Msadeq: صفحه‌ای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط| موضوع مرتبط = سواع| عنوان مدخل = سواع| مداخل مرتبط = سواع در قرآن| پرسش مرتبط =}} ==مقدمه== برخی واژه سواع را در اصل «شُووَع» عبری و به معنای بزرگ و شریف می‌دانند.التحقیق، ج۵، ص۲۶۶، «سوع». قرآن کریم تنها یک بار و آن هم د...» ایجاد کرد

2023-11-23T06:17:11Z

صفحه‌ای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط| موضوع مرتبط = سواع| عنوان مدخل = سواع| مداخل مرتبط = سواع در قرآن| پرسش مرتبط =}} ==مقدمه== برخی واژه سواع را در اصل «شُووَع» عبری و به معنای بزرگ و شریف می‌دانند.<ref>التحقیق، ج۵، ص۲۶۶، «سوع».</ref> قرآن کریم تنها یک بار و آن هم د...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

{{مدخل مرتبط| موضوع مرتبط = سواع| عنوان مدخل = سواع| مداخل مرتبط = [[سواع در قرآن]]| پرسش مرتبط =}}
==مقدمه==
برخی واژه [[سواع]] را در اصل «شُووَع» [[عبری]] و به معنای بزرگ و [[شریف]] می‌دانند.<ref>التحقیق، ج۵، ص۲۶۶، «سوع».</ref> [[قرآن کریم]] تنها یک بار و آن هم در شمار بتان [[قوم نوح]]{{ع}} از سواع نام برده است. {{متن قرآن|وَقَالُوا لَا تَذَرُنَّ آلِهَتَكُمْ وَلَا تَذَرُنَّ وَدًّا وَلَا سُوَاعًا وَلَا يَغُوثَ وَيَعُوقَ وَنَسْرًا}}<ref>«و گفتند: هیچ گاه از خدایان خویش دست برندارید و هرگز از ودّ و سواع و یغوث و یعوق و نسر ، دست نکشید» سوره نوح، آیه ۲۳.</ref> با این حال، گزارش‌های [[تاریخی]]، سواع را در شمار بتانی قرار داده‌اند که [[در آستانه ظهور]] [[اسلام]] در [[شبه جزیره عرب]] [[پرستش]] می‌شده‌اند، از همین رو، بیشتر [[مفسران]] و واژه‌پژوهان بر این باورند که سواع از بتان [[قوم]] نوح بود که بعدها به میان [[عرب]] انتقال یافت.<ref>العین، ج۲، ص۳۹۶؛ لسان العرب، ج۶، ص۴۳۲، «سوع»؛ تفسیر قرطبی، ج۱۸، ص۱۹۸-۱۹۹.</ref> بعضی [[عارفان]] نیز سواع را به [[نفس انسانی]] [[تأویل]] کرده‌اند که بر اساس [[امیال]] درونی به پرستش گرفته می‌شود.<ref>تفسیر ابن عربی، ج۲، ص۷۰۶؛ روح البیان، ج۱۰، ص۱۸۲.</ref> در این مقاله، نخست گزارش [[قرآن]] درباره سواع و [[تفسیر آیات]] آن، سپس چگونگی پیدایش و پرستش سواع در [[زمان]] نوح{{ع}} و پیش و پس از آن و به گونه خاص جایگاه [[بت]] در زمان [[ظهور اسلام]] و فرجام آن بررسی می‌شود.

قرآن کریم ضمن یاد کرد از نوح{{ع}} در [[دعوت]] قوم خویش به [[یکتاپرستی]] و [[سرپیچی]] آنان، [[سخن]] سران قوم را یادآور شده که از [[توده]] [[مردم]] خواستند [[خدایان]] خویش و وَدّ، [[سُواع]]، [[یَغوث]]، [[یَعوق]] و [[نَسْر]] را وانگذارند:{{متن قرآن|وَقَالُوا لَا تَذَرُنَّ آلِهَتَكُمْ وَلَا تَذَرُنَّ وَدًّا وَلَا سُوَاعًا وَلَا يَغُوثَ وَيَعُوقَ وَنَسْرًا}}<ref>«و گفتند: هیچ گاه از خدایان خویش دست برندارید و هرگز از ودّ و سواع و یغوث و یعوق و نسر ، دست نکشید» سوره نوح، آیه ۲۳.</ref><ref>زاد المسیر، ج۸، ص۳۷۳؛ تفسیر قرطبی، ج۱۸، ص۱۹۸؛ فتح القدیر، ج۵، ص۳۰۰.</ref> برخی مفسران، سخن بالا را همان [[نیرنگ]] بزرگ سران قوم دانسته‌اند که در [[آیه]] پیشین گزارش شده است: {{متن قرآن|وَمَكَرُوا مَكْرًا كُبَّارًا}}<ref>«و نیرنگی بزرگ باختند» سوره نوح، آیه 22.</ref>. <ref>تفسیر قرطبی، ج۱۸، ص۱۹۸؛ من وحی القرآن، ج۲۳، ص۱۳۴؛ نیز نک: تفسیر بغوی، ج۴، ص۳۶۸.</ref> در واقع آنان با [[برانگیختن]] [[احساسات]] و [[عواطف]] مردم و بهره‌گیری از [[عادت]] و [[الفت]] به پرستش بتان، در [[منحرف]] کردن [[افکار]] آنان و نشنیدن [[سخن]] [[حق]] می‌کوشیدند.<ref>من وحی القرآن، ج۲۳، ص۱۳۴.</ref> گروهی از مفسران، ضمیر جمع «واو» در آیه بعد: {{متن قرآن|وَقَدْ أَضَلُّوا كَثِيرًا وَلَا تَزِدِ الظَّالِمِينَ إِلَّا ضَلَالًا}}<ref>«و بی‌گمان بسیاری را گمراه کردند، و ستمگران را جز گمراهی میفزای» سوره نوح، آیه ۲۴.</ref> را به بتان پنج‌گانه بازگردانده و معتقدند اینان سبب [[گمراهی]] مردم شدند.<ref>جامع البیان، ج۲۸، ص۱۲۳؛ تفسیر بغوی، ج۴، ص۳۶۹؛ مجمع البیان، ج۱۰، ص۵۴۸.</ref> بر این اساس، کاربرد ضمیر جمع [[عاقل]] برای بتان به سبب نسبت دادن کاری در [[شأن]] موجود [[عاقل]] به آنان است<ref>التبیان، ج۱۰، ص۱۴۱؛ التفسیر الکبیر، ج۳۰، ص۱۴۴.</ref> که خود ناشی از [[اعتقاد]] [[کافران]] به [[تعقل]] بتان،<ref>فتح القدیر، ج۵، ص۳۰۱.</ref> یا نسبتی مجازی<ref>روض الجنان، ج۱۹، ص۴۳۴.</ref> است. در مقابل، برخی دیگر ضمیر را به بزرگان و سران [[قوم حضرت نوح]]{{ع}} بازگردانده و مؤید [[سخن]] خویش را [[سیاق آیات]] می‌دانند؛ زیرا ضمیر «واو» در {{متن قرآن|مَكَرُوا}} و {{متن قرآن|قَالُوا}} به بزرگان و سران [[قوم نوح]]{{ع}} بازمی‌گردد.<ref>المیزان، ج۲۰، ص۳۳؛ نیز نک؛ روح المعانی، ج۱۶، ص۱۳۴.</ref> به گفته [[مفسران]]، یاد کردن از بت‌های یادشده پس از عنوان عام {{متن قرآن|آلِهَتَكُمْ}} به سبب اهمیت و [[بزرگداشت]] آنها<ref> مجمع البیان، ج۱۰، ص۵۴۷؛ تفسیر ابو السعود، ج۹، ص۴۰؛ فتح القدیر، ج۵، ص۳۰۱.</ref> و [[ذکر خاص]] پس از عام است.<ref>روح المعانی، ج۱۶، ص۱۳۲؛ التحریر و التنویر، ج۲۹، ص۲۰۹.</ref> این احتمال نیز وجود دارد که آنان بتی جز بت‌های یادشده نداشته و عطف نام‌های پنج‌گانه بر {{متن قرآن|آلِهَتَكُمْ}} عطف بیان باشد.<ref>التحریر و التنویر، ج۲۹، ص۲۰۹.</ref> برخی نیز احتمال داده‌اند آمدن «لا» پیش از [[ودّ]]، [[سواع]] و [[یغوث]] به سبب اهمیت بیشتر آنها نسبت به دوتای دیگر باشد<ref>المیزان، ج۲۰، ص۳۴.</ref>.<ref>[[مهدی ملک‌محمدی|ملک‌محمدی، مهدی]]، [[سواع / بت (مقاله)|مقاله «سواع»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۵ (کتاب)|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۱۵، ص 661-662.</ref>

==پیدایش سواع==
مفسران و [[مورخان]] درباره خاستگاه سواع [[اختلاف]] دارند: برخی سرآغاز پیدایش بتان پنج گانه واز جمله سواع را به زمانی میان [[حضرت آدم]]{{ع}} و [[نوح]]{{ع}} بازگردانده‌اند. براساس روایتی منسوب به [[امام باقر]]{{ع}}، سواع از [[فرزندان]] [[قابیل]] بود که پس از [[مرگ]] «وَد» ([[فرزند]] دیگر قابیل) [[جانشین]] او شد؛ [[ولی]] نتوانست جایگاه [[برادر]] را پر کند، از این رو، [[ابلیس]] پیشنهاد کرد که [[مردم]] به یاد «[[ود]]» مجسمه‌ای ساخته و با آن [[انس]] بگیرند. [[سواع]] که خواستار [[احترام]] دیگران نسبت به خود بود، مجسمه را از بین برد. پس از [[مرگ]] سواع نیز دیگر [[برادران]] از وی مجسمه‌ای ساختند؛ ولی در ماجرایی مشابه، [[یغوث]] [[بت]] سواع را نابود ساخت. بر پایه [[روایت]] یاد شده، گرچه سواع و دیگر بتان در همان [[زمان]] از بین رفتند، در زمان [[ادریس]]{{ع}} و پس از آن در زمان [[نوح]]{{ع}}، مردم بت‌هایی را به [[پرستش]] گرفته و نام بت‌های پیشین را بر آنها نهادند.<ref>قصص الانبیاء، ص۷۱-۷۲؛ بحار الانوار، ج۳، ص۳۵۱.</ref> برخی [[مورخان]]، بت‌های پنج‌گانه را نماد افرادی [[صالح]] از [[نسل]] [[آدم]] شمرده‌اند که پس از مرگ آنان، به پیشنهاد یکی از [[فرزندان]] [[قابیل]] و با [[هدف]] [[بزرگداشت]] افراد یاد شده و [[اشتیاق]] به [[عبادت]] [[پروردگار]] ساخته شدند. نسل‌های بعد به [[گمان]] اینکه بت‌های یادشده [[شفیع]] نزد پروردگارند، آنها را پرستیدند و این امر تا زمان نوح{{ع}} ادامه یافت.<ref>الاصنام، ص۵۱-۵۲.</ref> بعضی نیز ساختن بت‌های پنج‌گانه را تدریجی و پس از مرگ هر یک از [[صالحان]] یاد شده دانسته‌اند.<ref>روح المعانی، ج۲۹، ص۱۳۲.</ref> [[روایات]] مشابهی پیشنهاد ساختن بت * را به ابلیس نسبت می‌دهند.<ref>تفسیر بغوی، ج۲، ص۳۶۸؛ مجمع البیان، ج۱۰، ص۵۴۷؛ تفسیر قرطبی، ج۱۸، ص۱۹۹.</ref> در روایتی نیز سواع [[فرزند]] [[شیث]] ([[پسر آدم]]{{ع}}) و [[پدر]] یغوث دانسته شده است.<ref>المفصل، ج۶، ص۷۰.</ref> روایتی هم همه بت‌های پنج‌گانه را فرزندان شیث می‌شمارد.<ref>فتح الباری، ج۹، ص۵۱۲.</ref> در دیدگاه دوم، آغاز پیدایش بت‌های پنج‌گانه به زمان [[حضرت نوح]]{{ع}} بازمی‌گردد. بر پایه روایتی، وی از [[جسد]] [[حضرت آدم]]{{ع}} در کوهی نگهداری می‌کرد و [[کافران]] را از [[طواف]] آن باز می‌داشت. ابلیس بت‌هایی را تراشید و از کافران خواست تا به جای آدم، آنها را طواف کرده و بپرستند.<ref>مجمع البیان، ج۱۰، ص۵۴۷؛ تفسیر قرطبی، ج۱۸، ص۱۹۹.</ref> [[ابن‌حجر]] دو دیدگاه یاد شده را قابل جمع دانسته و [[معتقد]] است داستان صالحان، سرآغاز پرستش سواع و دیگر بتان بود که در نسل‌های بعدی نیز ادامه یافت.<ref>فتح الباری، ج۹، ص۵۱۳-۵۱۴.</ref><ref>[[مهدی ملک‌محمدی|ملک‌محمدی، مهدی]]، [[سواع / بت (مقاله)|مقاله «سواع»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۵ (کتاب)|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۱۵، ص 662-663.</ref>

==[[پرستش]] دوباره [[سواع]] پس از [[طوفان نوح]]{{ع}}==
[[مفسران]] و [[مورخان]]، داده‌های [[درستی]] از چگونگی رواج پرستش دوباره بتان پنج‌گانه پس از طوفان نوح ارائه نکرده و تنها به خبرهایی نه چندان اطمینان‌آور بسنده کرده‌اند؛<ref>نک: الاصنام، ص۵۷-۵۸؛ جامع البیان، ج۲۹، ص۱۲۲-۱۲۳؛ المفصل، ج۶، ص۲۵۴.</ref> برای نمونه، برخی انتشار دوباره آن را به [[هندیان]] نسبت داده و معتقدند آنان نام سواع و ۴ [[بت]] دیگر را بر بت‌های خود نهادند و [[عمرو بن لحی]] آن را به [[سرزمین]] [[عرب‌ها]] برد. دیدگاهی دیگر، رواج آن در میان عرب‌ها را به [[الهام]] [[شیطان]] می‌داند.<ref>فتح الباری، ج۹، ص۵۱۲-۵۱۳.</ref> بر اساس پاره‌ای گزارش‌ها، در ماجرای طوفان نوح [[بت‌ها]] [[دفن]] شدند؛ [[ولی]] شیطان آنها را بیرون آورد و [[مردم]] دوباره آنها را پرستیدند. گفته شده است که [[عمرو]]، سواع را به مردی از [[قبیله]] [[هذیل]] به نام [[حارث بن تمیم]] داد و او آن را به [[رهاط]] برد و خود و قبیله‌اش آن را پرستیدند.<ref>الاصنام، ص۵۷؛ مجمع البیان، ج۱۰، ص۵۴۷؛ تفسیر قرطبی، ج۱۸، ص۱۹۹.</ref> با وجود گزارش‌های یادشده، فاصله زمانی طولانی رویدادهای یاد شده از [[عصر نزول]]، عادتاً [[آگاهی]] [[اهل]] [[اخبار]] از آن [[زمان]] را ناممکن و سخنان آنان را نامعتبر می‌سازد.<ref>نک: المفصل، ج۶، ص۲۳۱، ۲۳۹.</ref> [[فخر رازی]] نیز انتقال آنها از زمان [[نوح]] به [[عرب]] [[جاهلی]] را نادرست شمرده و می‌گوید [[دنیا]] در زمان نوح{{ع}} ویران شد، بنابراین نمی‌توان گفت آنها [[باقی]] مانده و به عرب‌ها منتقل شدند. نوح{{ع}} را هم نمی‌توان سبب انتقال آنها از راه کشتی دانست؛ زیرا خود برای از بین بردن [[بت‌پرستی]] آمده بود.<ref>التفسیر الکبیر، ج۳۰، ص۱۴۴.</ref> برخی دیگر از مفسران و تاریخ‌پژوهان دیدگاهی میانه را برگزیده و ضمن مرتبط دانستن بتان یادشده با [[قوم نوح]]{{ع}} و نیز بعید شمردن انتقال آنها، معتقدند تنها نامشان باقی مانده و عرب‌ها بت‌هایی ساخته و آنها را به نام بت‌های یادشده نامگذاری کردند.<ref> روح المعانی، ج۱۶، ص۱۳۳؛ التحریر و التنویر، ج۲۹، ص۲۰۸-۲۰۹؛ ادیان العرب فی الجاهلیه، ص۱۷۸.</ref> [[سخن]] [[ابن کلبی]] مبنی بر اینکه [[هُذیل بن مُدرِکَه]] بت‌های پنج‌گانه را به [[پرستش]] گرفته و به نام بتانی نامیدند که در خاطرشان مانده بود،<ref>الاصنام، ص۹-۱۰؛ نیز نک: معجم البلدان، ج۳، ص۲۷۶؛ کشف الاسرار، ج۱۰، ص۲۴۱.</ref> با دیدگاه اخیر سازگار است.<ref>[[مهدی ملک‌محمدی|ملک‌محمدی، مهدی]]، [[سواع / بت (مقاله)|مقاله «سواع»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۵ (کتاب)|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۱۵، ص 663-664.</ref>

==[[سواع]] [[در آستانه ظهور]] [[اسلام]]==
آثار دوره پیش از اسلام [[آگاهی]] چندانی از سواع به ما نمی‌دهند. «نولدکه» نیآمدن نام سواع در اعلام مرکب [[مشرکان]] مانند عبدالعُزّی و... را [[دلیل]] فرو کاستن از [[ارزش]] آن و کمیِ پیروانش در آستانه ظهور اسلام می‌داند.<ref>نک: المفصل، ج۶، ص۲۵۸.</ref> با این وجود، به گفته برخی [[پژوهشگران]]، وجود آثار و کتیبه‌هایی از این دوران درباره دو [[بت]] [[ودّ]] و [[نَسْر]] می‌تواند مؤید وجود سه بت دیگر و از جمله سواع باشد.<ref>. Encyclopedia of the Quran. vol۳. p۴۸۳. Idols and images.</ref> افزون بر این، بسیاری از [[مورخان]] و [[مفسران]]، [[قبیله]] [[هذیل]] <ref>الاصنام، ص۹، ۵۷؛ جامع البیان، ج۲۹، ص۱۲۲؛ تفسیر بغوی، ج۴، ص۳۶۸.</ref> و برخی دیگر [[تمیم]]،<ref>اعلام قرآن، ص۴۰۰.</ref> [[بنی‌کنانه]]،<ref>تاریخ یعقوبی، ج۱، ص۲۵۵؛ المحبر، ص۳۱۶؛ الاعلام، ج۸، ص۲۳۴.</ref> [[مزینه]]، [[عمرو بن قیس بن عیلان]]،<ref>المحبر، ص۳۱۶.</ref> [[بنی‌سلیم]]،<ref>اسد الغابه، ج۲، ص۲۳۰.</ref> [[خاندان]] [[ذی کلاع]]<ref>مجمع البیان، ج۹، ص۵۴۷.</ref> و [[هَمْدان]]<ref>التبیان، ج۱۰، ص۱۴۱؛ الکشاف، ج۴، ص۶۱۹؛ لسان العرب، ج۶، ص۴۳۲، «سوع».</ref> را از پرستش کنندگان سواع شمرده‌اند<ref>نک: المحبر، ص۳۱۶؛ الکشاف، ج۴، ص۶۱۹؛ المفصل، ج۶، ص۲۵۷-۲۵۸.</ref> که در صورت [[درستی]] گزارش‌ها، فراوانی [[پیروان]] آن دست کم در میان قبیله‌های اطراف آن ثابت می‌شود. برخی [[دانشمندان]] نیز سواع را در اصل بت هَمْدان دانسته‌اند که بعدها به هذیل رسید.<ref>المفصل، ج۶، ص۲۵۹؛ ادیان العرب قبل الاسلام، ص۳۱۳.</ref> گرچه در اشعار به جا مانده از قبیله هذیل، نامی از سواع نیامده، در شعری به پرستش این بت از سوی هذیل تصریح شده است.<ref>الاصنام، ص۹-۱۰، ۵۷.</ref> برخی گزارش‌های [[تاریخی]] نیز از [[طواف]] کردن پیروان سواع و تلبیه‌ای خاص برای آن<ref> المحبر، ص۳۱۲.</ref> و همچنین [[قربانی کردن]] برای بت و [[برکت]] خواستن از آن یاد کرده‌اند.<ref>الطبقات، ج۱، ص۱۳۳؛ اسد الغابه، ج۲، ص۳۸۱.</ref> افزون بر این، آنان که {{متن قرآن|وَلَا تَذَرُنَّ وَدًّا وَلَا سُوَاعًا}}<ref>«و گفتند: هیچ گاه از خدایان خویش دست برندارید و هرگز از ودّ و سواع و یغوث و یعوق و نسر ، دست نکشید» سوره نوح، آیه ۲۳.</ref> را جمله معترضه و [[سخن]] مشرکان [[عرب]] به فرزندانشان گرفته‌اند، یاد کرد اختصاصی از این بتان را به سبب جایگاه والایشان نزد [[عرب]] دانسته‌اند.<ref>تفسیر قرطبی، ج۱۸، ص۱۹۹.</ref> بر پایه گزارش‌ها، [[سواع]] در محلی به نام رُهاط در [[سرزمین]] [[ینبع]] از آبادی‌های [[مدینه]] <ref>الاصنام، ص۹؛ معجم البلدان، ج۳، ص۲۷۶؛ ادیان العرب قبل الاسلام، ص۳۱۳.</ref> و در فاصله سه مایلی با [[مکه]] قرار داشت.<ref> تاج العروس، ج۱۰، ص۲۶۷؛ قس: رسائل المرتضی، ج۳، ص۲۲۸؛ عمدة القاری، ج۱۹، ص۲۶۲؛ الاعلام، ج۸، ص۸۰.</ref> برخی نیز از مکانی به نام مَعلات<ref>اسد الغابه، ج۲، ص۲۳۰.</ref> میان مکه و [منطقه _[[بدر]]<ref>معجم البلدان، ج۵، ص۱۵۸.</ref> یاد کرده‌اند که [[بنی‌سلیم]] سواع را در آنجا می‌پرستیدند.<ref>اسد الغابه، ج۲، ص۲۳۰.</ref> [[ابن‌ حبیب]] نیز نَعمان را محل [[پرستش]] سواع دانسته است.<ref>المحبر، ص۳۱۶.</ref> گزارش‌ها درباره پرده‌داران سواع نیز یکسان نیستند و [[مورخان]]، لحیانیان،<ref>الاصنام، ص۹-۱۰؛ اعلام قرآن، ص۴۰۰.</ref> بنی‌صاهله از [[قبیله]] [[هذیل]]<ref>المحبر، ص۳۱۶؛ المفصل، ج۶، ص۲۱۴.</ref> و [[راشد]] بن‌حفص از [[قبیله بنی‌سلیم]]<ref>اسد الغابه، ج۲، ص۲۳۰.</ref> را پرده‌دار سواع دانسته‌اند.<ref>[[مهدی ملک‌محمدی|ملک‌محمدی، مهدی]]، [[سواع / بت (مقاله)|مقاله «سواع»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۵ (کتاب)|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۱۵، ص 664-665.</ref>

==شکل و جنس سواع==
درباره شکل و جنس سواع [[اختلاف]] نظر وجود دارد: گروهی بت‌های پیش از [[نوح]]{{ع}} مانند سواع را به شکل مرد دانسته<ref>نک: فتح الباری، ج۹، ص۵۱۴؛ تفسیر قرطبی، ج۱۹، ص۳۰۷-۳۰۸؛ المفصل، ج۶، ص۷۰.</ref> و دسته‌ای نیز به [[زن]] بودن صورت سواع در آستانه [[نزول قرآن]]<ref>مجمع البیان، ج۱۰، ص۵۴۸؛ زاد المسیر، ج۸، ص۳۷۴؛ التفسیر الکبیر، ج۳۰، ص۱۴۳.</ref> تصریح کرده‌اند، از همین رو، برخی سواع موجود در [[زمان نزول قرآن]] را متفاوت از سواع [[زمان]] [[نوح]]{{ع}} دانسته‌اند که تنها با هم شباهت اسمی دارند؛<ref>ادیان العرب فی الجاهلیه، ص۱۷۸.</ref> همچنین برخی روایت‌های مربوط به پیدایش بت‌های پنج‌گانه، جنس آنها را از سرب و مس زرد<ref>تفسیر قرطبی، ج۱۸، ص۱۹۹؛ التحریر والتنویر، ج۲۹، ص۲۰۸.</ref> و روایتی نیز جنس [[سواع]] را از درخت عود دانسته‌اند.<ref>عللل الشرایع، ج۱، ص۴؛ بحار الانوار، ج۶۳، ص۱۱۱؛ نور الثقلین، ج۵، ص۴۲۶.</ref> با این حال، بر اساس گزارشی از [[سال هشتم هجری]]، سواع بتی سنگی بوده است.<ref>تاریخ طبری، ج۲، ص۱۶۳.</ref> براساس گزارشی، [[عمرو بن عاص]] در [[ماه رمضان]] سال هشتم هجری سواع را نابود ساخت.<ref>الطبقات، ج۲، ص۱۱۱؛ تاریخ طبری، ج۲، ص۳۴۰-۳۴۱؛ امتاع الاسماع، ج۲، ص۶.</ref> بر پایه گزارشی دیگر، پس از [[فتح مکه]]، پرده‌دار سواع، [[راشد بن حفص]] [[مسلمان]] شد و آن [[بت]] را [[درهم]] [[شکست]].<ref>اسد الغابه، ج۲، ص۲۳۰؛ نیز نک: المفصل، ج۶، ص۲۵۹؛ ادیان العرب قبل الاسلام، ص۳۱۴.</ref> برخی هم از بین‌بردنش را به [[راشد سلمی]] یا [[ابوذرغفاری]] نسبت می‌دهند.<ref>الاصابه، ج۲، ص۳۶۱؛ المفصل، ج۶، ص۲۵۹.</ref><ref>[[مهدی ملک‌محمدی|ملک‌محمدی، مهدی]]، [[سواع / بت (مقاله)|مقاله «سواع»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۵ (کتاب)|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۱۵، ص 665.</ref>

== منابع ==
{{منابع}}
# [[پرونده:1100409.jpg|22px]] [[مهدی ملک‌محمدی|ملک‌محمدی، مهدی]]، [[سواع / بت (مقاله)|مقاله «سواع»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۵ (کتاب)|'''دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۵''']]
{{پایان منابع}}

== پانویس ==
{{پانویس}}

سواع در قرآن - تاریخچهٔ نسخه‌ها