرت]] بدان تعلق می‌گیرد و خداوند درباره [[عیسی]]{{ع}} و [[یحیی]]{{ع}} چنین مطلبی را تصریح کرده است<ref>مفید، الفصول المختاره، ص۳۱۸ - ۳۱۹.</ref>.
از این عبارت‌ها، [[استدلال]] کردن پیروان امام عسکری{{ع}} و [[اندیشمندان امامیه]] به [[حکم عقل]] و [[آیات قرآن]] در [[همسانی]] ماجرای [[امام مهدی]]{{ع}} با [[حضرت عیسی]] و حضرت یحیی‌{{عم}} [[مشاهده]] می‌شود.<ref>پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، [[تاریخ اسلام بخش دوم ج۲ (کتاب)|تاریخ اسلام بخش دوم ج۲]] ص ۲۸۶.</ref>

== منابع ==
{{منابع}}
# [[پرونده:IM010507.jpg|22px]] پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، [[تاریخ اسلام بخش دوم ج۲ (کتاب)|'''تاریخ اسلام بخش دوم ج۲''']]
{{پایان منابع}}

== پانویس ==
{{پانویس}}