سعد مولی عتبة بن غزوان - تاریخچهٔ نسخه‌ها

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

2022-08-24T21:02:02Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۵ اوت ۲۰۲۲، ساعت ۰۰:۳۲
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[سعد مولی عتبة بن غزوان در قرآن]] - [[سعد مولی عتبة بن غزوان در تاریخ اسلامی]]\| پرسش مرتبط = }}		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[سعد مولی عتبة بن غزوان در قرآن]] - [[سعد مولی عتبة بن غزوان در تاریخ اسلامی]]\| پرسش مرتبط = }}

	==مقدمه==		== مقدمه ==
	سعد برده [[آزاد]] شده [[عتبة بن غزوان]] بود. تبار [[عتبه]] به [[طایفه]] [[بنی‌مازن]] از قیس عیلان می‌رسید؛<ref>الطبقات، ج۳، ص۷۲.</ref> ولی طی پیمانی به طایفه بنی‌نَوفَل<ref>السیرة النبویه، ج۱، ص۳۶۵.</ref> از [[قریش]] پیوست و از آنان شمرده شد و در [[مکه]] می‌زیست، در نتیجه سعد، برده آزاد شده او هم از اعضای [[طایفه بنی‌نوفل]] به شمار می‌آید.		سعد برده [[آزاد]] شده [[عتبة بن غزوان]] بود. تبار [[عتبه]] به [[طایفه]] [[بنی‌مازن]] از قیس عیلان می‌رسید؛<ref>الطبقات، ج۳، ص۷۲.</ref> ولی طی پیمانی به طایفه بنی‌نَوفَل<ref>السیرة النبویه، ج۱، ص۳۶۵.</ref> از [[قریش]] پیوست و از آنان شمرده شد و در [[مکه]] می‌زیست، در نتیجه سعد، برده آزاد شده او هم از اعضای [[طایفه بنی‌نوفل]] به شمار می‌آید.

	مولایش عتبة بن غزوان از [[مسلمانان]] نخستین و [[مهاجران به حبشه]] و [[مدینه]] بود.<ref> المعارف، ص۲۷۵؛ الطبقات، ج۳، ص۷۲؛ تهذیب الاسماء، ج۱، ص۲۹۵.</ref> وی در [[سال دوم هجری]] همراه عتبه در [[غزوه بدر]] شرکت داشت.<ref>الاستیعاب، ج۲، ص۶۱۲؛ اسدالغابه، ج۲، ص۲۰۸؛ الجرح و التعدیل، ج۴، ص۹۷.</ref> از [[شخصیت]] سعد، هنگام [[اسلام آوردن]] و جزئیات [[زندگی]] وی در منابع دست اولِ [[سیره]] و [[مغازی]] [[پیامبر]]، اطلاعاتی [[ثبت]] نشده است. [[ابن حبیب بغدادی]] هنگام بیان فهرست کسانی که با یکدیگر [[پیمان برادری]] بستند، از [[سعد مولی عتبه]] نام برده و [[ابودجانه سماک بن خرشه]] را [[برادر]] عقدی او معرفی کرده است.<ref>المحبر، ص۷۲.</ref> ابو حاتِم رازی (د. ۲۷۷ق) از [[محدثان]] شناخته شده [[ری]]، او را از [[راویان حدیث]] و از شرکت‌ کنندگان [[نبرد بدر]] برشمرده است.<ref>نک: الجرح و التعدیل، ج۴، ص۹۷.</ref> [[ابونُعَیم اصفهانی]] برخلاف دیگر [[روایات تفسیری]] و گزارش‌های [[شأن]] نزولی، وی را از فقرایی دانسته که [[آیه]] {{متن قرآن\|وَلَا تَطْرُدِ الَّذِينَ يَدْعُونَ رَبَّهُمْ بِالْغَدَاةِ وَالْعَشِيِّ يُرِيدُونَ وَجْهَهُ مَا عَلَيْكَ مِنْ حِسَابِهِمْ مِنْ شَيْءٍ وَمَا مِنْ حِسَابِكَ عَلَيْهِمْ مِنْ شَيْءٍ فَتَطْرُدَهُمْ فَتَكُونَ مِنَ الظَّالِمِينَ}}<ref>«و کسانی را که پروردگارشان را در سپیده‌دمان و در پایان روز در پی به دست آوردن خشنودی وی می‌خوانند از خود مران، نه هیچ از حساب آنان بر گردن تو و نه هیچ از حساب تو بر گردن آنهاست تا برانیشان و از ستمگران گردی» سوره انعام، آیه ۵۲.</ref> درباره آنها نازل شد.<ref>معرفة الصحابه، ص۱۲۸۴.</ref> در [[تفسیر]] این آیه گفته شده که روزی گروهی از [[مشرکان قریش]] از کنار مجلس پیامبر{{صل}} گذشتند و پس از [[مشاهده]] همنشینان تهیدست پیامبر به وی گفتند اگر از آن تهیدستان و دون‌پایگان فاصله بگیرد، ممکن است [[کافران]] [[قریش]] به او [[ایمان]] آورند و در آن هنگام این آیه نازل شد.<ref>جامع البیان، ج۷، ص۱۲۷؛ مجمع البیان، ج۴، ص۴۷۲؛ روض الجنان، ج۷، ص۲۹۶.</ref> در این آیه از پیامبر خواسته شده که مبادا از کسانی که صبح و عصر [[پروردگار]] خود را می‌خوانند و جز ذات [[پاک]] او نظری ندارند، فاصله بگیرد و چنانچه آنان را از خود براند، از [[ستمگران]] خواهد بود. درباره او گزارش [[تفسیری]] قابل توجهی در [[اختیار]] نبود، تا اینکه برخی [[مفسران]] سده‌های پنجم و ششم، از [[شهادت]] او در [[نبرد]] [[احد]] خبر دادند و بر آن شدند که [[آیه]] {{متن قرآن\|وَلَا تَهِنُوا وَلَا تَحْزَنُوا وَأَنْتُمُ الْأَعْلَوْنَ إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنِينَ}}<ref>«و سستی نورزید و اندوهگین مباشید که اگر مؤمن باشید شما برترید» سوره آل عمران، آیه ۱۳۹.</ref> برای [[دلجویی]] از مسلمانانِ [[غمگین]] از شهادت همرزمان خود، از جمله [[سعد مولی عتبه]] نازل شده است.<ref>تفسیر ثعلبی، ج۳، ص۱۷۲؛ کشف الاسرار، ج۲، ص۲۸۷؛ روض الجنان، ج۵، ص۸۳.</ref> در این آیه که [[مؤمنان]] [[برتر]] از دیگران دانسته شده‌اند، از مؤمنان خواسته شده که به سبب شهادت آنها غمگین نشوند و [[سستی]] به خود [[راه]] ندهند. نبود اطلاعات [[ثبت]] شده در منابع متقدم، به‌ویژه آنکه فهرست‌های قابل استنادی از حاضران و [[شهیدان]] نبردهای [[بدر]] و [[احد]] در اختیار است، وجود [[تاریخی]] شخصیتی به نام سعد مولی عتبه را با تردید روبه‌رو می‌سازد. از سوی دیگر، در [[تفاسیر]] [[روایی]] و منابع [[شأن]] نزولی اولیه، از او نامی به میان نیامده است. در فهرست شهدای نبرد احد هم شخصی به نام سعد [[مولی]] [[حاطب بن ابی بَلتَعَه]] هست<ref> المغازی، ج۱، ص۲۶۱؛ السیرة النبویه، ج۱، ص۶۸۰؛ انساب الاشراف، ج۱، ص۲۳۰.</ref> که احتمالاً شخص دیگری است؛ همچنین [[تمیم]] مولی خراش که در گزارش ابن‌حبیب، [[برادر]] عقدی سعد مولی عتبه بود، در منابع اولیه، برادر پیمانی [[خباب]] مولی [[عتبة بن غزوان]] معرفی شده است.<ref>الطبقات، ج۳، ص۴۲۹؛ نیز: ج۳، ص۷۳.</ref> بنابر احتمالی، شخصیتی به نام "[[خَبّاب مولی عتبه]]" در برخی نگارش‌ها به "سعد مولی عتبه" [[تغییر]] یافته و موجب [[خلق]] شخصیتی به نام سعد مولی عتبه شده است، چنان‌که [[ابن‌اسحاق]] در فهرست شرکت کنندگان [[نبرد بدر]]، از [[عتبة بن غزوان]] و مولایش خَبّاب نام برده و شخص دیگری را همراه آنان معرفی نکرده است<ref>السیرة النبویه، ج۱، ص۶۸۰.</ref>.<ref>[[مهران اسماعیلی\|اسماعیلی]] و [[محمود گودرزی\|گودرزی]]، [[سعد مولی عتبة بن غزوان (مقاله)\|مقاله «سعد مولی عتبة بن غزوان»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۵ (کتاب)\|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۱۵.</ref>.		مولایش عتبة بن غزوان از [[مسلمانان]] نخستین و [[مهاجران به حبشه]] و [[مدینه]] بود.<ref> المعارف، ص۲۷۵؛ الطبقات، ج۳، ص۷۲؛ تهذیب الاسماء، ج۱، ص۲۹۵.</ref> وی در [[سال دوم هجری]] همراه عتبه در [[غزوه بدر]] شرکت داشت.<ref>الاستیعاب، ج۲، ص۶۱۲؛ اسدالغابه، ج۲، ص۲۰۸؛ الجرح و التعدیل، ج۴، ص۹۷.</ref> از [[شخصیت]] سعد، هنگام [[اسلام آوردن]] و جزئیات [[زندگی]] وی در منابع دست اولِ [[سیره]] و [[مغازی]] [[پیامبر]]، اطلاعاتی [[ثبت]] نشده است. [[ابن حبیب بغدادی]] هنگام بیان فهرست کسانی که با یکدیگر [[پیمان برادری]] بستند، از [[سعد مولی عتبه]] نام برده و [[ابودجانه سماک بن خرشه]] را [[برادر]] عقدی او معرفی کرده است.<ref>المحبر، ص۷۲.</ref> ابو حاتِم رازی (د. ۲۷۷ق) از [[محدثان]] شناخته شده [[ری]]، او را از [[راویان حدیث]] و از شرکت‌ کنندگان [[نبرد بدر]] برشمرده است.<ref>نک: الجرح و التعدیل، ج۴، ص۹۷.</ref> [[ابونُعَیم اصفهانی]] برخلاف دیگر [[روایات تفسیری]] و گزارش‌های [[شأن]] نزولی، وی را از فقرایی دانسته که [[آیه]] {{متن قرآن\|وَلَا تَطْرُدِ الَّذِينَ يَدْعُونَ رَبَّهُمْ بِالْغَدَاةِ وَالْعَشِيِّ يُرِيدُونَ وَجْهَهُ مَا عَلَيْكَ مِنْ حِسَابِهِمْ مِنْ شَيْءٍ وَمَا مِنْ حِسَابِكَ عَلَيْهِمْ مِنْ شَيْءٍ فَتَطْرُدَهُمْ فَتَكُونَ مِنَ الظَّالِمِينَ}}<ref>«و کسانی را که پروردگارشان را در سپیده‌دمان و در پایان روز در پی به دست آوردن خشنودی وی می‌خوانند از خود مران، نه هیچ از حساب آنان بر گردن تو و نه هیچ از حساب تو بر گردن آنهاست تا برانیشان و از ستمگران گردی» سوره انعام، آیه ۵۲.</ref> درباره آنها نازل شد.<ref>معرفة الصحابه، ص۱۲۸۴.</ref> در [[تفسیر]] این آیه گفته شده که روزی گروهی از [[مشرکان قریش]] از کنار مجلس پیامبر {{صل}} گذشتند و پس از [[مشاهده]] همنشینان تهیدست پیامبر به وی گفتند اگر از آن تهیدستان و دون‌پایگان فاصله بگیرد، ممکن است [[کافران]] [[قریش]] به او [[ایمان]] آورند و در آن هنگام این آیه نازل شد.<ref>جامع البیان، ج۷، ص۱۲۷؛ مجمع البیان، ج۴، ص۴۷۲؛ روض الجنان، ج۷، ص۲۹۶.</ref> در این آیه از پیامبر خواسته شده که مبادا از کسانی که صبح و عصر [[پروردگار]] خود را می‌خوانند و جز ذات [[پاک]] او نظری ندارند، فاصله بگیرد و چنانچه آنان را از خود براند، از [[ستمگران]] خواهد بود. درباره او گزارش [[تفسیری]] قابل توجهی در [[اختیار]] نبود، تا اینکه برخی [[مفسران]] سده‌های پنجم و ششم، از [[شهادت]] او در [[نبرد]] [[احد]] خبر دادند و بر آن شدند که [[آیه]] {{متن قرآن\|وَلَا تَهِنُوا وَلَا تَحْزَنُوا وَأَنْتُمُ الْأَعْلَوْنَ إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنِينَ}}<ref>«و سستی نورزید و اندوهگین مباشید که اگر مؤمن باشید شما برترید» سوره آل عمران، آیه ۱۳۹.</ref> برای [[دلجویی]] از مسلمانانِ [[غمگین]] از شهادت همرزمان خود، از جمله [[سعد مولی عتبه]] نازل شده است.<ref>تفسیر ثعلبی، ج۳، ص۱۷۲؛ کشف الاسرار، ج۲، ص۲۸۷؛ روض الجنان، ج۵، ص۸۳.</ref> در این آیه که [[مؤمنان]] [[برتر]] از دیگران دانسته شده‌اند، از مؤمنان خواسته شده که به سبب شهادت آنها غمگین نشوند و [[سستی]] به خود [[راه]] ندهند. نبود اطلاعات [[ثبت]] شده در منابع متقدم، به‌ویژه آنکه فهرست‌های قابل استنادی از حاضران و [[شهیدان]] نبردهای [[بدر]] و [[احد]] در اختیار است، وجود [[تاریخی]] شخصیتی به نام سعد مولی عتبه را با تردید روبه‌رو می‌سازد. از سوی دیگر، در [[تفاسیر]] [[روایی]] و منابع [[شأن]] نزولی اولیه، از او نامی به میان نیامده است. در فهرست شهدای نبرد احد هم شخصی به نام سعد [[مولی]] [[حاطب بن ابی بَلتَعَه]] هست<ref> المغازی، ج۱، ص۲۶۱؛ السیرة النبویه، ج۱، ص۶۸۰؛ انساب الاشراف، ج۱، ص۲۳۰.</ref> که احتمالاً شخص دیگری است؛ همچنین [[تمیم]] مولی خراش که در گزارش ابن‌حبیب، [[برادر]] عقدی سعد مولی عتبه بود، در منابع اولیه، برادر پیمانی [[خباب]] مولی [[عتبة بن غزوان]] معرفی شده است.<ref>الطبقات، ج۳، ص۴۲۹؛ نیز: ج۳، ص۷۳.</ref> بنابر احتمالی، شخصیتی به نام "[[خَبّاب مولی عتبه]]" در برخی نگارش‌ها به "سعد مولی عتبه" [[تغییر]] یافته و موجب [[خلق]] شخصیتی به نام سعد مولی عتبه شده است، چنان‌که [[ابن‌اسحاق]] در فهرست شرکت کنندگان [[نبرد بدر]]، از [[عتبة بن غزوان]] و مولایش خَبّاب نام برده و شخص دیگری را همراه آنان معرفی نکرده است<ref>السیرة النبویه، ج۱، ص۶۸۰.</ref>.<ref>[[مهران اسماعیلی\|اسماعیلی]] و [[محمود گودرزی\|گودرزی]]، [[سعد مولی عتبة بن غزوان (مقاله)\|مقاله «سعد مولی عتبة بن غزوان»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۵ (کتاب)\|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۱۵.</ref>.

	== منابع ==		== منابع ==

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵

2022-07-31T07:32:05Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۱:۰۲
خط ۱:		خط ۱:
	~~{{امامت}}~~
	{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[سعد مولی عتبة بن غزوان در قرآن]] - [[سعد مولی عتبة بن غزوان در تاریخ اسلامی]]\| پرسش مرتبط = }}		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[سعد مولی عتبة بن غزوان در قرآن]] - [[سعد مولی عتبة بن غزوان در تاریخ اسلامی]]\| پرسش مرتبط = }}

خط ۱۶:		خط ۱۵:

	[[رده:سعد مولی عتبة بن غزوان]]		[[رده:سعد مولی عتبة بن غزوان]]
	~~[[رده:مدخل]]~~
	[[رده:اعلام]]		[[رده:اعلام]]

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۱

2022-07-10T19:13:38Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۱

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۰ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۲۲:۴۳
خط ۱:		خط ۱:
	{{امامت}}		{{امامت}}
	~~<div style~~=~~"background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">این~~ مدخل ~~از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>~~		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[سعد مولی عتبة بن غزوان در قرآن]] - [[سعد مولی عتبة بن غزوان در تاریخ اسلامی]]\| پرسش مرتبط = }}
	~~<div style~~=~~"background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">~~[[سعد مولی عتبة بن غزوان در قرآن]] - [[سعد مولی عتبة بن غزوان در تاریخ اسلامی]]~~</div>~~

	==مقدمه==		==مقدمه==

Heydari: جایگزینی متن - '
' به '
'

2022-01-21T12:35:22Z

جایگزینی متن - '</div> <div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;">' به '</div>'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۱ ژانویهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۶:۰۵
خط ۲:		خط ۲:
	<div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">این مدخل از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>		<div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">این مدخل از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>
	<div style="background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">[[سعد مولی عتبة بن غزوان در قرآن]] - [[سعد مولی عتبة بن غزوان در تاریخ اسلامی]]</div>		<div style="background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">[[سعد مولی عتبة بن غزوان در قرآن]] - [[سعد مولی عتبة بن غزوان در تاریخ اسلامی]]</div>
	~~<div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;">~~

	==مقدمه==		==مقدمه==

Heydari: جایگزینی متن - '== جستارهای وابسته == == پانویس ==' به '== پانویس =='

2022-01-04T16:20:29Z

جایگزینی متن - '== جستارهای وابسته == == پانویس ==' به '== پانویس =='

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۴ ژانویهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۹:۵۰
خط ۱۳:		خط ۱۳:
	* [[پرونده:1100409.jpg\|22px]] [[مهران اسماعیلی\|اسماعیلی]] و [[محمود گودرزی\|گودرزی]]، [[سعد مولی عتبة بن غزوان (مقاله)\|مقاله «سعد مولی عتبة بن غزوان»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۵ (کتاب)\|'''دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۵''']]		* [[پرونده:1100409.jpg\|22px]] [[مهران اسماعیلی\|اسماعیلی]] و [[محمود گودرزی\|گودرزی]]، [[سعد مولی عتبة بن غزوان (مقاله)\|مقاله «سعد مولی عتبة بن غزوان»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۵ (کتاب)\|'''دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۵''']]
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

	~~== جستارهای وابسته ==~~

	== پانویس ==		== پانویس ==

Wasity: جایگزینی متن - 'رازی' به 'رازی'

2022-01-03T09:59:13Z

جایگزینی متن - 'رازی' به 'رازی'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳ ژانویهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۳:۲۹
خط ۷:		خط ۷:
	سعد برده [[آزاد]] شده [[عتبة بن غزوان]] بود. تبار [[عتبه]] به [[طایفه]] [[بنی‌مازن]] از قیس عیلان می‌رسید؛<ref>الطبقات، ج۳، ص۷۲.</ref> ولی طی پیمانی به طایفه بنی‌نَوفَل<ref>السیرة النبویه، ج۱، ص۳۶۵.</ref> از [[قریش]] پیوست و از آنان شمرده شد و در [[مکه]] می‌زیست، در نتیجه سعد، برده آزاد شده او هم از اعضای [[طایفه بنی‌نوفل]] به شمار می‌آید.		سعد برده [[آزاد]] شده [[عتبة بن غزوان]] بود. تبار [[عتبه]] به [[طایفه]] [[بنی‌مازن]] از قیس عیلان می‌رسید؛<ref>الطبقات، ج۳، ص۷۲.</ref> ولی طی پیمانی به طایفه بنی‌نَوفَل<ref>السیرة النبویه، ج۱، ص۳۶۵.</ref> از [[قریش]] پیوست و از آنان شمرده شد و در [[مکه]] می‌زیست، در نتیجه سعد، برده آزاد شده او هم از اعضای [[طایفه بنی‌نوفل]] به شمار می‌آید.

	مولایش عتبة بن غزوان از [[مسلمانان]] نخستین و [[مهاجران به حبشه]] و [[مدینه]] بود.<ref> المعارف، ص۲۷۵؛ الطبقات، ج۳، ص۷۲؛ تهذیب الاسماء، ج۱، ص۲۹۵.</ref> وی در [[سال دوم هجری]] همراه عتبه در [[غزوه بدر]] شرکت داشت.<ref>الاستیعاب، ج۲، ص۶۱۲؛ اسدالغابه، ج۲، ص۲۰۸؛ الجرح و التعدیل، ج۴، ص۹۷.</ref> از [[شخصیت]] سعد، هنگام [[اسلام آوردن]] و جزئیات [[زندگی]] وی در منابع دست اولِ [[سیره]] و [[مغازی]] [[پیامبر]]، اطلاعاتی [[ثبت]] نشده است. [[ابن حبیب بغدادی]] هنگام بیان فهرست کسانی که با یکدیگر [[پیمان برادری]] بستند، از [[سعد مولی عتبه]] نام برده و [[ابودجانه سماک بن خرشه]] را [[برادر]] عقدی او معرفی کرده است.<ref>المحبر، ص۷۲.</ref> ابو حاتِم [[رازی]] (د. ۲۷۷ق) از [[محدثان]] شناخته شده [[ری]]، او را از [[راویان حدیث]] و از شرکت‌ کنندگان [[نبرد بدر]] برشمرده است.<ref>نک: الجرح و التعدیل، ج۴، ص۹۷.</ref> [[ابونُعَیم اصفهانی]] برخلاف دیگر [[روایات تفسیری]] و گزارش‌های [[شأن]] نزولی، وی را از فقرایی دانسته که [[آیه]] {{متن قرآن\|وَلَا تَطْرُدِ الَّذِينَ يَدْعُونَ رَبَّهُمْ بِالْغَدَاةِ وَالْعَشِيِّ يُرِيدُونَ وَجْهَهُ مَا عَلَيْكَ مِنْ حِسَابِهِمْ مِنْ شَيْءٍ وَمَا مِنْ حِسَابِكَ عَلَيْهِمْ مِنْ شَيْءٍ فَتَطْرُدَهُمْ فَتَكُونَ مِنَ الظَّالِمِينَ}}<ref>«و کسانی را که پروردگارشان را در سپیده‌دمان و در پایان روز در پی به دست آوردن خشنودی وی می‌خوانند از خود مران، نه هیچ از حساب آنان بر گردن تو و نه هیچ از حساب تو بر گردن آنهاست تا برانیشان و از ستمگران گردی» سوره انعام، آیه ۵۲.</ref> درباره آنها نازل شد.<ref>معرفة الصحابه، ص۱۲۸۴.</ref> در [[تفسیر]] این آیه گفته شده که روزی گروهی از [[مشرکان قریش]] از کنار مجلس پیامبر{{صل}} گذشتند و پس از [[مشاهده]] همنشینان تهیدست پیامبر به وی گفتند اگر از آن تهیدستان و دون‌پایگان فاصله بگیرد، ممکن است [[کافران]] [[قریش]] به او [[ایمان]] آورند و در آن هنگام این آیه نازل شد.<ref>جامع البیان، ج۷، ص۱۲۷؛ مجمع البیان، ج۴، ص۴۷۲؛ روض الجنان، ج۷، ص۲۹۶.</ref> در این آیه از پیامبر خواسته شده که مبادا از کسانی که صبح و عصر [[پروردگار]] خود را می‌خوانند و جز ذات [[پاک]] او نظری ندارند، فاصله بگیرد و چنانچه آنان را از خود براند، از [[ستمگران]] خواهد بود. درباره او گزارش [[تفسیری]] قابل توجهی در [[اختیار]] نبود، تا اینکه برخی [[مفسران]] سده‌های پنجم و ششم، از [[شهادت]] او در [[نبرد]] [[احد]] خبر دادند و بر آن شدند که [[آیه]] {{متن قرآن\|وَلَا تَهِنُوا وَلَا تَحْزَنُوا وَأَنْتُمُ الْأَعْلَوْنَ إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنِينَ}}<ref>«و سستی نورزید و اندوهگین مباشید که اگر مؤمن باشید شما برترید» سوره آل عمران، آیه ۱۳۹.</ref> برای [[دلجویی]] از مسلمانانِ [[غمگین]] از شهادت همرزمان خود، از جمله [[سعد مولی عتبه]] نازل شده است.<ref>تفسیر ثعلبی، ج۳، ص۱۷۲؛ کشف الاسرار، ج۲، ص۲۸۷؛ روض الجنان، ج۵، ص۸۳.</ref> در این آیه که [[مؤمنان]] [[برتر]] از دیگران دانسته شده‌اند، از مؤمنان خواسته شده که به سبب شهادت آنها غمگین نشوند و [[سستی]] به خود [[راه]] ندهند. نبود اطلاعات [[ثبت]] شده در منابع متقدم، به‌ویژه آنکه فهرست‌های قابل استنادی از حاضران و [[شهیدان]] نبردهای [[بدر]] و [[احد]] در اختیار است، وجود [[تاریخی]] شخصیتی به نام سعد مولی عتبه را با تردید روبه‌رو می‌سازد. از سوی دیگر، در [[تفاسیر]] [[روایی]] و منابع [[شأن]] نزولی اولیه، از او نامی به میان نیامده است. در فهرست شهدای نبرد احد هم شخصی به نام سعد [[مولی]] [[حاطب بن ابی بَلتَعَه]] هست<ref> المغازی، ج۱، ص۲۶۱؛ السیرة النبویه، ج۱، ص۶۸۰؛ انساب الاشراف، ج۱، ص۲۳۰.</ref> که احتمالاً شخص دیگری است؛ همچنین [[تمیم]] مولی خراش که در گزارش ابن‌حبیب، [[برادر]] عقدی سعد مولی عتبه بود، در منابع اولیه، برادر پیمانی [[خباب]] مولی [[عتبة بن غزوان]] معرفی شده است.<ref>الطبقات، ج۳، ص۴۲۹؛ نیز: ج۳، ص۷۳.</ref> بنابر احتمالی، شخصیتی به نام "[[خَبّاب مولی عتبه]]" در برخی نگارش‌ها به "سعد مولی عتبه" [[تغییر]] یافته و موجب [[خلق]] شخصیتی به نام سعد مولی عتبه شده است، چنان‌که [[ابن‌اسحاق]] در فهرست شرکت کنندگان [[نبرد بدر]]، از [[عتبة بن غزوان]] و مولایش خَبّاب نام برده و شخص دیگری را همراه آنان معرفی نکرده است<ref>السیرة النبویه، ج۱، ص۶۸۰.</ref>.<ref>[[مهران اسماعیلی\|اسماعیلی]] و [[محمود گودرزی\|گودرزی]]، [[سعد مولی عتبة بن غزوان (مقاله)\|مقاله «سعد مولی عتبة بن غزوان»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۵ (کتاب)\|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۱۵.</ref>.		مولایش عتبة بن غزوان از [[مسلمانان]] نخستین و [[مهاجران به حبشه]] و [[مدینه]] بود.<ref> المعارف، ص۲۷۵؛ الطبقات، ج۳، ص۷۲؛ تهذیب الاسماء، ج۱، ص۲۹۵.</ref> وی در [[سال دوم هجری]] همراه عتبه در [[غزوه بدر]] شرکت داشت.<ref>الاستیعاب، ج۲، ص۶۱۲؛ اسدالغابه، ج۲، ص۲۰۸؛ الجرح و التعدیل، ج۴، ص۹۷.</ref> از [[شخصیت]] سعد، هنگام [[اسلام آوردن]] و جزئیات [[زندگی]] وی در منابع دست اولِ [[سیره]] و [[مغازی]] [[پیامبر]]، اطلاعاتی [[ثبت]] نشده است. [[ابن حبیب بغدادی]] هنگام بیان فهرست کسانی که با یکدیگر [[پیمان برادری]] بستند، از [[سعد مولی عتبه]] نام برده و [[ابودجانه سماک بن خرشه]] را [[برادر]] عقدی او معرفی کرده است.<ref>المحبر، ص۷۲.</ref> ابو حاتِم رازی (د. ۲۷۷ق) از [[محدثان]] شناخته شده [[ری]]، او را از [[راویان حدیث]] و از شرکت‌ کنندگان [[نبرد بدر]] برشمرده است.<ref>نک: الجرح و التعدیل، ج۴، ص۹۷.</ref> [[ابونُعَیم اصفهانی]] برخلاف دیگر [[روایات تفسیری]] و گزارش‌های [[شأن]] نزولی، وی را از فقرایی دانسته که [[آیه]] {{متن قرآن\|وَلَا تَطْرُدِ الَّذِينَ يَدْعُونَ رَبَّهُمْ بِالْغَدَاةِ وَالْعَشِيِّ يُرِيدُونَ وَجْهَهُ مَا عَلَيْكَ مِنْ حِسَابِهِمْ مِنْ شَيْءٍ وَمَا مِنْ حِسَابِكَ عَلَيْهِمْ مِنْ شَيْءٍ فَتَطْرُدَهُمْ فَتَكُونَ مِنَ الظَّالِمِينَ}}<ref>«و کسانی را که پروردگارشان را در سپیده‌دمان و در پایان روز در پی به دست آوردن خشنودی وی می‌خوانند از خود مران، نه هیچ از حساب آنان بر گردن تو و نه هیچ از حساب تو بر گردن آنهاست تا برانیشان و از ستمگران گردی» سوره انعام، آیه ۵۲.</ref> درباره آنها نازل شد.<ref>معرفة الصحابه، ص۱۲۸۴.</ref> در [[تفسیر]] این آیه گفته شده که روزی گروهی از [[مشرکان قریش]] از کنار مجلس پیامبر{{صل}} گذشتند و پس از [[مشاهده]] همنشینان تهیدست پیامبر به وی گفتند اگر از آن تهیدستان و دون‌پایگان فاصله بگیرد، ممکن است [[کافران]] [[قریش]] به او [[ایمان]] آورند و در آن هنگام این آیه نازل شد.<ref>جامع البیان، ج۷، ص۱۲۷؛ مجمع البیان، ج۴، ص۴۷۲؛ روض الجنان، ج۷، ص۲۹۶.</ref> در این آیه از پیامبر خواسته شده که مبادا از کسانی که صبح و عصر [[پروردگار]] خود را می‌خوانند و جز ذات [[پاک]] او نظری ندارند، فاصله بگیرد و چنانچه آنان را از خود براند، از [[ستمگران]] خواهد بود. درباره او گزارش [[تفسیری]] قابل توجهی در [[اختیار]] نبود، تا اینکه برخی [[مفسران]] سده‌های پنجم و ششم، از [[شهادت]] او در [[نبرد]] [[احد]] خبر دادند و بر آن شدند که [[آیه]] {{متن قرآن\|وَلَا تَهِنُوا وَلَا تَحْزَنُوا وَأَنْتُمُ الْأَعْلَوْنَ إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنِينَ}}<ref>«و سستی نورزید و اندوهگین مباشید که اگر مؤمن باشید شما برترید» سوره آل عمران، آیه ۱۳۹.</ref> برای [[دلجویی]] از مسلمانانِ [[غمگین]] از شهادت همرزمان خود، از جمله [[سعد مولی عتبه]] نازل شده است.<ref>تفسیر ثعلبی، ج۳، ص۱۷۲؛ کشف الاسرار، ج۲، ص۲۸۷؛ روض الجنان، ج۵، ص۸۳.</ref> در این آیه که [[مؤمنان]] [[برتر]] از دیگران دانسته شده‌اند، از مؤمنان خواسته شده که به سبب شهادت آنها غمگین نشوند و [[سستی]] به خود [[راه]] ندهند. نبود اطلاعات [[ثبت]] شده در منابع متقدم، به‌ویژه آنکه فهرست‌های قابل استنادی از حاضران و [[شهیدان]] نبردهای [[بدر]] و [[احد]] در اختیار است، وجود [[تاریخی]] شخصیتی به نام سعد مولی عتبه را با تردید روبه‌رو می‌سازد. از سوی دیگر، در [[تفاسیر]] [[روایی]] و منابع [[شأن]] نزولی اولیه، از او نامی به میان نیامده است. در فهرست شهدای نبرد احد هم شخصی به نام سعد [[مولی]] [[حاطب بن ابی بَلتَعَه]] هست<ref> المغازی، ج۱، ص۲۶۱؛ السیرة النبویه، ج۱، ص۶۸۰؛ انساب الاشراف، ج۱، ص۲۳۰.</ref> که احتمالاً شخص دیگری است؛ همچنین [[تمیم]] مولی خراش که در گزارش ابن‌حبیب، [[برادر]] عقدی سعد مولی عتبه بود، در منابع اولیه، برادر پیمانی [[خباب]] مولی [[عتبة بن غزوان]] معرفی شده است.<ref>الطبقات، ج۳، ص۴۲۹؛ نیز: ج۳، ص۷۳.</ref> بنابر احتمالی، شخصیتی به نام "[[خَبّاب مولی عتبه]]" در برخی نگارش‌ها به "سعد مولی عتبه" [[تغییر]] یافته و موجب [[خلق]] شخصیتی به نام سعد مولی عتبه شده است، چنان‌که [[ابن‌اسحاق]] در فهرست شرکت کنندگان [[نبرد بدر]]، از [[عتبة بن غزوان]] و مولایش خَبّاب نام برده و شخص دیگری را همراه آنان معرفی نکرده است<ref>السیرة النبویه، ج۱، ص۶۸۰.</ref>.<ref>[[مهران اسماعیلی\|اسماعیلی]] و [[محمود گودرزی\|گودرزی]]، [[سعد مولی عتبة بن غزوان (مقاله)\|مقاله «سعد مولی عتبة بن غزوان»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۵ (کتاب)\|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۱۵.</ref>.

	== منابع ==		== منابع ==

Wasity: جایگزینی متن - ' ق.)' به 'ق)'

2021-12-26T12:04:09Z

جایگزینی متن - ' ق.)' به 'ق)'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۶ دسامبر ۲۰۲۱، ساعت ۱۵:۳۴
خط ۷:		خط ۷:
	سعد برده [[آزاد]] شده [[عتبة بن غزوان]] بود. تبار [[عتبه]] به [[طایفه]] [[بنی‌مازن]] از قیس عیلان می‌رسید؛<ref>الطبقات، ج۳، ص۷۲.</ref> ولی طی پیمانی به طایفه بنی‌نَوفَل<ref>السیرة النبویه، ج۱، ص۳۶۵.</ref> از [[قریش]] پیوست و از آنان شمرده شد و در [[مکه]] می‌زیست، در نتیجه سعد، برده آزاد شده او هم از اعضای [[طایفه بنی‌نوفل]] به شمار می‌آید.		سعد برده [[آزاد]] شده [[عتبة بن غزوان]] بود. تبار [[عتبه]] به [[طایفه]] [[بنی‌مازن]] از قیس عیلان می‌رسید؛<ref>الطبقات، ج۳، ص۷۲.</ref> ولی طی پیمانی به طایفه بنی‌نَوفَل<ref>السیرة النبویه، ج۱، ص۳۶۵.</ref> از [[قریش]] پیوست و از آنان شمرده شد و در [[مکه]] می‌زیست، در نتیجه سعد، برده آزاد شده او هم از اعضای [[طایفه بنی‌نوفل]] به شمار می‌آید.

	مولایش عتبة بن غزوان از [[مسلمانان]] نخستین و [[مهاجران به حبشه]] و [[مدینه]] بود.<ref> المعارف، ص۲۷۵؛ الطبقات، ج۳، ص۷۲؛ تهذیب الاسماء، ج۱، ص۲۹۵.</ref> وی در [[سال دوم هجری]] همراه عتبه در [[غزوه بدر]] شرکت داشت.<ref>الاستیعاب، ج۲، ص۶۱۲؛ اسدالغابه، ج۲، ص۲۰۸؛ الجرح و التعدیل، ج۴، ص۹۷.</ref> از [[شخصیت]] سعد، هنگام [[اسلام آوردن]] و جزئیات [[زندگی]] وی در منابع دست اولِ [[سیره]] و [[مغازی]] [[پیامبر]]، اطلاعاتی [[ثبت]] نشده است. [[ابن حبیب بغدادی]] هنگام بیان فهرست کسانی که با یکدیگر [[پیمان برادری]] بستند، از [[سعد مولی عتبه]] نام برده و [[ابودجانه سماک بن خرشه]] را [[برادر]] عقدی او معرفی کرده است.<ref>المحبر، ص۷۲.</ref> ابو حاتِم [[رازی]] (د. ~~۲۷۷ ق.~~) از [[محدثان]] شناخته شده [[ری]]، او را از [[راویان حدیث]] و از شرکت‌ کنندگان [[نبرد بدر]] برشمرده است.<ref>نک: الجرح و التعدیل، ج۴، ص۹۷.</ref> [[ابونُعَیم اصفهانی]] برخلاف دیگر [[روایات تفسیری]] و گزارش‌های [[شأن]] نزولی، وی را از فقرایی دانسته که [[آیه]] {{متن قرآن\|وَلَا تَطْرُدِ الَّذِينَ يَدْعُونَ رَبَّهُمْ بِالْغَدَاةِ وَالْعَشِيِّ يُرِيدُونَ وَجْهَهُ مَا عَلَيْكَ مِنْ حِسَابِهِمْ مِنْ شَيْءٍ وَمَا مِنْ حِسَابِكَ عَلَيْهِمْ مِنْ شَيْءٍ فَتَطْرُدَهُمْ فَتَكُونَ مِنَ الظَّالِمِينَ}}<ref>«و کسانی را که پروردگارشان را در سپیده‌دمان و در پایان روز در پی به دست آوردن خشنودی وی می‌خوانند از خود مران، نه هیچ از حساب آنان بر گردن تو و نه هیچ از حساب تو بر گردن آنهاست تا برانیشان و از ستمگران گردی» سوره انعام، آیه ۵۲.</ref> درباره آنها نازل شد.<ref>معرفة الصحابه، ص۱۲۸۴.</ref> در [[تفسیر]] این آیه گفته شده که روزی گروهی از [[مشرکان قریش]] از کنار مجلس پیامبر{{صل}} گذشتند و پس از [[مشاهده]] همنشینان تهیدست پیامبر به وی گفتند اگر از آن تهیدستان و دون‌پایگان فاصله بگیرد، ممکن است [[کافران]] [[قریش]] به او [[ایمان]] آورند و در آن هنگام این آیه نازل شد.<ref>جامع البیان، ج۷، ص۱۲۷؛ مجمع البیان، ج۴، ص۴۷۲؛ روض الجنان، ج۷، ص۲۹۶.</ref> در این آیه از پیامبر خواسته شده که مبادا از کسانی که صبح و عصر [[پروردگار]] خود را می‌خوانند و جز ذات [[پاک]] او نظری ندارند، فاصله بگیرد و چنانچه آنان را از خود براند، از [[ستمگران]] خواهد بود. درباره او گزارش [[تفسیری]] قابل توجهی در [[اختیار]] نبود، تا اینکه برخی [[مفسران]] سده‌های پنجم و ششم، از [[شهادت]] او در [[نبرد]] [[احد]] خبر دادند و بر آن شدند که [[آیه]] {{متن قرآن\|وَلَا تَهِنُوا وَلَا تَحْزَنُوا وَأَنْتُمُ الْأَعْلَوْنَ إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنِينَ}}<ref>«و سستی نورزید و اندوهگین مباشید که اگر مؤمن باشید شما برترید» سوره آل عمران، آیه ۱۳۹.</ref> برای [[دلجویی]] از مسلمانانِ [[غمگین]] از شهادت همرزمان خود، از جمله [[سعد مولی عتبه]] نازل شده است.<ref>تفسیر ثعلبی، ج۳، ص۱۷۲؛ کشف الاسرار، ج۲، ص۲۸۷؛ روض الجنان، ج۵، ص۸۳.</ref> در این آیه که [[مؤمنان]] [[برتر]] از دیگران دانسته شده‌اند، از مؤمنان خواسته شده که به سبب شهادت آنها غمگین نشوند و [[سستی]] به خود [[راه]] ندهند. نبود اطلاعات [[ثبت]] شده در منابع متقدم، به‌ویژه آنکه فهرست‌های قابل استنادی از حاضران و [[شهیدان]] نبردهای [[بدر]] و [[احد]] در اختیار است، وجود [[تاریخی]] شخصیتی به نام سعد مولی عتبه را با تردید روبه‌رو می‌سازد. از سوی دیگر، در [[تفاسیر]] [[روایی]] و منابع [[شأن]] نزولی اولیه، از او نامی به میان نیامده است. در فهرست شهدای نبرد احد هم شخصی به نام سعد [[مولی]] [[حاطب بن ابی بَلتَعَه]] هست<ref> المغازی، ج۱، ص۲۶۱؛ السیرة النبویه، ج۱، ص۶۸۰؛ انساب الاشراف، ج۱، ص۲۳۰.</ref> که احتمالاً شخص دیگری است؛ همچنین [[تمیم]] مولی خراش که در گزارش ابن‌حبیب، [[برادر]] عقدی سعد مولی عتبه بود، در منابع اولیه، برادر پیمانی [[خباب]] مولی [[عتبة بن غزوان]] معرفی شده است.<ref>الطبقات، ج۳، ص۴۲۹؛ نیز: ج۳، ص۷۳.</ref> بنابر احتمالی، شخصیتی به نام "[[خَبّاب مولی عتبه]]" در برخی نگارش‌ها به "سعد مولی عتبه" [[تغییر]] یافته و موجب [[خلق]] شخصیتی به نام سعد مولی عتبه شده است، چنان‌که [[ابن‌اسحاق]] در فهرست شرکت کنندگان [[نبرد بدر]]، از [[عتبة بن غزوان]] و مولایش خَبّاب نام برده و شخص دیگری را همراه آنان معرفی نکرده است<ref>السیرة النبویه، ج۱، ص۶۸۰.</ref>.<ref>[[مهران اسماعیلی\|اسماعیلی]] و [[محمود گودرزی\|گودرزی]]، [[سعد مولی عتبة بن غزوان (مقاله)\|مقاله «سعد مولی عتبة بن غزوان»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۵ (کتاب)\|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۱۵.</ref>.		مولایش عتبة بن غزوان از [[مسلمانان]] نخستین و [[مهاجران به حبشه]] و [[مدینه]] بود.<ref> المعارف، ص۲۷۵؛ الطبقات، ج۳، ص۷۲؛ تهذیب الاسماء، ج۱، ص۲۹۵.</ref> وی در [[سال دوم هجری]] همراه عتبه در [[غزوه بدر]] شرکت داشت.<ref>الاستیعاب، ج۲، ص۶۱۲؛ اسدالغابه، ج۲، ص۲۰۸؛ الجرح و التعدیل، ج۴، ص۹۷.</ref> از [[شخصیت]] سعد، هنگام [[اسلام آوردن]] و جزئیات [[زندگی]] وی در منابع دست اولِ [[سیره]] و [[مغازی]] [[پیامبر]]، اطلاعاتی [[ثبت]] نشده است. [[ابن حبیب بغدادی]] هنگام بیان فهرست کسانی که با یکدیگر [[پیمان برادری]] بستند، از [[سعد مولی عتبه]] نام برده و [[ابودجانه سماک بن خرشه]] را [[برادر]] عقدی او معرفی کرده است.<ref>المحبر، ص۷۲.</ref> ابو حاتِم [[رازی]] (د. ۲۷۷ق) از [[محدثان]] شناخته شده [[ری]]، او را از [[راویان حدیث]] و از شرکت‌ کنندگان [[نبرد بدر]] برشمرده است.<ref>نک: الجرح و التعدیل، ج۴، ص۹۷.</ref> [[ابونُعَیم اصفهانی]] برخلاف دیگر [[روایات تفسیری]] و گزارش‌های [[شأن]] نزولی، وی را از فقرایی دانسته که [[آیه]] {{متن قرآن\|وَلَا تَطْرُدِ الَّذِينَ يَدْعُونَ رَبَّهُمْ بِالْغَدَاةِ وَالْعَشِيِّ يُرِيدُونَ وَجْهَهُ مَا عَلَيْكَ مِنْ حِسَابِهِمْ مِنْ شَيْءٍ وَمَا مِنْ حِسَابِكَ عَلَيْهِمْ مِنْ شَيْءٍ فَتَطْرُدَهُمْ فَتَكُونَ مِنَ الظَّالِمِينَ}}<ref>«و کسانی را که پروردگارشان را در سپیده‌دمان و در پایان روز در پی به دست آوردن خشنودی وی می‌خوانند از خود مران، نه هیچ از حساب آنان بر گردن تو و نه هیچ از حساب تو بر گردن آنهاست تا برانیشان و از ستمگران گردی» سوره انعام، آیه ۵۲.</ref> درباره آنها نازل شد.<ref>معرفة الصحابه، ص۱۲۸۴.</ref> در [[تفسیر]] این آیه گفته شده که روزی گروهی از [[مشرکان قریش]] از کنار مجلس پیامبر{{صل}} گذشتند و پس از [[مشاهده]] همنشینان تهیدست پیامبر به وی گفتند اگر از آن تهیدستان و دون‌پایگان فاصله بگیرد، ممکن است [[کافران]] [[قریش]] به او [[ایمان]] آورند و در آن هنگام این آیه نازل شد.<ref>جامع البیان، ج۷، ص۱۲۷؛ مجمع البیان، ج۴، ص۴۷۲؛ روض الجنان، ج۷، ص۲۹۶.</ref> در این آیه از پیامبر خواسته شده که مبادا از کسانی که صبح و عصر [[پروردگار]] خود را می‌خوانند و جز ذات [[پاک]] او نظری ندارند، فاصله بگیرد و چنانچه آنان را از خود براند، از [[ستمگران]] خواهد بود. درباره او گزارش [[تفسیری]] قابل توجهی در [[اختیار]] نبود، تا اینکه برخی [[مفسران]] سده‌های پنجم و ششم، از [[شهادت]] او در [[نبرد]] [[احد]] خبر دادند و بر آن شدند که [[آیه]] {{متن قرآن\|وَلَا تَهِنُوا وَلَا تَحْزَنُوا وَأَنْتُمُ الْأَعْلَوْنَ إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنِينَ}}<ref>«و سستی نورزید و اندوهگین مباشید که اگر مؤمن باشید شما برترید» سوره آل عمران، آیه ۱۳۹.</ref> برای [[دلجویی]] از مسلمانانِ [[غمگین]] از شهادت همرزمان خود، از جمله [[سعد مولی عتبه]] نازل شده است.<ref>تفسیر ثعلبی، ج۳، ص۱۷۲؛ کشف الاسرار، ج۲، ص۲۸۷؛ روض الجنان، ج۵، ص۸۳.</ref> در این آیه که [[مؤمنان]] [[برتر]] از دیگران دانسته شده‌اند، از مؤمنان خواسته شده که به سبب شهادت آنها غمگین نشوند و [[سستی]] به خود [[راه]] ندهند. نبود اطلاعات [[ثبت]] شده در منابع متقدم، به‌ویژه آنکه فهرست‌های قابل استنادی از حاضران و [[شهیدان]] نبردهای [[بدر]] و [[احد]] در اختیار است، وجود [[تاریخی]] شخصیتی به نام سعد مولی عتبه را با تردید روبه‌رو می‌سازد. از سوی دیگر، در [[تفاسیر]] [[روایی]] و منابع [[شأن]] نزولی اولیه، از او نامی به میان نیامده است. در فهرست شهدای نبرد احد هم شخصی به نام سعد [[مولی]] [[حاطب بن ابی بَلتَعَه]] هست<ref> المغازی، ج۱، ص۲۶۱؛ السیرة النبویه، ج۱، ص۶۸۰؛ انساب الاشراف، ج۱، ص۲۳۰.</ref> که احتمالاً شخص دیگری است؛ همچنین [[تمیم]] مولی خراش که در گزارش ابن‌حبیب، [[برادر]] عقدی سعد مولی عتبه بود، در منابع اولیه، برادر پیمانی [[خباب]] مولی [[عتبة بن غزوان]] معرفی شده است.<ref>الطبقات، ج۳، ص۴۲۹؛ نیز: ج۳، ص۷۳.</ref> بنابر احتمالی، شخصیتی به نام "[[خَبّاب مولی عتبه]]" در برخی نگارش‌ها به "سعد مولی عتبه" [[تغییر]] یافته و موجب [[خلق]] شخصیتی به نام سعد مولی عتبه شده است، چنان‌که [[ابن‌اسحاق]] در فهرست شرکت کنندگان [[نبرد بدر]]، از [[عتبة بن غزوان]] و مولایش خَبّاب نام برده و شخص دیگری را همراه آنان معرفی نکرده است<ref>السیرة النبویه، ج۱، ص۶۸۰.</ref>.<ref>[[مهران اسماعیلی\|اسماعیلی]] و [[محمود گودرزی\|گودرزی]]، [[سعد مولی عتبة بن غزوان (مقاله)\|مقاله «سعد مولی عتبة بن غزوان»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۵ (کتاب)\|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۱۵.</ref>.

	== منابع ==		== منابع ==

Heydari: ربات: جایگزینی خودکار متن (-==پانویس== +== پانویس ==)

2021-12-17T22:40:14Z

ربات: جایگزینی خودکار متن (-==پانویس== +== پانویس ==)

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۸ دسامبر ۲۰۲۱، ساعت ۰۲:۱۰
خط ۱۶:		خط ۱۶:
	== جستارهای وابسته ==		== جستارهای وابسته ==

	==پانویس==		== پانویس ==
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

Heydari: ربات: جایگزینی خودکار متن (-==منابع== +== منابع ==)

2021-12-17T19:21:32Z

ربات: جایگزینی خودکار متن (-==منابع== +== منابع ==)

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۷ دسامبر ۲۰۲۱، ساعت ۲۲:۵۱
خط ۹:		خط ۹:
	مولایش عتبة بن غزوان از [[مسلمانان]] نخستین و [[مهاجران به حبشه]] و [[مدینه]] بود.<ref> المعارف، ص۲۷۵؛ الطبقات، ج۳، ص۷۲؛ تهذیب الاسماء، ج۱، ص۲۹۵.</ref> وی در [[سال دوم هجری]] همراه عتبه در [[غزوه بدر]] شرکت داشت.<ref>الاستیعاب، ج۲، ص۶۱۲؛ اسدالغابه، ج۲، ص۲۰۸؛ الجرح و التعدیل، ج۴، ص۹۷.</ref> از [[شخصیت]] سعد، هنگام [[اسلام آوردن]] و جزئیات [[زندگی]] وی در منابع دست اولِ [[سیره]] و [[مغازی]] [[پیامبر]]، اطلاعاتی [[ثبت]] نشده است. [[ابن حبیب بغدادی]] هنگام بیان فهرست کسانی که با یکدیگر [[پیمان برادری]] بستند، از [[سعد مولی عتبه]] نام برده و [[ابودجانه سماک بن خرشه]] را [[برادر]] عقدی او معرفی کرده است.<ref>المحبر، ص۷۲.</ref> ابو حاتِم [[رازی]] (د. ۲۷۷ ق.) از [[محدثان]] شناخته شده [[ری]]، او را از [[راویان حدیث]] و از شرکت‌ کنندگان [[نبرد بدر]] برشمرده است.<ref>نک: الجرح و التعدیل، ج۴، ص۹۷.</ref> [[ابونُعَیم اصفهانی]] برخلاف دیگر [[روایات تفسیری]] و گزارش‌های [[شأن]] نزولی، وی را از فقرایی دانسته که [[آیه]] {{متن قرآن\|وَلَا تَطْرُدِ الَّذِينَ يَدْعُونَ رَبَّهُمْ بِالْغَدَاةِ وَالْعَشِيِّ يُرِيدُونَ وَجْهَهُ مَا عَلَيْكَ مِنْ حِسَابِهِمْ مِنْ شَيْءٍ وَمَا مِنْ حِسَابِكَ عَلَيْهِمْ مِنْ شَيْءٍ فَتَطْرُدَهُمْ فَتَكُونَ مِنَ الظَّالِمِينَ}}<ref>«و کسانی را که پروردگارشان را در سپیده‌دمان و در پایان روز در پی به دست آوردن خشنودی وی می‌خوانند از خود مران، نه هیچ از حساب آنان بر گردن تو و نه هیچ از حساب تو بر گردن آنهاست تا برانیشان و از ستمگران گردی» سوره انعام، آیه ۵۲.</ref> درباره آنها نازل شد.<ref>معرفة الصحابه، ص۱۲۸۴.</ref> در [[تفسیر]] این آیه گفته شده که روزی گروهی از [[مشرکان قریش]] از کنار مجلس پیامبر{{صل}} گذشتند و پس از [[مشاهده]] همنشینان تهیدست پیامبر به وی گفتند اگر از آن تهیدستان و دون‌پایگان فاصله بگیرد، ممکن است [[کافران]] [[قریش]] به او [[ایمان]] آورند و در آن هنگام این آیه نازل شد.<ref>جامع البیان، ج۷، ص۱۲۷؛ مجمع البیان، ج۴، ص۴۷۲؛ روض الجنان، ج۷، ص۲۹۶.</ref> در این آیه از پیامبر خواسته شده که مبادا از کسانی که صبح و عصر [[پروردگار]] خود را می‌خوانند و جز ذات [[پاک]] او نظری ندارند، فاصله بگیرد و چنانچه آنان را از خود براند، از [[ستمگران]] خواهد بود. درباره او گزارش [[تفسیری]] قابل توجهی در [[اختیار]] نبود، تا اینکه برخی [[مفسران]] سده‌های پنجم و ششم، از [[شهادت]] او در [[نبرد]] [[احد]] خبر دادند و بر آن شدند که [[آیه]] {{متن قرآن\|وَلَا تَهِنُوا وَلَا تَحْزَنُوا وَأَنْتُمُ الْأَعْلَوْنَ إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنِينَ}}<ref>«و سستی نورزید و اندوهگین مباشید که اگر مؤمن باشید شما برترید» سوره آل عمران، آیه ۱۳۹.</ref> برای [[دلجویی]] از مسلمانانِ [[غمگین]] از شهادت همرزمان خود، از جمله [[سعد مولی عتبه]] نازل شده است.<ref>تفسیر ثعلبی، ج۳، ص۱۷۲؛ کشف الاسرار، ج۲، ص۲۸۷؛ روض الجنان، ج۵، ص۸۳.</ref> در این آیه که [[مؤمنان]] [[برتر]] از دیگران دانسته شده‌اند، از مؤمنان خواسته شده که به سبب شهادت آنها غمگین نشوند و [[سستی]] به خود [[راه]] ندهند. نبود اطلاعات [[ثبت]] شده در منابع متقدم، به‌ویژه آنکه فهرست‌های قابل استنادی از حاضران و [[شهیدان]] نبردهای [[بدر]] و [[احد]] در اختیار است، وجود [[تاریخی]] شخصیتی به نام سعد مولی عتبه را با تردید روبه‌رو می‌سازد. از سوی دیگر، در [[تفاسیر]] [[روایی]] و منابع [[شأن]] نزولی اولیه، از او نامی به میان نیامده است. در فهرست شهدای نبرد احد هم شخصی به نام سعد [[مولی]] [[حاطب بن ابی بَلتَعَه]] هست<ref> المغازی، ج۱، ص۲۶۱؛ السیرة النبویه، ج۱، ص۶۸۰؛ انساب الاشراف، ج۱، ص۲۳۰.</ref> که احتمالاً شخص دیگری است؛ همچنین [[تمیم]] مولی خراش که در گزارش ابن‌حبیب، [[برادر]] عقدی سعد مولی عتبه بود، در منابع اولیه، برادر پیمانی [[خباب]] مولی [[عتبة بن غزوان]] معرفی شده است.<ref>الطبقات، ج۳، ص۴۲۹؛ نیز: ج۳، ص۷۳.</ref> بنابر احتمالی، شخصیتی به نام "[[خَبّاب مولی عتبه]]" در برخی نگارش‌ها به "سعد مولی عتبه" [[تغییر]] یافته و موجب [[خلق]] شخصیتی به نام سعد مولی عتبه شده است، چنان‌که [[ابن‌اسحاق]] در فهرست شرکت کنندگان [[نبرد بدر]]، از [[عتبة بن غزوان]] و مولایش خَبّاب نام برده و شخص دیگری را همراه آنان معرفی نکرده است<ref>السیرة النبویه، ج۱، ص۶۸۰.</ref>.<ref>[[مهران اسماعیلی\|اسماعیلی]] و [[محمود گودرزی\|گودرزی]]، [[سعد مولی عتبة بن غزوان (مقاله)\|مقاله «سعد مولی عتبة بن غزوان»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۵ (کتاب)\|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۱۵.</ref>.		مولایش عتبة بن غزوان از [[مسلمانان]] نخستین و [[مهاجران به حبشه]] و [[مدینه]] بود.<ref> المعارف، ص۲۷۵؛ الطبقات، ج۳، ص۷۲؛ تهذیب الاسماء، ج۱، ص۲۹۵.</ref> وی در [[سال دوم هجری]] همراه عتبه در [[غزوه بدر]] شرکت داشت.<ref>الاستیعاب، ج۲، ص۶۱۲؛ اسدالغابه، ج۲، ص۲۰۸؛ الجرح و التعدیل، ج۴، ص۹۷.</ref> از [[شخصیت]] سعد، هنگام [[اسلام آوردن]] و جزئیات [[زندگی]] وی در منابع دست اولِ [[سیره]] و [[مغازی]] [[پیامبر]]، اطلاعاتی [[ثبت]] نشده است. [[ابن حبیب بغدادی]] هنگام بیان فهرست کسانی که با یکدیگر [[پیمان برادری]] بستند، از [[سعد مولی عتبه]] نام برده و [[ابودجانه سماک بن خرشه]] را [[برادر]] عقدی او معرفی کرده است.<ref>المحبر، ص۷۲.</ref> ابو حاتِم [[رازی]] (د. ۲۷۷ ق.) از [[محدثان]] شناخته شده [[ری]]، او را از [[راویان حدیث]] و از شرکت‌ کنندگان [[نبرد بدر]] برشمرده است.<ref>نک: الجرح و التعدیل، ج۴، ص۹۷.</ref> [[ابونُعَیم اصفهانی]] برخلاف دیگر [[روایات تفسیری]] و گزارش‌های [[شأن]] نزولی، وی را از فقرایی دانسته که [[آیه]] {{متن قرآن\|وَلَا تَطْرُدِ الَّذِينَ يَدْعُونَ رَبَّهُمْ بِالْغَدَاةِ وَالْعَشِيِّ يُرِيدُونَ وَجْهَهُ مَا عَلَيْكَ مِنْ حِسَابِهِمْ مِنْ شَيْءٍ وَمَا مِنْ حِسَابِكَ عَلَيْهِمْ مِنْ شَيْءٍ فَتَطْرُدَهُمْ فَتَكُونَ مِنَ الظَّالِمِينَ}}<ref>«و کسانی را که پروردگارشان را در سپیده‌دمان و در پایان روز در پی به دست آوردن خشنودی وی می‌خوانند از خود مران، نه هیچ از حساب آنان بر گردن تو و نه هیچ از حساب تو بر گردن آنهاست تا برانیشان و از ستمگران گردی» سوره انعام، آیه ۵۲.</ref> درباره آنها نازل شد.<ref>معرفة الصحابه، ص۱۲۸۴.</ref> در [[تفسیر]] این آیه گفته شده که روزی گروهی از [[مشرکان قریش]] از کنار مجلس پیامبر{{صل}} گذشتند و پس از [[مشاهده]] همنشینان تهیدست پیامبر به وی گفتند اگر از آن تهیدستان و دون‌پایگان فاصله بگیرد، ممکن است [[کافران]] [[قریش]] به او [[ایمان]] آورند و در آن هنگام این آیه نازل شد.<ref>جامع البیان، ج۷، ص۱۲۷؛ مجمع البیان، ج۴، ص۴۷۲؛ روض الجنان، ج۷، ص۲۹۶.</ref> در این آیه از پیامبر خواسته شده که مبادا از کسانی که صبح و عصر [[پروردگار]] خود را می‌خوانند و جز ذات [[پاک]] او نظری ندارند، فاصله بگیرد و چنانچه آنان را از خود براند، از [[ستمگران]] خواهد بود. درباره او گزارش [[تفسیری]] قابل توجهی در [[اختیار]] نبود، تا اینکه برخی [[مفسران]] سده‌های پنجم و ششم، از [[شهادت]] او در [[نبرد]] [[احد]] خبر دادند و بر آن شدند که [[آیه]] {{متن قرآن\|وَلَا تَهِنُوا وَلَا تَحْزَنُوا وَأَنْتُمُ الْأَعْلَوْنَ إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنِينَ}}<ref>«و سستی نورزید و اندوهگین مباشید که اگر مؤمن باشید شما برترید» سوره آل عمران، آیه ۱۳۹.</ref> برای [[دلجویی]] از مسلمانانِ [[غمگین]] از شهادت همرزمان خود، از جمله [[سعد مولی عتبه]] نازل شده است.<ref>تفسیر ثعلبی، ج۳، ص۱۷۲؛ کشف الاسرار، ج۲، ص۲۸۷؛ روض الجنان، ج۵، ص۸۳.</ref> در این آیه که [[مؤمنان]] [[برتر]] از دیگران دانسته شده‌اند، از مؤمنان خواسته شده که به سبب شهادت آنها غمگین نشوند و [[سستی]] به خود [[راه]] ندهند. نبود اطلاعات [[ثبت]] شده در منابع متقدم، به‌ویژه آنکه فهرست‌های قابل استنادی از حاضران و [[شهیدان]] نبردهای [[بدر]] و [[احد]] در اختیار است، وجود [[تاریخی]] شخصیتی به نام سعد مولی عتبه را با تردید روبه‌رو می‌سازد. از سوی دیگر، در [[تفاسیر]] [[روایی]] و منابع [[شأن]] نزولی اولیه، از او نامی به میان نیامده است. در فهرست شهدای نبرد احد هم شخصی به نام سعد [[مولی]] [[حاطب بن ابی بَلتَعَه]] هست<ref> المغازی، ج۱، ص۲۶۱؛ السیرة النبویه، ج۱، ص۶۸۰؛ انساب الاشراف، ج۱، ص۲۳۰.</ref> که احتمالاً شخص دیگری است؛ همچنین [[تمیم]] مولی خراش که در گزارش ابن‌حبیب، [[برادر]] عقدی سعد مولی عتبه بود، در منابع اولیه، برادر پیمانی [[خباب]] مولی [[عتبة بن غزوان]] معرفی شده است.<ref>الطبقات، ج۳، ص۴۲۹؛ نیز: ج۳، ص۷۳.</ref> بنابر احتمالی، شخصیتی به نام "[[خَبّاب مولی عتبه]]" در برخی نگارش‌ها به "سعد مولی عتبه" [[تغییر]] یافته و موجب [[خلق]] شخصیتی به نام سعد مولی عتبه شده است، چنان‌که [[ابن‌اسحاق]] در فهرست شرکت کنندگان [[نبرد بدر]]، از [[عتبة بن غزوان]] و مولایش خَبّاب نام برده و شخص دیگری را همراه آنان معرفی نکرده است<ref>السیرة النبویه، ج۱، ص۶۸۰.</ref>.<ref>[[مهران اسماعیلی\|اسماعیلی]] و [[محمود گودرزی\|گودرزی]]، [[سعد مولی عتبة بن غزوان (مقاله)\|مقاله «سعد مولی عتبة بن غزوان»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۵ (کتاب)\|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۱۵.</ref>.

	==منابع==		== منابع ==
	{{منابع}}		{{منابع}}
	* [[پرونده:1100409.jpg\|22px]] [[مهران اسماعیلی\|اسماعیلی]] و [[محمود گودرزی\|گودرزی]]، [[سعد مولی عتبة بن غزوان (مقاله)\|مقاله «سعد مولی عتبة بن غزوان»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۵ (کتاب)\|'''دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۵''']]		* [[پرونده:1100409.jpg\|22px]] [[مهران اسماعیلی\|اسماعیلی]] و [[محمود گودرزی\|گودرزی]]، [[سعد مولی عتبة بن غزوان (مقاله)\|مقاله «سعد مولی عتبة بن غزوان»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۵ (کتاب)\|'''دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۵''']]

Heydari: ربات: جایگزینی خودکار متن (-==جستارهای وابسته== +== جستارهای وابسته ==)

2021-12-17T12:45:10Z

ربات: جایگزینی خودکار متن (-==جستارهای وابسته== +== جستارهای وابسته ==)

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۷ دسامبر ۲۰۲۱، ساعت ۱۶:۱۵
خط ۱۴:		خط ۱۴:
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

	==جستارهای وابسته==		== جستارهای وابسته ==

	==پانویس==		==پانویس==