سلیمان بن طرخان تیمی - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Wasity: /* خانواده و پیشینه خانوادگی */

2026-05-19T10:07:02Z

خانواده و پیشینه خانوادگی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۹ مهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۳:۳۷
خط ۱۳:		خط ۱۳:

	==خانواده و پیشینه خانوادگی==		==خانواده و پیشینه خانوادگی==
	پدر [[همسر]] ~~او،~~ فضل رقاشی از ~~سخنرسرایان~~ و ~~«قصاصین»~~ بسیار شناخته شده بصره بوده و فرزندش معتمر هم از دختر هموست<ref>البیان و التبیین، ج۱، ص٢۵٣.</ref>. [[جاحظ]] نمونه‌هایی از کلمات این [[فضل بن عیسی رقاشی]] را آورده است. او می‌گوید، اینها خانوادتا قاص و [[خطیب]] بودند، و حتی پیش از [[اسلام]] برای اکاسره یا همان کسراهای [[ایران]] این کار را می‌کردند. شمار زیادی از [[روایات]] وی اعم از اینکه در [[سیره]] باشد یا خیر، در کتاب [[اخبار]] [[مکه]] [[فاکهی]] آمده و فهرست آنها را در فهرست اعلام کتاب، ذیل نام وی می‌توان ملاحظه کرد. سبک نقل‌ها نشان می‌دهد که او [[محدث]] است، و از اخبار سیره نه صرفاً سیره‌ای بلکه [[فقهی]] و مانند آن استفاده می‌کند. اغلب از وی با عنوان سلیمان التیمی یاد شده و فرزندش معتمر هم [[راوی]] [[احادیث]] اوست. نوشته‌اند که وی از [[بنی تیم]] نبوده، بلکه مرّی بوده اما چون خانه‌اش در [[بصره]] میان بنی تیم بوده، به این [[لقب]] [[شهرت]] یافته است<ref>طبقات الصغیر ابن سعد، ج٢، ص۴٠.</ref>. شماری از [[روایات]] مربوط به فضل [[امام علی]]{{ع}} از طریق وی در کتاب «[[مناقب امیرالمؤمنین علی بن ابی‌طالب]]» از [[محمد بن سلیمان کوفی]] (نیمه اول [[قرن چهارم]]) [[احادیث]] شماره ٢١٩، ٣۴٢، ۵٣٣، ۱۰۷۹، ۱۰۹۷، ۱۰۹۸) آمده است.		پدر [[همسر]] او ([[فضل رقاشی]]) از [[سخن‌سرایان]] و «[[قصاصین]]» بسیار شناخته شده بصره بوده و فرزندش معتمر هم از دختر هموست<ref>البیان و التبیین، ج۱، ص٢۵٣.</ref>. [[جاحظ]] نمونه‌هایی از کلمات این [[فضل بن عیسی رقاشی]] را آورده است. او می‌گوید، اینها خانوادتا قاص و [[خطیب]] بودند، و حتی پیش از [[اسلام]] برای اکاسره یا همان کسراهای [[ایران]] این کار را می‌کردند. شمار زیادی از [[روایات]] وی اعم از اینکه در [[سیره]] باشد یا خیر، در کتاب [[اخبار]] [[مکه]] [[فاکهی]] آمده و فهرست آنها را در فهرست اعلام کتاب، ذیل نام وی می‌توان ملاحظه کرد. سبک نقل‌ها نشان می‌دهد که او [[محدث]] است، و از اخبار سیره نه صرفاً سیره‌ای بلکه [[فقهی]] و مانند آن استفاده می‌کند. اغلب از وی با عنوان سلیمان التیمی یاد شده و فرزندش معتمر هم [[راوی]] [[احادیث]] اوست. نوشته‌اند که وی از [[بنی تیم]] نبوده، بلکه مرّی بوده اما چون خانه‌اش در [[بصره]] میان بنی تیم بوده، به این [[لقب]] [[شهرت]] یافته است<ref>طبقات الصغیر ابن سعد، ج٢، ص۴٠.</ref>. شماری از [[روایات]] مربوط به فضل [[امام علی]]{{ع}} از طریق وی در کتاب «[[مناقب امیرالمؤمنین علی بن ابی‌طالب]]» از [[محمد بن سلیمان کوفی]] (نیمه اول [[قرن چهارم]]) [[احادیث]] شماره ٢١٩، ٣۴٢، ۵٣٣، ۱۰۷۹، ۱۰۹۷، ۱۰۹۸) آمده است.

	==کتاب المغازی و کشف نسخه خطی آن==		==کتاب المغازی و کشف نسخه خطی آن==

Wasity: /* مقدمه */

2026-05-19T10:05:31Z

مقدمه

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۹ مهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۳:۳۵
خط ۶:		خط ۶:
	}}		}}

	==~~مقدمه~~==		==معرفی کلی و ویژگی‌ها==
	سلیمان تیمی از [[محدثان]] و [[سیره‌نویسان]] [[بصری]] است که به نوشته [[خلیفة بن خیاط]] سال ١۴٣ درگذشته است<ref>تاریخ خلیفة بن خیاط، ص۲۷۵، و بنگرید: المعرفة و التاریخ، ج١، ص١٢۵.</ref>. [[ابن سعد]] برای او نوشته است که [[ثقه]] و [[کثیرالحدیث]] بود، و از «عباد المجتهدین» به شمار می‌رفت. او خود و فرزندش معتمر، شب‌ها از این [[مسجد]] به آن مسجد رفته [[نماز]] می‌خواندند تا صبح شود. در سجده‌اش هم هفتاد بار [[تسبیح]] می‌گفت<ref>المعرفة و التاریخ، ج۲، ص٢۶٨.</ref>. سلیمان مایل به [[علی بن ابی‌طالب]] بود: «{{عربی\|کان سلیمان مائلا الی علی بن ابی طالب}}»<ref>طبقات الکبری، ج۷، ص۱۸۸، درباره خاندان وی و اینکه اهل عبادت بوده بنگرید: معارف ابن قتیبه، ص۴٧۶.</ref>. وی [[شهرت]] زیادی به داشتن کتاب نداشته و در [[روزگار]] او نیز، همچنان داشتن کتاب چندان رایج نبوده است. با این حال، روایاتی از او در [[سیره]] مانده و اوراقی نیز به [[روایت]] فرزندش معتمر از وی، برجای مانده که ممکن است حکایت از وجود کتاب بکند. مرحوم [[مهدوی]] درباره او نوشته است: در [[بصره]] سلیمان بن طرخان تیمی (۴۶-١۴٣ [[هجری]]) است که به [[تشیع]] معروف بوده و از زمره عبّاد و زهّاد [[زمان]] خود به شمار می‌آمده است و دارای [[کتاب مغازی]] بوده که پسرش معتمر آن را روایت کرده است. به [[سلیمان بن طرخان]] در صفحه ۲۳۱ فهرست ابن خیر کتابی در سیره [[رسول الله]] با روایت پسرش معتمر، و در [[فتح الباری]] ج۷ ص٣۵۶ و ۳۸۳ کتابی در [[مغازی]] نسبت داده شده است<ref>سیرت رسول الله، مقدمه ج۱، ص۱۸.</ref>. پدر [[همسر]] او، فضل رقاشی از سخنرسرایان و «قصاصین» بسیار شناخته شده بصره بوده و فرزندش معتمر هم از دختر هموست<ref>البیان و التبیین، ج۱، ص٢۵٣.</ref>. [[جاحظ]] نمونه‌هایی از کلمات این [[فضل بن عیسی رقاشی]] را آورده است. او می‌گوید، اینها خانوادتا قاص و [[خطیب]] بودند، و حتی پیش از [[اسلام]] برای اکاسره یا همان کسراهای [[ایران]] این کار را می‌کردند. شمار زیادی از [[روایات]] وی اعم از اینکه در [[سیره]] باشد یا خیر، در کتاب [[اخبار]] [[مکه]] [[فاکهی]] آمده و فهرست آنها را در فهرست اعلام کتاب، ذیل نام وی می‌توان ملاحظه کرد. سبک نقل‌ها نشان می‌دهد که او [[محدث]] است، و از اخبار سیره نه صرفاً سیره‌ای بلکه [[فقهی]] و مانند آن استفاده می‌کند. اغلب از وی با عنوان سلیمان التیمی یاد شده و فرزندش معتمر هم [[راوی]] [[احادیث]] اوست. نوشته‌اند که وی از [[بنی تیم]] نبوده، بلکه مرّی بوده اما چون خانه‌اش در [[بصره]] میان بنی تیم بوده، به این [[لقب]] [[شهرت]] یافته است<ref>طبقات الصغیر ابن سعد، ج٢، ص۴٠.</ref>. شماری از [[روایات]] مربوط به فضل [[امام علی]]{{ع}} از طریق وی در کتاب «[[مناقب امیرالمؤمنین علی بن ابی‌طالب]]» از [[محمد بن سلیمان کوفی]] (نیمه اول [[قرن چهارم]]) [[احادیث]] شماره ٢١٩، ٣۴٢، ۵٣٣، ۱۰۷۹، ۱۰۹۷، ۱۰۹۸) آمده است. به هر روی، شمار روایات نقل شده از وی فراوان است. دست کم شانزده مورد نقل از وی در [[طبقات ابن سعد]] آمده که غالباً به [[سیره نبوی]] مربوط است. بنابراین می‌توان تصور کرد که او کتاب [[المغازی]] داشته است. گفته شده است که کریمر قطعه‌ای حوالی ۸۰ برگ از آن را که به مغازی واقدی الصاق شده بوده، در یکی از کتابخانه‌های هند یافته و آنها را با یکدیگر در سال ۱۲۷۱ / ۱۸۵۵ در کلکته منتشر کرده است<ref>مصادر السیرة النبویة و مقدمة فی تدوین السیره، محمد یسری سلامه، ص۹۷.</ref>. کریمر در مقدمه کتابی که با عنوان المغازی منتشر کرد درباره این این نسخه شرح داده و پس از شرح بخش مربوط به مغازی، اشاره به قسمتی دارد که از [[ابوالمعتمر سلیمان بن طرخان تیمی]] است دارد و با این عبارت شروع می‌شود: {{عربی\|وَ أَمَرَ رَسُولَهُ أَنْ يَسِيرَ إِلَى بَنِي النَّضِيرِ فَيُخْرِجَهُمْ إِلَى الْمَدِينَةِ وَ أَرْسَلَ الْمُنَافِقُونَ...}}<ref>المغازی، چاپ کلکته، ۱۸۵۵، مقدمه، (انتهای کتاب) ص۶.</ref>.<ref>[[رسول جعفریان\|جعفریان، رسول]]، [[منابع تاریخ اسلام (کتاب)\|منابع تاریخ اسلام]]، ص ۹۹.</ref>		سلیمان تیمی از [[محدثان]] و [[سیره‌نویسان]] [[بصری]] است که به نوشته [[خلیفة بن خیاط]] سال ١۴٣ درگذشته است<ref>تاریخ خلیفة بن خیاط، ص۲۷۵، و بنگرید: المعرفة و التاریخ، ج١، ص١٢۵.</ref>. [[ابن سعد]] برای او نوشته است که [[ثقه]] و [[کثیرالحدیث]] بود، و از «عباد المجتهدین» به شمار می‌رفت. او خود و فرزندش معتمر، شب‌ها از این [[مسجد]] به آن مسجد رفته [[نماز]] می‌خواندند تا صبح شود. در سجده‌اش هم هفتاد بار [[تسبیح]] می‌گفت<ref>المعرفة و التاریخ، ج۲، ص٢۶٨.</ref>. سلیمان مایل به [[علی بن ابی‌طالب]] بود: «{{عربی\|کان سلیمان مائلا الی علی بن ابی طالب}}»<ref>طبقات الکبری، ج۷، ص۱۸۸، درباره خاندان وی و اینکه اهل عبادت بوده بنگرید: معارف ابن قتیبه، ص۴٧۶.</ref>.

			==کتاب و آثار او==
			وی [[شهرت]] زیادی به داشتن کتاب نداشته و در [[روزگار]] او نیز، همچنان داشتن کتاب چندان رایج نبوده است. با این حال، روایاتی از او در [[سیره]] مانده و اوراقی نیز به [[روایت]] فرزندش معتمر از وی، برجای مانده که ممکن است حکایت از وجود کتاب بکند. مرحوم [[مهدوی]] درباره او نوشته است: در [[بصره]] سلیمان بن طرخان تیمی (۴۶-١۴٣ [[هجری]]) است که به [[تشیع]] معروف بوده و از زمره عبّاد و زهّاد [[زمان]] خود به شمار می‌آمده است و دارای [[کتاب مغازی]] بوده که پسرش معتمر آن را روایت کرده است. به [[سلیمان بن طرخان]] در صفحه ۲۳۱ فهرست ابن خیر کتابی در سیره [[رسول الله]] با روایت پسرش معتمر، و در [[فتح الباری]] ج۷ ص٣۵۶ و ۳۸۳ کتابی در [[مغازی]] نسبت داده شده است<ref>سیرت رسول الله، مقدمه ج۱، ص۱۸.</ref>.

			==خانواده و پیشینه خانوادگی==
			پدر [[همسر]] او، فضل رقاشی از سخنرسرایان و «قصاصین» بسیار شناخته شده بصره بوده و فرزندش معتمر هم از دختر هموست<ref>البیان و التبیین، ج۱، ص٢۵٣.</ref>. [[جاحظ]] نمونه‌هایی از کلمات این [[فضل بن عیسی رقاشی]] را آورده است. او می‌گوید، اینها خانوادتا قاص و [[خطیب]] بودند، و حتی پیش از [[اسلام]] برای اکاسره یا همان کسراهای [[ایران]] این کار را می‌کردند. شمار زیادی از [[روایات]] وی اعم از اینکه در [[سیره]] باشد یا خیر، در کتاب [[اخبار]] [[مکه]] [[فاکهی]] آمده و فهرست آنها را در فهرست اعلام کتاب، ذیل نام وی می‌توان ملاحظه کرد. سبک نقل‌ها نشان می‌دهد که او [[محدث]] است، و از اخبار سیره نه صرفاً سیره‌ای بلکه [[فقهی]] و مانند آن استفاده می‌کند. اغلب از وی با عنوان سلیمان التیمی یاد شده و فرزندش معتمر هم [[راوی]] [[احادیث]] اوست. نوشته‌اند که وی از [[بنی تیم]] نبوده، بلکه مرّی بوده اما چون خانه‌اش در [[بصره]] میان بنی تیم بوده، به این [[لقب]] [[شهرت]] یافته است<ref>طبقات الصغیر ابن سعد، ج٢، ص۴٠.</ref>. شماری از [[روایات]] مربوط به فضل [[امام علی]]{{ع}} از طریق وی در کتاب «[[مناقب امیرالمؤمنین علی بن ابی‌طالب]]» از [[محمد بن سلیمان کوفی]] (نیمه اول [[قرن چهارم]]) [[احادیث]] شماره ٢١٩، ٣۴٢، ۵٣٣، ۱۰۷۹، ۱۰۹۷، ۱۰۹۸) آمده است.

			==کتاب المغازی و کشف نسخه خطی آن==
			به هر روی، شمار روایات نقل شده از وی فراوان است. دست کم شانزده مورد نقل از وی در [[طبقات ابن سعد]] آمده که غالباً به [[سیره نبوی]] مربوط است. بنابراین می‌توان تصور کرد که او کتاب [[المغازی]] داشته است. گفته شده است که کریمر قطعه‌ای حوالی ۸۰ برگ از آن را که به مغازی واقدی الصاق شده بوده، در یکی از کتابخانه‌های هند یافته و آنها را با یکدیگر در سال ۱۲۷۱ / ۱۸۵۵ در کلکته منتشر کرده است<ref>مصادر السیرة النبویة و مقدمة فی تدوین السیره، محمد یسری سلامه، ص۹۷.</ref>. کریمر در مقدمه کتابی که با عنوان المغازی منتشر کرد درباره این این نسخه شرح داده و پس از شرح بخش مربوط به مغازی، اشاره به قسمتی دارد که از [[ابوالمعتمر سلیمان بن طرخان تیمی]] است دارد و با این عبارت شروع می‌شود: {{عربی\|وَ أَمَرَ رَسُولَهُ أَنْ يَسِيرَ إِلَى بَنِي النَّضِيرِ فَيُخْرِجَهُمْ إِلَى الْمَدِينَةِ وَ أَرْسَلَ الْمُنَافِقُونَ...}}<ref>المغازی، چاپ کلکته، ۱۸۵۵، مقدمه، (انتهای کتاب) ص۶.</ref>.<ref>[[رسول جعفریان\|جعفریان، رسول]]، [[منابع تاریخ اسلام (کتاب)\|منابع تاریخ اسلام]]، ص ۹۹.</ref>

	== منابع ==		== منابع ==

Jaafari: /* مقدمه */

2026-05-18T07:37:25Z

مقدمه

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۸ مهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۱:۰۷
خط ۷:		خط ۷:

	==مقدمه==		==مقدمه==
	سلیمان ~~بن طرخان~~ تیمی ~~(م ١۴٣)~~ از [[محدثان]] و [[سیره‌نویسان]] [[بصری]] است که به نوشته [[خلیفة بن خیاط]] سال ١۴٣ درگذشته است<ref>تاریخ خلیفة بن خیاط، ص۲۷۵، و بنگرید: المعرفة و التاریخ، ج١، ص١٢۵.</ref>. [[ابن سعد]] برای او نوشته است که [[ثقه]] و [[کثیرالحدیث]] بود، و از «عباد المجتهدین» به شمار می‌رفت. او خود و فرزندش معتمر، شب‌ها از این [[مسجد]] به آن مسجد رفته [[نماز]] می‌خواندند تا صبح شود.]در سجده‌اش هم هفتاد بار [[تسبیح]] می‌گفت]<ref>المعرفة و التاریخ، ج۲، ص٢۶٨.</ref>. سلیمان مایل به [[علی بن ابی‌طالب]] بود: «{{عربی\|کان سلیمان مائلا الی علی بن ابی طالب}}»<ref>طبقات الکبری، ج۷، ص۱۸۸، درباره خاندان وی و اینکه اهل عبادت بوده بنگرید: معارف ابن قتیبه، ص۴٧۶.</ref>. وی [[شهرت]] زیادی به داشتن کتاب نداشته و در [[روزگار]] او نیز، همچنان داشتن کتاب چندان رایج نبوده است. با این حال، روایاتی از او در [[سیره]] مانده و اوراقی نیز به [[روایت]] فرزندش معتمر از وی، برجای مانده که ممکن است حکایت از وجود کتاب بکند. مرحوم [[مهدوی]] درباره او نوشته است: در [[بصره]] سلیمان بن طرخان تیمی (۴۶-١۴٣ [[هجری]]) است که به [[تشیع]] معروف بوده و از زمره عبّاد و زهّاد [[زمان]] خود به شمار می‌آمده است و دارای [[کتاب مغازی]] بوده که پسرش معتمر آن را روایت کرده است. به [[سلیمان بن طرخان]] در صفحه ۲۳۱ فهرست ابن خیر کتابی در سیره [[رسول الله]] با روایت پسرش معتمر، و در ~~فتح~~ [[الباری]] ج۷ ص٣۵۶ و ۳۸۳ کتابی در [[مغازی]] نسبت داده شده است<ref>سیرت رسول الله، مقدمه ج۱، ص۱۸.</ref>. پدر [[همسر]] او، فضل رقاشی از سخنرسرایان و «قصاصین» بسیار شناخته شده بصره بوده و فرزندش معتمر هم از دختر هموست<ref>البیان و التبیین، ج۱، ص٢۵٣.</ref>. [[جاحظ]] نمونه‌هایی از کلمات این [[فضل بن عیسی]] ~~رقاشی~~ را آورده است. او می‌گوید، اینها خانوادتا قاص و [[خطیب]] بودند، و حتی پیش از [[اسلام]] برای اکاسره یا همان کسراهای [[ایران]] این کار را می‌کردند. شمار زیادی از [[روایات]] وی اعم از اینکه در [[سیره]] باشد یا خیر، در کتاب [[اخبار]] [[مکه]] [[فاکهی]] آمده و فهرست آنها را در فهرست اعلام کتاب، ذیل نام وی می‌توان ملاحظه کرد. سبک نقل‌ها نشان می‌دهد که او [[محدث]] است، و از اخبار سیره نه صرفاً سیره‌ای بلکه [[فقهی]] و مانند آن استفاده می‌کند. اغلب از وی با عنوان سلیمان التیمی یاد شده و فرزندش معتمر هم [[راوی]] [[احادیث]] اوست. نوشته‌اند که وی از [[بنی تیم]] نبوده، بلکه مرّی بوده اما چون خانه‌اش در [[بصره]] میان بنی تیم بوده، به این [[لقب]] [[شهرت]] یافته است<ref>طبقات الصغیر ابن سعد، ج٢، ص۴٠.</ref>. شماری از [[روایات]] مربوط به فضل [[امام علی]]{{ع}} از طریق وی در کتاب ~~«مناقب~~ امیرالمؤمنین علی بن ~~ابی‌طالب»~~ از [[محمد بن سلیمان کوفی]] (نیمه اول [[قرن چهارم]]) [[[احادیث]] شماره ٢١٩، ٣۴٢، ۵٣٣، ۱۰۷۹، ۱۰۹۷، ۱۰۹۸) آمده است. به هر روی، شمار روایات نقل شده از وی فراوان است. دست کم شانزده مورد نقل از وی در [[طبقات ابن سعد]] آمده که غالباً به [[سیره نبوی]] مربوط است. بنابراین می‌توان تصور کرد که او کتاب [[المغازی]] داشته است. گفته شده است که کریمر قطعه‌ای حوالی ۸۰ برگ از آن را که به [[مغازی واقدی]] الصاق شده بوده، در یکی از کتابخانه‌های هند یافته و آنها را با یکدیگر در سال ۱۲۷۱ / ۱۸۵۵ در کلکته منتشر کرده است<ref>مصادر السیرة النبویة و مقدمة فی تدوین السیره، محمد یسری سلامه، ص۹۷.</ref>. کریمر در مقدمه کتابی که با عنوان المغازی منتشر کرد درباره این این نسخه شرح داده و پس از شرح بخش مربوط به ~~[[مغازی]]،~~ اشاره به قسمتی دارد که از [[ابوالمعتمر سلیمان بن طرخان تیمی]] است دارد و با این عبارت شروع می‌شود: {{عربی\|وَ أَمَرَ رَسُولَهُ أَنْ يَسِيرَ إِلَى بَنِي النَّضِيرِ فَيُخْرِجَهُمْ إِلَى الْمَدِينَةِ وَ أَرْسَلَ الْمُنَافِقُونَ...}}<ref>المغازی، چاپ کلکته، ۱۸۵۵، مقدمه، (انتهای کتاب) ص۶.</ref>.<ref>[[رسول جعفریان\|جعفریان، رسول]]، [[منابع تاریخ اسلام (کتاب)\|منابع تاریخ اسلام]]، ص ۹۹.</ref>		سلیمان تیمی از [[محدثان]] و [[سیره‌نویسان]] [[بصری]] است که به نوشته [[خلیفة بن خیاط]] سال ١۴٣ درگذشته است<ref>تاریخ خلیفة بن خیاط، ص۲۷۵، و بنگرید: المعرفة و التاریخ، ج١، ص١٢۵.</ref>. [[ابن سعد]] برای او نوشته است که [[ثقه]] و [[کثیرالحدیث]] بود، و از «عباد المجتهدین» به شمار می‌رفت. او خود و فرزندش معتمر، شب‌ها از این [[مسجد]] به آن مسجد رفته [[نماز]] می‌خواندند تا صبح شود. در سجده‌اش هم هفتاد بار [[تسبیح]] می‌گفت<ref>المعرفة و التاریخ، ج۲، ص٢۶٨.</ref>. سلیمان مایل به [[علی بن ابی‌طالب]] بود: «{{عربی\|کان سلیمان مائلا الی علی بن ابی طالب}}»<ref>طبقات الکبری، ج۷، ص۱۸۸، درباره خاندان وی و اینکه اهل عبادت بوده بنگرید: معارف ابن قتیبه، ص۴٧۶.</ref>. وی [[شهرت]] زیادی به داشتن کتاب نداشته و در [[روزگار]] او نیز، همچنان داشتن کتاب چندان رایج نبوده است. با این حال، روایاتی از او در [[سیره]] مانده و اوراقی نیز به [[روایت]] فرزندش معتمر از وی، برجای مانده که ممکن است حکایت از وجود کتاب بکند. مرحوم [[مهدوی]] درباره او نوشته است: در [[بصره]] سلیمان بن طرخان تیمی (۴۶-١۴٣ [[هجری]]) است که به [[تشیع]] معروف بوده و از زمره عبّاد و زهّاد [[زمان]] خود به شمار می‌آمده است و دارای [[کتاب مغازی]] بوده که پسرش معتمر آن را روایت کرده است. به [[سلیمان بن طرخان]] در صفحه ۲۳۱ فهرست ابن خیر کتابی در سیره [[رسول الله]] با روایت پسرش معتمر، و در [[فتح الباری]] ج۷ ص٣۵۶ و ۳۸۳ کتابی در [[مغازی]] نسبت داده شده است<ref>سیرت رسول الله، مقدمه ج۱، ص۱۸.</ref>. پدر [[همسر]] او، فضل رقاشی از سخنرسرایان و «قصاصین» بسیار شناخته شده بصره بوده و فرزندش معتمر هم از دختر هموست<ref>البیان و التبیین، ج۱، ص٢۵٣.</ref>. [[جاحظ]] نمونه‌هایی از کلمات این [[فضل بن عیسی رقاشی]] را آورده است. او می‌گوید، اینها خانوادتا قاص و [[خطیب]] بودند، و حتی پیش از [[اسلام]] برای اکاسره یا همان کسراهای [[ایران]] این کار را می‌کردند. شمار زیادی از [[روایات]] وی اعم از اینکه در [[سیره]] باشد یا خیر، در کتاب [[اخبار]] [[مکه]] [[فاکهی]] آمده و فهرست آنها را در فهرست اعلام کتاب، ذیل نام وی می‌توان ملاحظه کرد. سبک نقل‌ها نشان می‌دهد که او [[محدث]] است، و از اخبار سیره نه صرفاً سیره‌ای بلکه [[فقهی]] و مانند آن استفاده می‌کند. اغلب از وی با عنوان سلیمان التیمی یاد شده و فرزندش معتمر هم [[راوی]] [[احادیث]] اوست. نوشته‌اند که وی از [[بنی تیم]] نبوده، بلکه مرّی بوده اما چون خانه‌اش در [[بصره]] میان بنی تیم بوده، به این [[لقب]] [[شهرت]] یافته است<ref>طبقات الصغیر ابن سعد، ج٢، ص۴٠.</ref>. شماری از [[روایات]] مربوط به فضل [[امام علی]]{{ع}} از طریق وی در کتاب «[[مناقب امیرالمؤمنین علی بن ابی‌طالب]]» از [[محمد بن سلیمان کوفی]] (نیمه اول [[قرن چهارم]]) [[احادیث]] شماره ٢١٩، ٣۴٢، ۵٣٣، ۱۰۷۹، ۱۰۹۷، ۱۰۹۸) آمده است. به هر روی، شمار روایات نقل شده از وی فراوان است. دست کم شانزده مورد نقل از وی در [[طبقات ابن سعد]] آمده که غالباً به [[سیره نبوی]] مربوط است. بنابراین می‌توان تصور کرد که او کتاب [[المغازی]] داشته است. گفته شده است که کریمر قطعه‌ای حوالی ۸۰ برگ از آن را که به مغازی واقدی الصاق شده بوده، در یکی از کتابخانه‌های هند یافته و آنها را با یکدیگر در سال ۱۲۷۱ / ۱۸۵۵ در کلکته منتشر کرده است<ref>مصادر السیرة النبویة و مقدمة فی تدوین السیره، محمد یسری سلامه، ص۹۷.</ref>. کریمر در مقدمه کتابی که با عنوان المغازی منتشر کرد درباره این این نسخه شرح داده و پس از شرح بخش مربوط به مغازی، اشاره به قسمتی دارد که از [[ابوالمعتمر سلیمان بن طرخان تیمی]] است دارد و با این عبارت شروع می‌شود: {{عربی\|وَ أَمَرَ رَسُولَهُ أَنْ يَسِيرَ إِلَى بَنِي النَّضِيرِ فَيُخْرِجَهُمْ إِلَى الْمَدِينَةِ وَ أَرْسَلَ الْمُنَافِقُونَ...}}<ref>المغازی، چاپ کلکته، ۱۸۵۵، مقدمه، (انتهای کتاب) ص۶.</ref>.<ref>[[رسول جعفریان\|جعفریان، رسول]]، [[منابع تاریخ اسلام (کتاب)\|منابع تاریخ اسلام]]، ص ۹۹.</ref>

	== منابع ==		== منابع ==

Jaafari: صفحه‌ای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = سلیمان بن طرخان تیمی | عنوان مدخل = | مداخل مرتبط = سلیمان بن طرخان تیمی در تاریخ اسلامی | پرسش مرتبط = }} ==مقدمه== سلیمان بن طرخان تیمی (م ١۴٣) از محدثان و سیره‌نویسان بصری است که به نوشته خلیفة بن خیاط سال ١۴...» ایجاد کرد

2026-05-17T05:01:43Z

صفحه‌ای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = سلیمان بن طرخان تیمی | عنوان مدخل = | مداخل مرتبط = سلیمان بن طرخان تیمی در تاریخ اسلامی | پرسش مرتبط = }} ==مقدمه== سلیمان بن طرخان تیمی (م ١۴٣) از محدثان و سیره‌نویسان بصری است که به نوشته خلیفة بن خیاط سال ١۴...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

{{مدخل مرتبط
| موضوع مرتبط = سلیمان بن طرخان تیمی
| عنوان مدخل =
| مداخل مرتبط = [[سلیمان بن طرخان تیمی در تاریخ اسلامی]]
| پرسش مرتبط =
}}

==مقدمه==
سلیمان بن طرخان تیمی (م ١۴٣) از [[محدثان]] و [[سیره‌نویسان]] [[بصری]] است که به نوشته [[خلیفة بن خیاط]] سال ١۴٣ درگذشته است<ref>تاریخ خلیفة بن خیاط، ص۲۷۵، و بنگرید: المعرفة و التاریخ، ج١، ص١٢۵.</ref>. [[ابن سعد]] برای او نوشته است که [[ثقه]] و [[کثیرالحدیث]] بود، و از «عباد المجتهدین» به شمار می‌رفت. او خود و فرزندش معتمر، شب‌ها از این [[مسجد]] به آن مسجد رفته [[نماز]] می‌خواندند تا صبح شود.]در سجده‌اش هم هفتاد بار [[تسبیح]] می‌گفت]<ref>المعرفة و التاریخ، ج۲، ص٢۶٨.</ref>. سلیمان مایل به [[علی بن ابی‌طالب]] بود: «{{عربی|کان سلیمان مائلا الی علی بن ابی طالب}}»<ref>طبقات الکبری، ج۷، ص۱۸۸، درباره خاندان وی و اینکه اهل عبادت بوده بنگرید: معارف ابن قتیبه، ص۴٧۶.</ref>. وی [[شهرت]] زیادی به داشتن کتاب نداشته و در [[روزگار]] او نیز، همچنان داشتن کتاب چندان رایج نبوده است. با این حال، روایاتی از او در [[سیره]] مانده و اوراقی نیز به [[روایت]] فرزندش معتمر از وی، برجای مانده که ممکن است حکایت از وجود کتاب بکند. مرحوم [[مهدوی]] درباره او نوشته است: در [[بصره]] سلیمان بن طرخان تیمی (۴۶-١۴٣ [[هجری]]) است که به [[تشیع]] معروف بوده و از زمره عبّاد و زهّاد [[زمان]] خود به شمار می‌آمده است و دارای [[کتاب مغازی]] بوده که پسرش معتمر آن را روایت کرده است. به [[سلیمان بن طرخان]] در صفحه ۲۳۱ فهرست ابن خیر کتابی در سیره [[رسول الله]] با روایت پسرش معتمر، و در فتح [[الباری]] ج۷ ص٣۵۶ و ۳۸۳ کتابی در [[مغازی]] نسبت داده شده است<ref>سیرت رسول الله، مقدمه ج۱، ص۱۸.</ref>. پدر [[همسر]] او، فضل رقاشی از سخنرسرایان و «قصاصین» بسیار شناخته شده بصره بوده و فرزندش معتمر هم از دختر هموست<ref>البیان و التبیین، ج۱، ص٢۵٣.</ref>. [[جاحظ]] نمونه‌هایی از کلمات این [[فضل بن عیسی]] رقاشی را آورده است. او می‌گوید، اینها خانوادتا قاص و [[خطیب]] بودند، و حتی پیش از [[اسلام]] برای اکاسره یا همان کسراهای [[ایران]] این کار را می‌کردند. شمار زیادی از [[روایات]] وی اعم از اینکه در [[سیره]] باشد یا خیر، در کتاب [[اخبار]] [[مکه]] [[فاکهی]] آمده و فهرست آنها را در فهرست اعلام کتاب، ذیل نام وی می‌توان ملاحظه کرد. سبک نقل‌ها نشان می‌دهد که او [[محدث]] است، و از اخبار سیره نه صرفاً سیره‌ای بلکه [[فقهی]] و مانند آن استفاده می‌کند. اغلب از وی با عنوان سلیمان التیمی یاد شده و فرزندش معتمر هم [[راوی]] [[احادیث]] اوست. نوشته‌اند که وی از [[بنی تیم]] نبوده، بلکه مرّی بوده اما چون خانه‌اش در [[بصره]] میان بنی تیم بوده، به این [[لقب]] [[شهرت]] یافته است<ref>طبقات الصغیر ابن سعد، ج٢، ص۴٠.</ref>. شماری از [[روایات]] مربوط به فضل [[امام علی]]{{ع}} از طریق وی در کتاب «مناقب امیرالمؤمنین علی بن ابی‌طالب» از [[محمد بن سلیمان کوفی]] (نیمه اول [[قرن چهارم]]) [[[احادیث]] شماره ٢١٩، ٣۴٢، ۵٣٣، ۱۰۷۹، ۱۰۹۷، ۱۰۹۸) آمده است. به هر روی، شمار روایات نقل شده از وی فراوان است. دست کم شانزده مورد نقل از وی در [[طبقات ابن سعد]] آمده که غالباً به [[سیره نبوی]] مربوط است. بنابراین می‌توان تصور کرد که او کتاب [[المغازی]] داشته است. گفته شده است که کریمر قطعه‌ای حوالی ۸۰ برگ از آن را که به [[مغازی واقدی]] الصاق شده بوده، در یکی از کتابخانه‌های هند یافته و آنها را با یکدیگر در سال ۱۲۷۱ / ۱۸۵۵ در کلکته منتشر کرده است<ref>مصادر السیرة النبویة و مقدمة فی تدوین السیره، محمد یسری سلامه، ص۹۷.</ref>. کریمر در مقدمه کتابی که با عنوان المغازی منتشر کرد درباره این این نسخه شرح داده و پس از شرح بخش مربوط به [[مغازی]]، اشاره به قسمتی دارد که از [[ابوالمعتمر سلیمان بن طرخان تیمی]] است دارد و با این عبارت شروع می‌شود: {{عربی|وَ أَمَرَ رَسُولَهُ أَنْ يَسِيرَ إِلَى بَنِي النَّضِيرِ فَيُخْرِجَهُمْ إِلَى الْمَدِينَةِ وَ أَرْسَلَ الْمُنَافِقُونَ...}}<ref>المغازی، چاپ کلکته، ۱۸۵۵، مقدمه، (انتهای کتاب) ص۶.</ref>.<ref>[[رسول جعفریان|جعفریان، رسول]]، [[منابع تاریخ اسلام (کتاب)|منابع تاریخ اسلام]]، ص ۹۹.</ref>

== منابع ==
{{منابع}}
# [[پرونده:IM010927.jpg|22px]] [[رسول جعفریان|جعفریان، رسول]]، [[منابع تاریخ اسلام (کتاب)|'''منابع تاریخ اسلام''']]
{{پایان منابع}}

== پانویس ==
{{پانویس}}

[[رده:اعلام]]