سلام (اسم الهی) - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Bahmani: /* منابع */

2023-10-01T06:37:13Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱ اکتبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۰:۰۷
خط ۴۵:		خط ۴۵:

	از آنجا که موافقت یا [[مخالفت]] در [[انسان]] امری [[قلبی]] است، در نتیجه ذومراتب است. بدین ترتیب، [[ایمان]] و [[اسلام]] مصطلح در [[قرآن]] ـ یعنی ابراز قبول کلمه [[توحید]] و التزام عملی به انجام [[دستورات]] آن ـ ذومراتب است و این گونه نیست که به مجرد مشاهده این واژه در قرآن، آن را حمل بر همه [[مسلمانان]] (اعم از [[مؤمن]] یا [[منافق]]) بنماییم<ref>[[محمد تقی فیاض‌بخش\|فیاض‌بخش]] و [[فرید محسنی\|محسنی]]، [[ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۵ (کتاب)\| ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۵]]، ص ۲۳.</ref>.		از آنجا که موافقت یا [[مخالفت]] در [[انسان]] امری [[قلبی]] است، در نتیجه ذومراتب است. بدین ترتیب، [[ایمان]] و [[اسلام]] مصطلح در [[قرآن]] ـ یعنی ابراز قبول کلمه [[توحید]] و التزام عملی به انجام [[دستورات]] آن ـ ذومراتب است و این گونه نیست که به مجرد مشاهده این واژه در قرآن، آن را حمل بر همه [[مسلمانان]] (اعم از [[مؤمن]] یا [[منافق]]) بنماییم<ref>[[محمد تقی فیاض‌بخش\|فیاض‌بخش]] و [[فرید محسنی\|محسنی]]، [[ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۵ (کتاب)\| ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۵]]، ص ۲۳.</ref>.

			== معانی سلام و مشتقات آن ==
			[[سلام]] به معنای [[برائت]] کامل از [[عیوب]] است<ref>الصحاح: تاج اللغة و صحاح العربیة (ط. دارالعلم للملایین، ۱۴۰۴ﻫ.ق)، ج۵، ص۱۹۵۱.</ref>. اگر سلام نسبت به امری مادی به کار رود، یعنی برائت از عیوب مادی، مانند آنکه [[خداوند]] درباره گاو [[بنی‌اسرائیل]] فرمود: {{متن قرآن\|إِنَّهَا بَقَرَةٌ لَا ذَلُولٌ تُثِيرُ الْأَرْضَ وَلَا تَسْقِي الْحَرْثَ مُسَلَّمَةٌ لَا شِيَةَ فِيهَا}}<ref>«گفت: او می‌فرماید که آن، گاوی است نه رام، که زمین را شیار می‌زند و نه به کشت آب می‌دهد، تندرست است بی‌هیچ خالی در آن، گفتند: اکنون حقّ (جستار) را (بجای) آوردی و آن را سر بریدند و نزدیک بود که این کار را انجام ندهند» سوره بقره، آیه ۷۱.</ref>. سلام درامور [[معنوی]] نیز به معنای منزه بودن از آلودگی‌های معنوی است: {{متن قرآن\|إِلَّا مَنْ أَتَى اللَّهَ بِقَلْبٍ سَلِيمٍ}}<ref>«جز آن کس که دلی بی‌آلایش نزد خداوند آورد» سوره شعراء، آیه ۸۹.</ref>. بر همین اساس، هنگامی که این واژه درباره [[انسان]] به کار می‌رود، مراد برائت از عیوب مادی و معنوی است؛ زیرا متعلَّق سلام، تاب هر دو معنا را دارد و خداوند درباره بسیاری از [[انبیای الهی]] {{عم}} این واژه را در [[قرآن]] به کار برده است؛ مثلاً از زبان [[حضرت عیسی]] {{ع}} می‌فرماید: {{متن قرآن\|وَالسَّلَامُ عَلَيَّ يَوْمَ وُلِدْتُ وَيَوْمَ أَمُوتُ وَيَوْمَ أُبْعَثُ حَيًّا}}<ref>«و بر من روزی که زاده شدم و روزی که درگذرم و روزی که زنده برانگیخته گردم درود باد» سوره مریم، آیه ۳۳.</ref>. همچنین خطاب به [[رسول خدا]] {{صل}} فرمود: {{متن قرآن\|قُلِ الْحَمْدُ لِلَّهِ وَسَلَامٌ عَلَى عِبَادِهِ الَّذِينَ اصْطَفَى آللَّهُ خَيْرٌ أَمَّا يُشْرِكُونَ}}<ref>«بگو: سپاس خداوند را و درود بر آن بندگان وی که برگزیده است؛ آیا خداوند بهتر است یا آنچه (برای او) شریک می‌آورند؟» سوره نمل، آیه ۵۹.</ref> و فرمود: {{متن قرآن\|سَلَامٌ عَلَى نُوحٍ فِي الْعَالَمِينَ}}<ref>«در میان جهانیان بر نوح درود باد!» سوره صافات، آیه ۷۹.</ref>، {{متن قرآن\|سَلَامٌ عَلَى إِبْرَاهِيمَ}}<ref>«درود بر ابراهیم» سوره صافات، آیه ۱۰۹.</ref>.

			اصلی‌ترین مصداق سلام، ذات باری [[متعال]] است که منزه از همه نواقص و آلودگی‌هاست: {{متن قرآن\|هُوَ اللَّهُ الَّذِي لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ الْمَلِكُ الْقُدُّوسُ السَّلَامُ الْمُؤْمِنُ}}<ref>«اوست خداوندی که هیچ خدایی جز او نیست، فرمانفرمای بسیار پاک بی‌عیب، ایمنی‌بخش، گواه راستین، پیروز کام‌شکن بزرگ منش؛ پاکاکه خداوند است از آنچه (بدو) شرک می‌ورزند» سوره حشر، آیه ۲۳.</ref>.<ref>مفردات ألفاظ القرآن (مل، دارالقلم - الدار الشامیة، ۱۴۱۳ﻫ.ق)، ص۴۲۱.</ref>. چون واژه سلام لازم است و مفعول نمی‌گیرد، مفهومش حصول [[وفاق]] و رفع خلاف وخصومت در نفس ذات شیء است؛ خواه نسبت به خود یا غیر سنجیده شود.

			سلام نسبت به ذات شیء، یعنی [[اعتدال]]، [[نظم]] و دور بودن از هرگونه [[نقص]]، [[عیب]] و آفت در ذات آن؛ این به معنای [[سلامت]] و [[صحت]] در خود شیء و اجزای آن است. در نتیجه، بساطت و [[غنا]] و لا حدّی لازمۀ مقام سلام ذات است. سلام نسبت به غیر، یعنی [[یگانگی]] و یکرنگی و [[برائت]] از منافرت و [[خصومت]] در برابر غیر<ref>التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، ج۵، ص۱۸۹.</ref>.

			[[اسلام]] و [[تسلیم]] از همین ماده می‌باشند و عبارت‌اند از آنکه شخص در فضایی وارد شود که کوچک‌ترین خلاف و منافرتی با محیط نداشته باشد؛ چنان‌که [[خداوند]] در [[هماهنگی]] [[نظام تکوینی]] و [[تشریعی]] موجودات با کلمه [[توحید]]، به این معنا اشاره می‌نماید: {{متن قرآن\|أَفَغَيْرَ دِينِ اللَّهِ يَبْغُونَ وَلَهُ أَسْلَمَ مَنْ فِي السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ}}<ref>«آیا جز دین خداوند را باز می‌جویند با آنکه آنان که در آسمان‌ها و زمینند خواه‌ناخواه گردن نهاده فرمان اویند و به سوی او بازگردانده می‌شوند» سوره آل عمران، آیه ۸۳.</ref> و یا از زبان [[رسول خدا]] {{صل}} می‌فرماید: {{متن قرآن\|وَأُمِرْتُ أَنْ أُسْلِمَ لِرَبِّ الْعَالَمِينَ}}<ref>«و فرمان یافته‌ام که فرمانپذیر پروردگار جهانیان باشم» سوره غافر، آیه ۶۶.</ref> و یا به [[مسلمانان]] امر به تسلیم در برابر [[رسول اکرم]] {{صل}} می‌نماید: {{متن قرآن\|صَلُّوا عَلَيْهِ وَسَلِّمُوا تَسْلِيمًا}}<ref>«بر او درود فرستید و به شایستگی (بدو) سلام کنید» سوره احزاب، آیه ۵۶.</ref>. بنابراین، اسلام عبارت از [[انقیاد]] و اطاعت کامل از کسی یا برنامه‌ای است؛ همان طور که [[مسلمان]] در لغت به کسی اطلاق می‌شود که از هرگونه [[مخالفت]] و [[امتناع]] از [[اوامر الهی]] به دور است<ref>معجم مقاییس اللغة، ج۳، ص۹۰.</ref>.

			«السلام» مصدر است؛ مانند الکلام و عبارت است از توافق کامل و رفع هرگونه خلاف در ظاهر و [[باطن]] با امری<ref>التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، ج۵، ص۱۹۲.</ref>. این معنا در [[آیات]] مختلف [[قرآن]] مطرح شده: {{متن قرآن\|سَلَامٌ عَلَيْكُمْ بِمَا صَبَرْتُمْ فَنِعْمَ عُقْبَى الدَّارِ}}<ref>«درود بر شما به شکیبی که ورزیده‌اید که فرجام آن سرای، نیکوست!» سوره رعد، آیه ۲۴.</ref>، {{متن قرآن\|الَّذِينَ تَتَوَفَّاهُمُ الْمَلَائِكَةُ طَيِّبِينَ يَقُولُونَ سَلَامٌ عَلَيْكُمُ ادْخُلُوا الْجَنَّةَ بِمَا كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ}}<ref>«همان کسانی که در حال پاکی، فرشتگان جانشان را می‌گیرند؛ (و به آنان) می‌گویند: درود بر شما! برای کارهایی که می‌کردید به بهشت درآیید!» سوره نحل، آیه ۳۲.</ref>، {{متن قرآن\|قُلِ الْحَمْدُ لِلَّهِ وَسَلَامٌ عَلَى عِبَادِهِ الَّذِينَ اصْطَفَى}}<ref>«بگو: سپاس خداوند را و درود بر آن بندگان وی که برگزیده است» سوره نمل، آیه ۵۹.</ref>، {{متن قرآن\|سَلَامٌ عَلَيْكُمْ طِبْتُمْ فَادْخُلُوهَا خَالِدِينَ}}<ref>«درود بر شما، خوش آمدید، جاودانه در آن درآیید» سوره زمر، آیه ۷۳.</ref>. در این آیات، [[سلام]] به ترتیب منوط است به [[صبر]]، عمل، [[اصطفاء]] و تطیّب که نتیجه آن ورود به [[بهشت]] است. این امر با تحقق [[اعتدال]]، [[دوری از نقص]] و [[عیب]]، به جای آوردن [[حق]] [[خلوص]] و [[صفا]]، [[طهارت]] و [[نظم]] کامل حاصل می‌گردد: {{متن قرآن\|يَهْدِي بِهِ اللَّهُ مَنِ اتَّبَعَ رِضْوَانَهُ سُبُلَ السَّلَامِ}}<ref>«خداوند با آن (روشنایی) هر کسی را که پی خشنودی وی باشد به راه‌های بی‌گزند، راهنمایی می‌کند» سوره مائده، آیه ۱۶.</ref>.

			چون [[خداوند]] مصداق کامل این معنی است، سلام را از [[اسمای الهی]] شمرده‌اند؛ چون هیچ گونه [[ضعف]]، [[حاجت]]، [[فقر]]، [[نقص]] یا محدودیتی در او نیست، در ذاتش اثری از خلاف وجود ندارد، حق مطلق است و از هر ضعفی منزه و مبرا است: {{متن قرآن\|هُوَ اللَّهُ الَّذِي لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ الْمَلِكُ الْقُدُّوسُ السَّلَامُ}}<ref>«اوست خداوندی که هیچ خدایی جز او نیست، فرمانفرمای بسیار پاک بی‌عیب، ایمنی‌بخش، گواه راستین، پیروز کام‌شکن بزرگ منش؛ پاکاکه خداوند است از آنچه (بدو) شرک می‌ورزند» سوره حشر، آیه ۲۳.</ref>. اساساً [[خداوند]] در [[غایت]] [[وفاق]]، سلمیّت، [[صلح]]، [[رفق]] وسداد است و در نتیجه، اسم [[سلام]] در او [[مظهر]] صفات [[رحمت]]، [[عطوفت]] و [[کرم]] اوست؛ لذا خداوند حنّان، منّان، [[ودود]]، [[رحمان]] و [[رحیم]] است و رحمتش بر [[غضب]] او [[سبقت]] دارد. [[اولیای الهی]] {{عم}} در مرتبه بعد، مظهر [[سلام الهی]] هستند؛ چون هیچ گونه عدم [[اعتدال]] در [[فکر]]، [[اعتقاد]]، عمل و حتی [[سکوت]] و تقریر آنان وجود ندارد. خداوند از چنین بیوتی در [[دنیا]] و [[آخرت]] تعبیر به دارالسلام می‌نماید و می‌فرماید: {{متن قرآن\|وَاللَّهُ يَدْعُو إِلَى دَارِ السَّلَامِ}}<ref>«و خداوند به بهشت فرا می‌خواند» سوره یونس، آیه ۲۵.</ref>. با توجه به آنکه «دار» از ریشه «دور» اشاره به احاطه کردن دایره‌وار امری بر امر دیگر دارد<ref>{{عربی\|الدار: أصلٌ واحد يدلُّ على إحداق الشى‏ء بالشى‏ء من حوالَيهِ}}. (معجم مقاییس اللغة، ج۲، ص۳۱۰).</ref>، دارالسلام یعنی مکانی مادی و یا [[معنوی]] که [[سلامتی]] از آفات و [[گرفتاری‌ها]] آن را احاطه کرده است و ساکن در آن، در [[حفظ]] و [[حراست]] است. در نتیجه، [[دعوت]] به دارالسلام در دنیا، به معنای دعوت به حریمی است که با [[تمسک]] و ورود به آن، [[انسان]] از [[شرّ]] [[شیطان]] و وساوس [[نفس اماره]] در [[امان]] است. خداوند [[ولایت]] و [[تربیت]] چنین افرادی را خود بر عهده می‌گیرد و می‌فرماید: {{متن قرآن\|لَهُمْ دَارُ السَّلَامِ عِنْدَ رَبِّهِمْ وَهُوَ وَلِيُّهُمْ}}<ref>«سرای آرامش نزد پروردگارشان از آن آنهاست و او برای کارهایی که می‌کردند یار آنان است» سوره انعام، آیه ۱۲۷.</ref>. بدیهی است که چنین خانه‌ای [[بیت]] [[عصمت]] و [[طهارت]] است که در [[روایات]] به بیت [[ولایت حضرت علی]] {{ع}} و [[امامان]] از فرزندانشان {{عم}} [[تطبیق]] داده شده است.

			«[[سلیم]]» بر وزن فعیل، صفت مشبهه است و دلالت بر ثبوت صفت [[سلم]]، [[صفا]] و یکرنگی در صاحبش می‌نماید. اگر این لغت درباره خداوند به کار رود، یعنی [[ذات باری تعالی]] از هرگونه [[نقص]] وعیب دوئیت منزّه است و اگر درباره [[انسان]] به کار رود، دلالت بر مفهوم [[وفاق]]، [[اعتدال]] و [[صفای قلب]] و ظاهر و [[باطن]] با یکدیگر می‌نماید که [[خداوند]] از آن تعبیر به [[صدیقین]] و صاحبان [[قلب سلیم]] می‌نماید؛ که بیانگر [[سلامت]] [[دل]] از کدورت و اعوجاج [[گناه]] در [[قیامت]] است: {{متن قرآن\|يَوْمَ لَا يَنْفَعُ مَالٌ وَلَا بَنُونَ * إِلَّا مَنْ أَتَى اللَّهَ بِقَلْبٍ سَلِيمٍ}}<ref>«روزی که در آن دارایی و فرزندان سودی نمی‌رسانند * جز آن کس که دلی بی‌آلایش نزد خداوند آورد» سوره شعراء، آیه ۸۸-۸۹.</ref>. {{متن قرآن\|إِنَّ مِنْ شِيعَتِهِ لَإِبْرَاهِيمَ * إِذْ جَاءَ رَبَّهُ بِقَلْبٍ سَلِيمٍ}}<ref>«و از پیروان وی ابراهیم بود * که دلی پاک را نزد پروردگار خود آورد» سوره صافات، آیه ۸۳-۸۴.</ref>.<ref>[[محمد تقی فیاض‌بخش\|فیاض‌بخش]] و [[فرید محسنی\|محسنی]]، [[ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۵ (کتاب)\| ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۵]]، ص ۱۵۸.</ref>

	== منابع ==		== منابع ==

Bahmani: /* منابع */

2023-10-01T06:33:01Z

منابع

@@ خط ۲۵: / خط ۲۵: @@
 [[سلام]]، برپایه تعریف نخست و دوم در ردیف [[صفات سلبی]] و تنزیهی و براساس تعریف سوم، از [[صفات ثبوتی]] و بازگشت آن به [[قدرت]] بوده و با توجه به تعریف اخیر، [[کلام]] خداست.<ref>التفسیر الکبیر، ج۲۹، ص۵۱۳؛ القواعد و الفوائد، ص۲۶۵؛ شرح اصول کافی، ج۱۱، ص۱۱۰.</ref> شایان ذکر است بنده‌ای که دلش از هرگونه [[حقد]]، [[کینه]]، [[حسد]] و [[شر]] و بدنش از هرگونه [[گناه]] و [[ناپاکی]] سالم باشد، [[شایسته]] نام [[سلام]] <ref> شرح اسماء الله الحسنی، غزالی، ص۵۸.</ref> و مصداق این [[آیه]] خواهد بود: {{متن قرآن|إِلَّا مَنْ أَتَى اللَّهَ بِقَلْبٍ سَلِيمٍ}}<ref>«جز آن کس که دلی بی‌آلایش نزد خداوند آورد» سوره شعراء، آیه ۸۹.</ref>؛ همچنین بهره و نصیب او از اسم سلام در [[دنیا]]، سالم بودن [[دین]] وی از [[بدعت‌ها]] و [[شبهات]]، [[سلامت]] و [[حاکمیت]] [[عقل]] وی بر [[شهوت]] و [[غضب]] و [[سلامت قلب]] او از توجه به غیر خداست <ref>شرح اسماء الله الحسنی، غزالی، ص۵۸؛ شرح اسماء الله الحسنی، فخر رازی، ص۱۹۸.</ref>.<ref>[[محمد ابراهیم زکی|زکی، محمد ابراهیم]]، [[سلام اسماء‌ و صفات (مقاله)|مقاله «سلام اسماء‌ و صفات»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۵ (کتاب)|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۱۵، ص ۵۲۲- ۵۲۴</ref>
 == منابع ==
 {{منابع}}
 # [[پرونده:1100409.jpg|22px]] [[محمد ابراهیم زکی|زکی، محمد ابراهیم]]، [[سلام اسماء‌ و صفات (مقاله)|مقاله «سلام اسماء‌ و صفات»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۵ (کتاب)|'''دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۵''']]
 {{پایان منابع}}

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

2022-08-24T21:04:15Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۵ اوت ۲۰۲۲، ساعت ۰۰:۳۴
خط ۱۰:		خط ۱۰:
	اطلاق سلام بر [[خدا]]، به این معناست که [[ذات خداوند]] از هر عیبی، صفاتش از هر نقصی و افعالش از هر شرّی مصون است <ref> شرح اسماء الله الحسنی، غزالی، ص۵۷.</ref> و به واسطه آن صفاتِ [[پیراسته از عیب]]، [[رحمت]]، [[عطوفت]] و [[کرم]] از وی متجلی می‌شوند.<ref> التحقیق، ج۵، ص۱۹۲، «سلم».</ref>		اطلاق سلام بر [[خدا]]، به این معناست که [[ذات خداوند]] از هر عیبی، صفاتش از هر نقصی و افعالش از هر شرّی مصون است <ref> شرح اسماء الله الحسنی، غزالی، ص۵۷.</ref> و به واسطه آن صفاتِ [[پیراسته از عیب]]، [[رحمت]]، [[عطوفت]] و [[کرم]] از وی متجلی می‌شوند.<ref> التحقیق، ج۵، ص۱۹۲، «سلم».</ref>

	بر اساس روایتی از [[پیامبر اکرم]]{{صل}} [[سلام]] یکی از ۹۹ اسم خداست که هرکه آنها را بشمارد، [[بهشت]] بر او [[واجب]] می‌شود،<ref> سنن الترمذی، ج۵، ص۱۹۲؛ التوحید، ص۱۹۴، ۲۱۹؛ السنن الکبری، ج۱۰، ص۲۷.</ref> از این رو پیامبر اکرم{{صل}} [[مسلمانان]] را به افشای سلام در میان خودشان سفارش کرده است؛<ref>سنن الترمذی، ج۳، ص۱۸۷؛ مستدرک الوسائل، ج۸، ص۳۶۲.</ref> همچنین برپایه روایتی آن [[حضرت]] فرمود: {{متن حدیث\|إِنَّ اَللَّهَ هُوَ اَلسَّلاَمُ}}<ref> صحیح البخاری، ج۷، ص۱۶۵؛ ج۸، ص۲۱۰؛ صحیح مسلم، ج۴، ص۱۲۲.</ref> و پس از [[نماز]] سه بار این [[دعا]] را می‌خواند: {{متن حدیث\| اَللَّهُمَّ أَنْتَ اَلسَّلاَمُ وَ مِنْكَ اَلسَّلاَمُ وَ لَكَ اَلسَّلاَمُ وَ إِلَيْكَ يَعُودُ اَلسَّلاَمُ }}<ref> صحیح مسلم، ج۵، ص۹۳.</ref>		بر اساس روایتی از [[پیامبر اکرم]] {{صل}} [[سلام]] یکی از ۹۹ اسم خداست که هرکه آنها را بشمارد، [[بهشت]] بر او [[واجب]] می‌شود،<ref> سنن الترمذی، ج۵، ص۱۹۲؛ التوحید، ص۱۹۴، ۲۱۹؛ السنن الکبری، ج۱۰، ص۲۷.</ref> از این رو پیامبر اکرم {{صل}} [[مسلمانان]] را به افشای سلام در میان خودشان سفارش کرده است؛<ref>سنن الترمذی، ج۳، ص۱۸۷؛ مستدرک الوسائل، ج۸، ص۳۶۲.</ref> همچنین برپایه روایتی آن [[حضرت]] فرمود: {{متن حدیث\|إِنَّ اَللَّهَ هُوَ اَلسَّلاَمُ}}<ref> صحیح البخاری، ج۷، ص۱۶۵؛ ج۸، ص۲۱۰؛ صحیح مسلم، ج۴، ص۱۲۲.</ref> و پس از [[نماز]] سه بار این [[دعا]] را می‌خواند: {{متن حدیث\| اَللَّهُمَّ أَنْتَ اَلسَّلاَمُ وَ مِنْكَ اَلسَّلاَمُ وَ لَكَ اَلسَّلاَمُ وَ إِلَيْكَ يَعُودُ اَلسَّلاَمُ }}<ref> صحیح مسلم، ج۵، ص۹۳.</ref>

	سلام به عنوان [[اسم خدا]] تنها یک بار به [[صراحت]] در [[قرآن]] یاد شده است: {{متن قرآن\|هُوَ اللَّهُ الَّذِي لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ الْمَلِكُ الْقُدُّوسُ السَّلَامُ الْمُؤْمِنُ الْمُهَيْمِنُ الْعَزِيزُ الْجَبَّارُ الْمُتَكَبِّرُ سُبْحَانَ اللَّهِ عَمَّا يُشْرِكُونَ}}<ref>«اوست خداوندی که هیچ خدایی جز او نیست، فرمانفرمای بسیار پاک بی‌عیب، ایمنی‌بخش، گواه ~~راستین ،~~ پیروز کام‌شکن بزرگ منش؛ پاکاکه خداوند است از آنچه (بدو) شرک می‌ورزند» سوره حشر، آیه ۲۳.</ref>؛ ولی در ترکیب‌های «[[دارالسلام]]» که دو بار در قرآن آمده: {{متن قرآن\|لَهُمْ دَارُ السَّلَامِ عِنْدَ رَبِّهِمْ وَهُوَ وَلِيُّهُمْ بِمَا كَانُوا يَعْمَلُونَ}}<ref>«سرای آرامش نزد پروردگارشان از آن آنهاست و او برای کارهایی که می‌کردند یار آنان است» سوره انعام، آیه ۱۲۷.</ref>، {{متن قرآن\|وَاللَّهُ يَدْعُو إِلَى دَارِ السَّلَامِ وَيَهْدِي مَنْ يَشَاءُ إِلَى صِرَاطٍ مُسْتَقِيمٍ}}<ref>«و خداوند به بهشت فرا می‌خواند و هر که را بخواهد به راهی راست رهنمون می‌گردد» سوره یونس، آیه ۲۵.</ref> و «سبل‌السلام»: {{متن قرآن\|يَهْدِي بِهِ اللَّهُ مَنِ اتَّبَعَ رِضْوَانَهُ سُبُلَ السَّلَامِ وَيُخْرِجُهُمْ مِنَ الظُّلُمَاتِ إِلَى النُّورِ بِإِذْنِهِ وَيَهْدِيهِمْ إِلَى صِرَاطٍ مُسْتَقِيمٍ}}<ref>«خداوند با آن (روشنایی) هر کسی را که پی خشنودی وی باشد به راه‌های بی‌گزند، راهنمایی می‌کند و آنان را به اراده خویش از تیرگی ها به سوی روشنایی بیرون می‌آورد و آنها را به راهی راست رهنمون می‌گردد» سوره مائده، آیه ۱۶.</ref> بنابر وجهی اسم و صفت [[الهی]] است و در [[آیات]] {{متن قرآن\|تَحِيَّتُهُمْ يَوْمَ يَلْقَوْنَهُ سَلَامٌ وَأَعَدَّ لَهُمْ أَجْرًا كَرِيمًا}}<ref>«درودشان روزی که به لقای او رسند «سلام» است و برای آنان پاداشی ارزشمند آماده کرده است» سوره احزاب، آیه ۴۴.</ref> و {{متن قرآن\|وَسَلَامٌ عَلَيْهِ يَوْمَ وُلِدَ وَيَوْمَ يَمُوتُ وَيَوْمَ يُبْعَثُ حَيًّا}}<ref>«و بر او روزی که زاده شد و روزی که خواهد مرد و روزی که او را زنده برانگیزند درود باد» سوره مریم، آیه ۱۵.</ref> و «[[سلیم]]» در [[آیه]] {{متن قرآن\|إِلَّا مَنْ أَتَى اللَّهَ بِقَلْبٍ سَلِيمٍ}}<ref>«جز آن کس که دلی بی‌آلایش نزد خداوند آورد» سوره شعراء، آیه ۸۹.</ref> نیز به گونه‌ای با این اسم و صفت الهی، پیوند دارد؛ زیرا دارالسلام و سبل‌السلام دو گونه [[تفسیر]] شده‌اند: برخی قائل‌اند که [[سلام]] [[نام خداوند]] و دارالسلام، به معنای داراللّه و مراد از «دار» [[بهشت]] است <ref>جامع البیان، ج۸، ص۲۵؛ التبیان، ج۴، ص۲۷۱؛ مجمع البیان، ج۴، ص۵۶۳.</ref> و [[خداوند]] به سبب نهایت [[تقدس]] بهشت، آن را به خودش نسبت داده است؛ آن‌گونه که [[کعبه]] را «بیت‌اللّه» می‌گویند.<ref> التفسیر الکبیر، ج۱۳، ص۱۴۶؛ تفسیر بیضاوی، ج۲، ص۱۸۲.</ref> در [[تأیید]] این تفسیر، روایتی از [[امام باقر]]{{ع}} نقل شده است.<ref> معانی الاخبار، ج۱، ص۳۹۰.</ref>		سلام به عنوان [[اسم خدا]] تنها یک بار به [[صراحت]] در [[قرآن]] یاد شده است: {{متن قرآن\|هُوَ اللَّهُ الَّذِي لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ الْمَلِكُ الْقُدُّوسُ السَّلَامُ الْمُؤْمِنُ الْمُهَيْمِنُ الْعَزِيزُ الْجَبَّارُ الْمُتَكَبِّرُ سُبْحَانَ اللَّهِ عَمَّا يُشْرِكُونَ}}<ref>«اوست خداوندی که هیچ خدایی جز او نیست، فرمانفرمای بسیار پاک بی‌عیب، ایمنی‌بخش، گواه راستین، پیروز کام‌شکن بزرگ منش؛ پاکاکه خداوند است از آنچه (بدو) شرک می‌ورزند» سوره حشر، آیه ۲۳.</ref>؛ ولی در ترکیب‌های «[[دارالسلام]]» که دو بار در قرآن آمده: {{متن قرآن\|لَهُمْ دَارُ السَّلَامِ عِنْدَ رَبِّهِمْ وَهُوَ وَلِيُّهُمْ بِمَا كَانُوا يَعْمَلُونَ}}<ref>«سرای آرامش نزد پروردگارشان از آن آنهاست و او برای کارهایی که می‌کردند یار آنان است» سوره انعام، آیه ۱۲۷.</ref>، {{متن قرآن\|وَاللَّهُ يَدْعُو إِلَى دَارِ السَّلَامِ وَيَهْدِي مَنْ يَشَاءُ إِلَى صِرَاطٍ مُسْتَقِيمٍ}}<ref>«و خداوند به بهشت فرا می‌خواند و هر که را بخواهد به راهی راست رهنمون می‌گردد» سوره یونس، آیه ۲۵.</ref> و «سبل‌السلام»: {{متن قرآن\|يَهْدِي بِهِ اللَّهُ مَنِ اتَّبَعَ رِضْوَانَهُ سُبُلَ السَّلَامِ وَيُخْرِجُهُمْ مِنَ الظُّلُمَاتِ إِلَى النُّورِ بِإِذْنِهِ وَيَهْدِيهِمْ إِلَى صِرَاطٍ مُسْتَقِيمٍ}}<ref>«خداوند با آن (روشنایی) هر کسی را که پی خشنودی وی باشد به راه‌های بی‌گزند، راهنمایی می‌کند و آنان را به اراده خویش از تیرگی ها به سوی روشنایی بیرون می‌آورد و آنها را به راهی راست رهنمون می‌گردد» سوره مائده، آیه ۱۶.</ref> بنابر وجهی اسم و صفت [[الهی]] است و در [[آیات]] {{متن قرآن\|تَحِيَّتُهُمْ يَوْمَ يَلْقَوْنَهُ سَلَامٌ وَأَعَدَّ لَهُمْ أَجْرًا كَرِيمًا}}<ref>«درودشان روزی که به لقای او رسند «سلام» است و برای آنان پاداشی ارزشمند آماده کرده است» سوره احزاب، آیه ۴۴.</ref> و {{متن قرآن\|وَسَلَامٌ عَلَيْهِ يَوْمَ وُلِدَ وَيَوْمَ يَمُوتُ وَيَوْمَ يُبْعَثُ حَيًّا}}<ref>«و بر او روزی که زاده شد و روزی که خواهد مرد و روزی که او را زنده برانگیزند درود باد» سوره مریم، آیه ۱۵.</ref> و «[[سلیم]]» در [[آیه]] {{متن قرآن\|إِلَّا مَنْ أَتَى اللَّهَ بِقَلْبٍ سَلِيمٍ}}<ref>«جز آن کس که دلی بی‌آلایش نزد خداوند آورد» سوره شعراء، آیه ۸۹.</ref> نیز به گونه‌ای با این اسم و صفت الهی، پیوند دارد؛ زیرا دارالسلام و سبل‌السلام دو گونه [[تفسیر]] شده‌اند: برخی قائل‌اند که [[سلام]] [[نام خداوند]] و دارالسلام، به معنای داراللّه و مراد از «دار» [[بهشت]] است <ref>جامع البیان، ج۸، ص۲۵؛ التبیان، ج۴، ص۲۷۱؛ مجمع البیان، ج۴، ص۵۶۳.</ref> و [[خداوند]] به سبب نهایت [[تقدس]] بهشت، آن را به خودش نسبت داده است؛ آن‌گونه که [[کعبه]] را «بیت‌اللّه» می‌گویند.<ref> التفسیر الکبیر، ج۱۳، ص۱۴۶؛ تفسیر بیضاوی، ج۲، ص۱۸۲.</ref> در [[تأیید]] این تفسیر، روایتی از [[امام باقر]] {{ع}} نقل شده است.<ref> معانی الاخبار، ج۱، ص۳۹۰.</ref>

	برخی دیگر سلام را صفت «دار» دانسته‌اند،<ref>التفسیر الکبیر، ج۱۳، ص۱۴۶؛ تفسیر بیضاوی، ج۳، ص۱۸۲.</ref> در نتیجه، دارالسلام به معنای دارالسلامه است؛ جایی که هیچ آفتی مانند [[مرگ]]، [[بیماری]]، [[فقر]]، [[غم]] و [[اندوه]] در آن نیست. <ref>تفسیر بیضاوی، ج۲، ص۱۸۲؛ المیزان، ج۷، ص۳۴۵.</ref>		برخی دیگر سلام را صفت «دار» دانسته‌اند،<ref>التفسیر الکبیر، ج۱۳، ص۱۴۶؛ تفسیر بیضاوی، ج۳، ص۱۸۲.</ref> در نتیجه، دارالسلام به معنای دارالسلامه است؛ جایی که هیچ آفتی مانند [[مرگ]]، [[بیماری]]، [[فقر]]، [[غم]] و [[اندوه]] در آن نیست. <ref>تفسیر بیضاوی، ج۲، ص۱۸۲؛ المیزان، ج۷، ص۳۴۵.</ref>
خط ۲۲:		خط ۲۲:
	# [[بندگان]] از [[ستم]] او در [[امان]] و سالم‌اند.<ref>جامع البیان، ج۲۸، ص۳۶؛ مجمع البیان، ج۹، ص۴۰۰؛ المیزان، ج۱۹، ص۲۲۲.</ref>		# [[بندگان]] از [[ستم]] او در [[امان]] و سالم‌اند.<ref>جامع البیان، ج۲۸، ص۳۶؛ مجمع البیان، ج۹، ص۴۰۰؛ المیزان، ج۱۹، ص۲۲۲.</ref>
	# [[خدا]] اعطا کننده سلامت به بندگان است.<ref> مجمع‌البیان، ج۹، ص۴۰۰؛ التفسیر الکبیر، ج۲۹، ص۵۱۳؛ شرح اسماء الله الحسنی، فخر رازی، ص۱۹۶-۱۹۸.</ref>		# [[خدا]] اعطا کننده سلامت به بندگان است.<ref> مجمع‌البیان، ج۹، ص۴۰۰؛ التفسیر الکبیر، ج۲۹، ص۵۱۳؛ شرح اسماء الله الحسنی، فخر رازی، ص۱۹۶-۱۹۸.</ref>
	#خدا در امان نگه‌دارنده آنان از [[مهالک]] یا سلام‌کننده بر ایشان در بهشت است: {{متن قرآن\|تَحِيَّتُهُمْ يَوْمَ يَلْقَوْنَهُ سَلَامٌ وَأَعَدَّ لَهُمْ أَجْرًا كَرِيمًا}}<ref>«درودشان روزی که به لقای او رسند «سلام» است و برای آنان پاداشی ارزشمند آماده کرده است» سوره احزاب، آیه ۴۴.</ref>.<ref>شرح اصول کافی، ج۱۱، ص۱۱۰.</ref>، چنان‌که [[حضرت یحیی]]{{ع}} را از آفات و [[ترس]] هنگام ولادت، [[مرگ]] و [[بعث]]، ایمن دانسته است: {{متن قرآن\|وَسَلَامٌ عَلَيْهِ يَوْمَ وُلِدَ وَيَوْمَ يَمُوتُ وَيَوْمَ يُبْعَثُ حَيًّا}}<ref>«و بر او روزی که زاده شد و روزی که خواهد مرد و روزی که او را زنده برانگیزند درود باد» سوره مریم، آیه ۱۵.</ref>.<ref> شرح اسماء الله الحسنی، فخر رازی، ص۱۹۶.</ref>		# خدا در امان نگه‌دارنده آنان از [[مهالک]] یا سلام‌کننده بر ایشان در بهشت است: {{متن قرآن\|تَحِيَّتُهُمْ يَوْمَ يَلْقَوْنَهُ سَلَامٌ وَأَعَدَّ لَهُمْ أَجْرًا كَرِيمًا}}<ref>«درودشان روزی که به لقای او رسند «سلام» است و برای آنان پاداشی ارزشمند آماده کرده است» سوره احزاب، آیه ۴۴.</ref>.<ref>شرح اصول کافی، ج۱۱، ص۱۱۰.</ref>، چنان‌که [[حضرت یحیی]] {{ع}} را از آفات و [[ترس]] هنگام ولادت، [[مرگ]] و [[بعث]]، ایمن دانسته است: {{متن قرآن\|وَسَلَامٌ عَلَيْهِ يَوْمَ وُلِدَ وَيَوْمَ يَمُوتُ وَيَوْمَ يُبْعَثُ حَيًّا}}<ref>«و بر او روزی که زاده شد و روزی که خواهد مرد و روزی که او را زنده برانگیزند درود باد» سوره مریم، آیه ۱۵.</ref>.<ref> شرح اسماء الله الحسنی، فخر رازی، ص۱۹۶.</ref>

	[[سلام]]، برپایه تعریف نخست و دوم در ردیف [[صفات سلبی]] و تنزیهی و براساس تعریف سوم، از [[صفات ثبوتی]] و بازگشت آن به [[قدرت]] بوده و با توجه به تعریف اخیر، [[کلام]] خداست.<ref>التفسیر الکبیر، ج۲۹، ص۵۱۳؛ القواعد و الفوائد، ص۲۶۵؛ شرح اصول کافی، ج۱۱، ص۱۱۰.</ref> شایان ذکر است بنده‌ای که دلش از هرگونه [[حقد]]، [[کینه]]، [[حسد]] و [[شر]] و بدنش از هرگونه [[گناه]] و [[ناپاکی]] سالم باشد، [[شایسته]] نام [[سلام]] <ref> شرح اسماء الله الحسنی، غزالی، ص۵۸.</ref> و مصداق این [[آیه]] خواهد بود: {{متن قرآن\|إِلَّا مَنْ أَتَى اللَّهَ بِقَلْبٍ سَلِيمٍ}}<ref>«جز آن کس که دلی بی‌آلایش نزد خداوند آورد» سوره شعراء، آیه ۸۹.</ref>؛ همچنین بهره و نصیب او از اسم سلام در [[دنیا]]، سالم بودن [[دین]] وی از [[بدعت‌ها]] و [[شبهات]]، [[سلامت]] و [[حاکمیت]] [[عقل]] وی بر [[شهوت]] و [[غضب]] و [[سلامت قلب]] او از توجه به غیر خداست <ref>شرح اسماء الله الحسنی، غزالی، ص۵۸؛ شرح اسماء الله الحسنی، فخر رازی، ص۱۹۸.</ref>.<ref>[[محمد ابراهیم زکی\|زکی، محمد ابراهیم]]، [[سلام اسماء‌ و صفات (مقاله)\|مقاله «سلام اسماء‌ و صفات»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۵ (کتاب)\|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۱۵، ص ۵۲۲- ۵۲۴</ref>		[[سلام]]، برپایه تعریف نخست و دوم در ردیف [[صفات سلبی]] و تنزیهی و براساس تعریف سوم، از [[صفات ثبوتی]] و بازگشت آن به [[قدرت]] بوده و با توجه به تعریف اخیر، [[کلام]] خداست.<ref>التفسیر الکبیر، ج۲۹، ص۵۱۳؛ القواعد و الفوائد، ص۲۶۵؛ شرح اصول کافی، ج۱۱، ص۱۱۰.</ref> شایان ذکر است بنده‌ای که دلش از هرگونه [[حقد]]، [[کینه]]، [[حسد]] و [[شر]] و بدنش از هرگونه [[گناه]] و [[ناپاکی]] سالم باشد، [[شایسته]] نام [[سلام]] <ref> شرح اسماء الله الحسنی، غزالی، ص۵۸.</ref> و مصداق این [[آیه]] خواهد بود: {{متن قرآن\|إِلَّا مَنْ أَتَى اللَّهَ بِقَلْبٍ سَلِيمٍ}}<ref>«جز آن کس که دلی بی‌آلایش نزد خداوند آورد» سوره شعراء، آیه ۸۹.</ref>؛ همچنین بهره و نصیب او از اسم سلام در [[دنیا]]، سالم بودن [[دین]] وی از [[بدعت‌ها]] و [[شبهات]]، [[سلامت]] و [[حاکمیت]] [[عقل]] وی بر [[شهوت]] و [[غضب]] و [[سلامت قلب]] او از توجه به غیر خداست <ref>شرح اسماء الله الحسنی، غزالی، ص۵۸؛ شرح اسماء الله الحسنی، فخر رازی، ص۱۹۸.</ref>.<ref>[[محمد ابراهیم زکی\|زکی، محمد ابراهیم]]، [[سلام اسماء‌ و صفات (مقاله)\|مقاله «سلام اسماء‌ و صفات»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۵ (کتاب)\|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۱۵، ص ۵۲۲- ۵۲۴</ref>

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵

2022-07-31T07:34:44Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۱:۰۴
خط ۱:		خط ۱:
	~~{{امامت}}~~
	{{مدخل مرتبط		{{مدخل مرتبط
	\| موضوع مرتبط = صفات الهی		\| موضوع مرتبط = صفات الهی
خط ۲۰:		خط ۱۹:

	در تبیین سلام به عنوان نام خداوند چند دیدگاه است:		در تبیین سلام به عنوان نام خداوند چند دیدگاه است:
	#[[ذات خداوند]] ازهرگونه [[عیب]]، [[نقص]] و آفت مبرّاست.<ref>مجمع‌البیان، ج۹، ص۴۰۰؛ التفسیرالکبیر، ج۲۹، ص۵۱۳؛ زادالمسیر، ج۴، ص۲۶۴؛ تفسیر ابن کثیر، ج۸، ص۱۰۸.</ref> طبق این نظر، [[سلام]] با قدّوس هم‌معناست؛ با این تفاوت که [[قدوس]] بر [[منزه]] بودن خداوند در گذشته و حال دلالت دارد؛ ولی صفت سلام تنها به [[آینده]] اشاره دارد؛ زیرا اگر عیبی بر وی عارض شود موجب زوال سلامت خواهد شد.<ref>التفسیر الکبیر، ج۲۹، ص۵۱۳.</ref>		# [[ذات خداوند]] ازهرگونه [[عیب]]، [[نقص]] و آفت مبرّاست.<ref>مجمع‌البیان، ج۹، ص۴۰۰؛ التفسیرالکبیر، ج۲۹، ص۵۱۳؛ زادالمسیر، ج۴، ص۲۶۴؛ تفسیر ابن کثیر، ج۸، ص۱۰۸.</ref> طبق این نظر، [[سلام]] با قدّوس هم‌معناست؛ با این تفاوت که [[قدوس]] بر [[منزه]] بودن خداوند در گذشته و حال دلالت دارد؛ ولی صفت سلام تنها به [[آینده]] اشاره دارد؛ زیرا اگر عیبی بر وی عارض شود موجب زوال سلامت خواهد شد.<ref>التفسیر الکبیر، ج۲۹، ص۵۱۳.</ref>
	#[[بندگان]] از [[ستم]] او در [[امان]] و سالم‌اند.<ref>جامع البیان، ج۲۸، ص۳۶؛ مجمع البیان، ج۹، ص۴۰۰؛ المیزان، ج۱۹، ص۲۲۲.</ref>		# [[بندگان]] از [[ستم]] او در [[امان]] و سالم‌اند.<ref>جامع البیان، ج۲۸، ص۳۶؛ مجمع البیان، ج۹، ص۴۰۰؛ المیزان، ج۱۹، ص۲۲۲.</ref>
	#[[خدا]] اعطا کننده سلامت به بندگان است.<ref> مجمع‌البیان، ج۹، ص۴۰۰؛ التفسیر الکبیر، ج۲۹، ص۵۱۳؛ شرح اسماء الله الحسنی، فخر رازی، ص۱۹۶-۱۹۸.</ref>		# [[خدا]] اعطا کننده سلامت به بندگان است.<ref> مجمع‌البیان، ج۹، ص۴۰۰؛ التفسیر الکبیر، ج۲۹، ص۵۱۳؛ شرح اسماء الله الحسنی، فخر رازی، ص۱۹۶-۱۹۸.</ref>
	#خدا در امان نگه‌دارنده آنان از [[مهالک]] یا سلام‌کننده بر ایشان در بهشت است: {{متن قرآن\|تَحِيَّتُهُمْ يَوْمَ يَلْقَوْنَهُ سَلَامٌ وَأَعَدَّ لَهُمْ أَجْرًا كَرِيمًا}}<ref>«درودشان روزی که به لقای او رسند «سلام» است و برای آنان پاداشی ارزشمند آماده کرده است» سوره احزاب، آیه ۴۴.</ref>.<ref>شرح اصول کافی، ج۱۱، ص۱۱۰.</ref>، چنان‌که [[حضرت یحیی]]{{ع}} را از آفات و [[ترس]] هنگام ولادت، [[مرگ]] و [[بعث]]، ایمن دانسته است: {{متن قرآن\|وَسَلَامٌ عَلَيْهِ يَوْمَ وُلِدَ وَيَوْمَ يَمُوتُ وَيَوْمَ يُبْعَثُ حَيًّا}}<ref>«و بر او روزی که زاده شد و روزی که خواهد مرد و روزی که او را زنده برانگیزند درود باد» سوره مریم، آیه ۱۵.</ref>.<ref> شرح اسماء الله الحسنی، فخر رازی، ص۱۹۶.</ref>		#خدا در امان نگه‌دارنده آنان از [[مهالک]] یا سلام‌کننده بر ایشان در بهشت است: {{متن قرآن\|تَحِيَّتُهُمْ يَوْمَ يَلْقَوْنَهُ سَلَامٌ وَأَعَدَّ لَهُمْ أَجْرًا كَرِيمًا}}<ref>«درودشان روزی که به لقای او رسند «سلام» است و برای آنان پاداشی ارزشمند آماده کرده است» سوره احزاب، آیه ۴۴.</ref>.<ref>شرح اصول کافی، ج۱۱، ص۱۱۰.</ref>، چنان‌که [[حضرت یحیی]]{{ع}} را از آفات و [[ترس]] هنگام ولادت، [[مرگ]] و [[بعث]]، ایمن دانسته است: {{متن قرآن\|وَسَلَامٌ عَلَيْهِ يَوْمَ وُلِدَ وَيَوْمَ يَمُوتُ وَيَوْمَ يُبْعَثُ حَيًّا}}<ref>«و بر او روزی که زاده شد و روزی که خواهد مرد و روزی که او را زنده برانگیزند درود باد» سوره مریم، آیه ۱۵.</ref>.<ref> شرح اسماء الله الحسنی، فخر رازی، ص۱۹۶.</ref>

خط ۳۵:		خط ۳۴:
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

	~~[[رده:مدخل]]~~
	[[رده:اسماء و صفات الهی]]		[[رده:اسماء و صفات الهی]]

Msadeq: صفحه‌ای تازه حاوی «{{امامت}} {{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = صفات الهی | عنوان مدخل = سلام | مداخل مرتبط = | پرسش مرتبط = }} == مقدمه == سلام از ریشه «س - ل - م» یکی از دو مصدر باب تفعیل و به معنای سالم بودن از هرگونه عیب و نقص است.مفردات، ص۴۲۱؛ لسان العرب، ج۶، ص۳۴۲، «س...» ایجاد کرد

2022-06-09T06:52:42Z

صفحه‌ای تازه حاوی «{{امامت}} {{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = صفات الهی | عنوان مدخل = سلام | مداخل مرتبط = | پرسش مرتبط = }} == مقدمه == سلام از ریشه «س - ل - م» یکی از دو مصدر باب تفعیل و به معنای سالم بودن از هرگونه عیب و نقص است.<ref>مفردات، ص۴۲۱؛ لسان العرب، ج۶، ص۳۴۲، «س...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

{{امامت}}
{{مدخل مرتبط
| موضوع مرتبط = صفات الهی
| عنوان مدخل = سلام
| مداخل مرتبط =
| پرسش مرتبط =
}}
== مقدمه ==
[[سلام]] از ریشه «س - ل - م» یکی از دو مصدر باب تفعیل و به معنای سالم بودن از هرگونه [[عیب]] و [[نقص]] است.<ref>مفردات، ص۴۲۱؛ لسان العرب، ج۶، ص۳۴۲، «سلم».</ref>

اطلاق سلام بر [[خدا]]، به این معناست که [[ذات خداوند]] از هر عیبی، صفاتش از هر نقصی و افعالش از هر شرّی مصون است <ref> شرح اسماء الله الحسنی، غزالی، ص۵۷.</ref> و به واسطه آن صفاتِ [[پیراسته از عیب]]، [[رحمت]]، [[عطوفت]] و [[کرم]] از وی متجلی می‌شوند.<ref> التحقیق، ج۵، ص۱۹۲، «سلم».</ref>

بر اساس روایتی از [[پیامبر اکرم]]{{صل}} [[سلام]] یکی از ۹۹ اسم خداست که هرکه آنها را بشمارد، [[بهشت]] بر او [[واجب]] می‌شود،<ref> سنن الترمذی، ج۵، ص۱۹۲؛ التوحید، ص۱۹۴، ۲۱۹؛ السنن الکبری، ج۱۰، ص۲۷.</ref> از این رو پیامبر اکرم{{صل}} [[مسلمانان]] را به افشای سلام در میان خودشان سفارش کرده است؛<ref>سنن الترمذی، ج۳، ص۱۸۷؛ مستدرک الوسائل، ج۸، ص۳۶۲.</ref> همچنین برپایه روایتی آن [[حضرت]] فرمود: {{متن حدیث|إِنَّ اَللَّهَ هُوَ اَلسَّلاَمُ}}<ref> صحیح البخاری، ج۷، ص۱۶۵؛ ج۸، ص۲۱۰؛ صحیح مسلم، ج۴، ص۱۲۲.</ref> و پس از [[نماز]] سه بار این [[دعا]] را می‌خواند: {{متن حدیث| اَللَّهُمَّ أَنْتَ اَلسَّلاَمُ وَ مِنْكَ اَلسَّلاَمُ وَ لَكَ اَلسَّلاَمُ وَ إِلَيْكَ يَعُودُ اَلسَّلاَمُ }}<ref> صحیح مسلم، ج۵، ص۹۳.</ref>

سلام به عنوان [[اسم خدا]] تنها یک بار به [[صراحت]] در [[قرآن]] یاد شده است: {{متن قرآن|هُوَ اللَّهُ الَّذِي لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ الْمَلِكُ الْقُدُّوسُ السَّلَامُ الْمُؤْمِنُ الْمُهَيْمِنُ الْعَزِيزُ الْجَبَّارُ الْمُتَكَبِّرُ سُبْحَانَ اللَّهِ عَمَّا يُشْرِكُونَ}}<ref>«اوست خداوندی که هیچ خدایی جز او نیست، فرمانفرمای بسیار پاک بی‌عیب، ایمنی‌بخش، گواه راستین ، پیروز کام‌شکن بزرگ منش؛ پاکاکه خداوند است از آنچه (بدو) شرک می‌ورزند» سوره حشر، آیه ۲۳.</ref>؛ ولی در ترکیب‌های «[[دارالسلام]]» که دو بار در قرآن آمده: {{متن قرآن|لَهُمْ دَارُ السَّلَامِ عِنْدَ رَبِّهِمْ وَهُوَ وَلِيُّهُمْ بِمَا كَانُوا يَعْمَلُونَ}}<ref>«سرای آرامش نزد پروردگارشان از آن آنهاست و او برای کارهایی که می‌کردند یار آنان است» سوره انعام، آیه ۱۲۷.</ref>، {{متن قرآن|وَاللَّهُ يَدْعُو إِلَى دَارِ السَّلَامِ وَيَهْدِي مَنْ يَشَاءُ إِلَى صِرَاطٍ مُسْتَقِيمٍ}}<ref>«و خداوند به بهشت فرا می‌خواند و هر که را بخواهد به راهی راست رهنمون می‌گردد» سوره یونس، آیه ۲۵.</ref> و «سبل‌السلام»: {{متن قرآن|يَهْدِي بِهِ اللَّهُ مَنِ اتَّبَعَ رِضْوَانَهُ سُبُلَ السَّلَامِ وَيُخْرِجُهُمْ مِنَ الظُّلُمَاتِ إِلَى النُّورِ بِإِذْنِهِ وَيَهْدِيهِمْ إِلَى صِرَاطٍ مُسْتَقِيمٍ}}<ref>«خداوند با آن (روشنایی) هر کسی را که پی خشنودی وی باشد به راه‌های بی‌گزند، راهنمایی می‌کند و آنان را به اراده خویش از تیرگی ها به سوی روشنایی بیرون می‌آورد و آنها را به راهی راست رهنمون می‌گردد» سوره مائده، آیه ۱۶.</ref> بنابر وجهی اسم و صفت [[الهی]] است و در [[آیات]] {{متن قرآن|تَحِيَّتُهُمْ يَوْمَ يَلْقَوْنَهُ سَلَامٌ وَأَعَدَّ لَهُمْ أَجْرًا كَرِيمًا}}<ref>«درودشان روزی که به لقای او رسند «سلام» است و برای آنان پاداشی ارزشمند آماده کرده است» سوره احزاب، آیه ۴۴.</ref> و {{متن قرآن|وَسَلَامٌ عَلَيْهِ يَوْمَ وُلِدَ وَيَوْمَ يَمُوتُ وَيَوْمَ يُبْعَثُ حَيًّا}}<ref>«و بر او روزی که زاده شد و روزی که خواهد مرد و روزی که او را زنده برانگیزند درود باد» سوره مریم، آیه ۱۵.</ref> و «[[سلیم]]» در [[آیه]] {{متن قرآن|إِلَّا مَنْ أَتَى اللَّهَ بِقَلْبٍ سَلِيمٍ}}<ref>«جز آن کس که دلی بی‌آلایش نزد خداوند آورد» سوره شعراء، آیه ۸۹.</ref> نیز به گونه‌ای با این اسم و صفت الهی، پیوند دارد؛ زیرا دارالسلام و سبل‌السلام دو گونه [[تفسیر]] شده‌اند: برخی قائل‌اند که [[سلام]] [[نام خداوند]] و دارالسلام، به معنای داراللّه و مراد از «دار» [[بهشت]] است <ref>جامع البیان، ج۸، ص۲۵؛ التبیان، ج۴، ص۲۷۱؛ مجمع البیان، ج۴، ص۵۶۳.</ref> و [[خداوند]] به سبب نهایت [[تقدس]] بهشت، آن را به خودش نسبت داده است؛ آن‌گونه که [[کعبه]] را «بیت‌اللّه» می‌گویند.<ref> التفسیر الکبیر، ج۱۳، ص۱۴۶؛ تفسیر بیضاوی، ج۲، ص۱۸۲.</ref> در [[تأیید]] این تفسیر، روایتی از [[امام باقر]]{{ع}} نقل شده است.<ref> معانی الاخبار، ج۱، ص۳۹۰.</ref>

برخی دیگر سلام را صفت «دار» دانسته‌اند،<ref>التفسیر الکبیر، ج۱۳، ص۱۴۶؛ تفسیر بیضاوی، ج۳، ص۱۸۲.</ref> در نتیجه، دارالسلام به معنای دارالسلامه است؛ جایی که هیچ آفتی مانند [[مرگ]]، [[بیماری]]، [[فقر]]، [[غم]] و [[اندوه]] در آن نیست. <ref>تفسیر بیضاوی، ج۲، ص۱۸۲؛ المیزان، ج۷، ص۳۴۵.</ref>

سُبل‌السلام نیز یا به معنای راه‌های خداست که مقصود از آن [[دین اسلام]] است و خداوند آن را برای [[هدایت]] [[بشر]] [[تشریع]] کرده است،<ref>جامع البیان، ج۶، ص۱۰۴؛ التبیان، ج۳، ص۴۷۵؛ مجمع البیان، ج۳، ص۲۷۰.</ref> یا به معنای راه‌های [[سلامت]] که از هرگونه [[خوف]]، ضرر و [[ضلالت]] مصون است.<ref>التبیان، ج۳، ص۴۷۵.</ref>

در تبیین سلام به عنوان نام خداوند چند دیدگاه است:
#[[ذات خداوند]] ازهرگونه [[عیب]]، [[نقص]] و آفت مبرّاست.<ref>مجمع‌البیان، ج۹، ص۴۰۰؛ التفسیرالکبیر، ج۲۹، ص۵۱۳؛ زادالمسیر، ج۴، ص۲۶۴؛ تفسیر ابن کثیر، ج۸، ص۱۰۸.</ref> طبق این نظر، [[سلام]] با قدّوس هم‌معناست؛ با این تفاوت که [[قدوس]] بر [[منزه]] بودن خداوند در گذشته و حال دلالت دارد؛ ولی صفت سلام تنها به [[آینده]] اشاره دارد؛ زیرا اگر عیبی بر وی عارض شود موجب زوال سلامت خواهد شد.<ref>التفسیر الکبیر، ج۲۹، ص۵۱۳.</ref>
#[[بندگان]] از [[ستم]] او در [[امان]] و سالم‌اند.<ref>جامع البیان، ج۲۸، ص۳۶؛ مجمع البیان، ج۹، ص۴۰۰؛ المیزان، ج۱۹، ص۲۲۲.</ref>
#[[خدا]] اعطا کننده سلامت به بندگان است.<ref> مجمع‌البیان، ج۹، ص۴۰۰؛ التفسیر الکبیر، ج۲۹، ص۵۱۳؛ شرح اسماء الله الحسنی، فخر رازی، ص۱۹۶-۱۹۸.</ref>
#خدا در امان نگه‌دارنده آنان از [[مهالک]] یا سلام‌کننده بر ایشان در بهشت است: {{متن قرآن|تَحِيَّتُهُمْ يَوْمَ يَلْقَوْنَهُ سَلَامٌ وَأَعَدَّ لَهُمْ أَجْرًا كَرِيمًا}}<ref>«درودشان روزی که به لقای او رسند «سلام» است و برای آنان پاداشی ارزشمند آماده کرده است» سوره احزاب، آیه ۴۴.</ref>.<ref>شرح اصول کافی، ج۱۱، ص۱۱۰.</ref>، چنان‌که [[حضرت یحیی]]{{ع}} را از آفات و [[ترس]] هنگام ولادت، [[مرگ]] و [[بعث]]، ایمن دانسته است: {{متن قرآن|وَسَلَامٌ عَلَيْهِ يَوْمَ وُلِدَ وَيَوْمَ يَمُوتُ وَيَوْمَ يُبْعَثُ حَيًّا}}<ref>«و بر او روزی که زاده شد و روزی که خواهد مرد و روزی که او را زنده برانگیزند درود باد» سوره مریم، آیه ۱۵.</ref>.<ref> شرح اسماء الله الحسنی، فخر رازی، ص۱۹۶.</ref>

[[سلام]]، برپایه تعریف نخست و دوم در ردیف [[صفات سلبی]] و تنزیهی و براساس تعریف سوم، از [[صفات ثبوتی]] و بازگشت آن به [[قدرت]] بوده و با توجه به تعریف اخیر، [[کلام]] خداست.<ref>التفسیر الکبیر، ج۲۹، ص۵۱۳؛ القواعد و الفوائد، ص۲۶۵؛ شرح اصول کافی، ج۱۱، ص۱۱۰.</ref> شایان ذکر است بنده‌ای که دلش از هرگونه [[حقد]]، [[کینه]]، [[حسد]] و [[شر]] و بدنش از هرگونه [[گناه]] و [[ناپاکی]] سالم باشد، [[شایسته]] نام [[سلام]] <ref> شرح اسماء الله الحسنی، غزالی، ص۵۸.</ref> و مصداق این [[آیه]] خواهد بود: {{متن قرآن|إِلَّا مَنْ أَتَى اللَّهَ بِقَلْبٍ سَلِيمٍ}}<ref>«جز آن کس که دلی بی‌آلایش نزد خداوند آورد» سوره شعراء، آیه ۸۹.</ref>؛ همچنین بهره و نصیب او از اسم سلام در [[دنیا]]، سالم بودن [[دین]] وی از [[بدعت‌ها]] و [[شبهات]]، [[سلامت]] و [[حاکمیت]] [[عقل]] وی بر [[شهوت]] و [[غضب]] و [[سلامت قلب]] او از توجه به غیر خداست <ref>شرح اسماء الله الحسنی، غزالی، ص۵۸؛ شرح اسماء الله الحسنی، فخر رازی، ص۱۹۸.</ref>.<ref>[[محمد ابراهیم زکی|زکی، محمد ابراهیم]]، [[سلام اسماء‌ و صفات (مقاله)|مقاله «سلام اسماء‌ و صفات»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۵ (کتاب)|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۱۵، ص ۵۲۲- ۵۲۴</ref>

== منابع ==
{{منابع}}
# [[پرونده:1100409.jpg|22px]] [[محمد ابراهیم زکی|زکی، محمد ابراهیم]]، [[سلام اسماء‌ و صفات (مقاله)|مقاله «سلام اسماء‌ و صفات»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۵ (کتاب)|'''دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۵''']]
{{پایان منابع}}

== پانویس ==
{{پانویس}}

[[رده:مدخل]]
[[رده:اسماء و صفات الهی]]