سهل بن حنیف انصاری در قرآن - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Bahmani در ‏۹ فوریهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۰۶:۵۱

2023-02-09T06:51:10Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۹ فوریهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۰:۲۱
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط		{{مدخل مرتبط
	\| موضوع مرتبط = سهل بن حنیف انصاری		\| موضوع مرتبط = سهل بن حنیف انصاری
	\| عنوان مدخل = [[سهل بن حنیف انصاری]]		\| عنوان مدخل = سهل بن حنیف انصاری
	\| مداخل مرتبط = [[سهل بن حنیف انصاری در قرآن]] - [[سهل بن حنیف انصاری در نهج البلاغه]] - [[سهل بن حنیف انصاری در تاریخ اسلامی]]		\| مداخل مرتبط = [[سهل بن حنیف انصاری در قرآن]] - [[سهل بن حنیف انصاری در نهج البلاغه]] - [[سهل بن حنیف انصاری در تاریخ اسلامی]]
	\| پرسش مرتبط =		\| پرسش مرتبط =
خط ۲۳:		خط ۲۳:
	== منابع ==		== منابع ==
	{{منابع}}		{{منابع}}
	* [[پرونده:1100410.jpg\|22px]] [[لطف‌الله خراسانی\|خراسانی]] و [[محمود گودرزی\|گودرزی]]، [[سهل بن حنیف انصاری (مقاله)\|مقاله «سهل بن حنیف انصاری»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۶ (کتاب)\|'''دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۶''']]		# [[پرونده:1100410.jpg\|22px]] [[لطف‌الله خراسانی\|خراسانی]] و [[محمود گودرزی\|گودرزی]]، [[سهل بن حنیف انصاری (مقاله)\|مقاله «سهل بن حنیف انصاری»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۶ (کتاب)\|'''دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۶''']]
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

Wasity: جایگزینی متن - 'سواره نظام' به 'سواره‌نظام'

2022-12-01T08:42:05Z

جایگزینی متن - 'سواره نظام' به 'سواره‌نظام'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱ دسامبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۲:۱۲
خط ۱۳:		خط ۱۳:
	[[مفسران]] در [[تفسیر آیه]] {{متن قرآن\|وَمَا أَفَاءَ اللَّهُ عَلَى رَسُولِهِ مِنْهُمْ فَمَا أَوْجَفْتُمْ عَلَيْهِ مِنْ خَيْلٍ وَلَا رِكَابٍ وَلَكِنَّ اللَّهَ يُسَلِّطُ رُسُلَهُ عَلَى مَنْ يَشَاءُ وَاللَّهُ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ}}<ref>«و آنچه خداوند به پیامبرش از (دارایی) آنان (به غنیمت) بازگرداند چیزی نبود که شما برای (به دست آوردن) آن، اسبان و شترانی دوانده باشید ولی خداوند پیامبرانش را بر هر کس بخواهد چیره می‌گرداند و خداوند بر هر کاری تواناست» سوره حشر، آیه ۶.</ref> به این داستان پرداخته‌اند.<ref> مجمع البیان، ج۹، ص۳۹۱؛ البحر المحیط، ج۱۰، ص ۱۴۰.</ref> وی در سریه‌ای به [[فرماندهی]] [[علی بن ابی‌طالب]] {{ع}} ([[سال نهم هجری]]) که برای نابودی فُلس ([[بت]] [[قبیله طی]]) انجام شد، شرکت داشت.<ref>المغازی، ج۳، ص۹۸۴ - ۹۸۵؛ امتاع الاسماع، ج۲، ص ۴۶.</ref> روایاتی از سهل در [[منابع روایی اهل سنت]] نقل شده <ref>مسند احمد، ج۳، ص۸۵؛ صحیح البخاری، ج۴، ص۷۰؛ صحیح مسلم، ج۳، ص۱۱۶ - ۱۱۷.</ref> که شمار آنها را ۴۰ [[حدیث]] دانسته‌اند <ref> تهذیب الاسماء، ج ۱، ص ۳۳۳ - ۳۳۴؛ الاعلام، زرکلی، ج ۳، ص ۱۴۲.</ref> برخی روایاتِ [[فضایل امام علی]] {{ع}}، [[حدیث غدیر]]<ref> الطرائف، ص۱۴۰؛ مناقب آل ابی طالب، ج۲، ص۴۸۳؛ الغدیر، ج۱، ص۴۴ - ۴۵.</ref> و [[نکوهش]] [[خوارج]] از او نقل شده‌اند.<ref> مناقب الامام امیرالمؤنین {{ع}}، ج۲، ص۵۴۶؛ الخصال، ص۴۶۵؛ المصنف، ج۸، ص۷۲۹.</ref> [[راوی حدیث]] او فرزندانش، [[عبید بن سباق]]، [[عبدالرحمن بن ابی لیلی]] و [[ابووائل]] هستند.<ref>اسد الغابه، ج۲، ص۳۱۸؛ الاصابه، ج۳، ص۱۶۵.</ref>سهل از [[مخالفان]] [[خلافت ابوبکر]] بود و وی را نکوهش کرد.<ref>الخصال، ص۴۶۱؛ الاحتجاج، ج۱، ص۱۰۳؛ بحارالانوار، ج۲۸، ص۲۰۰، ۲۰۸، ۲۱۸.</ref> وی به هنگام محاصره [[عثمان]]، به [[دستور]] [[امیرمؤمنان علی]] {{ع}} عهده‌دار [[امامت جماعت]] [[مسجد النبی]] شد.<ref>تاریخ طبری، ج۴، ص۴۲۳؛ المنتظم، ج۵، ص۵۷؛ الکامل، ج۳، ص۱۸۷.</ref> [[سهل]] از [[اصحاب]] و [[شیعیان امیرمؤمنان]] {{ع}}بود؛<ref>البدء و التاریخ، ج۵، ص۱۱۹؛ الفوائد الرجالیه، ج۳، ص ۳۴ - ۳۵.</ref> همچنین همراه برادرش [[عثمان بن حنیف]] عضو [[شرطه الخمیس\|شُرطة الخمیس]] بود که [[امیرمؤمنان]] {{ع}} به آنها [[وعده]] [[بهشت]] داده بود.<ref> رجال کشی، ج۱، ص۱۶۱؛ جامع الرواة، ج۱، ص۳۹۲؛ الفوائد الرجالیه، ج۳، ص۳۵.</ref> سهل شخصیتی [[خردمند]]، [[دانا]]، مدیر <ref> الفوائد الرجالیه، ج۳، ص۳۴.</ref> و [[محبوب]] [[علی]] {{ع}} وصف شده<ref>نهج البلاغه، ج۴، ص۲۶، کلمه ۱۱۱.</ref> که آن [[حضرت]] با وی در برخی امور [[مشورت]] می‌کرد.<ref> الجمل، ص۱۶۲.</ref> وی در آغاز [[خلافت]] امیرمؤمنان {{ع}}از سوی آن حضرت به [[ولایت]] [[شام]] [[منصوب]] شد که مأموران [[معاویه]] در مسیر [[تبوک]] از ورود وی جلوگیری کردند.<ref> الاخبار الطوال، ص۱۴۱؛ تاریخ طبری، ج۴، ص۴۴۲؛ المنتظم، ج۵، ص۷۵.</ref> [[امام]] {{ع}}او را هنگامی که برای دفع [[فتنه]] جملی‌ها به سوی [[بصره]] حرکت کرد، به کارگزاری [[مدینه]] گماشت.		[[مفسران]] در [[تفسیر آیه]] {{متن قرآن\|وَمَا أَفَاءَ اللَّهُ عَلَى رَسُولِهِ مِنْهُمْ فَمَا أَوْجَفْتُمْ عَلَيْهِ مِنْ خَيْلٍ وَلَا رِكَابٍ وَلَكِنَّ اللَّهَ يُسَلِّطُ رُسُلَهُ عَلَى مَنْ يَشَاءُ وَاللَّهُ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ}}<ref>«و آنچه خداوند به پیامبرش از (دارایی) آنان (به غنیمت) بازگرداند چیزی نبود که شما برای (به دست آوردن) آن، اسبان و شترانی دوانده باشید ولی خداوند پیامبرانش را بر هر کس بخواهد چیره می‌گرداند و خداوند بر هر کاری تواناست» سوره حشر، آیه ۶.</ref> به این داستان پرداخته‌اند.<ref> مجمع البیان، ج۹، ص۳۹۱؛ البحر المحیط، ج۱۰، ص ۱۴۰.</ref> وی در سریه‌ای به [[فرماندهی]] [[علی بن ابی‌طالب]] {{ع}} ([[سال نهم هجری]]) که برای نابودی فُلس ([[بت]] [[قبیله طی]]) انجام شد، شرکت داشت.<ref>المغازی، ج۳، ص۹۸۴ - ۹۸۵؛ امتاع الاسماع، ج۲، ص ۴۶.</ref> روایاتی از سهل در [[منابع روایی اهل سنت]] نقل شده <ref>مسند احمد، ج۳، ص۸۵؛ صحیح البخاری، ج۴، ص۷۰؛ صحیح مسلم، ج۳، ص۱۱۶ - ۱۱۷.</ref> که شمار آنها را ۴۰ [[حدیث]] دانسته‌اند <ref> تهذیب الاسماء، ج ۱، ص ۳۳۳ - ۳۳۴؛ الاعلام، زرکلی، ج ۳، ص ۱۴۲.</ref> برخی روایاتِ [[فضایل امام علی]] {{ع}}، [[حدیث غدیر]]<ref> الطرائف، ص۱۴۰؛ مناقب آل ابی طالب، ج۲، ص۴۸۳؛ الغدیر، ج۱، ص۴۴ - ۴۵.</ref> و [[نکوهش]] [[خوارج]] از او نقل شده‌اند.<ref> مناقب الامام امیرالمؤنین {{ع}}، ج۲، ص۵۴۶؛ الخصال، ص۴۶۵؛ المصنف، ج۸، ص۷۲۹.</ref> [[راوی حدیث]] او فرزندانش، [[عبید بن سباق]]، [[عبدالرحمن بن ابی لیلی]] و [[ابووائل]] هستند.<ref>اسد الغابه، ج۲، ص۳۱۸؛ الاصابه، ج۳، ص۱۶۵.</ref>سهل از [[مخالفان]] [[خلافت ابوبکر]] بود و وی را نکوهش کرد.<ref>الخصال، ص۴۶۱؛ الاحتجاج، ج۱، ص۱۰۳؛ بحارالانوار، ج۲۸، ص۲۰۰، ۲۰۸، ۲۱۸.</ref> وی به هنگام محاصره [[عثمان]]، به [[دستور]] [[امیرمؤمنان علی]] {{ع}} عهده‌دار [[امامت جماعت]] [[مسجد النبی]] شد.<ref>تاریخ طبری، ج۴، ص۴۲۳؛ المنتظم، ج۵، ص۵۷؛ الکامل، ج۳، ص۱۸۷.</ref> [[سهل]] از [[اصحاب]] و [[شیعیان امیرمؤمنان]] {{ع}}بود؛<ref>البدء و التاریخ، ج۵، ص۱۱۹؛ الفوائد الرجالیه، ج۳، ص ۳۴ - ۳۵.</ref> همچنین همراه برادرش [[عثمان بن حنیف]] عضو [[شرطه الخمیس\|شُرطة الخمیس]] بود که [[امیرمؤمنان]] {{ع}} به آنها [[وعده]] [[بهشت]] داده بود.<ref> رجال کشی، ج۱، ص۱۶۱؛ جامع الرواة، ج۱، ص۳۹۲؛ الفوائد الرجالیه، ج۳، ص۳۵.</ref> سهل شخصیتی [[خردمند]]، [[دانا]]، مدیر <ref> الفوائد الرجالیه، ج۳، ص۳۴.</ref> و [[محبوب]] [[علی]] {{ع}} وصف شده<ref>نهج البلاغه، ج۴، ص۲۶، کلمه ۱۱۱.</ref> که آن [[حضرت]] با وی در برخی امور [[مشورت]] می‌کرد.<ref> الجمل، ص۱۶۲.</ref> وی در آغاز [[خلافت]] امیرمؤمنان {{ع}}از سوی آن حضرت به [[ولایت]] [[شام]] [[منصوب]] شد که مأموران [[معاویه]] در مسیر [[تبوک]] از ورود وی جلوگیری کردند.<ref> الاخبار الطوال، ص۱۴۱؛ تاریخ طبری، ج۴، ص۴۴۲؛ المنتظم، ج۵، ص۷۵.</ref> [[امام]] {{ع}}او را هنگامی که برای دفع [[فتنه]] جملی‌ها به سوی [[بصره]] حرکت کرد، به کارگزاری [[مدینه]] گماشت.

	سهل در [[پیکار]] با [[قاسطین]] به [[نمایندگی]] از [[انصار]] نسبت به امیرمؤمنان {{ع}} [[اعلان]] [[وفاداری]] کرد <ref>وقعة الصفین، ص۹۳؛ الفتوح، ج۲، ص۵۴۰.</ref> و در آن [[نبرد]] [[فرمانده]] ~~سواره~~ [[~~نظام~~]] [[اهل بصره]] بود.<ref>وقعة الصفین، ص۲۰۸؛ المنتظم، ج۵، ص۱۱۸؛ الکامل، ج۳، ص۲۹۴.</ref> او در ماجرای [[حکمیت]]، [[مخالفان امام علی]] {{ع}} را به پذیرش [[رأی]] آن حضرت فراخواند.<ref>مسند احمد، ج ۳، ص ۴۸۵؛ صحیح مسلم؛ بشرح النووی، ج ۱۲، ص ۱۴۰؛ فتح الباری، ج ۱۳، ص ۷۵.</ref> نامه‌هایی از سوی امیرمؤمنان علی {{ع}} به وی نیز گزارش شده‌اند.<ref>انساب الاشراف، ج۳، ص۲۳؛ نهج البلاغه، نامه۷۰؛ مناقب آل ابی طالب، ج۲، ص۳۳۷.</ref> سرانجام، سهل پس از بازگشت از [[صفین]] در [[سال ۳۸ هجری]] در [[کوفه]] درگذشت <ref>الطبقات، خلیفه، ص۱۴۹؛ المستدرک، ج۳، ص۴۰۸.</ref> و علی {{ع}} او را در بُرد [[یمانی]] [[کفن]] کرد <ref>الکافی، ج۳، ص۱۴۹؛ تهذیب الاحکام، ج۱، ص۲۹۶؛ بحارالانوار، ج۲۲، ص۱۳۴.</ref> و با گفتن چند [[تکبیر]]،<ref>الکافی، ج۳، ص۱۸۶؛ المستدرک، ج۳، ص۴۰۸؛ تهذیب الاحکام، ج۳، ص۱۹۸.</ref> بر او [[نماز]] گزارد <ref>المنتظم، ج۵، ص۳۸؛ تهذیب الاسماء، ج۱، ص۳۳۴؛ العبر، ج۱، ص۴۴.</ref> و در [[مرگ]] او گریست.<ref> بحارالانوار، ج۷۸، ص۳۷۶.</ref> [[نسل]] [[سهل]] از فرزندانش سعد، [[عثمان]] و [[ابوامامه]] ادامه یافت و برخی از آنان تا [[قرن سوم هجری]] در [[مدینه]] و [[بغداد]] می‌زیستند<ref>الطبقات، ابن سعد، ج۳، ص۳۵۸ - ۳۵۹؛ النسب، ص ۲۷۳.</ref>.<ref>[[لطف‌الله خراسانی\|خراسانی]] و [[محمود گودرزی\|گودرزی]]، [[سهل بن حنیف انصاری (مقاله)\|مقاله «سهل بن حنیف انصاری»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۶ (کتاب)\|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۱۶.</ref>.		سهل در [[پیکار]] با [[قاسطین]] به [[نمایندگی]] از [[انصار]] نسبت به امیرمؤمنان {{ع}} [[اعلان]] [[وفاداری]] کرد <ref>وقعة الصفین، ص۹۳؛ الفتوح، ج۲، ص۵۴۰.</ref> و در آن [[نبرد]] [[فرمانده]] [[سواره‌نظام]] [[اهل بصره]] بود.<ref>وقعة الصفین، ص۲۰۸؛ المنتظم، ج۵، ص۱۱۸؛ الکامل، ج۳، ص۲۹۴.</ref> او در ماجرای [[حکمیت]]، [[مخالفان امام علی]] {{ع}} را به پذیرش [[رأی]] آن حضرت فراخواند.<ref>مسند احمد، ج ۳، ص ۴۸۵؛ صحیح مسلم؛ بشرح النووی، ج ۱۲، ص ۱۴۰؛ فتح الباری، ج ۱۳، ص ۷۵.</ref> نامه‌هایی از سوی امیرمؤمنان علی {{ع}} به وی نیز گزارش شده‌اند.<ref>انساب الاشراف، ج۳، ص۲۳؛ نهج البلاغه، نامه۷۰؛ مناقب آل ابی طالب، ج۲، ص۳۳۷.</ref> سرانجام، سهل پس از بازگشت از [[صفین]] در [[سال ۳۸ هجری]] در [[کوفه]] درگذشت <ref>الطبقات، خلیفه، ص۱۴۹؛ المستدرک، ج۳، ص۴۰۸.</ref> و علی {{ع}} او را در بُرد [[یمانی]] [[کفن]] کرد <ref>الکافی، ج۳، ص۱۴۹؛ تهذیب الاحکام، ج۱، ص۲۹۶؛ بحارالانوار، ج۲۲، ص۱۳۴.</ref> و با گفتن چند [[تکبیر]]،<ref>الکافی، ج۳، ص۱۸۶؛ المستدرک، ج۳، ص۴۰۸؛ تهذیب الاحکام، ج۳، ص۱۹۸.</ref> بر او [[نماز]] گزارد <ref>المنتظم، ج۵، ص۳۸؛ تهذیب الاسماء، ج۱، ص۳۳۴؛ العبر، ج۱، ص۴۴.</ref> و در [[مرگ]] او گریست.<ref> بحارالانوار، ج۷۸، ص۳۷۶.</ref> [[نسل]] [[سهل]] از فرزندانش سعد، [[عثمان]] و [[ابوامامه]] ادامه یافت و برخی از آنان تا [[قرن سوم هجری]] در [[مدینه]] و [[بغداد]] می‌زیستند<ref>الطبقات، ابن سعد، ج۳، ص۳۵۸ - ۳۵۹؛ النسب، ص ۲۷۳.</ref>.<ref>[[لطف‌الله خراسانی\|خراسانی]] و [[محمود گودرزی\|گودرزی]]، [[سهل بن حنیف انصاری (مقاله)\|مقاله «سهل بن حنیف انصاری»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۶ (کتاب)\|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۱۶.</ref>.

	== جستارهای وابسته ==		== جستارهای وابسته ==

Wasity: جایگزینی متن - 'اهل بصره' به 'اهل بصره'

2022-10-02T11:03:58Z

جایگزینی متن - 'اهل بصره' به 'اهل بصره'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲ اکتبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۴:۳۳
خط ۱۳:		خط ۱۳:
	[[مفسران]] در [[تفسیر آیه]] {{متن قرآن\|وَمَا أَفَاءَ اللَّهُ عَلَى رَسُولِهِ مِنْهُمْ فَمَا أَوْجَفْتُمْ عَلَيْهِ مِنْ خَيْلٍ وَلَا رِكَابٍ وَلَكِنَّ اللَّهَ يُسَلِّطُ رُسُلَهُ عَلَى مَنْ يَشَاءُ وَاللَّهُ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ}}<ref>«و آنچه خداوند به پیامبرش از (دارایی) آنان (به غنیمت) بازگرداند چیزی نبود که شما برای (به دست آوردن) آن، اسبان و شترانی دوانده باشید ولی خداوند پیامبرانش را بر هر کس بخواهد چیره می‌گرداند و خداوند بر هر کاری تواناست» سوره حشر، آیه ۶.</ref> به این داستان پرداخته‌اند.<ref> مجمع البیان، ج۹، ص۳۹۱؛ البحر المحیط، ج۱۰، ص ۱۴۰.</ref> وی در سریه‌ای به [[فرماندهی]] [[علی بن ابی‌طالب]] {{ع}} ([[سال نهم هجری]]) که برای نابودی فُلس ([[بت]] [[قبیله طی]]) انجام شد، شرکت داشت.<ref>المغازی، ج۳، ص۹۸۴ - ۹۸۵؛ امتاع الاسماع، ج۲، ص ۴۶.</ref> روایاتی از سهل در [[منابع روایی اهل سنت]] نقل شده <ref>مسند احمد، ج۳، ص۸۵؛ صحیح البخاری، ج۴، ص۷۰؛ صحیح مسلم، ج۳، ص۱۱۶ - ۱۱۷.</ref> که شمار آنها را ۴۰ [[حدیث]] دانسته‌اند <ref> تهذیب الاسماء، ج ۱، ص ۳۳۳ - ۳۳۴؛ الاعلام، زرکلی، ج ۳، ص ۱۴۲.</ref> برخی روایاتِ [[فضایل امام علی]] {{ع}}، [[حدیث غدیر]]<ref> الطرائف، ص۱۴۰؛ مناقب آل ابی طالب، ج۲، ص۴۸۳؛ الغدیر، ج۱، ص۴۴ - ۴۵.</ref> و [[نکوهش]] [[خوارج]] از او نقل شده‌اند.<ref> مناقب الامام امیرالمؤنین {{ع}}، ج۲، ص۵۴۶؛ الخصال، ص۴۶۵؛ المصنف، ج۸، ص۷۲۹.</ref> [[راوی حدیث]] او فرزندانش، [[عبید بن سباق]]، [[عبدالرحمن بن ابی لیلی]] و [[ابووائل]] هستند.<ref>اسد الغابه، ج۲، ص۳۱۸؛ الاصابه، ج۳، ص۱۶۵.</ref>سهل از [[مخالفان]] [[خلافت ابوبکر]] بود و وی را نکوهش کرد.<ref>الخصال، ص۴۶۱؛ الاحتجاج، ج۱، ص۱۰۳؛ بحارالانوار، ج۲۸، ص۲۰۰، ۲۰۸، ۲۱۸.</ref> وی به هنگام محاصره [[عثمان]]، به [[دستور]] [[امیرمؤمنان علی]] {{ع}} عهده‌دار [[امامت جماعت]] [[مسجد النبی]] شد.<ref>تاریخ طبری، ج۴، ص۴۲۳؛ المنتظم، ج۵، ص۵۷؛ الکامل، ج۳، ص۱۸۷.</ref> [[سهل]] از [[اصحاب]] و [[شیعیان امیرمؤمنان]] {{ع}}بود؛<ref>البدء و التاریخ، ج۵، ص۱۱۹؛ الفوائد الرجالیه، ج۳، ص ۳۴ - ۳۵.</ref> همچنین همراه برادرش [[عثمان بن حنیف]] عضو [[شرطه الخمیس\|شُرطة الخمیس]] بود که [[امیرمؤمنان]] {{ع}} به آنها [[وعده]] [[بهشت]] داده بود.<ref> رجال کشی، ج۱، ص۱۶۱؛ جامع الرواة، ج۱، ص۳۹۲؛ الفوائد الرجالیه، ج۳، ص۳۵.</ref> سهل شخصیتی [[خردمند]]، [[دانا]]، مدیر <ref> الفوائد الرجالیه، ج۳، ص۳۴.</ref> و [[محبوب]] [[علی]] {{ع}} وصف شده<ref>نهج البلاغه، ج۴، ص۲۶، کلمه ۱۱۱.</ref> که آن [[حضرت]] با وی در برخی امور [[مشورت]] می‌کرد.<ref> الجمل، ص۱۶۲.</ref> وی در آغاز [[خلافت]] امیرمؤمنان {{ع}}از سوی آن حضرت به [[ولایت]] [[شام]] [[منصوب]] شد که مأموران [[معاویه]] در مسیر [[تبوک]] از ورود وی جلوگیری کردند.<ref> الاخبار الطوال، ص۱۴۱؛ تاریخ طبری، ج۴، ص۴۴۲؛ المنتظم، ج۵، ص۷۵.</ref> [[امام]] {{ع}}او را هنگامی که برای دفع [[فتنه]] جملی‌ها به سوی [[بصره]] حرکت کرد، به کارگزاری [[مدینه]] گماشت.		[[مفسران]] در [[تفسیر آیه]] {{متن قرآن\|وَمَا أَفَاءَ اللَّهُ عَلَى رَسُولِهِ مِنْهُمْ فَمَا أَوْجَفْتُمْ عَلَيْهِ مِنْ خَيْلٍ وَلَا رِكَابٍ وَلَكِنَّ اللَّهَ يُسَلِّطُ رُسُلَهُ عَلَى مَنْ يَشَاءُ وَاللَّهُ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ}}<ref>«و آنچه خداوند به پیامبرش از (دارایی) آنان (به غنیمت) بازگرداند چیزی نبود که شما برای (به دست آوردن) آن، اسبان و شترانی دوانده باشید ولی خداوند پیامبرانش را بر هر کس بخواهد چیره می‌گرداند و خداوند بر هر کاری تواناست» سوره حشر، آیه ۶.</ref> به این داستان پرداخته‌اند.<ref> مجمع البیان، ج۹، ص۳۹۱؛ البحر المحیط، ج۱۰، ص ۱۴۰.</ref> وی در سریه‌ای به [[فرماندهی]] [[علی بن ابی‌طالب]] {{ع}} ([[سال نهم هجری]]) که برای نابودی فُلس ([[بت]] [[قبیله طی]]) انجام شد، شرکت داشت.<ref>المغازی، ج۳، ص۹۸۴ - ۹۸۵؛ امتاع الاسماع، ج۲، ص ۴۶.</ref> روایاتی از سهل در [[منابع روایی اهل سنت]] نقل شده <ref>مسند احمد، ج۳، ص۸۵؛ صحیح البخاری، ج۴، ص۷۰؛ صحیح مسلم، ج۳، ص۱۱۶ - ۱۱۷.</ref> که شمار آنها را ۴۰ [[حدیث]] دانسته‌اند <ref> تهذیب الاسماء، ج ۱، ص ۳۳۳ - ۳۳۴؛ الاعلام، زرکلی، ج ۳، ص ۱۴۲.</ref> برخی روایاتِ [[فضایل امام علی]] {{ع}}، [[حدیث غدیر]]<ref> الطرائف، ص۱۴۰؛ مناقب آل ابی طالب، ج۲، ص۴۸۳؛ الغدیر، ج۱، ص۴۴ - ۴۵.</ref> و [[نکوهش]] [[خوارج]] از او نقل شده‌اند.<ref> مناقب الامام امیرالمؤنین {{ع}}، ج۲، ص۵۴۶؛ الخصال، ص۴۶۵؛ المصنف، ج۸، ص۷۲۹.</ref> [[راوی حدیث]] او فرزندانش، [[عبید بن سباق]]، [[عبدالرحمن بن ابی لیلی]] و [[ابووائل]] هستند.<ref>اسد الغابه، ج۲، ص۳۱۸؛ الاصابه، ج۳، ص۱۶۵.</ref>سهل از [[مخالفان]] [[خلافت ابوبکر]] بود و وی را نکوهش کرد.<ref>الخصال، ص۴۶۱؛ الاحتجاج، ج۱، ص۱۰۳؛ بحارالانوار، ج۲۸، ص۲۰۰، ۲۰۸، ۲۱۸.</ref> وی به هنگام محاصره [[عثمان]]، به [[دستور]] [[امیرمؤمنان علی]] {{ع}} عهده‌دار [[امامت جماعت]] [[مسجد النبی]] شد.<ref>تاریخ طبری، ج۴، ص۴۲۳؛ المنتظم، ج۵، ص۵۷؛ الکامل، ج۳، ص۱۸۷.</ref> [[سهل]] از [[اصحاب]] و [[شیعیان امیرمؤمنان]] {{ع}}بود؛<ref>البدء و التاریخ، ج۵، ص۱۱۹؛ الفوائد الرجالیه، ج۳، ص ۳۴ - ۳۵.</ref> همچنین همراه برادرش [[عثمان بن حنیف]] عضو [[شرطه الخمیس\|شُرطة الخمیس]] بود که [[امیرمؤمنان]] {{ع}} به آنها [[وعده]] [[بهشت]] داده بود.<ref> رجال کشی، ج۱، ص۱۶۱؛ جامع الرواة، ج۱، ص۳۹۲؛ الفوائد الرجالیه، ج۳، ص۳۵.</ref> سهل شخصیتی [[خردمند]]، [[دانا]]، مدیر <ref> الفوائد الرجالیه، ج۳، ص۳۴.</ref> و [[محبوب]] [[علی]] {{ع}} وصف شده<ref>نهج البلاغه، ج۴، ص۲۶، کلمه ۱۱۱.</ref> که آن [[حضرت]] با وی در برخی امور [[مشورت]] می‌کرد.<ref> الجمل، ص۱۶۲.</ref> وی در آغاز [[خلافت]] امیرمؤمنان {{ع}}از سوی آن حضرت به [[ولایت]] [[شام]] [[منصوب]] شد که مأموران [[معاویه]] در مسیر [[تبوک]] از ورود وی جلوگیری کردند.<ref> الاخبار الطوال، ص۱۴۱؛ تاریخ طبری، ج۴، ص۴۴۲؛ المنتظم، ج۵، ص۷۵.</ref> [[امام]] {{ع}}او را هنگامی که برای دفع [[فتنه]] جملی‌ها به سوی [[بصره]] حرکت کرد، به کارگزاری [[مدینه]] گماشت.

	سهل در [[پیکار]] با [[قاسطین]] به [[نمایندگی]] از [[انصار]] نسبت به امیرمؤمنان {{ع}} [[اعلان]] [[وفاداری]] کرد <ref>وقعة الصفین، ص۹۳؛ الفتوح، ج۲، ص۵۴۰.</ref> و در آن [[نبرد]] [[فرمانده]] سواره [[نظام]] [[اهل]] ~~بصره~~ بود.<ref>وقعة الصفین، ص۲۰۸؛ المنتظم، ج۵، ص۱۱۸؛ الکامل، ج۳، ص۲۹۴.</ref> او در ماجرای [[حکمیت]]، [[مخالفان امام علی]] {{ع}} را به پذیرش [[رأی]] آن حضرت فراخواند.<ref>مسند احمد، ج ۳، ص ۴۸۵؛ صحیح مسلم؛ بشرح النووی، ج ۱۲، ص ۱۴۰؛ فتح الباری، ج ۱۳، ص ۷۵.</ref> نامه‌هایی از سوی امیرمؤمنان علی {{ع}} به وی نیز گزارش شده‌اند.<ref>انساب الاشراف، ج۳، ص۲۳؛ نهج البلاغه، نامه۷۰؛ مناقب آل ابی طالب، ج۲، ص۳۳۷.</ref> سرانجام، سهل پس از بازگشت از [[صفین]] در [[سال ۳۸ هجری]] در [[کوفه]] درگذشت <ref>الطبقات، خلیفه، ص۱۴۹؛ المستدرک، ج۳، ص۴۰۸.</ref> و علی {{ع}} او را در بُرد [[یمانی]] [[کفن]] کرد <ref>الکافی، ج۳، ص۱۴۹؛ تهذیب الاحکام، ج۱، ص۲۹۶؛ بحارالانوار، ج۲۲، ص۱۳۴.</ref> و با گفتن چند [[تکبیر]]،<ref>الکافی، ج۳، ص۱۸۶؛ المستدرک، ج۳، ص۴۰۸؛ تهذیب الاحکام، ج۳، ص۱۹۸.</ref> بر او [[نماز]] گزارد <ref>المنتظم، ج۵، ص۳۸؛ تهذیب الاسماء، ج۱، ص۳۳۴؛ العبر، ج۱، ص۴۴.</ref> و در [[مرگ]] او گریست.<ref> بحارالانوار، ج۷۸، ص۳۷۶.</ref> [[نسل]] [[سهل]] از فرزندانش سعد، [[عثمان]] و [[ابوامامه]] ادامه یافت و برخی از آنان تا [[قرن سوم هجری]] در [[مدینه]] و [[بغداد]] می‌زیستند<ref>الطبقات، ابن سعد، ج۳، ص۳۵۸ - ۳۵۹؛ النسب، ص ۲۷۳.</ref>.<ref>[[لطف‌الله خراسانی\|خراسانی]] و [[محمود گودرزی\|گودرزی]]، [[سهل بن حنیف انصاری (مقاله)\|مقاله «سهل بن حنیف انصاری»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۶ (کتاب)\|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۱۶.</ref>.		سهل در [[پیکار]] با [[قاسطین]] به [[نمایندگی]] از [[انصار]] نسبت به امیرمؤمنان {{ع}} [[اعلان]] [[وفاداری]] کرد <ref>وقعة الصفین، ص۹۳؛ الفتوح، ج۲، ص۵۴۰.</ref> و در آن [[نبرد]] [[فرمانده]] سواره [[نظام]] [[اهل بصره]] بود.<ref>وقعة الصفین، ص۲۰۸؛ المنتظم، ج۵، ص۱۱۸؛ الکامل، ج۳، ص۲۹۴.</ref> او در ماجرای [[حکمیت]]، [[مخالفان امام علی]] {{ع}} را به پذیرش [[رأی]] آن حضرت فراخواند.<ref>مسند احمد، ج ۳، ص ۴۸۵؛ صحیح مسلم؛ بشرح النووی، ج ۱۲، ص ۱۴۰؛ فتح الباری، ج ۱۳، ص ۷۵.</ref> نامه‌هایی از سوی امیرمؤمنان علی {{ع}} به وی نیز گزارش شده‌اند.<ref>انساب الاشراف، ج۳، ص۲۳؛ نهج البلاغه، نامه۷۰؛ مناقب آل ابی طالب، ج۲، ص۳۳۷.</ref> سرانجام، سهل پس از بازگشت از [[صفین]] در [[سال ۳۸ هجری]] در [[کوفه]] درگذشت <ref>الطبقات، خلیفه، ص۱۴۹؛ المستدرک، ج۳، ص۴۰۸.</ref> و علی {{ع}} او را در بُرد [[یمانی]] [[کفن]] کرد <ref>الکافی، ج۳، ص۱۴۹؛ تهذیب الاحکام، ج۱، ص۲۹۶؛ بحارالانوار، ج۲۲، ص۱۳۴.</ref> و با گفتن چند [[تکبیر]]،<ref>الکافی، ج۳، ص۱۸۶؛ المستدرک، ج۳، ص۴۰۸؛ تهذیب الاحکام، ج۳، ص۱۹۸.</ref> بر او [[نماز]] گزارد <ref>المنتظم، ج۵، ص۳۸؛ تهذیب الاسماء، ج۱، ص۳۳۴؛ العبر، ج۱، ص۴۴.</ref> و در [[مرگ]] او گریست.<ref> بحارالانوار، ج۷۸، ص۳۷۶.</ref> [[نسل]] [[سهل]] از فرزندانش سعد، [[عثمان]] و [[ابوامامه]] ادامه یافت و برخی از آنان تا [[قرن سوم هجری]] در [[مدینه]] و [[بغداد]] می‌زیستند<ref>الطبقات، ابن سعد، ج۳، ص۳۵۸ - ۳۵۹؛ النسب، ص ۲۷۳.</ref>.<ref>[[لطف‌الله خراسانی\|خراسانی]] و [[محمود گودرزی\|گودرزی]]، [[سهل بن حنیف انصاری (مقاله)\|مقاله «سهل بن حنیف انصاری»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۶ (کتاب)\|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۱۶.</ref>.

	== جستارهای وابسته ==		== جستارهای وابسته ==

Wasity: جایگزینی متن - 'وصف' به 'وصف'

2022-09-11T05:33:39Z

جایگزینی متن - 'وصف' به 'وصف'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۱ سپتامبر ۲۰۲۲، ساعت ۰۹:۰۳
خط ۷:		خط ۷:

	== مقدمه ==		== مقدمه ==
	[[سهل بن حنیف بن واهب بن عکیم]] از تیره [[بنی عمرو بن عوف]] از [[اوس]] <ref> السیرة النبویه، ج۲، ص۳۴۲؛ جمهرة انساب العرب، ص ۳۳۶؛ تهذیب الاسماء، ج۱، ص۳۳۳.</ref> و مکنّا به ابوسعد، ابوعبداللّه، ابوثابت، [[ابوسعید]]، [[ابوالولید]] و ابومحمد است.<ref> رجال الطوسی، ص۶۶؛ الاستیعاب، ج۲، ص۶۶۲؛ تهذیب الکمال، ج۱۲، ص۱۸۴.</ref> چهره وی [[نیکو]] [[وصف]] شده <ref> الآحاد و المثانی، ج۳، ص۴۵۵؛ اسد الغابه، ج۲، ص۳۱۸.</ref> و از انصارِ پیشتاز در [[اسلام]]<ref>الاصابه، ج۳، ص۱۶۶؛ الاعلام، زرکلی، ج۳، ص۱۴۲.</ref> و از [[نقبای دوازده‌گانه]] دانسته شده است که در [[پیمان عقبه]] دوم از سوی [[پیامبر]] {{صل}} [[برگزیده]] شدند.<ref> بحارالانوار، ج۷۸، ص۳۷۶.</ref> وی پس از [[مسلمان]] شدن، شبانه بت‌های قومش را [[شکست]] و از این رو [[امیرمؤمنان علی]] {{ع}} همواره از وی [[تجلیل]] می‌کرد.<ref> الکامل، ج۲، ص۱۰۷؛ اعیان الشیعه، ج۷، ص۳۲۱؛ الاعلام من الصحابه، ج۱۰، ص۴۳ - ۴۵.</ref> در ماجرای [[پیمان]] [[مؤاخات]] ([[برادری]])، برخی از برادری میان [[سهل]] و [[عبداللّه بن مسعود]] [[سخن]] گفته‌اند؛<ref> سبل الهدی، ج۳، ص۳۶۵.</ref> اما بنا به [[نقلی]] که [[سند]] آن [[ضعیف]]، مخدوش و مردود دانسته شده،<ref> البدایه و النهایه، ج۷، ص۲۲۳؛ اعیان الشیعه، ج۷، ص ۳۲۱.</ref> پیامبر {{صل}} میان او و [[علی]] {{ع}} [[پیمان برادری]] بست.<ref>الطبقات، ابن سعد، ج۳، ص۳۵۹؛ المحبر، ص۷۱؛ البدایه و النهایه، ج۷، ص۲۲۳.</ref> این در حالی است که بسیاری از [[اهل سنت]]<ref> سنن الترمذی، ج۵، ص۳۰۰؛ نظم درر السمطین، ص۹۴ - ۹۵؛ کنزالعمال، ج۹، ص۱۶۷، ۱۷۰؛ ج۱۳، ص۱۰۶.</ref> پیمان برادری [[رسول خدا]] {{صل}} با [[امیرمؤمنان علی]] {{ع}} را از متواترات و مسلّمات [[قطعی]] دانسته‌اند.<ref> اعلام الوری، ج۱، ص۳۶۳؛ الغدیر، ج۳، ص۱۱۳ - ۱۱۴.</ref> سهل در [[بدر]]، [[اُحُد]] و [[خندق]] و دیگر غزوه‌های رسول خدا {{صل}} حضور داشت.<ref> الطبقات، ابن سعد، ج۳، ص۳۵۹؛ الاستیعاب، ج۲، ص ۶۶۲؛ المستدرک، ج۳، ص۴۰۸.</ref> وی را از پایداران در [[احد]] دانسته‌اند که تا پای [[جان]] از پیامبر {{صل}} [[دفاع]] کرد و آن [[حضرت]] [[پایداری]] او را ستود.<ref> المغازی، ج۱، ص۲۴۰، ۲۴۹؛ تاریخ طبری، ج۲، ص ۵۳۳.</ref> رسول خدا [[تیراندازی]] وی را ستود و فرمود تا برای [[رویارویی]] با [[دشمن]] برای او تیر فراهم کنند.<ref> المغازی، ج۱، ص۲۵۳، ۲۴۰؛ انساب الاشراف، ج۱، ص۳۸۹ - ۳۹۰.</ref>		[[سهل بن حنیف بن واهب بن عکیم]] از تیره [[بنی عمرو بن عوف]] از [[اوس]] <ref> السیرة النبویه، ج۲، ص۳۴۲؛ جمهرة انساب العرب، ص ۳۳۶؛ تهذیب الاسماء، ج۱، ص۳۳۳.</ref> و مکنّا به ابوسعد، ابوعبداللّه، ابوثابت، [[ابوسعید]]، [[ابوالولید]] و ابومحمد است.<ref> رجال الطوسی، ص۶۶؛ الاستیعاب، ج۲، ص۶۶۲؛ تهذیب الکمال، ج۱۲، ص۱۸۴.</ref> چهره وی [[نیکو]] وصف شده <ref> الآحاد و المثانی، ج۳، ص۴۵۵؛ اسد الغابه، ج۲، ص۳۱۸.</ref> و از انصارِ پیشتاز در [[اسلام]]<ref>الاصابه، ج۳، ص۱۶۶؛ الاعلام، زرکلی، ج۳، ص۱۴۲.</ref> و از [[نقبای دوازده‌گانه]] دانسته شده است که در [[پیمان عقبه]] دوم از سوی [[پیامبر]] {{صل}} [[برگزیده]] شدند.<ref> بحارالانوار، ج۷۸، ص۳۷۶.</ref> وی پس از [[مسلمان]] شدن، شبانه بت‌های قومش را [[شکست]] و از این رو [[امیرمؤمنان علی]] {{ع}} همواره از وی [[تجلیل]] می‌کرد.<ref> الکامل، ج۲، ص۱۰۷؛ اعیان الشیعه، ج۷، ص۳۲۱؛ الاعلام من الصحابه، ج۱۰، ص۴۳ - ۴۵.</ref> در ماجرای [[پیمان]] [[مؤاخات]] ([[برادری]])، برخی از برادری میان [[سهل]] و [[عبداللّه بن مسعود]] [[سخن]] گفته‌اند؛<ref> سبل الهدی، ج۳، ص۳۶۵.</ref> اما بنا به [[نقلی]] که [[سند]] آن [[ضعیف]]، مخدوش و مردود دانسته شده،<ref> البدایه و النهایه، ج۷، ص۲۲۳؛ اعیان الشیعه، ج۷، ص ۳۲۱.</ref> پیامبر {{صل}} میان او و [[علی]] {{ع}} [[پیمان برادری]] بست.<ref>الطبقات، ابن سعد، ج۳، ص۳۵۹؛ المحبر، ص۷۱؛ البدایه و النهایه، ج۷، ص۲۲۳.</ref> این در حالی است که بسیاری از [[اهل سنت]]<ref> سنن الترمذی، ج۵، ص۳۰۰؛ نظم درر السمطین، ص۹۴ - ۹۵؛ کنزالعمال، ج۹، ص۱۶۷، ۱۷۰؛ ج۱۳، ص۱۰۶.</ref> پیمان برادری [[رسول خدا]] {{صل}} با [[امیرمؤمنان علی]] {{ع}} را از متواترات و مسلّمات [[قطعی]] دانسته‌اند.<ref> اعلام الوری، ج۱، ص۳۶۳؛ الغدیر، ج۳، ص۱۱۳ - ۱۱۴.</ref> سهل در [[بدر]]، [[اُحُد]] و [[خندق]] و دیگر غزوه‌های رسول خدا {{صل}} حضور داشت.<ref> الطبقات، ابن سعد، ج۳، ص۳۵۹؛ الاستیعاب، ج۲، ص ۶۶۲؛ المستدرک، ج۳، ص۴۰۸.</ref> وی را از پایداران در [[احد]] دانسته‌اند که تا پای [[جان]] از پیامبر {{صل}} [[دفاع]] کرد و آن [[حضرت]] [[پایداری]] او را ستود.<ref> المغازی، ج۱، ص۲۴۰، ۲۴۹؛ تاریخ طبری، ج۲، ص ۵۳۳.</ref> رسول خدا [[تیراندازی]] وی را ستود و فرمود تا برای [[رویارویی]] با [[دشمن]] برای او تیر فراهم کنند.<ref> المغازی، ج۱، ص۲۵۳، ۲۴۰؛ انساب الاشراف، ج۱، ص۳۸۹ - ۳۹۰.</ref>

	بنابر [[نقل]] [[ابن عباس]]، [[آیه]] {{متن قرآن\|إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الَّذِينَ يُقَاتِلُونَ فِي سَبِيلِهِ صَفًّا كَأَنَّهُمْ بُنْيَانٌ مَرْصُوصٌ}}<ref>«بی‌گمان خداوند کسانی را دوست می‌دارد که در راه او صف زده کارزار می‌کنند چنان که گویی بنیادی به هم پیوسته (و استوار) اند» سوره صف، آیه ۴.</ref> درباره گروهی از جمله [[علی]] {{ع}} و [[سهل بن حنیف]] نازل شده است.<ref> تفسیر حبری، ص۳۲۱ - ۳۲۲؛ تفسیر فرات کوفی، ص۴۸۱؛ کنزالدقائق، ج۱۳، ص۲۲۱.</ref> [[خداوند]] در این آیه پیکارگران صف بسته در راهش را به بنایی [[استوار]] و آهنین [[تشبیه]] کرده و از [[دوستی خدا]] با آنان خبر می‌دهد. [[نیازمندی]] [[سهل]] و [[ابودجانه]] موجب برخورداری آن دو از [[غنایم]] [[بنی‌نضیر]] شد، در حالی که رسول خدا {{صل}}غنایم این [[غزوه]] را با [[مشورت]] [[انصار]] به [[مهاجران]] اختصاص داد.<ref> الطبقات، ابن سعد، ج۳، ص۳۵۹؛ المغازی، ج۱، ص۳۷۹؛ امتاع الاسماع، ج۱، ص۱۹۲.</ref>		بنابر [[نقل]] [[ابن عباس]]، [[آیه]] {{متن قرآن\|إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الَّذِينَ يُقَاتِلُونَ فِي سَبِيلِهِ صَفًّا كَأَنَّهُمْ بُنْيَانٌ مَرْصُوصٌ}}<ref>«بی‌گمان خداوند کسانی را دوست می‌دارد که در راه او صف زده کارزار می‌کنند چنان که گویی بنیادی به هم پیوسته (و استوار) اند» سوره صف، آیه ۴.</ref> درباره گروهی از جمله [[علی]] {{ع}} و [[سهل بن حنیف]] نازل شده است.<ref> تفسیر حبری، ص۳۲۱ - ۳۲۲؛ تفسیر فرات کوفی، ص۴۸۱؛ کنزالدقائق، ج۱۳، ص۲۲۱.</ref> [[خداوند]] در این آیه پیکارگران صف بسته در راهش را به بنایی [[استوار]] و آهنین [[تشبیه]] کرده و از [[دوستی خدا]] با آنان خبر می‌دهد. [[نیازمندی]] [[سهل]] و [[ابودجانه]] موجب برخورداری آن دو از [[غنایم]] [[بنی‌نضیر]] شد، در حالی که رسول خدا {{صل}}غنایم این [[غزوه]] را با [[مشورت]] [[انصار]] به [[مهاجران]] اختصاص داد.<ref> الطبقات، ابن سعد، ج۳، ص۳۵۹؛ المغازی، ج۱، ص۳۷۹؛ امتاع الاسماع، ج۱، ص۱۹۲.</ref>

	[[مفسران]] در [[تفسیر آیه]] {{متن قرآن\|وَمَا أَفَاءَ اللَّهُ عَلَى رَسُولِهِ مِنْهُمْ فَمَا أَوْجَفْتُمْ عَلَيْهِ مِنْ خَيْلٍ وَلَا رِكَابٍ وَلَكِنَّ اللَّهَ يُسَلِّطُ رُسُلَهُ عَلَى مَنْ يَشَاءُ وَاللَّهُ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ}}<ref>«و آنچه خداوند به پیامبرش از (دارایی) آنان (به غنیمت) بازگرداند چیزی نبود که شما برای (به دست آوردن) آن، اسبان و شترانی دوانده باشید ولی خداوند پیامبرانش را بر هر کس بخواهد چیره می‌گرداند و خداوند بر هر کاری تواناست» سوره حشر، آیه ۶.</ref> به این داستان پرداخته‌اند.<ref> مجمع البیان، ج۹، ص۳۹۱؛ البحر المحیط، ج۱۰، ص ۱۴۰.</ref> وی در سریه‌ای به [[فرماندهی]] [[علی بن ابی‌طالب]] {{ع}} ([[سال نهم هجری]]) که برای نابودی فُلس ([[بت]] [[قبیله طی]]) انجام شد، شرکت داشت.<ref>المغازی، ج۳، ص۹۸۴ - ۹۸۵؛ امتاع الاسماع، ج۲، ص ۴۶.</ref> روایاتی از سهل در [[منابع روایی اهل سنت]] نقل شده <ref>مسند احمد، ج۳، ص۸۵؛ صحیح البخاری، ج۴، ص۷۰؛ صحیح مسلم، ج۳، ص۱۱۶ - ۱۱۷.</ref> که شمار آنها را ۴۰ [[حدیث]] دانسته‌اند <ref> تهذیب الاسماء، ج ۱، ص ۳۳۳ - ۳۳۴؛ الاعلام، زرکلی، ج ۳، ص ۱۴۲.</ref> برخی روایاتِ [[فضایل امام علی]] {{ع}}، [[حدیث غدیر]]<ref> الطرائف، ص۱۴۰؛ مناقب آل ابی طالب، ج۲، ص۴۸۳؛ الغدیر، ج۱، ص۴۴ - ۴۵.</ref> و [[نکوهش]] [[خوارج]] از او نقل شده‌اند.<ref> مناقب الامام امیرالمؤنین {{ع}}، ج۲، ص۵۴۶؛ الخصال، ص۴۶۵؛ المصنف، ج۸، ص۷۲۹.</ref> [[راوی حدیث]] او فرزندانش، [[عبید بن سباق]]، [[عبدالرحمن بن ابی لیلی]] و [[ابووائل]] هستند.<ref>اسد الغابه، ج۲، ص۳۱۸؛ الاصابه، ج۳، ص۱۶۵.</ref>سهل از [[مخالفان]] [[خلافت ابوبکر]] بود و وی را نکوهش کرد.<ref>الخصال، ص۴۶۱؛ الاحتجاج، ج۱، ص۱۰۳؛ بحارالانوار، ج۲۸، ص۲۰۰، ۲۰۸، ۲۱۸.</ref> وی به هنگام محاصره [[عثمان]]، به [[دستور]] [[امیرمؤمنان علی]] {{ع}} عهده‌دار [[امامت جماعت]] [[مسجد النبی]] شد.<ref>تاریخ طبری، ج۴، ص۴۲۳؛ المنتظم، ج۵، ص۵۷؛ الکامل، ج۳، ص۱۸۷.</ref> [[سهل]] از [[اصحاب]] و [[شیعیان امیرمؤمنان]] {{ع}}بود؛<ref>البدء و التاریخ، ج۵، ص۱۱۹؛ الفوائد الرجالیه، ج۳، ص ۳۴ - ۳۵.</ref> همچنین همراه برادرش [[عثمان بن حنیف]] عضو [[شرطه الخمیس\|شُرطة الخمیس]] بود که [[امیرمؤمنان]] {{ع}} به آنها [[وعده]] [[بهشت]] داده بود.<ref> رجال کشی، ج۱، ص۱۶۱؛ جامع الرواة، ج۱، ص۳۹۲؛ الفوائد الرجالیه، ج۳، ص۳۵.</ref> سهل شخصیتی [[خردمند]]، [[دانا]]، مدیر <ref> الفوائد الرجالیه، ج۳، ص۳۴.</ref> و [[محبوب]] [[علی]] {{ع}} [[وصف]] شده<ref>نهج البلاغه، ج۴، ص۲۶، کلمه ۱۱۱.</ref> که آن [[حضرت]] با وی در برخی امور [[مشورت]] می‌کرد.<ref> الجمل، ص۱۶۲.</ref> وی در آغاز [[خلافت]] امیرمؤمنان {{ع}}از سوی آن حضرت به [[ولایت]] [[شام]] [[منصوب]] شد که مأموران [[معاویه]] در مسیر [[تبوک]] از ورود وی جلوگیری کردند.<ref> الاخبار الطوال، ص۱۴۱؛ تاریخ طبری، ج۴، ص۴۴۲؛ المنتظم، ج۵، ص۷۵.</ref> [[امام]] {{ع}}او را هنگامی که برای دفع [[فتنه]] جملی‌ها به سوی [[بصره]] حرکت کرد، به کارگزاری [[مدینه]] گماشت.		[[مفسران]] در [[تفسیر آیه]] {{متن قرآن\|وَمَا أَفَاءَ اللَّهُ عَلَى رَسُولِهِ مِنْهُمْ فَمَا أَوْجَفْتُمْ عَلَيْهِ مِنْ خَيْلٍ وَلَا رِكَابٍ وَلَكِنَّ اللَّهَ يُسَلِّطُ رُسُلَهُ عَلَى مَنْ يَشَاءُ وَاللَّهُ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ}}<ref>«و آنچه خداوند به پیامبرش از (دارایی) آنان (به غنیمت) بازگرداند چیزی نبود که شما برای (به دست آوردن) آن، اسبان و شترانی دوانده باشید ولی خداوند پیامبرانش را بر هر کس بخواهد چیره می‌گرداند و خداوند بر هر کاری تواناست» سوره حشر، آیه ۶.</ref> به این داستان پرداخته‌اند.<ref> مجمع البیان، ج۹، ص۳۹۱؛ البحر المحیط، ج۱۰، ص ۱۴۰.</ref> وی در سریه‌ای به [[فرماندهی]] [[علی بن ابی‌طالب]] {{ع}} ([[سال نهم هجری]]) که برای نابودی فُلس ([[بت]] [[قبیله طی]]) انجام شد، شرکت داشت.<ref>المغازی، ج۳، ص۹۸۴ - ۹۸۵؛ امتاع الاسماع، ج۲، ص ۴۶.</ref> روایاتی از سهل در [[منابع روایی اهل سنت]] نقل شده <ref>مسند احمد، ج۳، ص۸۵؛ صحیح البخاری، ج۴، ص۷۰؛ صحیح مسلم، ج۳، ص۱۱۶ - ۱۱۷.</ref> که شمار آنها را ۴۰ [[حدیث]] دانسته‌اند <ref> تهذیب الاسماء، ج ۱، ص ۳۳۳ - ۳۳۴؛ الاعلام، زرکلی، ج ۳، ص ۱۴۲.</ref> برخی روایاتِ [[فضایل امام علی]] {{ع}}، [[حدیث غدیر]]<ref> الطرائف، ص۱۴۰؛ مناقب آل ابی طالب، ج۲، ص۴۸۳؛ الغدیر، ج۱، ص۴۴ - ۴۵.</ref> و [[نکوهش]] [[خوارج]] از او نقل شده‌اند.<ref> مناقب الامام امیرالمؤنین {{ع}}، ج۲، ص۵۴۶؛ الخصال، ص۴۶۵؛ المصنف، ج۸، ص۷۲۹.</ref> [[راوی حدیث]] او فرزندانش، [[عبید بن سباق]]، [[عبدالرحمن بن ابی لیلی]] و [[ابووائل]] هستند.<ref>اسد الغابه، ج۲، ص۳۱۸؛ الاصابه، ج۳، ص۱۶۵.</ref>سهل از [[مخالفان]] [[خلافت ابوبکر]] بود و وی را نکوهش کرد.<ref>الخصال، ص۴۶۱؛ الاحتجاج، ج۱، ص۱۰۳؛ بحارالانوار، ج۲۸، ص۲۰۰، ۲۰۸، ۲۱۸.</ref> وی به هنگام محاصره [[عثمان]]، به [[دستور]] [[امیرمؤمنان علی]] {{ع}} عهده‌دار [[امامت جماعت]] [[مسجد النبی]] شد.<ref>تاریخ طبری، ج۴، ص۴۲۳؛ المنتظم، ج۵، ص۵۷؛ الکامل، ج۳، ص۱۸۷.</ref> [[سهل]] از [[اصحاب]] و [[شیعیان امیرمؤمنان]] {{ع}}بود؛<ref>البدء و التاریخ، ج۵، ص۱۱۹؛ الفوائد الرجالیه، ج۳، ص ۳۴ - ۳۵.</ref> همچنین همراه برادرش [[عثمان بن حنیف]] عضو [[شرطه الخمیس\|شُرطة الخمیس]] بود که [[امیرمؤمنان]] {{ع}} به آنها [[وعده]] [[بهشت]] داده بود.<ref> رجال کشی، ج۱، ص۱۶۱؛ جامع الرواة، ج۱، ص۳۹۲؛ الفوائد الرجالیه، ج۳، ص۳۵.</ref> سهل شخصیتی [[خردمند]]، [[دانا]]، مدیر <ref> الفوائد الرجالیه، ج۳، ص۳۴.</ref> و [[محبوب]] [[علی]] {{ع}} وصف شده<ref>نهج البلاغه، ج۴، ص۲۶، کلمه ۱۱۱.</ref> که آن [[حضرت]] با وی در برخی امور [[مشورت]] می‌کرد.<ref> الجمل، ص۱۶۲.</ref> وی در آغاز [[خلافت]] امیرمؤمنان {{ع}}از سوی آن حضرت به [[ولایت]] [[شام]] [[منصوب]] شد که مأموران [[معاویه]] در مسیر [[تبوک]] از ورود وی جلوگیری کردند.<ref> الاخبار الطوال، ص۱۴۱؛ تاریخ طبری، ج۴، ص۴۴۲؛ المنتظم، ج۵، ص۷۵.</ref> [[امام]] {{ع}}او را هنگامی که برای دفع [[فتنه]] جملی‌ها به سوی [[بصره]] حرکت کرد، به کارگزاری [[مدینه]] گماشت.

	سهل در [[پیکار]] با [[قاسطین]] به [[نمایندگی]] از [[انصار]] نسبت به امیرمؤمنان {{ع}} [[اعلان]] [[وفاداری]] کرد <ref>وقعة الصفین، ص۹۳؛ الفتوح، ج۲، ص۵۴۰.</ref> و در آن [[نبرد]] [[فرمانده]] سواره [[نظام]] [[اهل]] بصره بود.<ref>وقعة الصفین، ص۲۰۸؛ المنتظم، ج۵، ص۱۱۸؛ الکامل، ج۳، ص۲۹۴.</ref> او در ماجرای [[حکمیت]]، [[مخالفان امام علی]] {{ع}} را به پذیرش [[رأی]] آن حضرت فراخواند.<ref>مسند احمد، ج ۳، ص ۴۸۵؛ صحیح مسلم؛ بشرح النووی، ج ۱۲، ص ۱۴۰؛ فتح الباری، ج ۱۳، ص ۷۵.</ref> نامه‌هایی از سوی امیرمؤمنان علی {{ع}} به وی نیز گزارش شده‌اند.<ref>انساب الاشراف، ج۳، ص۲۳؛ نهج البلاغه، نامه۷۰؛ مناقب آل ابی طالب، ج۲، ص۳۳۷.</ref> سرانجام، سهل پس از بازگشت از [[صفین]] در [[سال ۳۸ هجری]] در [[کوفه]] درگذشت <ref>الطبقات، خلیفه، ص۱۴۹؛ المستدرک، ج۳، ص۴۰۸.</ref> و علی {{ع}} او را در بُرد [[یمانی]] [[کفن]] کرد <ref>الکافی، ج۳، ص۱۴۹؛ تهذیب الاحکام، ج۱، ص۲۹۶؛ بحارالانوار، ج۲۲، ص۱۳۴.</ref> و با گفتن چند [[تکبیر]]،<ref>الکافی، ج۳، ص۱۸۶؛ المستدرک، ج۳، ص۴۰۸؛ تهذیب الاحکام، ج۳، ص۱۹۸.</ref> بر او [[نماز]] گزارد <ref>المنتظم، ج۵، ص۳۸؛ تهذیب الاسماء، ج۱، ص۳۳۴؛ العبر، ج۱، ص۴۴.</ref> و در [[مرگ]] او گریست.<ref> بحارالانوار، ج۷۸، ص۳۷۶.</ref> [[نسل]] [[سهل]] از فرزندانش سعد، [[عثمان]] و [[ابوامامه]] ادامه یافت و برخی از آنان تا [[قرن سوم هجری]] در [[مدینه]] و [[بغداد]] می‌زیستند<ref>الطبقات، ابن سعد، ج۳، ص۳۵۸ - ۳۵۹؛ النسب، ص ۲۷۳.</ref>.<ref>[[لطف‌الله خراسانی\|خراسانی]] و [[محمود گودرزی\|گودرزی]]، [[سهل بن حنیف انصاری (مقاله)\|مقاله «سهل بن حنیف انصاری»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۶ (کتاب)\|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۱۶.</ref>.		سهل در [[پیکار]] با [[قاسطین]] به [[نمایندگی]] از [[انصار]] نسبت به امیرمؤمنان {{ع}} [[اعلان]] [[وفاداری]] کرد <ref>وقعة الصفین، ص۹۳؛ الفتوح، ج۲، ص۵۴۰.</ref> و در آن [[نبرد]] [[فرمانده]] سواره [[نظام]] [[اهل]] بصره بود.<ref>وقعة الصفین، ص۲۰۸؛ المنتظم، ج۵، ص۱۱۸؛ الکامل، ج۳، ص۲۹۴.</ref> او در ماجرای [[حکمیت]]، [[مخالفان امام علی]] {{ع}} را به پذیرش [[رأی]] آن حضرت فراخواند.<ref>مسند احمد، ج ۳، ص ۴۸۵؛ صحیح مسلم؛ بشرح النووی، ج ۱۲، ص ۱۴۰؛ فتح الباری، ج ۱۳، ص ۷۵.</ref> نامه‌هایی از سوی امیرمؤمنان علی {{ع}} به وی نیز گزارش شده‌اند.<ref>انساب الاشراف، ج۳، ص۲۳؛ نهج البلاغه، نامه۷۰؛ مناقب آل ابی طالب، ج۲، ص۳۳۷.</ref> سرانجام، سهل پس از بازگشت از [[صفین]] در [[سال ۳۸ هجری]] در [[کوفه]] درگذشت <ref>الطبقات، خلیفه، ص۱۴۹؛ المستدرک، ج۳، ص۴۰۸.</ref> و علی {{ع}} او را در بُرد [[یمانی]] [[کفن]] کرد <ref>الکافی، ج۳، ص۱۴۹؛ تهذیب الاحکام، ج۱، ص۲۹۶؛ بحارالانوار، ج۲۲، ص۱۳۴.</ref> و با گفتن چند [[تکبیر]]،<ref>الکافی، ج۳، ص۱۸۶؛ المستدرک، ج۳، ص۴۰۸؛ تهذیب الاحکام، ج۳، ص۱۹۸.</ref> بر او [[نماز]] گزارد <ref>المنتظم، ج۵، ص۳۸؛ تهذیب الاسماء، ج۱، ص۳۳۴؛ العبر، ج۱، ص۴۴.</ref> و در [[مرگ]] او گریست.<ref> بحارالانوار، ج۷۸، ص۳۷۶.</ref> [[نسل]] [[سهل]] از فرزندانش سعد، [[عثمان]] و [[ابوامامه]] ادامه یافت و برخی از آنان تا [[قرن سوم هجری]] در [[مدینه]] و [[بغداد]] می‌زیستند<ref>الطبقات، ابن سعد، ج۳، ص۳۵۸ - ۳۵۹؛ النسب، ص ۲۷۳.</ref>.<ref>[[لطف‌الله خراسانی\|خراسانی]] و [[محمود گودرزی\|گودرزی]]، [[سهل بن حنیف انصاری (مقاله)\|مقاله «سهل بن حنیف انصاری»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۶ (کتاب)\|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۱۶.</ref>.

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

2022-08-25T10:03:03Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۵ اوت ۲۰۲۲، ساعت ۱۳:۳۳
خط ۶:		خط ۶:
	}}		}}

	==مقدمه==		== مقدمه ==
	[[سهل بن حنیف بن واهب بن عکیم]] از تیره [[بنی عمرو بن عوف]] از [[اوس]] <ref> السیرة النبویه، ج۲، ص۳۴۲؛ جمهرة انساب العرب، ص ۳۳۶؛ تهذیب الاسماء، ج۱، ص۳۳۳.</ref> و مکنّا به ابوسعد، ابوعبداللّه، ابوثابت، [[ابوسعید]]، [[ابوالولید]] و ابومحمد است.<ref> رجال الطوسی، ص۶۶؛ الاستیعاب، ج۲، ص۶۶۲؛ تهذیب الکمال، ج۱۲، ص۱۸۴.</ref> چهره وی [[نیکو]] [[وصف]] شده <ref> الآحاد و المثانی، ج۳، ص۴۵۵؛ اسد الغابه، ج۲، ص۳۱۸.</ref> و از انصارِ پیشتاز در [[اسلام]]<ref>الاصابه، ج۳، ص۱۶۶؛ الاعلام، زرکلی، ج۳، ص۱۴۲.</ref> و از [[نقبای دوازده‌گانه]] دانسته شده است که در [[پیمان عقبه]] دوم از سوی [[پیامبر]]{{صل}} [[برگزیده]] شدند.<ref> بحارالانوار، ج۷۸، ص۳۷۶.</ref> وی پس از [[مسلمان]] شدن، شبانه بت‌های قومش را [[شکست]] و از این رو [[امیرمؤمنان علی]]{{ع}} همواره از وی [[تجلیل]] می‌کرد.<ref> الکامل، ج۲، ص۱۰۷؛ اعیان الشیعه، ج۷، ص۳۲۱؛ الاعلام من الصحابه، ج۱۰، ص۴۳ - ۴۵.</ref> در ماجرای [[پیمان]] [[مؤاخات]] ([[برادری]])، برخی از برادری میان [[سهل]] و [[عبداللّه بن مسعود]] [[سخن]] گفته‌اند؛<ref> سبل الهدی، ج۳، ص۳۶۵.</ref> اما بنا به [[نقلی]] که [[سند]] آن [[ضعیف]]، مخدوش و مردود دانسته شده،<ref> البدایه و النهایه، ج۷، ص۲۲۳؛ اعیان الشیعه، ج۷، ص ۳۲۱.</ref> پیامبر{{صل}} میان او و [[علی]]{{ع}} [[پیمان برادری]] بست.<ref>الطبقات، ابن سعد، ج۳، ص۳۵۹؛ المحبر، ص۷۱؛ البدایه و النهایه، ج۷، ص۲۲۳.</ref> این در حالی است که بسیاری از [[اهل سنت]]<ref> سنن الترمذی، ج۵، ص۳۰۰؛ نظم درر السمطین، ص۹۴ - ۹۵؛ کنزالعمال، ج۹، ص۱۶۷، ۱۷۰؛ ج۱۳، ص۱۰۶.</ref> پیمان برادری [[رسول خدا]]{{صل}} با [[امیرمؤمنان علی]]{{ع}} را از متواترات و مسلّمات [[قطعی]] دانسته‌اند.<ref> اعلام الوری، ج۱، ص۳۶۳؛ الغدیر، ج۳، ص۱۱۳ - ۱۱۴.</ref> سهل در [[بدر]]، [[اُحُد]] و [[خندق]] و دیگر غزوه‌های رسول خدا{{صل}} حضور داشت.<ref> الطبقات، ابن سعد، ج۳، ص۳۵۹؛ الاستیعاب، ج۲، ص ۶۶۲؛ المستدرک، ج۳، ص۴۰۸.</ref> وی را از پایداران در [[احد]] دانسته‌اند که تا پای [[جان]] از پیامبر{{صل}} [[دفاع]] کرد و آن [[حضرت]] [[پایداری]] او را ستود.<ref> المغازی، ج۱، ص۲۴۰، ۲۴۹؛ تاریخ طبری، ج۲، ص ۵۳۳.</ref> رسول خدا [[تیراندازی]] وی را ستود و فرمود تا برای [[رویارویی]] با [[دشمن]] برای او تیر فراهم کنند.<ref> المغازی، ج۱، ص۲۵۳، ۲۴۰؛ انساب الاشراف، ج۱، ص۳۸۹ - ۳۹۰.</ref>		[[سهل بن حنیف بن واهب بن عکیم]] از تیره [[بنی عمرو بن عوف]] از [[اوس]] <ref> السیرة النبویه، ج۲، ص۳۴۲؛ جمهرة انساب العرب، ص ۳۳۶؛ تهذیب الاسماء، ج۱، ص۳۳۳.</ref> و مکنّا به ابوسعد، ابوعبداللّه، ابوثابت، [[ابوسعید]]، [[ابوالولید]] و ابومحمد است.<ref> رجال الطوسی، ص۶۶؛ الاستیعاب، ج۲، ص۶۶۲؛ تهذیب الکمال، ج۱۲، ص۱۸۴.</ref> چهره وی [[نیکو]] [[وصف]] شده <ref> الآحاد و المثانی، ج۳، ص۴۵۵؛ اسد الغابه، ج۲، ص۳۱۸.</ref> و از انصارِ پیشتاز در [[اسلام]]<ref>الاصابه، ج۳، ص۱۶۶؛ الاعلام، زرکلی، ج۳، ص۱۴۲.</ref> و از [[نقبای دوازده‌گانه]] دانسته شده است که در [[پیمان عقبه]] دوم از سوی [[پیامبر]] {{صل}} [[برگزیده]] شدند.<ref> بحارالانوار، ج۷۸، ص۳۷۶.</ref> وی پس از [[مسلمان]] شدن، شبانه بت‌های قومش را [[شکست]] و از این رو [[امیرمؤمنان علی]] {{ع}} همواره از وی [[تجلیل]] می‌کرد.<ref> الکامل، ج۲، ص۱۰۷؛ اعیان الشیعه، ج۷، ص۳۲۱؛ الاعلام من الصحابه، ج۱۰، ص۴۳ - ۴۵.</ref> در ماجرای [[پیمان]] [[مؤاخات]] ([[برادری]])، برخی از برادری میان [[سهل]] و [[عبداللّه بن مسعود]] [[سخن]] گفته‌اند؛<ref> سبل الهدی، ج۳، ص۳۶۵.</ref> اما بنا به [[نقلی]] که [[سند]] آن [[ضعیف]]، مخدوش و مردود دانسته شده،<ref> البدایه و النهایه، ج۷، ص۲۲۳؛ اعیان الشیعه، ج۷، ص ۳۲۱.</ref> پیامبر {{صل}} میان او و [[علی]] {{ع}} [[پیمان برادری]] بست.<ref>الطبقات، ابن سعد، ج۳، ص۳۵۹؛ المحبر، ص۷۱؛ البدایه و النهایه، ج۷، ص۲۲۳.</ref> این در حالی است که بسیاری از [[اهل سنت]]<ref> سنن الترمذی، ج۵، ص۳۰۰؛ نظم درر السمطین، ص۹۴ - ۹۵؛ کنزالعمال، ج۹، ص۱۶۷، ۱۷۰؛ ج۱۳، ص۱۰۶.</ref> پیمان برادری [[رسول خدا]] {{صل}} با [[امیرمؤمنان علی]] {{ع}} را از متواترات و مسلّمات [[قطعی]] دانسته‌اند.<ref> اعلام الوری، ج۱، ص۳۶۳؛ الغدیر، ج۳، ص۱۱۳ - ۱۱۴.</ref> سهل در [[بدر]]، [[اُحُد]] و [[خندق]] و دیگر غزوه‌های رسول خدا {{صل}} حضور داشت.<ref> الطبقات، ابن سعد، ج۳، ص۳۵۹؛ الاستیعاب، ج۲، ص ۶۶۲؛ المستدرک، ج۳، ص۴۰۸.</ref> وی را از پایداران در [[احد]] دانسته‌اند که تا پای [[جان]] از پیامبر {{صل}} [[دفاع]] کرد و آن [[حضرت]] [[پایداری]] او را ستود.<ref> المغازی، ج۱، ص۲۴۰، ۲۴۹؛ تاریخ طبری، ج۲، ص ۵۳۳.</ref> رسول خدا [[تیراندازی]] وی را ستود و فرمود تا برای [[رویارویی]] با [[دشمن]] برای او تیر فراهم کنند.<ref> المغازی، ج۱، ص۲۵۳، ۲۴۰؛ انساب الاشراف، ج۱، ص۳۸۹ - ۳۹۰.</ref>

	بنابر [[نقل]] [[ابن عباس]]، [[آیه]] {{متن قرآن\|إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الَّذِينَ يُقَاتِلُونَ فِي سَبِيلِهِ صَفًّا كَأَنَّهُمْ بُنْيَانٌ مَرْصُوصٌ}}<ref>«بی‌گمان خداوند کسانی را دوست می‌دارد که در راه او صف زده کارزار می‌کنند چنان که گویی بنیادی به هم پیوسته (و استوار) اند» سوره صف، آیه ۴.</ref> درباره گروهی از جمله [[علی]]{{ع}} و [[سهل بن حنیف]] نازل شده است.<ref> تفسیر حبری، ص۳۲۱ - ۳۲۲؛ تفسیر فرات کوفی، ص۴۸۱؛ کنزالدقائق، ج۱۳، ص۲۲۱.</ref> [[خداوند]] در این آیه پیکارگران صف بسته در راهش را به بنایی [[استوار]] و آهنین [[تشبیه]] کرده و از [[دوستی خدا]] با آنان خبر می‌دهد. [[نیازمندی]] [[سهل]] و [[ابودجانه]] موجب برخورداری آن دو از [[غنایم]] [[بنی‌نضیر]] شد، در حالی که رسول خدا{{صل}}غنایم این [[غزوه]] را با [[مشورت]] [[انصار]] به [[مهاجران]] اختصاص داد.<ref> الطبقات، ابن سعد، ج۳، ص۳۵۹؛ المغازی، ج۱، ص۳۷۹؛ امتاع الاسماع، ج۱، ص۱۹۲.</ref>		بنابر [[نقل]] [[ابن عباس]]، [[آیه]] {{متن قرآن\|إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الَّذِينَ يُقَاتِلُونَ فِي سَبِيلِهِ صَفًّا كَأَنَّهُمْ بُنْيَانٌ مَرْصُوصٌ}}<ref>«بی‌گمان خداوند کسانی را دوست می‌دارد که در راه او صف زده کارزار می‌کنند چنان که گویی بنیادی به هم پیوسته (و استوار) اند» سوره صف، آیه ۴.</ref> درباره گروهی از جمله [[علی]] {{ع}} و [[سهل بن حنیف]] نازل شده است.<ref> تفسیر حبری، ص۳۲۱ - ۳۲۲؛ تفسیر فرات کوفی، ص۴۸۱؛ کنزالدقائق، ج۱۳، ص۲۲۱.</ref> [[خداوند]] در این آیه پیکارگران صف بسته در راهش را به بنایی [[استوار]] و آهنین [[تشبیه]] کرده و از [[دوستی خدا]] با آنان خبر می‌دهد. [[نیازمندی]] [[سهل]] و [[ابودجانه]] موجب برخورداری آن دو از [[غنایم]] [[بنی‌نضیر]] شد، در حالی که رسول خدا {{صل}}غنایم این [[غزوه]] را با [[مشورت]] [[انصار]] به [[مهاجران]] اختصاص داد.<ref> الطبقات، ابن سعد، ج۳، ص۳۵۹؛ المغازی، ج۱، ص۳۷۹؛ امتاع الاسماع، ج۱، ص۱۹۲.</ref>

	[[مفسران]] در [[تفسیر آیه]] {{متن قرآن\|وَمَا أَفَاءَ اللَّهُ عَلَى رَسُولِهِ مِنْهُمْ فَمَا أَوْجَفْتُمْ عَلَيْهِ مِنْ خَيْلٍ وَلَا رِكَابٍ وَلَكِنَّ اللَّهَ يُسَلِّطُ رُسُلَهُ عَلَى مَنْ يَشَاءُ وَاللَّهُ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ}}<ref>«و آنچه خداوند به پیامبرش از (دارایی) آنان (به غنیمت) بازگرداند چیزی نبود که شما برای (به دست آوردن) آن، اسبان و شترانی دوانده باشید ولی خداوند پیامبرانش را بر هر کس بخواهد چیره می‌گرداند و خداوند بر هر کاری تواناست» سوره حشر، آیه ۶.</ref> به این داستان پرداخته‌اند.<ref> مجمع البیان، ج۹، ص۳۹۱؛ البحر المحیط، ج۱۰، ص ۱۴۰.</ref> وی در سریه‌ای به [[فرماندهی]] [[علی بن ابی‌طالب]]{{ع}} ([[سال نهم هجری]]) که برای نابودی فُلس ([[بت]] [[قبیله طی]]) انجام شد، شرکت داشت.<ref>المغازی، ج۳، ص۹۸۴ - ۹۸۵؛ امتاع الاسماع، ج۲، ص ۴۶.</ref> روایاتی از سهل در [[منابع روایی اهل سنت]] نقل شده <ref>مسند احمد، ج۳، ص۸۵؛ صحیح البخاری، ج۴، ص۷۰؛ صحیح مسلم، ج۳، ص۱۱۶ - ۱۱۷.</ref> که شمار آنها را ۴۰ [[حدیث]] دانسته‌اند <ref> تهذیب الاسماء، ج ۱، ص ۳۳۳ - ۳۳۴؛ الاعلام، زرکلی، ج ۳، ص ۱۴۲.</ref> برخی روایاتِ [[فضایل امام علی]]{{ع}}، [[حدیث غدیر]]<ref> الطرائف، ص۱۴۰؛ مناقب آل ابی طالب، ج۲، ص۴۸۳؛ الغدیر، ج۱، ص۴۴ - ۴۵.</ref> و [[نکوهش]] [[خوارج]] از او نقل شده‌اند.<ref> مناقب الامام امیرالمؤنین{{ع}}، ج۲، ص۵۴۶؛ الخصال، ص۴۶۵؛ المصنف، ج۸، ص۷۲۹.</ref> [[راوی حدیث]] او فرزندانش، [[عبید بن سباق]]، [[عبدالرحمن بن ابی لیلی]] و [[ابووائل]] هستند.<ref>اسد الغابه، ج۲، ص۳۱۸؛ الاصابه، ج۳، ص۱۶۵.</ref>سهل از [[مخالفان]] [[خلافت ابوبکر]] بود و وی را نکوهش کرد.<ref>الخصال، ص۴۶۱؛ الاحتجاج، ج۱، ص۱۰۳؛ بحارالانوار، ج۲۸، ص۲۰۰، ۲۰۸، ۲۱۸.</ref> وی به هنگام محاصره [[عثمان]]، به [[دستور]] [[امیرمؤمنان علی]]{{ع}} عهده‌دار [[امامت جماعت]] [[مسجد النبی]] شد.<ref>تاریخ طبری، ج۴، ص۴۲۳؛ المنتظم، ج۵، ص۵۷؛ الکامل، ج۳، ص۱۸۷.</ref> [[سهل]] از [[اصحاب]] و [[شیعیان امیرمؤمنان]]{{ع}}بود؛<ref>البدء و التاریخ، ج۵، ص۱۱۹؛ الفوائد الرجالیه، ج۳، ص ۳۴ - ۳۵.</ref> همچنین همراه برادرش [[عثمان بن حنیف]] عضو [[شرطه الخمیس\|شُرطة الخمیس]] بود که [[امیرمؤمنان]]{{ع}} به آنها [[وعده]] [[بهشت]] داده بود.<ref> رجال کشی، ج۱، ص۱۶۱؛ جامع الرواة، ج۱، ص۳۹۲؛ الفوائد الرجالیه، ج۳، ص۳۵.</ref> سهل شخصیتی [[خردمند]]، [[دانا]]، مدیر <ref> الفوائد الرجالیه، ج۳، ص۳۴.</ref> و [[محبوب]] [[علی]]{{ع}} [[وصف]] شده<ref>نهج البلاغه، ج۴، ص۲۶، کلمه ۱۱۱.</ref> که آن [[حضرت]] با وی در برخی امور [[مشورت]] می‌کرد.<ref> الجمل، ص۱۶۲.</ref> وی در آغاز [[خلافت]] امیرمؤمنان{{ع}}از سوی آن حضرت به [[ولایت]] [[شام]] [[منصوب]] شد که مأموران [[معاویه]] در مسیر [[تبوک]] از ورود وی جلوگیری کردند.<ref> الاخبار الطوال، ص۱۴۱؛ تاریخ طبری، ج۴، ص۴۴۲؛ المنتظم، ج۵، ص۷۵.</ref> [[امام]]{{ع}}او را هنگامی که برای دفع [[فتنه]] جملی‌ها به سوی [[بصره]] حرکت کرد، به کارگزاری [[مدینه]] گماشت.		[[مفسران]] در [[تفسیر آیه]] {{متن قرآن\|وَمَا أَفَاءَ اللَّهُ عَلَى رَسُولِهِ مِنْهُمْ فَمَا أَوْجَفْتُمْ عَلَيْهِ مِنْ خَيْلٍ وَلَا رِكَابٍ وَلَكِنَّ اللَّهَ يُسَلِّطُ رُسُلَهُ عَلَى مَنْ يَشَاءُ وَاللَّهُ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ}}<ref>«و آنچه خداوند به پیامبرش از (دارایی) آنان (به غنیمت) بازگرداند چیزی نبود که شما برای (به دست آوردن) آن، اسبان و شترانی دوانده باشید ولی خداوند پیامبرانش را بر هر کس بخواهد چیره می‌گرداند و خداوند بر هر کاری تواناست» سوره حشر، آیه ۶.</ref> به این داستان پرداخته‌اند.<ref> مجمع البیان، ج۹، ص۳۹۱؛ البحر المحیط، ج۱۰، ص ۱۴۰.</ref> وی در سریه‌ای به [[فرماندهی]] [[علی بن ابی‌طالب]] {{ع}} ([[سال نهم هجری]]) که برای نابودی فُلس ([[بت]] [[قبیله طی]]) انجام شد، شرکت داشت.<ref>المغازی، ج۳، ص۹۸۴ - ۹۸۵؛ امتاع الاسماع، ج۲، ص ۴۶.</ref> روایاتی از سهل در [[منابع روایی اهل سنت]] نقل شده <ref>مسند احمد، ج۳، ص۸۵؛ صحیح البخاری، ج۴، ص۷۰؛ صحیح مسلم، ج۳، ص۱۱۶ - ۱۱۷.</ref> که شمار آنها را ۴۰ [[حدیث]] دانسته‌اند <ref> تهذیب الاسماء، ج ۱، ص ۳۳۳ - ۳۳۴؛ الاعلام، زرکلی، ج ۳، ص ۱۴۲.</ref> برخی روایاتِ [[فضایل امام علی]] {{ع}}، [[حدیث غدیر]]<ref> الطرائف، ص۱۴۰؛ مناقب آل ابی طالب، ج۲، ص۴۸۳؛ الغدیر، ج۱، ص۴۴ - ۴۵.</ref> و [[نکوهش]] [[خوارج]] از او نقل شده‌اند.<ref> مناقب الامام امیرالمؤنین {{ع}}، ج۲، ص۵۴۶؛ الخصال، ص۴۶۵؛ المصنف، ج۸، ص۷۲۹.</ref> [[راوی حدیث]] او فرزندانش، [[عبید بن سباق]]، [[عبدالرحمن بن ابی لیلی]] و [[ابووائل]] هستند.<ref>اسد الغابه، ج۲، ص۳۱۸؛ الاصابه، ج۳، ص۱۶۵.</ref>سهل از [[مخالفان]] [[خلافت ابوبکر]] بود و وی را نکوهش کرد.<ref>الخصال، ص۴۶۱؛ الاحتجاج، ج۱، ص۱۰۳؛ بحارالانوار، ج۲۸، ص۲۰۰، ۲۰۸، ۲۱۸.</ref> وی به هنگام محاصره [[عثمان]]، به [[دستور]] [[امیرمؤمنان علی]] {{ع}} عهده‌دار [[امامت جماعت]] [[مسجد النبی]] شد.<ref>تاریخ طبری، ج۴، ص۴۲۳؛ المنتظم، ج۵، ص۵۷؛ الکامل، ج۳، ص۱۸۷.</ref> [[سهل]] از [[اصحاب]] و [[شیعیان امیرمؤمنان]] {{ع}}بود؛<ref>البدء و التاریخ، ج۵، ص۱۱۹؛ الفوائد الرجالیه، ج۳، ص ۳۴ - ۳۵.</ref> همچنین همراه برادرش [[عثمان بن حنیف]] عضو [[شرطه الخمیس\|شُرطة الخمیس]] بود که [[امیرمؤمنان]] {{ع}} به آنها [[وعده]] [[بهشت]] داده بود.<ref> رجال کشی، ج۱، ص۱۶۱؛ جامع الرواة، ج۱، ص۳۹۲؛ الفوائد الرجالیه، ج۳، ص۳۵.</ref> سهل شخصیتی [[خردمند]]، [[دانا]]، مدیر <ref> الفوائد الرجالیه، ج۳، ص۳۴.</ref> و [[محبوب]] [[علی]] {{ع}} [[وصف]] شده<ref>نهج البلاغه، ج۴، ص۲۶، کلمه ۱۱۱.</ref> که آن [[حضرت]] با وی در برخی امور [[مشورت]] می‌کرد.<ref> الجمل، ص۱۶۲.</ref> وی در آغاز [[خلافت]] امیرمؤمنان {{ع}}از سوی آن حضرت به [[ولایت]] [[شام]] [[منصوب]] شد که مأموران [[معاویه]] در مسیر [[تبوک]] از ورود وی جلوگیری کردند.<ref> الاخبار الطوال، ص۱۴۱؛ تاریخ طبری، ج۴، ص۴۴۲؛ المنتظم، ج۵، ص۷۵.</ref> [[امام]] {{ع}}او را هنگامی که برای دفع [[فتنه]] جملی‌ها به سوی [[بصره]] حرکت کرد، به کارگزاری [[مدینه]] گماشت.

	سهل در [[پیکار]] با [[قاسطین]] به [[نمایندگی]] از [[انصار]] نسبت به امیرمؤمنان{{ع}} [[اعلان]] [[وفاداری]] کرد <ref>وقعة الصفین، ص۹۳؛ الفتوح، ج۲، ص۵۴۰.</ref> و در آن [[نبرد]] [[فرمانده]] سواره [[نظام]] [[اهل]] بصره بود.<ref>وقعة الصفین، ص۲۰۸؛ المنتظم، ج۵، ص۱۱۸؛ الکامل، ج۳، ص۲۹۴.</ref> او در ماجرای [[حکمیت]]، [[مخالفان امام علی]]{{ع}} را به پذیرش [[رأی]] آن حضرت فراخواند.<ref>مسند احمد، ج ۳، ص ۴۸۵؛ صحیح مسلم؛ بشرح النووی، ج ۱۲، ص ۱۴۰؛ فتح الباری، ج ۱۳، ص ۷۵.</ref> نامه‌هایی از سوی امیرمؤمنان علی{{ع}} به وی نیز گزارش شده‌اند.<ref>انساب الاشراف، ج۳، ص۲۳؛ نهج البلاغه، نامه۷۰؛ مناقب آل ابی طالب، ج۲، ص۳۳۷.</ref> سرانجام، سهل پس از بازگشت از [[صفین]] در [[سال ۳۸ هجری]] در [[کوفه]] درگذشت <ref>الطبقات، خلیفه، ص۱۴۹؛ المستدرک، ج۳، ص۴۰۸.</ref> و علی{{ع}} او را در بُرد [[یمانی]] [[کفن]] کرد <ref>الکافی، ج۳، ص۱۴۹؛ تهذیب الاحکام، ج۱، ص۲۹۶؛ بحارالانوار، ج۲۲، ص۱۳۴.</ref> و با گفتن چند [[تکبیر]]،<ref>الکافی، ج۳، ص۱۸۶؛ المستدرک، ج۳، ص۴۰۸؛ تهذیب الاحکام، ج۳، ص۱۹۸.</ref> بر او [[نماز]] گزارد <ref>المنتظم، ج۵، ص۳۸؛ تهذیب الاسماء، ج۱، ص۳۳۴؛ العبر، ج۱، ص۴۴.</ref> و در [[مرگ]] او گریست.<ref> بحارالانوار، ج۷۸، ص۳۷۶.</ref> [[نسل]] [[سهل]] از فرزندانش سعد، [[عثمان]] و [[ابوامامه]] ادامه یافت و برخی از آنان تا [[قرن سوم هجری]] در [[مدینه]] و [[بغداد]] می‌زیستند<ref>الطبقات، ابن سعد، ج۳، ص۳۵۸ - ۳۵۹؛ النسب، ص ۲۷۳.</ref>.<ref>[[لطف‌الله خراسانی\|خراسانی]] و [[محمود گودرزی\|گودرزی]]، [[سهل بن حنیف انصاری (مقاله)\|مقاله «سهل بن حنیف انصاری»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۶ (کتاب)\|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۱۶.</ref>.		سهل در [[پیکار]] با [[قاسطین]] به [[نمایندگی]] از [[انصار]] نسبت به امیرمؤمنان {{ع}} [[اعلان]] [[وفاداری]] کرد <ref>وقعة الصفین، ص۹۳؛ الفتوح، ج۲، ص۵۴۰.</ref> و در آن [[نبرد]] [[فرمانده]] سواره [[نظام]] [[اهل]] بصره بود.<ref>وقعة الصفین، ص۲۰۸؛ المنتظم، ج۵، ص۱۱۸؛ الکامل، ج۳، ص۲۹۴.</ref> او در ماجرای [[حکمیت]]، [[مخالفان امام علی]] {{ع}} را به پذیرش [[رأی]] آن حضرت فراخواند.<ref>مسند احمد، ج ۳، ص ۴۸۵؛ صحیح مسلم؛ بشرح النووی، ج ۱۲، ص ۱۴۰؛ فتح الباری، ج ۱۳، ص ۷۵.</ref> نامه‌هایی از سوی امیرمؤمنان علی {{ع}} به وی نیز گزارش شده‌اند.<ref>انساب الاشراف، ج۳، ص۲۳؛ نهج البلاغه، نامه۷۰؛ مناقب آل ابی طالب، ج۲، ص۳۳۷.</ref> سرانجام، سهل پس از بازگشت از [[صفین]] در [[سال ۳۸ هجری]] در [[کوفه]] درگذشت <ref>الطبقات، خلیفه، ص۱۴۹؛ المستدرک، ج۳، ص۴۰۸.</ref> و علی {{ع}} او را در بُرد [[یمانی]] [[کفن]] کرد <ref>الکافی، ج۳، ص۱۴۹؛ تهذیب الاحکام، ج۱، ص۲۹۶؛ بحارالانوار، ج۲۲، ص۱۳۴.</ref> و با گفتن چند [[تکبیر]]،<ref>الکافی، ج۳، ص۱۸۶؛ المستدرک، ج۳، ص۴۰۸؛ تهذیب الاحکام، ج۳، ص۱۹۸.</ref> بر او [[نماز]] گزارد <ref>المنتظم، ج۵، ص۳۸؛ تهذیب الاسماء، ج۱، ص۳۳۴؛ العبر، ج۱، ص۴۴.</ref> و در [[مرگ]] او گریست.<ref> بحارالانوار، ج۷۸، ص۳۷۶.</ref> [[نسل]] [[سهل]] از فرزندانش سعد، [[عثمان]] و [[ابوامامه]] ادامه یافت و برخی از آنان تا [[قرن سوم هجری]] در [[مدینه]] و [[بغداد]] می‌زیستند<ref>الطبقات، ابن سعد، ج۳، ص۳۵۸ - ۳۵۹؛ النسب، ص ۲۷۳.</ref>.<ref>[[لطف‌الله خراسانی\|خراسانی]] و [[محمود گودرزی\|گودرزی]]، [[سهل بن حنیف انصاری (مقاله)\|مقاله «سهل بن حنیف انصاری»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۶ (کتاب)\|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۱۶.</ref>.

	== جستارهای وابسته ==		== جستارهای وابسته ==

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵

2022-07-31T07:38:39Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۱:۰۸
خط ۱:		خط ۱:
	~~{{امامت}}~~
	{{مدخل مرتبط		{{مدخل مرتبط
	\| موضوع مرتبط = سهل بن حنیف انصاری		\| موضوع مرتبط = سهل بن حنیف انصاری
خط ۱۷:		خط ۱۶:

	== جستارهای وابسته ==		== جستارهای وابسته ==
	{{~~مدخل‌~~ وابسته}}		{{مدخل وابسته}}
	* [[عباد بن حنیف]] (برادر)		* [[عباد بن حنیف]] (برادر)
	* [[عثمان بن حنیف]] (برادر)		* [[عثمان بن حنیف]] (برادر)

Hosein: جایگزینی متن - '== پرسش‌های وابسته == ==' به '=='

2022-06-01T15:14:43Z

جایگزینی متن - '== پرسش‌های وابسته == ==' به '=='

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱ ژوئن ۲۰۲۲، ساعت ۱۸:۴۴
خط ۱۵:		خط ۱۵:

	سهل در [[پیکار]] با [[قاسطین]] به [[نمایندگی]] از [[انصار]] نسبت به امیرمؤمنان{{ع}} [[اعلان]] [[وفاداری]] کرد <ref>وقعة الصفین، ص۹۳؛ الفتوح، ج۲، ص۵۴۰.</ref> و در آن [[نبرد]] [[فرمانده]] سواره [[نظام]] [[اهل]] بصره بود.<ref>وقعة الصفین، ص۲۰۸؛ المنتظم، ج۵، ص۱۱۸؛ الکامل، ج۳، ص۲۹۴.</ref> او در ماجرای [[حکمیت]]، [[مخالفان امام علی]]{{ع}} را به پذیرش [[رأی]] آن حضرت فراخواند.<ref>مسند احمد، ج ۳، ص ۴۸۵؛ صحیح مسلم؛ بشرح النووی، ج ۱۲، ص ۱۴۰؛ فتح الباری، ج ۱۳، ص ۷۵.</ref> نامه‌هایی از سوی امیرمؤمنان علی{{ع}} به وی نیز گزارش شده‌اند.<ref>انساب الاشراف، ج۳، ص۲۳؛ نهج البلاغه، نامه۷۰؛ مناقب آل ابی طالب، ج۲، ص۳۳۷.</ref> سرانجام، سهل پس از بازگشت از [[صفین]] در [[سال ۳۸ هجری]] در [[کوفه]] درگذشت <ref>الطبقات، خلیفه، ص۱۴۹؛ المستدرک، ج۳، ص۴۰۸.</ref> و علی{{ع}} او را در بُرد [[یمانی]] [[کفن]] کرد <ref>الکافی، ج۳، ص۱۴۹؛ تهذیب الاحکام، ج۱، ص۲۹۶؛ بحارالانوار، ج۲۲، ص۱۳۴.</ref> و با گفتن چند [[تکبیر]]،<ref>الکافی، ج۳، ص۱۸۶؛ المستدرک، ج۳، ص۴۰۸؛ تهذیب الاحکام، ج۳، ص۱۹۸.</ref> بر او [[نماز]] گزارد <ref>المنتظم، ج۵، ص۳۸؛ تهذیب الاسماء، ج۱، ص۳۳۴؛ العبر، ج۱، ص۴۴.</ref> و در [[مرگ]] او گریست.<ref> بحارالانوار، ج۷۸، ص۳۷۶.</ref> [[نسل]] [[سهل]] از فرزندانش سعد، [[عثمان]] و [[ابوامامه]] ادامه یافت و برخی از آنان تا [[قرن سوم هجری]] در [[مدینه]] و [[بغداد]] می‌زیستند<ref>الطبقات، ابن سعد، ج۳، ص۳۵۸ - ۳۵۹؛ النسب، ص ۲۷۳.</ref>.<ref>[[لطف‌الله خراسانی\|خراسانی]] و [[محمود گودرزی\|گودرزی]]، [[سهل بن حنیف انصاری (مقاله)\|مقاله «سهل بن حنیف انصاری»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۶ (کتاب)\|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۱۶.</ref>.		سهل در [[پیکار]] با [[قاسطین]] به [[نمایندگی]] از [[انصار]] نسبت به امیرمؤمنان{{ع}} [[اعلان]] [[وفاداری]] کرد <ref>وقعة الصفین، ص۹۳؛ الفتوح، ج۲، ص۵۴۰.</ref> و در آن [[نبرد]] [[فرمانده]] سواره [[نظام]] [[اهل]] بصره بود.<ref>وقعة الصفین، ص۲۰۸؛ المنتظم، ج۵، ص۱۱۸؛ الکامل، ج۳، ص۲۹۴.</ref> او در ماجرای [[حکمیت]]، [[مخالفان امام علی]]{{ع}} را به پذیرش [[رأی]] آن حضرت فراخواند.<ref>مسند احمد، ج ۳، ص ۴۸۵؛ صحیح مسلم؛ بشرح النووی، ج ۱۲، ص ۱۴۰؛ فتح الباری، ج ۱۳، ص ۷۵.</ref> نامه‌هایی از سوی امیرمؤمنان علی{{ع}} به وی نیز گزارش شده‌اند.<ref>انساب الاشراف، ج۳، ص۲۳؛ نهج البلاغه، نامه۷۰؛ مناقب آل ابی طالب، ج۲، ص۳۳۷.</ref> سرانجام، سهل پس از بازگشت از [[صفین]] در [[سال ۳۸ هجری]] در [[کوفه]] درگذشت <ref>الطبقات، خلیفه، ص۱۴۹؛ المستدرک، ج۳، ص۴۰۸.</ref> و علی{{ع}} او را در بُرد [[یمانی]] [[کفن]] کرد <ref>الکافی، ج۳، ص۱۴۹؛ تهذیب الاحکام، ج۱، ص۲۹۶؛ بحارالانوار، ج۲۲، ص۱۳۴.</ref> و با گفتن چند [[تکبیر]]،<ref>الکافی، ج۳، ص۱۸۶؛ المستدرک، ج۳، ص۴۰۸؛ تهذیب الاحکام، ج۳، ص۱۹۸.</ref> بر او [[نماز]] گزارد <ref>المنتظم، ج۵، ص۳۸؛ تهذیب الاسماء، ج۱، ص۳۳۴؛ العبر، ج۱، ص۴۴.</ref> و در [[مرگ]] او گریست.<ref> بحارالانوار، ج۷۸، ص۳۷۶.</ref> [[نسل]] [[سهل]] از فرزندانش سعد، [[عثمان]] و [[ابوامامه]] ادامه یافت و برخی از آنان تا [[قرن سوم هجری]] در [[مدینه]] و [[بغداد]] می‌زیستند<ref>الطبقات، ابن سعد، ج۳، ص۳۵۸ - ۳۵۹؛ النسب، ص ۲۷۳.</ref>.<ref>[[لطف‌الله خراسانی\|خراسانی]] و [[محمود گودرزی\|گودرزی]]، [[سهل بن حنیف انصاری (مقاله)\|مقاله «سهل بن حنیف انصاری»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۶ (کتاب)\|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۱۶.</ref>.

	~~== پرسش‌های وابسته ==~~

	== جستارهای وابسته ==		== جستارهای وابسته ==

Heydari: جایگزینی متن - '\(.)\[\[(.)\]\](.)\"\'\'\'(.)\'\'\'\"(.)\<\/div\>\n\(.)\<\/div\>\n\n' به '{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = $2 | عنوان مدخل = $4 | مداخل مرتبط = $6 | پرسش مرتبط = }} '

2022-06-01T07:05:03Z

جایگزینی متن - '\<div\sstyle\=\"background\-color\:\srgb$252\,\s252\,\s233$\;\stext\-align\:center\;\sfont\-size\:\s85\%\;\sfont\-weight\:\snormal\;\"\>(.*)\[\[(.*)\]\](.*)\"\'\'\'(.*)\'\'\'\"(.*)\<\/div\>\n\<div\sstyle\=\"background\-color\:\srgb$255\,\s245\,\s227$\;\stext\-align\:center\;\sfont\-size\:\s85\%\;\sfont\-weight\:\snormal\;\"\>(.*)\<\/div\>\n\n' به '{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = $2 | عنوان مدخل = $4 | مداخل مرتبط = $6 | پرسش مرتبط = }} '

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱ ژوئن ۲۰۲۲، ساعت ۱۰:۳۵
خط ۱:		خط ۱:
	{{امامت}}		{{امامت}}
	~~<div style~~=~~"background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">اين مدخل از زیرشاخه‌های بحث '''[[~~سهل بن حنیف انصاری~~]]''' است. "'''~~[[سهل بن حنیف انصاری]]~~'''" از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>~~		{{مدخل مرتبط
	~~<div style~~=~~"background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">~~[[سهل بن حنیف انصاری در قرآن]] - [[سهل بن حنیف انصاری در نهج البلاغه]] - [[سهل بن حنیف انصاری در تاریخ اسلامی]]~~</div>~~		\| موضوع مرتبط = سهل بن حنیف انصاری
			\| عنوان مدخل = [[سهل بن حنیف انصاری]]
			\| مداخل مرتبط = [[سهل بن حنیف انصاری در قرآن]] - [[سهل بن حنیف انصاری در نهج البلاغه]] - [[سهل بن حنیف انصاری در تاریخ اسلامی]]
			\| پرسش مرتبط =
			}}

	==مقدمه==		==مقدمه==

Wasity: جایگزینی متن - 'امامت جماعت' به 'امامت جماعت'

2022-05-08T06:43:04Z

جایگزینی متن - 'امامت جماعت' به 'امامت جماعت'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۸ مهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۰:۱۳
خط ۸:		خط ۸:
	بنابر [[نقل]] [[ابن عباس]]، [[آیه]] {{متن قرآن\|إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الَّذِينَ يُقَاتِلُونَ فِي سَبِيلِهِ صَفًّا كَأَنَّهُمْ بُنْيَانٌ مَرْصُوصٌ}}<ref>«بی‌گمان خداوند کسانی را دوست می‌دارد که در راه او صف زده کارزار می‌کنند چنان که گویی بنیادی به هم پیوسته (و استوار) اند» سوره صف، آیه ۴.</ref> درباره گروهی از جمله [[علی]]{{ع}} و [[سهل بن حنیف]] نازل شده است.<ref> تفسیر حبری، ص۳۲۱ - ۳۲۲؛ تفسیر فرات کوفی، ص۴۸۱؛ کنزالدقائق، ج۱۳، ص۲۲۱.</ref> [[خداوند]] در این آیه پیکارگران صف بسته در راهش را به بنایی [[استوار]] و آهنین [[تشبیه]] کرده و از [[دوستی خدا]] با آنان خبر می‌دهد. [[نیازمندی]] [[سهل]] و [[ابودجانه]] موجب برخورداری آن دو از [[غنایم]] [[بنی‌نضیر]] شد، در حالی که رسول خدا{{صل}}غنایم این [[غزوه]] را با [[مشورت]] [[انصار]] به [[مهاجران]] اختصاص داد.<ref> الطبقات، ابن سعد، ج۳، ص۳۵۹؛ المغازی، ج۱، ص۳۷۹؛ امتاع الاسماع، ج۱، ص۱۹۲.</ref>		بنابر [[نقل]] [[ابن عباس]]، [[آیه]] {{متن قرآن\|إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الَّذِينَ يُقَاتِلُونَ فِي سَبِيلِهِ صَفًّا كَأَنَّهُمْ بُنْيَانٌ مَرْصُوصٌ}}<ref>«بی‌گمان خداوند کسانی را دوست می‌دارد که در راه او صف زده کارزار می‌کنند چنان که گویی بنیادی به هم پیوسته (و استوار) اند» سوره صف، آیه ۴.</ref> درباره گروهی از جمله [[علی]]{{ع}} و [[سهل بن حنیف]] نازل شده است.<ref> تفسیر حبری، ص۳۲۱ - ۳۲۲؛ تفسیر فرات کوفی، ص۴۸۱؛ کنزالدقائق، ج۱۳، ص۲۲۱.</ref> [[خداوند]] در این آیه پیکارگران صف بسته در راهش را به بنایی [[استوار]] و آهنین [[تشبیه]] کرده و از [[دوستی خدا]] با آنان خبر می‌دهد. [[نیازمندی]] [[سهل]] و [[ابودجانه]] موجب برخورداری آن دو از [[غنایم]] [[بنی‌نضیر]] شد، در حالی که رسول خدا{{صل}}غنایم این [[غزوه]] را با [[مشورت]] [[انصار]] به [[مهاجران]] اختصاص داد.<ref> الطبقات، ابن سعد، ج۳، ص۳۵۹؛ المغازی، ج۱، ص۳۷۹؛ امتاع الاسماع، ج۱، ص۱۹۲.</ref>

	[[مفسران]] در [[تفسیر آیه]] {{متن قرآن\|وَمَا أَفَاءَ اللَّهُ عَلَى رَسُولِهِ مِنْهُمْ فَمَا أَوْجَفْتُمْ عَلَيْهِ مِنْ خَيْلٍ وَلَا رِكَابٍ وَلَكِنَّ اللَّهَ يُسَلِّطُ رُسُلَهُ عَلَى مَنْ يَشَاءُ وَاللَّهُ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ}}<ref>«و آنچه خداوند به پیامبرش از (دارایی) آنان (به غنیمت) بازگرداند چیزی نبود که شما برای (به دست آوردن) آن، اسبان و شترانی دوانده باشید ولی خداوند پیامبرانش را بر هر کس بخواهد چیره می‌گرداند و خداوند بر هر کاری تواناست» سوره حشر، آیه ۶.</ref> به این داستان پرداخته‌اند.<ref> مجمع البیان، ج۹، ص۳۹۱؛ البحر المحیط، ج۱۰، ص ۱۴۰.</ref> وی در سریه‌ای به [[فرماندهی]] [[علی بن ابی‌طالب]]{{ع}} ([[سال نهم هجری]]) که برای نابودی فُلس ([[بت]] [[قبیله طی]]) انجام شد، شرکت داشت.<ref>المغازی، ج۳، ص۹۸۴ - ۹۸۵؛ امتاع الاسماع، ج۲، ص ۴۶.</ref> روایاتی از سهل در [[منابع روایی اهل سنت]] نقل شده <ref>مسند احمد، ج۳، ص۸۵؛ صحیح البخاری، ج۴، ص۷۰؛ صحیح مسلم، ج۳، ص۱۱۶ - ۱۱۷.</ref> که شمار آنها را ۴۰ [[حدیث]] دانسته‌اند <ref> تهذیب الاسماء، ج ۱، ص ۳۳۳ - ۳۳۴؛ الاعلام، زرکلی، ج ۳، ص ۱۴۲.</ref> برخی روایاتِ [[فضایل امام علی]]{{ع}}، [[حدیث غدیر]]<ref> الطرائف، ص۱۴۰؛ مناقب آل ابی طالب، ج۲، ص۴۸۳؛ الغدیر، ج۱، ص۴۴ - ۴۵.</ref> و [[نکوهش]] [[خوارج]] از او نقل شده‌اند.<ref> مناقب الامام امیرالمؤنین{{ع}}، ج۲، ص۵۴۶؛ الخصال، ص۴۶۵؛ المصنف، ج۸، ص۷۲۹.</ref> [[راوی حدیث]] او فرزندانش، [[عبید بن سباق]]، [[عبدالرحمن بن ابی لیلی]] و [[ابووائل]] هستند.<ref>اسد الغابه، ج۲، ص۳۱۸؛ الاصابه، ج۳، ص۱۶۵.</ref>سهل از [[مخالفان]] [[خلافت ابوبکر]] بود و وی را نکوهش کرد.<ref>الخصال، ص۴۶۱؛ الاحتجاج، ج۱، ص۱۰۳؛ بحارالانوار، ج۲۸، ص۲۰۰، ۲۰۸، ۲۱۸.</ref> وی به هنگام محاصره [[عثمان]]، به [[دستور]] [[امیرمؤمنان علی]]{{ع}} عهده‌دار [[امامت~~]] [[~~جماعت]] [[مسجد النبی]] شد.<ref>تاریخ طبری، ج۴، ص۴۲۳؛ المنتظم، ج۵، ص۵۷؛ الکامل، ج۳، ص۱۸۷.</ref> [[سهل]] از [[اصحاب]] و [[شیعیان امیرمؤمنان]]{{ع}}بود؛<ref>البدء و التاریخ، ج۵، ص۱۱۹؛ الفوائد الرجالیه، ج۳، ص ۳۴ - ۳۵.</ref> همچنین همراه برادرش [[عثمان بن حنیف]] عضو [[شرطه الخمیس\|شُرطة الخمیس]] بود که [[امیرمؤمنان]]{{ع}} به آنها [[وعده]] [[بهشت]] داده بود.<ref> رجال کشی، ج۱، ص۱۶۱؛ جامع الرواة، ج۱، ص۳۹۲؛ الفوائد الرجالیه، ج۳، ص۳۵.</ref> سهل شخصیتی [[خردمند]]، [[دانا]]، مدیر <ref> الفوائد الرجالیه، ج۳، ص۳۴.</ref> و [[محبوب]] [[علی]]{{ع}} [[وصف]] شده<ref>نهج البلاغه، ج۴، ص۲۶، کلمه ۱۱۱.</ref> که آن [[حضرت]] با وی در برخی امور [[مشورت]] می‌کرد.<ref> الجمل، ص۱۶۲.</ref> وی در آغاز [[خلافت]] امیرمؤمنان{{ع}}از سوی آن حضرت به [[ولایت]] [[شام]] [[منصوب]] شد که مأموران [[معاویه]] در مسیر [[تبوک]] از ورود وی جلوگیری کردند.<ref> الاخبار الطوال، ص۱۴۱؛ تاریخ طبری، ج۴، ص۴۴۲؛ المنتظم، ج۵، ص۷۵.</ref> [[امام]]{{ع}}او را هنگامی که برای دفع [[فتنه]] جملی‌ها به سوی [[بصره]] حرکت کرد، به کارگزاری [[مدینه]] گماشت.		[[مفسران]] در [[تفسیر آیه]] {{متن قرآن\|وَمَا أَفَاءَ اللَّهُ عَلَى رَسُولِهِ مِنْهُمْ فَمَا أَوْجَفْتُمْ عَلَيْهِ مِنْ خَيْلٍ وَلَا رِكَابٍ وَلَكِنَّ اللَّهَ يُسَلِّطُ رُسُلَهُ عَلَى مَنْ يَشَاءُ وَاللَّهُ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ}}<ref>«و آنچه خداوند به پیامبرش از (دارایی) آنان (به غنیمت) بازگرداند چیزی نبود که شما برای (به دست آوردن) آن، اسبان و شترانی دوانده باشید ولی خداوند پیامبرانش را بر هر کس بخواهد چیره می‌گرداند و خداوند بر هر کاری تواناست» سوره حشر، آیه ۶.</ref> به این داستان پرداخته‌اند.<ref> مجمع البیان، ج۹، ص۳۹۱؛ البحر المحیط، ج۱۰، ص ۱۴۰.</ref> وی در سریه‌ای به [[فرماندهی]] [[علی بن ابی‌طالب]]{{ع}} ([[سال نهم هجری]]) که برای نابودی فُلس ([[بت]] [[قبیله طی]]) انجام شد، شرکت داشت.<ref>المغازی، ج۳، ص۹۸۴ - ۹۸۵؛ امتاع الاسماع، ج۲، ص ۴۶.</ref> روایاتی از سهل در [[منابع روایی اهل سنت]] نقل شده <ref>مسند احمد، ج۳، ص۸۵؛ صحیح البخاری، ج۴، ص۷۰؛ صحیح مسلم، ج۳، ص۱۱۶ - ۱۱۷.</ref> که شمار آنها را ۴۰ [[حدیث]] دانسته‌اند <ref> تهذیب الاسماء، ج ۱، ص ۳۳۳ - ۳۳۴؛ الاعلام، زرکلی، ج ۳، ص ۱۴۲.</ref> برخی روایاتِ [[فضایل امام علی]]{{ع}}، [[حدیث غدیر]]<ref> الطرائف، ص۱۴۰؛ مناقب آل ابی طالب، ج۲، ص۴۸۳؛ الغدیر، ج۱، ص۴۴ - ۴۵.</ref> و [[نکوهش]] [[خوارج]] از او نقل شده‌اند.<ref> مناقب الامام امیرالمؤنین{{ع}}، ج۲، ص۵۴۶؛ الخصال، ص۴۶۵؛ المصنف، ج۸، ص۷۲۹.</ref> [[راوی حدیث]] او فرزندانش، [[عبید بن سباق]]، [[عبدالرحمن بن ابی لیلی]] و [[ابووائل]] هستند.<ref>اسد الغابه، ج۲، ص۳۱۸؛ الاصابه، ج۳، ص۱۶۵.</ref>سهل از [[مخالفان]] [[خلافت ابوبکر]] بود و وی را نکوهش کرد.<ref>الخصال، ص۴۶۱؛ الاحتجاج، ج۱، ص۱۰۳؛ بحارالانوار، ج۲۸، ص۲۰۰، ۲۰۸، ۲۱۸.</ref> وی به هنگام محاصره [[عثمان]]، به [[دستور]] [[امیرمؤمنان علی]]{{ع}} عهده‌دار [[امامت جماعت]] [[مسجد النبی]] شد.<ref>تاریخ طبری، ج۴، ص۴۲۳؛ المنتظم، ج۵، ص۵۷؛ الکامل، ج۳، ص۱۸۷.</ref> [[سهل]] از [[اصحاب]] و [[شیعیان امیرمؤمنان]]{{ع}}بود؛<ref>البدء و التاریخ، ج۵، ص۱۱۹؛ الفوائد الرجالیه، ج۳، ص ۳۴ - ۳۵.</ref> همچنین همراه برادرش [[عثمان بن حنیف]] عضو [[شرطه الخمیس\|شُرطة الخمیس]] بود که [[امیرمؤمنان]]{{ع}} به آنها [[وعده]] [[بهشت]] داده بود.<ref> رجال کشی، ج۱، ص۱۶۱؛ جامع الرواة، ج۱، ص۳۹۲؛ الفوائد الرجالیه، ج۳، ص۳۵.</ref> سهل شخصیتی [[خردمند]]، [[دانا]]، مدیر <ref> الفوائد الرجالیه، ج۳، ص۳۴.</ref> و [[محبوب]] [[علی]]{{ع}} [[وصف]] شده<ref>نهج البلاغه، ج۴، ص۲۶، کلمه ۱۱۱.</ref> که آن [[حضرت]] با وی در برخی امور [[مشورت]] می‌کرد.<ref> الجمل، ص۱۶۲.</ref> وی در آغاز [[خلافت]] امیرمؤمنان{{ع}}از سوی آن حضرت به [[ولایت]] [[شام]] [[منصوب]] شد که مأموران [[معاویه]] در مسیر [[تبوک]] از ورود وی جلوگیری کردند.<ref> الاخبار الطوال، ص۱۴۱؛ تاریخ طبری، ج۴، ص۴۴۲؛ المنتظم، ج۵، ص۷۵.</ref> [[امام]]{{ع}}او را هنگامی که برای دفع [[فتنه]] جملی‌ها به سوی [[بصره]] حرکت کرد، به کارگزاری [[مدینه]] گماشت.

	سهل در [[پیکار]] با [[قاسطین]] به [[نمایندگی]] از [[انصار]] نسبت به امیرمؤمنان{{ع}} [[اعلان]] [[وفاداری]] کرد <ref>وقعة الصفین، ص۹۳؛ الفتوح، ج۲، ص۵۴۰.</ref> و در آن [[نبرد]] [[فرمانده]] سواره [[نظام]] [[اهل]] بصره بود.<ref>وقعة الصفین، ص۲۰۸؛ المنتظم، ج۵، ص۱۱۸؛ الکامل، ج۳، ص۲۹۴.</ref> او در ماجرای [[حکمیت]]، [[مخالفان امام علی]]{{ع}} را به پذیرش [[رأی]] آن حضرت فراخواند.<ref>مسند احمد، ج ۳، ص ۴۸۵؛ صحیح مسلم؛ بشرح النووی، ج ۱۲، ص ۱۴۰؛ فتح الباری، ج ۱۳، ص ۷۵.</ref> نامه‌هایی از سوی امیرمؤمنان علی{{ع}} به وی نیز گزارش شده‌اند.<ref>انساب الاشراف، ج۳، ص۲۳؛ نهج البلاغه، نامه۷۰؛ مناقب آل ابی طالب، ج۲، ص۳۳۷.</ref> سرانجام، سهل پس از بازگشت از [[صفین]] در [[سال ۳۸ هجری]] در [[کوفه]] درگذشت <ref>الطبقات، خلیفه، ص۱۴۹؛ المستدرک، ج۳، ص۴۰۸.</ref> و علی{{ع}} او را در بُرد [[یمانی]] [[کفن]] کرد <ref>الکافی، ج۳، ص۱۴۹؛ تهذیب الاحکام، ج۱، ص۲۹۶؛ بحارالانوار، ج۲۲، ص۱۳۴.</ref> و با گفتن چند [[تکبیر]]،<ref>الکافی، ج۳، ص۱۸۶؛ المستدرک، ج۳، ص۴۰۸؛ تهذیب الاحکام، ج۳، ص۱۹۸.</ref> بر او [[نماز]] گزارد <ref>المنتظم، ج۵، ص۳۸؛ تهذیب الاسماء، ج۱، ص۳۳۴؛ العبر، ج۱، ص۴۴.</ref> و در [[مرگ]] او گریست.<ref> بحارالانوار، ج۷۸، ص۳۷۶.</ref> [[نسل]] [[سهل]] از فرزندانش سعد، [[عثمان]] و [[ابوامامه]] ادامه یافت و برخی از آنان تا [[قرن سوم هجری]] در [[مدینه]] و [[بغداد]] می‌زیستند<ref>الطبقات، ابن سعد، ج۳، ص۳۵۸ - ۳۵۹؛ النسب، ص ۲۷۳.</ref>.<ref>[[لطف‌الله خراسانی\|خراسانی]] و [[محمود گودرزی\|گودرزی]]، [[سهل بن حنیف انصاری (مقاله)\|مقاله «سهل بن حنیف انصاری»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۶ (کتاب)\|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۱۶.</ref>.		سهل در [[پیکار]] با [[قاسطین]] به [[نمایندگی]] از [[انصار]] نسبت به امیرمؤمنان{{ع}} [[اعلان]] [[وفاداری]] کرد <ref>وقعة الصفین، ص۹۳؛ الفتوح، ج۲، ص۵۴۰.</ref> و در آن [[نبرد]] [[فرمانده]] سواره [[نظام]] [[اهل]] بصره بود.<ref>وقعة الصفین، ص۲۰۸؛ المنتظم، ج۵، ص۱۱۸؛ الکامل، ج۳، ص۲۹۴.</ref> او در ماجرای [[حکمیت]]، [[مخالفان امام علی]]{{ع}} را به پذیرش [[رأی]] آن حضرت فراخواند.<ref>مسند احمد، ج ۳، ص ۴۸۵؛ صحیح مسلم؛ بشرح النووی، ج ۱۲، ص ۱۴۰؛ فتح الباری، ج ۱۳، ص ۷۵.</ref> نامه‌هایی از سوی امیرمؤمنان علی{{ع}} به وی نیز گزارش شده‌اند.<ref>انساب الاشراف، ج۳، ص۲۳؛ نهج البلاغه، نامه۷۰؛ مناقب آل ابی طالب، ج۲، ص۳۳۷.</ref> سرانجام، سهل پس از بازگشت از [[صفین]] در [[سال ۳۸ هجری]] در [[کوفه]] درگذشت <ref>الطبقات، خلیفه، ص۱۴۹؛ المستدرک، ج۳، ص۴۰۸.</ref> و علی{{ع}} او را در بُرد [[یمانی]] [[کفن]] کرد <ref>الکافی، ج۳، ص۱۴۹؛ تهذیب الاحکام، ج۱، ص۲۹۶؛ بحارالانوار، ج۲۲، ص۱۳۴.</ref> و با گفتن چند [[تکبیر]]،<ref>الکافی، ج۳، ص۱۸۶؛ المستدرک، ج۳، ص۴۰۸؛ تهذیب الاحکام، ج۳، ص۱۹۸.</ref> بر او [[نماز]] گزارد <ref>المنتظم، ج۵، ص۳۸؛ تهذیب الاسماء، ج۱، ص۳۳۴؛ العبر، ج۱، ص۴۴.</ref> و در [[مرگ]] او گریست.<ref> بحارالانوار، ج۷۸، ص۳۷۶.</ref> [[نسل]] [[سهل]] از فرزندانش سعد، [[عثمان]] و [[ابوامامه]] ادامه یافت و برخی از آنان تا [[قرن سوم هجری]] در [[مدینه]] و [[بغداد]] می‌زیستند<ref>الطبقات، ابن سعد، ج۳، ص۳۵۸ - ۳۵۹؛ النسب، ص ۲۷۳.</ref>.<ref>[[لطف‌الله خراسانی\|خراسانی]] و [[محمود گودرزی\|گودرزی]]، [[سهل بن حنیف انصاری (مقاله)\|مقاله «سهل بن حنیف انصاری»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۶ (کتاب)\|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۱۶.</ref>.

Wasity: جایگزینی متن - 'ابومحمد' به 'ابومحمد'

2022-04-08T12:30:16Z

جایگزینی متن - 'ابومحمد' به 'ابومحمد'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۸ آوریل ۲۰۲۲، ساعت ۱۶:۰۰
خط ۴:		خط ۴:

	==مقدمه==		==مقدمه==
	[[سهل بن حنیف بن واهب بن عکیم]] از تیره [[بنی عمرو بن عوف]] از [[اوس]] <ref> السیرة النبویه، ج۲، ص۳۴۲؛ جمهرة انساب العرب، ص ۳۳۶؛ تهذیب الاسماء، ج۱، ص۳۳۳.</ref> و مکنّا به ابوسعد، ابوعبداللّه، ابوثابت، [[ابوسعید]]، [[ابوالولید]] و [[ابومحمد]] است.<ref> رجال الطوسی، ص۶۶؛ الاستیعاب، ج۲، ص۶۶۲؛ تهذیب الکمال، ج۱۲، ص۱۸۴.</ref> چهره وی [[نیکو]] [[وصف]] شده <ref> الآحاد و المثانی، ج۳، ص۴۵۵؛ اسد الغابه، ج۲، ص۳۱۸.</ref> و از انصارِ پیشتاز در [[اسلام]]<ref>الاصابه، ج۳، ص۱۶۶؛ الاعلام، زرکلی، ج۳، ص۱۴۲.</ref> و از [[نقبای دوازده‌گانه]] دانسته شده است که در [[پیمان عقبه]] دوم از سوی [[پیامبر]]{{صل}} [[برگزیده]] شدند.<ref> بحارالانوار، ج۷۸، ص۳۷۶.</ref> وی پس از [[مسلمان]] شدن، شبانه بت‌های قومش را [[شکست]] و از این رو [[امیرمؤمنان علی]]{{ع}} همواره از وی [[تجلیل]] می‌کرد.<ref> الکامل، ج۲، ص۱۰۷؛ اعیان الشیعه، ج۷، ص۳۲۱؛ الاعلام من الصحابه، ج۱۰، ص۴۳ - ۴۵.</ref> در ماجرای [[پیمان]] [[مؤاخات]] ([[برادری]])، برخی از برادری میان [[سهل]] و [[عبداللّه بن مسعود]] [[سخن]] گفته‌اند؛<ref> سبل الهدی، ج۳، ص۳۶۵.</ref> اما بنا به [[نقلی]] که [[سند]] آن [[ضعیف]]، مخدوش و مردود دانسته شده،<ref> البدایه و النهایه، ج۷، ص۲۲۳؛ اعیان الشیعه، ج۷، ص ۳۲۱.</ref> پیامبر{{صل}} میان او و [[علی]]{{ع}} [[پیمان برادری]] بست.<ref>الطبقات، ابن سعد، ج۳، ص۳۵۹؛ المحبر، ص۷۱؛ البدایه و النهایه، ج۷، ص۲۲۳.</ref> این در حالی است که بسیاری از [[اهل سنت]]<ref> سنن الترمذی، ج۵، ص۳۰۰؛ نظم درر السمطین، ص۹۴ - ۹۵؛ کنزالعمال، ج۹، ص۱۶۷، ۱۷۰؛ ج۱۳، ص۱۰۶.</ref> پیمان برادری [[رسول خدا]]{{صل}} با [[امیرمؤمنان علی]]{{ع}} را از متواترات و مسلّمات [[قطعی]] دانسته‌اند.<ref> اعلام الوری، ج۱، ص۳۶۳؛ الغدیر، ج۳، ص۱۱۳ - ۱۱۴.</ref> سهل در [[بدر]]، [[اُحُد]] و [[خندق]] و دیگر غزوه‌های رسول خدا{{صل}} حضور داشت.<ref> الطبقات، ابن سعد، ج۳، ص۳۵۹؛ الاستیعاب، ج۲، ص ۶۶۲؛ المستدرک، ج۳، ص۴۰۸.</ref> وی را از پایداران در [[احد]] دانسته‌اند که تا پای [[جان]] از پیامبر{{صل}} [[دفاع]] کرد و آن [[حضرت]] [[پایداری]] او را ستود.<ref> المغازی، ج۱، ص۲۴۰، ۲۴۹؛ تاریخ طبری، ج۲، ص ۵۳۳.</ref> رسول خدا [[تیراندازی]] وی را ستود و فرمود تا برای [[رویارویی]] با [[دشمن]] برای او تیر فراهم کنند.<ref> المغازی، ج۱، ص۲۵۳، ۲۴۰؛ انساب الاشراف، ج۱، ص۳۸۹ - ۳۹۰.</ref>		[[سهل بن حنیف بن واهب بن عکیم]] از تیره [[بنی عمرو بن عوف]] از [[اوس]] <ref> السیرة النبویه، ج۲، ص۳۴۲؛ جمهرة انساب العرب، ص ۳۳۶؛ تهذیب الاسماء، ج۱، ص۳۳۳.</ref> و مکنّا به ابوسعد، ابوعبداللّه، ابوثابت، [[ابوسعید]]، [[ابوالولید]] و ابومحمد است.<ref> رجال الطوسی، ص۶۶؛ الاستیعاب، ج۲، ص۶۶۲؛ تهذیب الکمال، ج۱۲، ص۱۸۴.</ref> چهره وی [[نیکو]] [[وصف]] شده <ref> الآحاد و المثانی، ج۳، ص۴۵۵؛ اسد الغابه، ج۲، ص۳۱۸.</ref> و از انصارِ پیشتاز در [[اسلام]]<ref>الاصابه، ج۳، ص۱۶۶؛ الاعلام، زرکلی، ج۳، ص۱۴۲.</ref> و از [[نقبای دوازده‌گانه]] دانسته شده است که در [[پیمان عقبه]] دوم از سوی [[پیامبر]]{{صل}} [[برگزیده]] شدند.<ref> بحارالانوار، ج۷۸، ص۳۷۶.</ref> وی پس از [[مسلمان]] شدن، شبانه بت‌های قومش را [[شکست]] و از این رو [[امیرمؤمنان علی]]{{ع}} همواره از وی [[تجلیل]] می‌کرد.<ref> الکامل، ج۲، ص۱۰۷؛ اعیان الشیعه، ج۷، ص۳۲۱؛ الاعلام من الصحابه، ج۱۰، ص۴۳ - ۴۵.</ref> در ماجرای [[پیمان]] [[مؤاخات]] ([[برادری]])، برخی از برادری میان [[سهل]] و [[عبداللّه بن مسعود]] [[سخن]] گفته‌اند؛<ref> سبل الهدی، ج۳، ص۳۶۵.</ref> اما بنا به [[نقلی]] که [[سند]] آن [[ضعیف]]، مخدوش و مردود دانسته شده،<ref> البدایه و النهایه، ج۷، ص۲۲۳؛ اعیان الشیعه، ج۷، ص ۳۲۱.</ref> پیامبر{{صل}} میان او و [[علی]]{{ع}} [[پیمان برادری]] بست.<ref>الطبقات، ابن سعد، ج۳، ص۳۵۹؛ المحبر، ص۷۱؛ البدایه و النهایه، ج۷، ص۲۲۳.</ref> این در حالی است که بسیاری از [[اهل سنت]]<ref> سنن الترمذی، ج۵، ص۳۰۰؛ نظم درر السمطین، ص۹۴ - ۹۵؛ کنزالعمال، ج۹، ص۱۶۷، ۱۷۰؛ ج۱۳، ص۱۰۶.</ref> پیمان برادری [[رسول خدا]]{{صل}} با [[امیرمؤمنان علی]]{{ع}} را از متواترات و مسلّمات [[قطعی]] دانسته‌اند.<ref> اعلام الوری، ج۱، ص۳۶۳؛ الغدیر، ج۳، ص۱۱۳ - ۱۱۴.</ref> سهل در [[بدر]]، [[اُحُد]] و [[خندق]] و دیگر غزوه‌های رسول خدا{{صل}} حضور داشت.<ref> الطبقات، ابن سعد، ج۳، ص۳۵۹؛ الاستیعاب، ج۲، ص ۶۶۲؛ المستدرک، ج۳، ص۴۰۸.</ref> وی را از پایداران در [[احد]] دانسته‌اند که تا پای [[جان]] از پیامبر{{صل}} [[دفاع]] کرد و آن [[حضرت]] [[پایداری]] او را ستود.<ref> المغازی، ج۱، ص۲۴۰، ۲۴۹؛ تاریخ طبری، ج۲، ص ۵۳۳.</ref> رسول خدا [[تیراندازی]] وی را ستود و فرمود تا برای [[رویارویی]] با [[دشمن]] برای او تیر فراهم کنند.<ref> المغازی، ج۱، ص۲۵۳، ۲۴۰؛ انساب الاشراف، ج۱، ص۳۸۹ - ۳۹۰.</ref>

	بنابر [[نقل]] [[ابن عباس]]، [[آیه]] {{متن قرآن\|إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الَّذِينَ يُقَاتِلُونَ فِي سَبِيلِهِ صَفًّا كَأَنَّهُمْ بُنْيَانٌ مَرْصُوصٌ}}<ref>«بی‌گمان خداوند کسانی را دوست می‌دارد که در راه او صف زده کارزار می‌کنند چنان که گویی بنیادی به هم پیوسته (و استوار) اند» سوره صف، آیه ۴.</ref> درباره گروهی از جمله [[علی]]{{ع}} و [[سهل بن حنیف]] نازل شده است.<ref> تفسیر حبری، ص۳۲۱ - ۳۲۲؛ تفسیر فرات کوفی، ص۴۸۱؛ کنزالدقائق، ج۱۳، ص۲۲۱.</ref> [[خداوند]] در این آیه پیکارگران صف بسته در راهش را به بنایی [[استوار]] و آهنین [[تشبیه]] کرده و از [[دوستی خدا]] با آنان خبر می‌دهد. [[نیازمندی]] [[سهل]] و [[ابودجانه]] موجب برخورداری آن دو از [[غنایم]] [[بنی‌نضیر]] شد، در حالی که رسول خدا{{صل}}غنایم این [[غزوه]] را با [[مشورت]] [[انصار]] به [[مهاجران]] اختصاص داد.<ref> الطبقات، ابن سعد، ج۳، ص۳۵۹؛ المغازی، ج۱، ص۳۷۹؛ امتاع الاسماع، ج۱، ص۱۹۲.</ref>		بنابر [[نقل]] [[ابن عباس]]، [[آیه]] {{متن قرآن\|إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الَّذِينَ يُقَاتِلُونَ فِي سَبِيلِهِ صَفًّا كَأَنَّهُمْ بُنْيَانٌ مَرْصُوصٌ}}<ref>«بی‌گمان خداوند کسانی را دوست می‌دارد که در راه او صف زده کارزار می‌کنند چنان که گویی بنیادی به هم پیوسته (و استوار) اند» سوره صف، آیه ۴.</ref> درباره گروهی از جمله [[علی]]{{ع}} و [[سهل بن حنیف]] نازل شده است.<ref> تفسیر حبری، ص۳۲۱ - ۳۲۲؛ تفسیر فرات کوفی، ص۴۸۱؛ کنزالدقائق، ج۱۳، ص۲۲۱.</ref> [[خداوند]] در این آیه پیکارگران صف بسته در راهش را به بنایی [[استوار]] و آهنین [[تشبیه]] کرده و از [[دوستی خدا]] با آنان خبر می‌دهد. [[نیازمندی]] [[سهل]] و [[ابودجانه]] موجب برخورداری آن دو از [[غنایم]] [[بنی‌نضیر]] شد، در حالی که رسول خدا{{صل}}غنایم این [[غزوه]] را با [[مشورت]] [[انصار]] به [[مهاجران]] اختصاص داد.<ref> الطبقات، ابن سعد، ج۳، ص۳۵۹؛ المغازی، ج۱، ص۳۷۹؛ امتاع الاسماع، ج۱، ص۱۹۲.</ref>

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۸ مهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۰:۱۳
خط ۸:		خط ۸:
	بنابر [[نقل]] [[ابن عباس]]، [[آیه]] {{متن قرآن\|إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الَّذِينَ يُقَاتِلُونَ فِي سَبِيلِهِ صَفًّا كَأَنَّهُمْ بُنْيَانٌ مَرْصُوصٌ}}<ref>«بی‌گمان خداوند کسانی را دوست می‌دارد که در راه او صف زده کارزار می‌کنند چنان که گویی بنیادی به هم پیوسته (و استوار) اند» سوره صف، آیه ۴.</ref> درباره گروهی از جمله [[علی]]{{ع}} و [[سهل بن حنیف]] نازل شده است.<ref> تفسیر حبری، ص۳۲۱ - ۳۲۲؛ تفسیر فرات کوفی، ص۴۸۱؛ کنزالدقائق، ج۱۳، ص۲۲۱.</ref> [[خداوند]] در این آیه پیکارگران صف بسته در راهش را به بنایی [[استوار]] و آهنین [[تشبیه]] کرده و از [[دوستی خدا]] با آنان خبر می‌دهد. [[نیازمندی]] [[سهل]] و [[ابودجانه]] موجب برخورداری آن دو از [[غنایم]] [[بنی‌نضیر]] شد، در حالی که رسول خدا{{صل}}غنایم این [[غزوه]] را با [[مشورت]] [[انصار]] به [[مهاجران]] اختصاص داد.<ref> الطبقات، ابن سعد، ج۳، ص۳۵۹؛ المغازی، ج۱، ص۳۷۹؛ امتاع الاسماع، ج۱، ص۱۹۲.</ref>		بنابر [[نقل]] [[ابن عباس]]، [[آیه]] {{متن قرآن\|إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الَّذِينَ يُقَاتِلُونَ فِي سَبِيلِهِ صَفًّا كَأَنَّهُمْ بُنْيَانٌ مَرْصُوصٌ}}<ref>«بی‌گمان خداوند کسانی را دوست می‌دارد که در راه او صف زده کارزار می‌کنند چنان که گویی بنیادی به هم پیوسته (و استوار) اند» سوره صف، آیه ۴.</ref> درباره گروهی از جمله [[علی]]{{ع}} و [[سهل بن حنیف]] نازل شده است.<ref> تفسیر حبری، ص۳۲۱ - ۳۲۲؛ تفسیر فرات کوفی، ص۴۸۱؛ کنزالدقائق، ج۱۳، ص۲۲۱.</ref> [[خداوند]] در این آیه پیکارگران صف بسته در راهش را به بنایی [[استوار]] و آهنین [[تشبیه]] کرده و از [[دوستی خدا]] با آنان خبر می‌دهد. [[نیازمندی]] [[سهل]] و [[ابودجانه]] موجب برخورداری آن دو از [[غنایم]] [[بنی‌نضیر]] شد، در حالی که رسول خدا{{صل}}غنایم این [[غزوه]] را با [[مشورت]] [[انصار]] به [[مهاجران]] اختصاص داد.<ref> الطبقات، ابن سعد، ج۳، ص۳۵۹؛ المغازی، ج۱، ص۳۷۹؛ امتاع الاسماع، ج۱، ص۱۹۲.</ref>

	[[مفسران]] در [[تفسیر آیه]] {{متن قرآن\|وَمَا أَفَاءَ اللَّهُ عَلَى رَسُولِهِ مِنْهُمْ فَمَا أَوْجَفْتُمْ عَلَيْهِ مِنْ خَيْلٍ وَلَا رِكَابٍ وَلَكِنَّ اللَّهَ يُسَلِّطُ رُسُلَهُ عَلَى مَنْ يَشَاءُ وَاللَّهُ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ}}<ref>«و آنچه خداوند به پیامبرش از (دارایی) آنان (به غنیمت) بازگرداند چیزی نبود که شما برای (به دست آوردن) آن، اسبان و شترانی دوانده باشید ولی خداوند پیامبرانش را بر هر کس بخواهد چیره می‌گرداند و خداوند بر هر کاری تواناست» سوره حشر، آیه ۶.</ref> به این داستان پرداخته‌اند.<ref> مجمع البیان، ج۹، ص۳۹۱؛ البحر المحیط، ج۱۰، ص ۱۴۰.</ref> وی در سریه‌ای به [[فرماندهی]] [[علی بن ابی‌طالب]]{{ع}} ([[سال نهم هجری]]) که برای نابودی فُلس ([[بت]] [[قبیله طی]]) انجام شد، شرکت داشت.<ref>المغازی، ج۳، ص۹۸۴ - ۹۸۵؛ امتاع الاسماع، ج۲، ص ۴۶.</ref> روایاتی از سهل در [[منابع روایی اهل سنت]] نقل شده <ref>مسند احمد، ج۳، ص۸۵؛ صحیح البخاری، ج۴، ص۷۰؛ صحیح مسلم، ج۳، ص۱۱۶ - ۱۱۷.</ref> که شمار آنها را ۴۰ [[حدیث]] دانسته‌اند <ref> تهذیب الاسماء، ج ۱، ص ۳۳۳ - ۳۳۴؛ الاعلام، زرکلی، ج ۳، ص ۱۴۲.</ref> برخی روایاتِ [[فضایل امام علی]]{{ع}}، [[حدیث غدیر]]<ref> الطرائف، ص۱۴۰؛ مناقب آل ابی طالب، ج۲، ص۴۸۳؛ الغدیر، ج۱، ص۴۴ - ۴۵.</ref> و [[نکوهش]] [[خوارج]] از او نقل شده‌اند.<ref> مناقب الامام امیرالمؤنین{{ع}}، ج۲، ص۵۴۶؛ الخصال، ص۴۶۵؛ المصنف، ج۸، ص۷۲۹.</ref> [[راوی حدیث]] او فرزندانش، [[عبید بن سباق]]، [[عبدالرحمن بن ابی لیلی]] و [[ابووائل]] هستند.<ref>اسد الغابه، ج۲، ص۳۱۸؛ الاصابه، ج۳، ص۱۶۵.</ref>سهل از [[مخالفان]] [[خلافت ابوبکر]] بود و وی را نکوهش کرد.<ref>الخصال، ص۴۶۱؛ الاحتجاج، ج۱، ص۱۰۳؛ بحارالانوار، ج۲۸، ص۲۰۰، ۲۰۸، ۲۱۸.</ref> وی به هنگام محاصره [[عثمان]]، به [[دستور]] [[امیرمؤمنان علی]]{{ع}} عهده‌دار [[امامت~~]] [[~~جماعت]] [[مسجد النبی]] شد.<ref>تاریخ طبری، ج۴، ص۴۲۳؛ المنتظم، ج۵، ص۵۷؛ الکامل، ج۳، ص۱۸۷.</ref> [[سهل]] از [[اصحاب]] و [[شیعیان امیرمؤمنان]]{{ع}}بود؛<ref>البدء و التاریخ، ج۵، ص۱۱۹؛ الفوائد الرجالیه، ج۳، ص ۳۴ - ۳۵.</ref> همچنین همراه برادرش [[عثمان بن حنیف]] عضو [[شرطه الخمیس\|شُرطة الخمیس]] بود که [[امیرمؤمنان]]{{ع}} به آنها [[وعده]] [[بهشت]] داده بود.<ref> رجال کشی، ج۱، ص۱۶۱؛ جامع الرواة، ج۱، ص۳۹۲؛ الفوائد الرجالیه، ج۳، ص۳۵.</ref> سهل شخصیتی [[خردمند]]، [[دانا]]، مدیر <ref> الفوائد الرجالیه، ج۳، ص۳۴.</ref> و [[محبوب]] [[علی]]{{ع}} [[وصف]] شده<ref>نهج البلاغه، ج۴، ص۲۶، کلمه ۱۱۱.</ref> که آن [[حضرت]] با وی در برخی امور [[مشورت]] می‌کرد.<ref> الجمل، ص۱۶۲.</ref> وی در آغاز [[خلافت]] امیرمؤمنان{{ع}}از سوی آن حضرت به [[ولایت]] [[شام]] [[منصوب]] شد که مأموران [[معاویه]] در مسیر [[تبوک]] از ورود وی جلوگیری کردند.<ref> الاخبار الطوال، ص۱۴۱؛ تاریخ طبری، ج۴، ص۴۴۲؛ المنتظم، ج۵، ص۷۵.</ref> [[امام]]{{ع}}او را هنگامی که برای دفع [[فتنه]] جملی‌ها به سوی [[بصره]] حرکت کرد، به کارگزاری [[مدینه]] گماشت.		[[مفسران]] در [[تفسیر آیه]] {{متن قرآن\|وَمَا أَفَاءَ اللَّهُ عَلَى رَسُولِهِ مِنْهُمْ فَمَا أَوْجَفْتُمْ عَلَيْهِ مِنْ خَيْلٍ وَلَا رِكَابٍ وَلَكِنَّ اللَّهَ يُسَلِّطُ رُسُلَهُ عَلَى مَنْ يَشَاءُ وَاللَّهُ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ}}<ref>«و آنچه خداوند به پیامبرش از (دارایی) آنان (به غنیمت) بازگرداند چیزی نبود که شما برای (به دست آوردن) آن، اسبان و شترانی دوانده باشید ولی خداوند پیامبرانش را بر هر کس بخواهد چیره می‌گرداند و خداوند بر هر کاری تواناست» سوره حشر، آیه ۶.</ref> به این داستان پرداخته‌اند.<ref> مجمع البیان، ج۹، ص۳۹۱؛ البحر المحیط، ج۱۰، ص ۱۴۰.</ref> وی در سریه‌ای به [[فرماندهی]] [[علی بن ابی‌طالب]]{{ع}} ([[سال نهم هجری]]) که برای نابودی فُلس ([[بت]] [[قبیله طی]]) انجام شد، شرکت داشت.<ref>المغازی، ج۳، ص۹۸۴ - ۹۸۵؛ امتاع الاسماع، ج۲، ص ۴۶.</ref> روایاتی از سهل در [[منابع روایی اهل سنت]] نقل شده <ref>مسند احمد، ج۳، ص۸۵؛ صحیح البخاری، ج۴، ص۷۰؛ صحیح مسلم، ج۳، ص۱۱۶ - ۱۱۷.</ref> که شمار آنها را ۴۰ [[حدیث]] دانسته‌اند <ref> تهذیب الاسماء، ج ۱، ص ۳۳۳ - ۳۳۴؛ الاعلام، زرکلی، ج ۳، ص ۱۴۲.</ref> برخی روایاتِ [[فضایل امام علی]]{{ع}}، [[حدیث غدیر]]<ref> الطرائف، ص۱۴۰؛ مناقب آل ابی طالب، ج۲، ص۴۸۳؛ الغدیر، ج۱، ص۴۴ - ۴۵.</ref> و [[نکوهش]] [[خوارج]] از او نقل شده‌اند.<ref> مناقب الامام امیرالمؤنین{{ع}}، ج۲، ص۵۴۶؛ الخصال، ص۴۶۵؛ المصنف، ج۸، ص۷۲۹.</ref> [[راوی حدیث]] او فرزندانش، [[عبید بن سباق]]، [[عبدالرحمن بن ابی لیلی]] و [[ابووائل]] هستند.<ref>اسد الغابه، ج۲، ص۳۱۸؛ الاصابه، ج۳، ص۱۶۵.</ref>سهل از [[مخالفان]] [[خلافت ابوبکر]] بود و وی را نکوهش کرد.<ref>الخصال، ص۴۶۱؛ الاحتجاج، ج۱، ص۱۰۳؛ بحارالانوار، ج۲۸، ص۲۰۰، ۲۰۸، ۲۱۸.</ref> وی به هنگام محاصره [[عثمان]]، به [[دستور]] [[امیرمؤمنان علی]]{{ع}} عهده‌دار [[امامت جماعت]] [[مسجد النبی]] شد.<ref>تاریخ طبری، ج۴، ص۴۲۳؛ المنتظم، ج۵، ص۵۷؛ الکامل، ج۳، ص۱۸۷.</ref> [[سهل]] از [[اصحاب]] و [[شیعیان امیرمؤمنان]]{{ع}}بود؛<ref>البدء و التاریخ، ج۵، ص۱۱۹؛ الفوائد الرجالیه، ج۳، ص ۳۴ - ۳۵.</ref> همچنین همراه برادرش [[عثمان بن حنیف]] عضو [[شرطه الخمیس\|شُرطة الخمیس]] بود که [[امیرمؤمنان]]{{ع}} به آنها [[وعده]] [[بهشت]] داده بود.<ref> رجال کشی، ج۱، ص۱۶۱؛ جامع الرواة، ج۱، ص۳۹۲؛ الفوائد الرجالیه، ج۳، ص۳۵.</ref> سهل شخصیتی [[خردمند]]، [[دانا]]، مدیر <ref> الفوائد الرجالیه، ج۳، ص۳۴.</ref> و [[محبوب]] [[علی]]{{ع}} [[وصف]] شده<ref>نهج البلاغه، ج۴، ص۲۶، کلمه ۱۱۱.</ref> که آن [[حضرت]] با وی در برخی امور [[مشورت]] می‌کرد.<ref> الجمل، ص۱۶۲.</ref> وی در آغاز [[خلافت]] امیرمؤمنان{{ع}}از سوی آن حضرت به [[ولایت]] [[شام]] [[منصوب]] شد که مأموران [[معاویه]] در مسیر [[تبوک]] از ورود وی جلوگیری کردند.<ref> الاخبار الطوال، ص۱۴۱؛ تاریخ طبری، ج۴، ص۴۴۲؛ المنتظم، ج۵، ص۷۵.</ref> [[امام]]{{ع}}او را هنگامی که برای دفع [[فتنه]] جملی‌ها به سوی [[بصره]] حرکت کرد، به کارگزاری [[مدینه]] گماشت.

	سهل در [[پیکار]] با [[قاسطین]] به [[نمایندگی]] از [[انصار]] نسبت به امیرمؤمنان{{ع}} [[اعلان]] [[وفاداری]] کرد <ref>وقعة الصفین، ص۹۳؛ الفتوح، ج۲، ص۵۴۰.</ref> و در آن [[نبرد]] [[فرمانده]] سواره [[نظام]] [[اهل]] بصره بود.<ref>وقعة الصفین، ص۲۰۸؛ المنتظم، ج۵، ص۱۱۸؛ الکامل، ج۳، ص۲۹۴.</ref> او در ماجرای [[حکمیت]]، [[مخالفان امام علی]]{{ع}} را به پذیرش [[رأی]] آن حضرت فراخواند.<ref>مسند احمد، ج ۳، ص ۴۸۵؛ صحیح مسلم؛ بشرح النووی، ج ۱۲، ص ۱۴۰؛ فتح الباری، ج ۱۳، ص ۷۵.</ref> نامه‌هایی از سوی امیرمؤمنان علی{{ع}} به وی نیز گزارش شده‌اند.<ref>انساب الاشراف، ج۳، ص۲۳؛ نهج البلاغه، نامه۷۰؛ مناقب آل ابی طالب، ج۲، ص۳۳۷.</ref> سرانجام، سهل پس از بازگشت از [[صفین]] در [[سال ۳۸ هجری]] در [[کوفه]] درگذشت <ref>الطبقات، خلیفه، ص۱۴۹؛ المستدرک، ج۳، ص۴۰۸.</ref> و علی{{ع}} او را در بُرد [[یمانی]] [[کفن]] کرد <ref>الکافی، ج۳، ص۱۴۹؛ تهذیب الاحکام، ج۱، ص۲۹۶؛ بحارالانوار، ج۲۲، ص۱۳۴.</ref> و با گفتن چند [[تکبیر]]،<ref>الکافی، ج۳، ص۱۸۶؛ المستدرک، ج۳، ص۴۰۸؛ تهذیب الاحکام، ج۳، ص۱۹۸.</ref> بر او [[نماز]] گزارد <ref>المنتظم، ج۵، ص۳۸؛ تهذیب الاسماء، ج۱، ص۳۳۴؛ العبر، ج۱، ص۴۴.</ref> و در [[مرگ]] او گریست.<ref> بحارالانوار، ج۷۸، ص۳۷۶.</ref> [[نسل]] [[سهل]] از فرزندانش سعد، [[عثمان]] و [[ابوامامه]] ادامه یافت و برخی از آنان تا [[قرن سوم هجری]] در [[مدینه]] و [[بغداد]] می‌زیستند<ref>الطبقات، ابن سعد، ج۳، ص۳۵۸ - ۳۵۹؛ النسب، ص ۲۷۳.</ref>.<ref>[[لطف‌الله خراسانی\|خراسانی]] و [[محمود گودرزی\|گودرزی]]، [[سهل بن حنیف انصاری (مقاله)\|مقاله «سهل بن حنیف انصاری»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۶ (کتاب)\|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۱۶.</ref>.		سهل در [[پیکار]] با [[قاسطین]] به [[نمایندگی]] از [[انصار]] نسبت به امیرمؤمنان{{ع}} [[اعلان]] [[وفاداری]] کرد <ref>وقعة الصفین، ص۹۳؛ الفتوح، ج۲، ص۵۴۰.</ref> و در آن [[نبرد]] [[فرمانده]] سواره [[نظام]] [[اهل]] بصره بود.<ref>وقعة الصفین، ص۲۰۸؛ المنتظم، ج۵، ص۱۱۸؛ الکامل، ج۳، ص۲۹۴.</ref> او در ماجرای [[حکمیت]]، [[مخالفان امام علی]]{{ع}} را به پذیرش [[رأی]] آن حضرت فراخواند.<ref>مسند احمد، ج ۳، ص ۴۸۵؛ صحیح مسلم؛ بشرح النووی، ج ۱۲، ص ۱۴۰؛ فتح الباری، ج ۱۳، ص ۷۵.</ref> نامه‌هایی از سوی امیرمؤمنان علی{{ع}} به وی نیز گزارش شده‌اند.<ref>انساب الاشراف، ج۳، ص۲۳؛ نهج البلاغه، نامه۷۰؛ مناقب آل ابی طالب، ج۲، ص۳۳۷.</ref> سرانجام، سهل پس از بازگشت از [[صفین]] در [[سال ۳۸ هجری]] در [[کوفه]] درگذشت <ref>الطبقات، خلیفه، ص۱۴۹؛ المستدرک، ج۳، ص۴۰۸.</ref> و علی{{ع}} او را در بُرد [[یمانی]] [[کفن]] کرد <ref>الکافی، ج۳، ص۱۴۹؛ تهذیب الاحکام، ج۱، ص۲۹۶؛ بحارالانوار، ج۲۲، ص۱۳۴.</ref> و با گفتن چند [[تکبیر]]،<ref>الکافی، ج۳، ص۱۸۶؛ المستدرک، ج۳، ص۴۰۸؛ تهذیب الاحکام، ج۳، ص۱۹۸.</ref> بر او [[نماز]] گزارد <ref>المنتظم، ج۵، ص۳۸؛ تهذیب الاسماء، ج۱، ص۳۳۴؛ العبر، ج۱، ص۴۴.</ref> و در [[مرگ]] او گریست.<ref> بحارالانوار، ج۷۸، ص۳۷۶.</ref> [[نسل]] [[سهل]] از فرزندانش سعد، [[عثمان]] و [[ابوامامه]] ادامه یافت و برخی از آنان تا [[قرن سوم هجری]] در [[مدینه]] و [[بغداد]] می‌زیستند<ref>الطبقات، ابن سعد، ج۳، ص۳۵۸ - ۳۵۹؛ النسب، ص ۲۷۳.</ref>.<ref>[[لطف‌الله خراسانی\|خراسانی]] و [[محمود گودرزی\|گودرزی]]، [[سهل بن حنیف انصاری (مقاله)\|مقاله «سهل بن حنیف انصاری»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۶ (کتاب)\|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۱۶.</ref>.