سعد بن معاذ انصاری - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Wasity: /* جستارهای وابسته */

2026-04-08T09:45:54Z

جستارهای وابسته

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۸ آوریل ۲۰۲۶، ساعت ۱۳:۱۵
خط ۳۸:		خط ۳۸:
	* [[اوس]] (قبیله)		* [[اوس]] (قبیله)
	* [[بنی‌عبدالاشهل]] (قبیله)		* [[بنی‌عبدالاشهل]] (قبیله)
	* [[معاذ بن نعمان]] (پدر)		* [[معاذ بن نعمان اشهلی]] (پدر)
	* [[رباب بنت نعمان]] (عمه)		* [[رباب بنت نعمان اشهلی]] (عمه)
	* [[زید بن معاذ ~~انصاری~~]] (برادر)		* [[براء بن معرور]] (عمه‌زاده)
	* [[اوس بن معاذ بن نعمان]] (~~برادر~~)		* [[زید بن معاذ اشهلی]] (برادر)
			* [[اوس بن معاذ اشهلی]] (برادر)
			* [[حارث بن اوس بن معاذ]] (برادرزاده)
			* [[عقرب بنت معاذ بن نعمان]] (خواهر)
			* [[رافع بن زید اشهلی]] (خواهرزاده)
	{{پایان مدخل وابسته}}		{{پایان مدخل وابسته}}

Wasity: /* مقدمه */

2026-04-08T08:43:39Z

مقدمه

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۸ آوریل ۲۰۲۶، ساعت ۱۲:۱۳
خط ۲:		خط ۲:

	== مقدمه ==		== مقدمه ==
	ابوعُمر، [[سعد بن معاذ بن نعمان]] [[رئیس]] [[طایفه بنی‌عبدالاشهل]] از [[قبیله اوس]] بود<ref>النسب، ص۲۷۴؛ الطبقات، ج۳، ص۳۲۰-۳۲۱؛ السیرة النبویه، ج۱، ص۴۳۶.</ref>. پدر سعد از بزرگان [[بنی‌عبدالاشهل]] بود و پیش از [[اسلام]] [[نبرد]] فارِع بر ضدّ برخی طوایف [[خزرج]] را [[فرماندهی]] کرده بود<ref>الکامل، ج۲، ص۶۶۸.</ref>. [[همسر]] سعد، هند ~~دختر سِماک~~ نیز از بنی‌عبدالاشهل بود؛ ولی نسب مادرش [[کبشه~~]] دختر [[~~رافع]]<ref>الطبقات، ج۸، ص۲۴۲-۲۴۳؛ اسد الغابه، ج۶، ص۲۹۱.</ref>، به طایفه [[خزرجی]] بنی‌الابجر (خُدرَه)<ref>المحبر، ص۴۲۲؛ الطبقات، ج۳، ص۳۲۱؛ ج۸، ص۲۷۴-۲۷۵؛ الاستیعاب، ج۲، ص۶۰۲.</ref> می‌رسید.		ابوعُمر، [[سعد بن معاذ بن نعمان]] [[رئیس]] [[طایفه بنی‌عبدالاشهل]] از [[قبیله اوس]] بود<ref>النسب، ص۲۷۴؛ الطبقات، ج۳، ص۳۲۰-۳۲۱؛ السیرة النبویه، ج۱، ص۴۳۶.</ref>. پدر سعد از بزرگان [[بنی‌عبدالاشهل]] بود و پیش از [[اسلام]] [[نبرد]] فارِع بر ضدّ برخی طوایف [[خزرج]] را [[فرماندهی]] کرده بود<ref>الکامل، ج۲، ص۶۶۸.</ref>. [[همسر]] سعد، «[[هند بنت سماک]]» نیز از بنی‌عبدالاشهل بود؛ ولی نسب مادرش «[[کبشه بنت رافع]]»<ref>الطبقات، ج۸، ص۲۴۲-۲۴۳؛ اسد الغابه، ج۶، ص۲۹۱.</ref>، به طایفه [[خزرجی]] «[[بنی‌الابجر]]» (خُدرَه)<ref>المحبر، ص۴۲۲؛ الطبقات، ج۳، ص۳۲۱؛ ج۸، ص۲۷۴-۲۷۵؛ الاستیعاب، ج۲، ص۶۰۲.</ref> می‌رسید.

	سعد در زمان پیامبر{{صل}} به شخص اول همه طوایف قبیله اوس تبدیل شد و تکیه‌گاه مؤثری برای گسترش فعالیت‌های [[پیامبر]] به شمار آمد<ref>السیرة النبویه، ج۲، ص۲۲۱؛ تاریخ طبری، ج۲، ص۵۷۱؛ دلائل النبوه، ج۳، ص۴۲۹.</ref>.<ref>[[مهران اسماعیلی\|اسماعیلی]] و [[محمد اکبری کارمزدی\|اکبری کارمزدی]]، [[سعد بن معاذ انصاری (مقاله)\|مقاله «سعد بن معاذ انصاری»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۵ (کتاب)\|دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۵]].</ref>		سعد در زمان پیامبر{{صل}} به شخص اول همه طوایف قبیله اوس تبدیل شد و تکیه‌گاه مؤثری برای گسترش فعالیت‌های [[پیامبر]] به شمار آمد<ref>السیرة النبویه، ج۲، ص۲۲۱؛ تاریخ طبری، ج۲، ص۵۷۱؛ دلائل النبوه، ج۳، ص۴۲۹.</ref>.<ref>[[مهران اسماعیلی\|اسماعیلی]] و [[محمد اکبری کارمزدی\|اکبری کارمزدی]]، [[سعد بن معاذ انصاری (مقاله)\|مقاله «سعد بن معاذ انصاری»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۵ (کتاب)\|دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۵]].</ref>

Wasity: /* جستارهای وابسته */

2026-04-08T08:42:13Z

جستارهای وابسته

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۸ آوریل ۲۰۲۶، ساعت ۱۲:۱۲
خط ۴۱:		خط ۴۱:
	* [[رباب بنت نعمان]] (عمه)		* [[رباب بنت نعمان]] (عمه)
	* [[زید بن معاذ انصاری]] (برادر)		* [[زید بن معاذ انصاری]] (برادر)
			* [[اوس بن معاذ بن نعمان]] (برادر)
	{{پایان مدخل وابسته}}		{{پایان مدخل وابسته}}

Wasity: /* جستارهای وابسته */

2026-04-07T18:03:24Z

جستارهای وابسته

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۷ آوریل ۲۰۲۶، ساعت ۲۱:۳۳
خط ۳۹:		خط ۳۹:
	* [[بنی‌عبدالاشهل]] (قبیله)		* [[بنی‌عبدالاشهل]] (قبیله)
	* [[معاذ بن نعمان]] (پدر)		* [[معاذ بن نعمان]] (پدر)
			* [[رباب بنت نعمان]] (عمه)
	* [[زید بن معاذ انصاری]] (برادر)		* [[زید بن معاذ انصاری]] (برادر)
	{{پایان مدخل وابسته}}		{{پایان مدخل وابسته}}

Wasity: /* منابع */

2026-03-18T01:44:23Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۸ مارس ۲۰۲۶، ساعت ۰۵:۱۴
خط ۳۳:		خط ۳۳:
	== شهادت سعد ==		== شهادت سعد ==
	سعد بعد از جنگ خندق و بر اثر زخمی که برداشته بود در ۳۷ سالگی به [[شهادت]] رسید<ref>الطبقات، ج۳، ص۳۲۱؛ المنتظم، ج۳، ص۲۴۷.</ref>. [[پیامبر خدا]]{{صل}} برای تجلیل از [[شخصیت]] سعد، خود عهده‌دار کفن و دفن وی در [[قبرستان بقیع]] شد<ref> [[المغازی]]، ج۲، ص۵۲۶-۵۲۹؛ الطبقات، ج۳، ص۳۲۷.</ref> و عبای خود را بر او انداخت<ref>من لایحضره الفقیه، ج۱، ص۱۷۵.</ref>. به هنگام [[تشییع جنازه]] او، گروهی از [[منافقان]] به [[طعنه]] جنازه‌اش را سبک دانستند<ref> الطبقات، ج۳، ص۳۲۸؛ المغازی، ج۲، ص۵۲۸.</ref>؛ اما پیامبر اکرم{{صل}} از حضور ۷۰۰۰۰ [[فرشته]] در [[تشییع]] و [[نماز]] او، لرزش [[عرش]] [[خدای رحمان]] در [[مرگ]] وی و از مژده [[فرشتگان]] به عروج [[روح]] [[سعد بن معاذ]] [[سخن]] گفت.<ref> المغازی، ج۲، ص۵۲۶-۵۲۹؛ السیرة النبویه، ج۲، ص۲۵۰-۲۵۱؛ دلائل‌النبوه، ج۴، ص۲۸-۲۹؛ مجمع البیان، ج۱۰، ص۸۵۵.</ref>. پیامبر{{صل}} علت حضور ۷۰۰۰۰ فرشته در [[مراسم تشییع]] او را این‌گونه بیان کرد که سعد در همه حال [[سوره توحید]] را می‌خواند<ref> الکافی، ج۲، ص۶۲۲.</ref>. برپایه گزارشی، هنگام کندن قبرش بوی [[مشک]] از خاک برمی‌خاست<ref> الطبقات، ج۳، ص۳۲۹؛ المغازی، ج۲، ص۵۲۸.</ref>. گفته شده پیامبر از فشار قبر سعد بر اثر تندی با [[خانواده]] <ref> الطبقات، ج۳، ص۳۲۹؛ دلائل‌النبوه، ج۴، ص۳۰.</ref> یا بی‌اعتنایی به [[طهارت]] <ref>علل الشرایع، ج۱، ص۳۱۰؛ الامالی، ص۴۲۸.</ref> نیز خبر داده و سپس برای کاهش فشار قبرش [[دعا]] کرده است<ref> المغازی، ج۲، ص۵۲۹؛ الطبقات، ج۳، ص۳۳۱.</ref> [[پیامبر]] هنگام بازگشت از [[بقیع]] در سوگ وی دست بر محاسن گرفت و اشکش روان بود<ref>معرفة الصحابه، ابونعیم، ج۳، ص۱۲۴۳؛ اسد الغابه، ج۲، ص۲۲۳.</ref> ایشان پس از آن همواره از سعد به [[نیکی]] یاد می‌کرد<ref>الطبقات، ج۳، ص۳۳۱-۳۳۳؛ اسدالغابه، ج۲، ص۲۲۳.</ref>.<ref>[[مهران اسماعیلی\|اسماعیلی]] و [[محمد اکبری کارمزدی\|اکبری کارمزدی]]، [[سعد بن معاذ انصاری (مقاله)\|مقاله «سعد بن معاذ انصاری»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۵ (کتاب)\|دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۵]]؛ [[مجتبی تونه‌ای\|تونه‌ای، مجتبی]]، [[محمدنامه (کتاب)\|محمدنامه]]، ص ۵۶۲.</ref>		سعد بعد از جنگ خندق و بر اثر زخمی که برداشته بود در ۳۷ سالگی به [[شهادت]] رسید<ref>الطبقات، ج۳، ص۳۲۱؛ المنتظم، ج۳، ص۲۴۷.</ref>. [[پیامبر خدا]]{{صل}} برای تجلیل از [[شخصیت]] سعد، خود عهده‌دار کفن و دفن وی در [[قبرستان بقیع]] شد<ref> [[المغازی]]، ج۲، ص۵۲۶-۵۲۹؛ الطبقات، ج۳، ص۳۲۷.</ref> و عبای خود را بر او انداخت<ref>من لایحضره الفقیه، ج۱، ص۱۷۵.</ref>. به هنگام [[تشییع جنازه]] او، گروهی از [[منافقان]] به [[طعنه]] جنازه‌اش را سبک دانستند<ref> الطبقات، ج۳، ص۳۲۸؛ المغازی، ج۲، ص۵۲۸.</ref>؛ اما پیامبر اکرم{{صل}} از حضور ۷۰۰۰۰ [[فرشته]] در [[تشییع]] و [[نماز]] او، لرزش [[عرش]] [[خدای رحمان]] در [[مرگ]] وی و از مژده [[فرشتگان]] به عروج [[روح]] [[سعد بن معاذ]] [[سخن]] گفت.<ref> المغازی، ج۲، ص۵۲۶-۵۲۹؛ السیرة النبویه، ج۲، ص۲۵۰-۲۵۱؛ دلائل‌النبوه، ج۴، ص۲۸-۲۹؛ مجمع البیان، ج۱۰، ص۸۵۵.</ref>. پیامبر{{صل}} علت حضور ۷۰۰۰۰ فرشته در [[مراسم تشییع]] او را این‌گونه بیان کرد که سعد در همه حال [[سوره توحید]] را می‌خواند<ref> الکافی، ج۲، ص۶۲۲.</ref>. برپایه گزارشی، هنگام کندن قبرش بوی [[مشک]] از خاک برمی‌خاست<ref> الطبقات، ج۳، ص۳۲۹؛ المغازی، ج۲، ص۵۲۸.</ref>. گفته شده پیامبر از فشار قبر سعد بر اثر تندی با [[خانواده]] <ref> الطبقات، ج۳، ص۳۲۹؛ دلائل‌النبوه، ج۴، ص۳۰.</ref> یا بی‌اعتنایی به [[طهارت]] <ref>علل الشرایع، ج۱، ص۳۱۰؛ الامالی، ص۴۲۸.</ref> نیز خبر داده و سپس برای کاهش فشار قبرش [[دعا]] کرده است<ref> المغازی، ج۲، ص۵۲۹؛ الطبقات، ج۳، ص۳۳۱.</ref> [[پیامبر]] هنگام بازگشت از [[بقیع]] در سوگ وی دست بر محاسن گرفت و اشکش روان بود<ref>معرفة الصحابه، ابونعیم، ج۳، ص۱۲۴۳؛ اسد الغابه، ج۲، ص۲۲۳.</ref> ایشان پس از آن همواره از سعد به [[نیکی]] یاد می‌کرد<ref>الطبقات، ج۳، ص۳۳۱-۳۳۳؛ اسدالغابه، ج۲، ص۲۲۳.</ref>.<ref>[[مهران اسماعیلی\|اسماعیلی]] و [[محمد اکبری کارمزدی\|اکبری کارمزدی]]، [[سعد بن معاذ انصاری (مقاله)\|مقاله «سعد بن معاذ انصاری»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۵ (کتاب)\|دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۵]]؛ [[مجتبی تونه‌ای\|تونه‌ای، مجتبی]]، [[محمدنامه (کتاب)\|محمدنامه]]، ص ۵۶۲.</ref>

			== جستارهای وابسته ==
			{{مدخل وابسته}}
			* [[اوس]] (قبیله)
			* [[بنی‌عبدالاشهل]] (قبیله)
			* [[معاذ بن نعمان]] (پدر)
			* [[زید بن معاذ انصاری]] (برادر)
			{{پایان مدخل وابسته}}

	== منابع ==		== منابع ==

Bahmani: /* منابع */

2025-11-26T07:29:08Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۶ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۵۹
خط ۳۷:		خط ۳۷:
	{{منابع}}		{{منابع}}
	# [[پرونده:1100409.jpg\|22px]] [[مهران اسماعیلی\|اسماعیلی]] و [[محمد اکبری کارمزدی\|اکبری کارمزدی]]، [[سعد بن معاذ انصاری (مقاله)\|مقاله «سعد بن معاذ انصاری»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۵ (کتاب)\|'''دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۵''']]		# [[پرونده:1100409.jpg\|22px]] [[مهران اسماعیلی\|اسماعیلی]] و [[محمد اکبری کارمزدی\|اکبری کارمزدی]]، [[سعد بن معاذ انصاری (مقاله)\|مقاله «سعد بن معاذ انصاری»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۵ (کتاب)\|'''دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۵''']]
			# [[پرونده:IM010703.jpg\|22px]] [[مجتبی تونه‌ای\|تونه‌ای، مجتبی]]، [[محمدنامه (کتاب)\|'''محمدنامه''']]
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

Bahmani در ‏۲۶ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۷:۲۸

2025-11-26T07:28:46Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۶ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۵۸
خط ۱۷:		خط ۱۷:
	[[پیامبر]]{{صل}} در [[سال دوم هجری]] برای بستن راه [[تجاری]] [[قریش]] به منطقه بواط حرکت کرد و در این هنگام سعد بن معاذ را [[جانشین]] خود در [[مدینه]] گمارد<ref>انساب‌الاشراف، ج۱، ص۳۴۳؛ تاریخ طبری، ج۲، ص۴۰۷؛ التنبیه والاشراف، ص۲۰۲.</ref>. در رویدادی دیگر در همان سال سعد بن معاذ و شماری از ساکنان مدینه، با پیامبر که به سمت کاروان تجاری قریش حرکت کرده بود، همراه شدند. [[مسلمانان]] که به آن کاروان دست نیافته بودند، با خبر شدند که سپاهی از [[مکه]] برای مقابله با آنان در حرکت است. پیامبر دریافت که تعداد [[مهاجران]] برای رویارویی با سپاه قریش کافی نیست؛ ولی از سوی دیگر طبق [[پیمان عقبه دوم]] نمی‌توانست همراهان مدنی خود را به [[نبرد]] با قریش فرا خواند؛ زیرا طبق پیمان عقبه دوم، ساکنان مدینه [[امنیت]] پیامبر را در آن [[شهر]] تضمین کرده بودند و نسبت به تأمین نیروی نظامی کافی برای رویارویی با قریش در بیرون مدینه تعهدی نداشتند، ازاین‌رو هنگامی‌که سعد دریافت که پیامبر{{صل}} [[منتظر]] نظر او و حمایت [[انصار]] است، وی به [[نیابت]] از آنان با اعلام پیوستن اهالی مدینه به [[مهاجران]] برای مقابله با سپاه قریش و همچنین [[پایداری]] بر [[ایمان]] و [[اطاعت]] و حمایت همه‌جانبه [[مالی]] و جانی از [[رسول‌الله]]{{صل}}، زمینه [[خوشحالی]] و دلگرمی آن حضرت را فراهم آورد. احتمالاً از این هنگام به بعد بود که ساکنان [[مدینه]] به [[انصار]] [[شهرت]] یافتند. (انصار) پس از رسیدن [[مسلمانان]] به چاه‌های [[بدر]]، به کمک [[سعد بن معاذ]] [[خیمه]] [[فرماندهی]] [[پیامبر]]{{صل}} برپا شد که سعد در [[زمان]] [[نبرد]] همراه با گروهی در کنار این خیمه ماندند و مراقب [[جان]] پیامبر بودند<ref>المغازی، ج۱، ص۵۵؛ السیرة النبویه، ج۱، ص۶۲۸.</ref>. سعد بن معاذ در این نبرد فرماندهی [[اوسیان]] (یا همگی انصار)<ref>السیرة النبویه، ج۱، ص۶۱۳.</ref> را برعهده داشت<ref>الطبقات، ج۳، ص۳۲۱؛ انساب الاشراف، ج۱، ص۳۵۱.</ref>.		[[پیامبر]]{{صل}} در [[سال دوم هجری]] برای بستن راه [[تجاری]] [[قریش]] به منطقه بواط حرکت کرد و در این هنگام سعد بن معاذ را [[جانشین]] خود در [[مدینه]] گمارد<ref>انساب‌الاشراف، ج۱، ص۳۴۳؛ تاریخ طبری، ج۲، ص۴۰۷؛ التنبیه والاشراف، ص۲۰۲.</ref>. در رویدادی دیگر در همان سال سعد بن معاذ و شماری از ساکنان مدینه، با پیامبر که به سمت کاروان تجاری قریش حرکت کرده بود، همراه شدند. [[مسلمانان]] که به آن کاروان دست نیافته بودند، با خبر شدند که سپاهی از [[مکه]] برای مقابله با آنان در حرکت است. پیامبر دریافت که تعداد [[مهاجران]] برای رویارویی با سپاه قریش کافی نیست؛ ولی از سوی دیگر طبق [[پیمان عقبه دوم]] نمی‌توانست همراهان مدنی خود را به [[نبرد]] با قریش فرا خواند؛ زیرا طبق پیمان عقبه دوم، ساکنان مدینه [[امنیت]] پیامبر را در آن [[شهر]] تضمین کرده بودند و نسبت به تأمین نیروی نظامی کافی برای رویارویی با قریش در بیرون مدینه تعهدی نداشتند، ازاین‌رو هنگامی‌که سعد دریافت که پیامبر{{صل}} [[منتظر]] نظر او و حمایت [[انصار]] است، وی به [[نیابت]] از آنان با اعلام پیوستن اهالی مدینه به [[مهاجران]] برای مقابله با سپاه قریش و همچنین [[پایداری]] بر [[ایمان]] و [[اطاعت]] و حمایت همه‌جانبه [[مالی]] و جانی از [[رسول‌الله]]{{صل}}، زمینه [[خوشحالی]] و دلگرمی آن حضرت را فراهم آورد. احتمالاً از این هنگام به بعد بود که ساکنان [[مدینه]] به [[انصار]] [[شهرت]] یافتند. (انصار) پس از رسیدن [[مسلمانان]] به چاه‌های [[بدر]]، به کمک [[سعد بن معاذ]] [[خیمه]] [[فرماندهی]] [[پیامبر]]{{صل}} برپا شد که سعد در [[زمان]] [[نبرد]] همراه با گروهی در کنار این خیمه ماندند و مراقب [[جان]] پیامبر بودند<ref>المغازی، ج۱، ص۵۵؛ السیرة النبویه، ج۱، ص۶۲۸.</ref>. سعد بن معاذ در این نبرد فرماندهی [[اوسیان]] (یا همگی انصار)<ref>السیرة النبویه، ج۱، ص۶۱۳.</ref> را برعهده داشت<ref>الطبقات، ج۳، ص۳۲۱؛ انساب الاشراف، ج۱، ص۳۵۱.</ref>.

	برخی مسلمانان هنگام نبرد با [[قریشیان]]، [[مدارا]] کرده، آنان را نمی‌کشتند، بلکه به [[اسارت]] می‌گرفتند که این امر [[ناراحتی]] سعد بن معاذ را در پی داشت؛ زیرا به نظر او، در نخستین برخورد مسلمانان با [[مشرکان]] بهتر است به گونه‌ای عمل شود که دیگر به نبرد و رویارویی با پیامبر نیندیشند<ref>السیرة النبویه، ج۱، ص۶۲۸.</ref>.<ref>[[مهران اسماعیلی\|اسماعیلی]] و [[محمد اکبری کارمزدی\|اکبری کارمزدی]]، [[سعد بن معاذ انصاری (مقاله)\|مقاله «سعد بن معاذ انصاری»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۵ (کتاب)\|دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۵]].</ref>		برخی مسلمانان هنگام نبرد با [[قریشیان]]، [[مدارا]] کرده، آنان را نمی‌کشتند، بلکه به [[اسارت]] می‌گرفتند که این امر [[ناراحتی]] سعد بن معاذ را در پی داشت؛ زیرا به نظر او، در نخستین برخورد مسلمانان با [[مشرکان]] بهتر است به گونه‌ای عمل شود که دیگر به نبرد و رویارویی با پیامبر نیندیشند<ref>السیرة النبویه، ج۱، ص۶۲۸.</ref>.<ref>[[مهران اسماعیلی\|اسماعیلی]] و [[محمد اکبری کارمزدی\|اکبری کارمزدی]]، [[سعد بن معاذ انصاری (مقاله)\|مقاله «سعد بن معاذ انصاری»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۵ (کتاب)\|دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۵]]؛ [[مجتبی تونه‌ای\|تونه‌ای، مجتبی]]، [[محمدنامه (کتاب)\|محمدنامه]]، ص ۵۶۲.</ref>

	== [[سعد بن معاذ]] در [[نبرد احد]] ==		== [[سعد بن معاذ]] در [[نبرد احد]] ==
	در آستانه [[جنگ احد]]، شبی بزرگان [[انصار]] از جمله سعد همراه با افرادی دیگر تا صبح اطراف [[منزل]] [[پیامبر]] به نگهبانی مشغول شدند<ref> انساب الاشراف، ج۱، ص۳۱۵.</ref>. فردای آن [[روز]] پیامبر{{صل}} پس از دریافت اطلاعاتی از اردوگاه سپاه قریش در نزدیکی [[کوه]] [[احد]]، با [[مسلمانان]] درباره شیوه رویارویی با [[دشمن]] [[مشورت]] کرد. بزرگان [[مهاجر]] و انصار با [[نبرد]] در [[مدینه]] موافق بودند؛ امّا گروهی دیگر، رویارویی با دشمن در بیرون مدینه را پیشنهاد کردند. (احد / [[غزوه]]) منابع متقدم [[تاریخی]] سعد بن معاذ را [[سرزنش]] کننده افرادی از جمله سعد بن عُبادَه، از بزرگان [[خزرج]] دانسته که پیامبر را به خروج از مدینه وادار کردند. برپایه گزارش این منابع، سعد از [[مردم]] خواست [[پیامبر اکرم]]{{صل}} را در تصمیم‌گیری [[آزاد]] گذاشته و خود را در [[اطاعت]] هر نوع [[فرمان]] او قرار دهند<ref>المغازی، ج۱، ص۲۱۳؛ الطبقات، ج۲، ص۲۹.</ref>؛ ولی بنابر روایتی منسوب به [[امام صادق]]{{ع}} در [[تفسیر آیه]] ۱۲۱ [[سوره آل‌عمران]] / ۳، سعد بن معاذ مایل بود [[جنگ]] بیرون مدینه روی دهد و در میان همراهان پیامبر، از آمادگی خود برای [[جهاد]] و [[شهادت]] و [[تمایل]] قطعی‌اش برای خروج از [[شهر]] سخن گفت و پیامبر{{صل}} به [[احترام]] نظر او راهی میدان احد شد<ref>تفسیر قمی، ج۱، ص۱۱۱؛ مجمع البیان، ج۲، ص۸۲۴؛ نک: زاد المسیر، ج۱، ص۳۲۰.</ref> و پس از آن بود که [[رسول خدا]]{{صل}} تصمیم گرفت در بیرون مدینه به نبرد [[قریش]] رود.		در آستانه [[جنگ احد]]، شبی بزرگان [[انصار]] از جمله سعد همراه با افرادی دیگر تا صبح اطراف [[منزل]] [[پیامبر]] به نگهبانی مشغول شدند<ref> انساب الاشراف، ج۱، ص۳۱۵.</ref>. فردای آن [[روز]] پیامبر{{صل}} پس از دریافت اطلاعاتی از اردوگاه سپاه قریش در نزدیکی [[کوه]] [[احد]]، با [[مسلمانان]] درباره شیوه رویارویی با [[دشمن]] [[مشورت]] کرد. بزرگان [[مهاجر]] و انصار با [[نبرد]] در [[مدینه]] موافق بودند؛ امّا گروهی دیگر، رویارویی با دشمن در بیرون مدینه را پیشنهاد کردند. (احد / [[غزوه]]) منابع متقدم [[تاریخی]] سعد بن معاذ را [[سرزنش]] کننده افرادی از جمله سعد بن عُبادَه، از بزرگان [[خزرج]] دانسته که پیامبر را به خروج از مدینه وادار کردند. برپایه گزارش این منابع، سعد از [[مردم]] خواست [[پیامبر اکرم]]{{صل}} را در تصمیم‌گیری [[آزاد]] گذاشته و خود را در [[اطاعت]] هر نوع [[فرمان]] او قرار دهند<ref>المغازی، ج۱، ص۲۱۳؛ الطبقات، ج۲، ص۲۹.</ref>؛ ولی بنابر روایتی منسوب به [[امام صادق]]{{ع}} در [[تفسیر آیه]] ۱۲۱ [[سوره آل‌عمران]] / ۳، سعد بن معاذ مایل بود [[جنگ]] بیرون مدینه روی دهد و در میان همراهان پیامبر، از آمادگی خود برای [[جهاد]] و [[شهادت]] و [[تمایل]] قطعی‌اش برای خروج از [[شهر]] سخن گفت و پیامبر{{صل}} به [[احترام]] نظر او راهی میدان احد شد<ref>تفسیر قمی، ج۱، ص۱۱۱؛ مجمع البیان، ج۲، ص۸۲۴؛ نک: زاد المسیر، ج۱، ص۳۲۰.</ref> و پس از آن بود که [[رسول خدا]]{{صل}} تصمیم گرفت در بیرون مدینه به نبرد [[قریش]] رود.

	[[سعد بن معاذ]] و [[سعد بن عباده]] پیشاپیش [[مسلمانان]] به سمت [[احد]] حرکت کردند و پس از آنها [[پیامبر]]{{صل}} و سپس [[سپاه]] به راه افتادند<ref>الطبقات، ج۲، ص۳۰؛ المغازی، ج۱، ص۲۱۵.</ref>. هنگامی که نیروهای [[دشمن]] از پشت به مسلمانان حمله برده و نیروهای [[مسلمان]] گریختند، [[سعد بن معاذ]] از معدود کسانی بود که در برابر [[مشرکان]] [[مقاومت]] کرد<ref> الطبقات، ج۳، ص۳۲۱؛ المغازی، ج۱، ص۲۴۰؛ انساب الاشراف، ج۱، ص۳۱۸.</ref>. در این [[نبرد]] شمار فراوانی از اعضای [[طایفه بنی‌عبدالاشهل]] از جمله عمرو [[برادر]] سعد به [[شهادت]] رسیدند و شمار فراوانی زخمی شدند<ref>انساب‌الاشراف، ج۱، ص۴۰۱؛ الاستیعاب، ج۳، ص۱۲۰۱.</ref>. پس از نبرد، پیامبر که توان چندانی نداشت، بر اسبی سوار شد که زمام آن را سعد بن معاذ گرفته بود. در همان هنگام، مادر سعد نزد پیامبر{{صل}} آمد و از زنده بودن ایشان اظهار [[خوشحالی]] کرد. پیامبر نیز شهادت پسرش عمرو را به وی تسلیت گفت و از سعد بن معاذ خواست به مجروحان [[بنی‌عبدالاشهل]] بگوید که در خانه‌های خود بمانند و همراه پیامبر به سمت [[منزل]] ایشان و [[مسجد]] [[نبوی]] نیایند. سعد پس از این کار همراه با پیامبر که زخمی و [[ناتوان]] شده بود، او را به خانه‌اش رساند<ref>المغازی، ج۱، ص۲۴۸؛ سبل الهدی، ج۴، ص۲۲۹.</ref>و تا هنگام [[اذان]] [[مغرب]] آنجا ماند و به پیامبر کمک کرد تا برای [[نماز]] به مسجد رود و سپس او را به [[خانه]] باز گرداند. سپس سعد به سکونتگاه طایفه خود رفت و [[زنان]] بنی‌عبدالاشهل را به منطقه مسکونی پیامبر آورد تا برای [[حمزه]]، عموی پیامبر [[عزاداری]] کنند. پیامبر پس از آنکه صدای گریه‌های آنان را شنید، [[دعا]] کرد که [[خدا]] از آنها و فرزندانشان [[راضی]] باشد<ref>المغازی، ج۱، ص۳۱۷.</ref>.<ref>[[مهران اسماعیلی\|اسماعیلی]] و [[محمد اکبری کارمزدی\|اکبری کارمزدی]]، [[سعد بن معاذ انصاری (مقاله)\|مقاله «سعد بن معاذ انصاری»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۵ (کتاب)\|دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۵]].</ref>		[[سعد بن معاذ]] و [[سعد بن عباده]] پیشاپیش [[مسلمانان]] به سمت [[احد]] حرکت کردند و پس از آنها [[پیامبر]]{{صل}} و سپس [[سپاه]] به راه افتادند<ref>الطبقات، ج۲، ص۳۰؛ المغازی، ج۱، ص۲۱۵.</ref>. هنگامی که نیروهای [[دشمن]] از پشت به مسلمانان حمله برده و نیروهای [[مسلمان]] گریختند، [[سعد بن معاذ]] از معدود کسانی بود که در برابر [[مشرکان]] [[مقاومت]] کرد<ref> الطبقات، ج۳، ص۳۲۱؛ المغازی، ج۱، ص۲۴۰؛ انساب الاشراف، ج۱، ص۳۱۸.</ref>. در این [[نبرد]] شمار فراوانی از اعضای [[طایفه بنی‌عبدالاشهل]] از جمله عمرو [[برادر]] سعد به [[شهادت]] رسیدند و شمار فراوانی زخمی شدند<ref>انساب‌الاشراف، ج۱، ص۴۰۱؛ الاستیعاب، ج۳، ص۱۲۰۱.</ref>. پس از نبرد، پیامبر که توان چندانی نداشت، بر اسبی سوار شد که زمام آن را سعد بن معاذ گرفته بود. در همان هنگام، مادر سعد نزد پیامبر{{صل}} آمد و از زنده بودن ایشان اظهار [[خوشحالی]] کرد. پیامبر نیز شهادت پسرش عمرو را به وی تسلیت گفت و از سعد بن معاذ خواست به مجروحان [[بنی‌عبدالاشهل]] بگوید که در خانه‌های خود بمانند و همراه پیامبر به سمت [[منزل]] ایشان و [[مسجد]] [[نبوی]] نیایند. سعد پس از این کار همراه با پیامبر که زخمی و [[ناتوان]] شده بود، او را به خانه‌اش رساند<ref>المغازی، ج۱، ص۲۴۸؛ سبل الهدی، ج۴، ص۲۲۹.</ref>و تا هنگام [[اذان]] [[مغرب]] آنجا ماند و به پیامبر کمک کرد تا برای [[نماز]] به مسجد رود و سپس او را به [[خانه]] باز گرداند. سپس سعد به سکونتگاه طایفه خود رفت و [[زنان]] بنی‌عبدالاشهل را به منطقه مسکونی پیامبر آورد تا برای [[حمزه]]، عموی پیامبر [[عزاداری]] کنند. پیامبر پس از آنکه صدای گریه‌های آنان را شنید، [[دعا]] کرد که [[خدا]] از آنها و فرزندانشان [[راضی]] باشد<ref>المغازی، ج۱، ص۳۱۷.</ref>.<ref>[[مهران اسماعیلی\|اسماعیلی]] و [[محمد اکبری کارمزدی\|اکبری کارمزدی]]، [[سعد بن معاذ انصاری (مقاله)\|مقاله «سعد بن معاذ انصاری»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۵ (کتاب)\|دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۵]]؛ [[مجتبی تونه‌ای\|تونه‌ای، مجتبی]]، [[محمدنامه (کتاب)\|محمدنامه]]، ص ۵۶۲.</ref>

	== سعد بن معاذ در [[نبرد احزاب]] و [[بنی قریظه]] ==		== سعد بن معاذ در [[نبرد احزاب]] و [[بنی قریظه]] ==

Bahmani: /* شهادت سعد */

2025-11-26T07:28:05Z

شهادت سعد

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۶ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۵۸
خط ۳۲:		خط ۳۲:

	== شهادت سعد ==		== شهادت سعد ==
	سعد ~~اندکی پس~~ از آن و بر اثر زخمی که برداشته بود در ۳۷ سالگی به [[شهادت]] رسید<ref>الطبقات، ج۳، ص۳۲۱؛ المنتظم، ج۳، ص۲۴۷.</ref>. [[پیامبر خدا]]{{صل}} برای تجلیل از [[شخصیت]] سعد، خود عهده‌دار کفن و دفن وی در [[قبرستان بقیع]] شد<ref> [[المغازی]]، ج۲، ص۵۲۶-۵۲۹؛ الطبقات، ج۳، ص۳۲۷.</ref> و عبای خود را بر او انداخت<ref>من لایحضره الفقیه، ج۱، ص۱۷۵.</ref>. به هنگام [[تشییع جنازه]] او، گروهی از [[منافقان]] به [[طعنه]] جنازه‌اش را سبک دانستند<ref> الطبقات، ج۳، ص۳۲۸؛ المغازی، ج۲، ص۵۲۸.</ref>؛ اما پیامبر اکرم{{صل}} از حضور ۷۰۰۰۰ [[فرشته]] در [[تشییع]] و [[نماز]] او، لرزش [[عرش]] [[خدای رحمان]] در [[مرگ]] وی و از مژده [[فرشتگان]] به عروج [[روح]] [[سعد بن معاذ]] [[سخن]] گفت.<ref> المغازی، ج۲، ص۵۲۶-۵۲۹؛ السیرة النبویه، ج۲، ص۲۵۰-۲۵۱؛ دلائل‌النبوه، ج۴، ص۲۸-۲۹؛ مجمع البیان، ج۱۰، ص۸۵۵.</ref>. پیامبر{{صل}} علت حضور ۷۰۰۰۰ فرشته در [[مراسم تشییع]] او را این‌گونه بیان کرد که سعد در همه حال [[سوره توحید]] را می‌خواند<ref> الکافی، ج۲، ص۶۲۲.</ref>. برپایه گزارشی، هنگام کندن قبرش بوی [[مشک]] از خاک برمی‌خاست<ref> الطبقات، ج۳، ص۳۲۹؛ المغازی، ج۲، ص۵۲۸.</ref>. گفته شده پیامبر از فشار قبر سعد بر اثر تندی با [[خانواده]] <ref> الطبقات، ج۳، ص۳۲۹؛ دلائل‌النبوه، ج۴، ص۳۰.</ref> یا بی‌اعتنایی به [[طهارت]] <ref>علل الشرایع، ج۱، ص۳۱۰؛ الامالی، ص۴۲۸.</ref> نیز خبر داده و سپس برای کاهش فشار قبرش [[دعا]] کرده است<ref> المغازی، ج۲، ص۵۲۹؛ الطبقات، ج۳، ص۳۳۱.</ref> [[پیامبر]] هنگام بازگشت از [[بقیع]] در سوگ وی دست بر محاسن گرفت و اشکش روان بود<ref>معرفة الصحابه، ابونعیم، ج۳، ص۱۲۴۳؛ اسد الغابه، ج۲، ص۲۲۳.</ref> ایشان پس از آن همواره از سعد به [[نیکی]] یاد می‌کرد<ref>الطبقات، ج۳، ص۳۳۱-۳۳۳؛ اسدالغابه، ج۲، ص۲۲۳.</ref>.<ref>[[مهران اسماعیلی\|اسماعیلی]] و [[محمد اکبری کارمزدی\|اکبری کارمزدی]]، [[سعد بن معاذ انصاری (مقاله)\|مقاله «سعد بن معاذ انصاری»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۵ (کتاب)\|دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۵]].</ref>		سعد بعد از جنگ خندق و بر اثر زخمی که برداشته بود در ۳۷ سالگی به [[شهادت]] رسید<ref>الطبقات، ج۳، ص۳۲۱؛ المنتظم، ج۳، ص۲۴۷.</ref>. [[پیامبر خدا]]{{صل}} برای تجلیل از [[شخصیت]] سعد، خود عهده‌دار کفن و دفن وی در [[قبرستان بقیع]] شد<ref> [[المغازی]]، ج۲، ص۵۲۶-۵۲۹؛ الطبقات، ج۳، ص۳۲۷.</ref> و عبای خود را بر او انداخت<ref>من لایحضره الفقیه، ج۱، ص۱۷۵.</ref>. به هنگام [[تشییع جنازه]] او، گروهی از [[منافقان]] به [[طعنه]] جنازه‌اش را سبک دانستند<ref> الطبقات، ج۳، ص۳۲۸؛ المغازی، ج۲، ص۵۲۸.</ref>؛ اما پیامبر اکرم{{صل}} از حضور ۷۰۰۰۰ [[فرشته]] در [[تشییع]] و [[نماز]] او، لرزش [[عرش]] [[خدای رحمان]] در [[مرگ]] وی و از مژده [[فرشتگان]] به عروج [[روح]] [[سعد بن معاذ]] [[سخن]] گفت.<ref> المغازی، ج۲، ص۵۲۶-۵۲۹؛ السیرة النبویه، ج۲، ص۲۵۰-۲۵۱؛ دلائل‌النبوه، ج۴، ص۲۸-۲۹؛ مجمع البیان، ج۱۰، ص۸۵۵.</ref>. پیامبر{{صل}} علت حضور ۷۰۰۰۰ فرشته در [[مراسم تشییع]] او را این‌گونه بیان کرد که سعد در همه حال [[سوره توحید]] را می‌خواند<ref> الکافی، ج۲، ص۶۲۲.</ref>. برپایه گزارشی، هنگام کندن قبرش بوی [[مشک]] از خاک برمی‌خاست<ref> الطبقات، ج۳، ص۳۲۹؛ المغازی، ج۲، ص۵۲۸.</ref>. گفته شده پیامبر از فشار قبر سعد بر اثر تندی با [[خانواده]] <ref> الطبقات، ج۳، ص۳۲۹؛ دلائل‌النبوه، ج۴، ص۳۰.</ref> یا بی‌اعتنایی به [[طهارت]] <ref>علل الشرایع، ج۱، ص۳۱۰؛ الامالی، ص۴۲۸.</ref> نیز خبر داده و سپس برای کاهش فشار قبرش [[دعا]] کرده است<ref> المغازی، ج۲، ص۵۲۹؛ الطبقات، ج۳، ص۳۳۱.</ref> [[پیامبر]] هنگام بازگشت از [[بقیع]] در سوگ وی دست بر محاسن گرفت و اشکش روان بود<ref>معرفة الصحابه، ابونعیم، ج۳، ص۱۲۴۳؛ اسد الغابه، ج۲، ص۲۲۳.</ref> ایشان پس از آن همواره از سعد به [[نیکی]] یاد می‌کرد<ref>الطبقات، ج۳، ص۳۳۱-۳۳۳؛ اسدالغابه، ج۲، ص۲۲۳.</ref>.<ref>[[مهران اسماعیلی\|اسماعیلی]] و [[محمد اکبری کارمزدی\|اکبری کارمزدی]]، [[سعد بن معاذ انصاری (مقاله)\|مقاله «سعد بن معاذ انصاری»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۵ (کتاب)\|دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۵]]؛ [[مجتبی تونه‌ای\|تونه‌ای، مجتبی]]، [[محمدنامه (کتاب)\|محمدنامه]]، ص ۵۶۲.</ref>

	== منابع ==		== منابع ==

Bahmani در ‏۲۶ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۷:۰۳

2025-11-26T07:03:48Z

نمایش تغییرات

Bahmani در ‏۲۶ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۷:۰۱

2025-11-26T07:01:45Z

نمایش تغییرات