سوره توبه - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Bahmani در ‏۸ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۰۶:۳۶

2024-08-08T06:36:54Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۸ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۱۰:۰۶
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = سوره \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[سوره توبه در علوم قرآنی]]\| پرسش مرتبط = }}		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = سوره \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[سوره توبه در علوم قرآنی]]\| پرسش مرتبط = }}

	"[[سوره توبه]]" یا "[[سوره]] [[برائت]]" نهمین سوره [[مصحف شریف]]، در [[سال هشتم هجری]] یا [[سال نهم هجری]] در [[مدینه]] نازل شد. علت نامگذاری آن به [[توبه]] این است که واژه «توبه» هفده بار با مشتقاتش در این سوره آمده و از سویی داستان معروف پذیرش توبه سه متخلّف از [[غزوه تبوک]]، در این سوره بیان شده است. برخی دیگر از نام‌های این سوره که بیشتر صفتی برای برخی از مضامین مهم آن‌اند عبارت‌اند از: «الفاضحة: [[رسوا]] کننده»، «المبعثرة: کاونده»، «المنقرة: افشا کننده»، «المثیرة: برانگیزاننده»و.... این سوره تنها سوره [[قرآن کریم]] است که با {{متن قرآن\|بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ}} شروع نشده است. [[آیات]] مشهور و دارای نام این سوره عبارت‌اند از: آیه سیف؛ [[آیه سقایة الحاج]]؛ آیه نجاسة المشرکین؛ [[آیه کنز]]؛ [[آیه غار]]؛ [[آیه زکات]]؛ [[آیه اذن]]؛ [[آیه صادقین]]؛ [[آیه نفر]] و... .		'''"سوره توبه"''' یا "[[سوره]] [[برائت]]" نهمین سوره [[مصحف شریف]]، در [[سال هشتم هجری]] یا [[سال نهم هجری]] در [[مدینه]] نازل شد. علت نامگذاری آن به [[توبه]] این است که واژه «توبه» هفده بار با مشتقاتش در این سوره آمده و از سویی داستان معروف پذیرش توبه سه متخلّف از [[غزوه تبوک]]، در این سوره بیان شده است. برخی دیگر از نام‌های این سوره که بیشتر صفتی برای برخی از مضامین مهم آن‌اند عبارت‌اند از: «الفاضحة: [[رسوا]] کننده»، «المبعثرة: کاونده»، «المنقرة: افشا کننده»، «المثیرة: برانگیزاننده»و.... این سوره تنها سوره [[قرآن کریم]] است که با {{متن قرآن\|بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ}} شروع نشده است. [[آیات]] مشهور و دارای نام این سوره عبارت‌اند از: آیه سیف؛ [[آیه سقایة الحاج]]؛ آیه نجاسة المشرکین؛ [[آیه کنز]]؛ [[آیه غار]]؛ [[آیه زکات]]؛ [[آیه اذن]]؛ [[آیه صادقین]]؛ [[آیه نفر]] و... .

	== مقدمه ==		== مقدمه ==

Bahmani: /* فضای نزول و غرض سوره */

2024-08-08T06:36:23Z

فضای نزول و غرض سوره

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۸ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۱۰:۰۶
خط ۱۹:		خط ۱۹:

	== فضای نزول و غرض [[سوره]] ==		== فضای نزول و غرض [[سوره]] ==
	تقریباً همه [[مفسران]] گفته‌اند که [[سوره توبه]] در [[سال نهم هجری]] نازل شده است<ref>مجمع البیان، ج ۵، ص۳.</ref>. اگرچه مطابق پاره‌ای روایات، این سوره به یکباره بر پیامبر {{صل}} نازل شده است<ref>مجمع البیان، ج ۵، ص۴. </ref>، دقّت در محتوای [[آیات]] آن [[درستی]] [[عقیده]] بیشتر مفسران را روشن می‌‌سازد که همان نزول تدریجی این سوره در سال نهم هجری است<ref>فی ظلال القرآن، ج ۳، ص۱۵۶۴. </ref>. با مراجعه به آیات، روشن می‌‌شود قسمتی از آیات این سوره پیش از [[جنگ تبوک]]، قسمتی به هنگام آمادگی و عزیمت به [[جنگ]] و بخشی پس از مراجعت از آن نازل شده‌اند.		تقریباً همه [[مفسران]] گفته‌اند که سوره توبه در [[سال نهم هجری]] نازل شده است<ref>مجمع البیان، ج ۵، ص۳.</ref>. اگرچه مطابق پاره‌ای روایات، این سوره به یکباره بر پیامبر {{صل}} نازل شده است<ref>مجمع البیان، ج ۵، ص۴. </ref>، دقّت در محتوای [[آیات]] آن [[درستی]] [[عقیده]] بیشتر مفسران را روشن می‌‌سازد که همان نزول تدریجی این سوره در سال نهم هجری است<ref>فی ظلال القرآن، ج ۳، ص۱۵۶۴. </ref>. با مراجعه به آیات، روشن می‌‌شود قسمتی از آیات این سوره پیش از [[جنگ تبوک]]، قسمتی به هنگام آمادگی و عزیمت به [[جنگ]] و بخشی پس از مراجعت از آن نازل شده‌اند.

	آیات ابتدایی سوره نیز قبل از ایام [[حج]] سال نهم هجری فرود آمده‌اند<ref>فی ظلال القرآن، ج ۳، ص۱۵۶۴ - ۱۵۶۵.</ref>. پس از [[فتح مکّه]] در [[سال هشتم هجری]] و [[شکست]] [[قدرت]] [[قریش]] و درپی هزیمت [[سپاه]] [[هوازن]] و ثقیف که از [[قبایل]] قدرتمند [[جزیرة العرب]] به شمار می‌‌آمدند، [[اسلام]] یگانه قدرت [[حاکم]] آنجا شد و [[حکومت]] [[توانمند]] [[اسلامی]] در سراسر شبه جزیره شکل گرفت<ref>فی ظلال القرآن، ج ۳، ص۱۵۷۶.</ref>. از سوی دیگر با [[مسلمان]] شدن گروه فراوانی از [[مردم]] در حالی که هنوز [[تربیت ایمانی]] نیافته بودند، موج جدیدی از [[نفاق]] در میان [[مسلمانان]] پدید آمد<ref>فی ظلال القرآن، ج ۳، ص۱۵۷۶.</ref>؛ به طوری که در [[سال نهم هجری]] فعالیت [[منافقان]] به اوج خود رسید<ref>فی ظلال القرآن، ج ۳، ص۱۵۷۸ - ۱۵۷۹. </ref> و این اوضاع [[اجتماعی]]، [[قواعد]] و [[قوانین]] جدیدی را برای [[حفظ]] و [[گسترش اسلام]] و اداره [[حکومت اسلامی]] می‌‌طلبید و [[سوره توبه]] پاسخی از [[خداوند]] به این نیاز بود<ref>فی ظلال القرآن، ج ۳، ص۱۵۶۴، ۱۵۷۰. </ref>.<ref>[[سید حبیب دشتی\|دشتی، سید حبیب]]، [[سوره توبه - دشتی (مقاله)\| مقاله «سوره توبه»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۹ (کتاب)\|دائرة المعارف قرآن کریم ج۹]].</ref>		آیات ابتدایی سوره نیز قبل از ایام [[حج]] سال نهم هجری فرود آمده‌اند<ref>فی ظلال القرآن، ج ۳، ص۱۵۶۴ - ۱۵۶۵.</ref>. پس از [[فتح مکّه]] در [[سال هشتم هجری]] و [[شکست]] [[قدرت]] [[قریش]] و درپی هزیمت [[سپاه]] [[هوازن]] و ثقیف که از [[قبایل]] قدرتمند [[جزیرة العرب]] به شمار می‌‌آمدند، [[اسلام]] یگانه قدرت [[حاکم]] آنجا شد و [[حکومت]] [[توانمند]] [[اسلامی]] در سراسر شبه جزیره شکل گرفت<ref>فی ظلال القرآن، ج ۳، ص۱۵۷۶.</ref>. از سوی دیگر با [[مسلمان]] شدن گروه فراوانی از [[مردم]] در حالی که هنوز تربیت ایمانی نیافته بودند، موج جدیدی از [[نفاق]] در میان [[مسلمانان]] پدید آمد<ref>فی ظلال القرآن، ج ۳، ص۱۵۷۶.</ref>؛ به طوری که در [[سال نهم هجری]] فعالیت [[منافقان]] به اوج خود رسید<ref>فی ظلال القرآن، ج ۳، ص۱۵۷۸ - ۱۵۷۹. </ref> و این اوضاع [[اجتماعی]]، قواعد و [[قوانین]] جدیدی را برای [[حفظ]] و گسترش اسلام و اداره [[حکومت اسلامی]] می‌‌طلبید و سوره توبه پاسخی از [[خداوند]] به این نیاز بود<ref>فی ظلال القرآن، ج ۳، ص۱۵۶۴، ۱۵۷۰. </ref>.<ref>[[سید حبیب دشتی\|دشتی، سید حبیب]]، [[سوره توبه - دشتی (مقاله)\| مقاله «سوره توبه»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۹ (کتاب)\|دائرة المعارف قرآن کریم ج۹]].</ref>

	== ویژگی‌های سوره توبه ==		== ویژگی‌های سوره توبه ==

Bahmani در ‏۸ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۰۶:۳۵

2024-08-08T06:35:32Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۸ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۱۰:۰۵
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = سوره \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[سوره توبه در علوم قرآنی]]\| پرسش مرتبط = }}		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = سوره \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[سوره توبه در علوم قرآنی]]\| پرسش مرتبط = }}

	"[[سوره توبه]]" یا "[[سوره]] [[برائت]]" نهمین سوره [[مصحف شریف]]، در [[سال هشتم هجری]] یا [[سال نهم هجری]] در [[مدینه]] نازل شد. علت نامگذاری آن به [[توبه]] این است که واژه «توبه» هفده بار با مشتقاتش در این سوره آمده و از سویی داستان معروف [[پذیرش توبه]] سه متخلّف از [[غزوه تبوک]]، در این سوره بیان شده است. برخی دیگر از نام‌های این سوره که بیشتر صفتی برای برخی از مضامین مهم آن‌اند عبارت‌اند از: «الفاضحة: [[رسوا]] کننده»، «المبعثرة: کاونده»، «المنقرة: افشا کننده»، «المثیرة: برانگیزاننده»و.... این سوره تنها سوره [[قرآن کریم]] است که با {{متن قرآن\|بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ}} شروع نشده است. [[آیات]] مشهور و دارای نام این سوره عبارت‌اند از: [[آیه ~~سیف]]؛~~ [[آیه سقایة الحاج]]؛ آیه نجاسة المشرکین؛ [[آیه کنز]]؛ [[آیه غار]]؛ [[آیه زکات]]؛ [[آیه اذن]]؛ [[آیه صادقین]]؛ [[آیه نفر]] و... .		"[[سوره توبه]]" یا "[[سوره]] [[برائت]]" نهمین سوره [[مصحف شریف]]، در [[سال هشتم هجری]] یا [[سال نهم هجری]] در [[مدینه]] نازل شد. علت نامگذاری آن به [[توبه]] این است که واژه «توبه» هفده بار با مشتقاتش در این سوره آمده و از سویی داستان معروف پذیرش توبه سه متخلّف از [[غزوه تبوک]]، در این سوره بیان شده است. برخی دیگر از نام‌های این سوره که بیشتر صفتی برای برخی از مضامین مهم آن‌اند عبارت‌اند از: «الفاضحة: [[رسوا]] کننده»، «المبعثرة: کاونده»، «المنقرة: افشا کننده»، «المثیرة: برانگیزاننده»و.... این سوره تنها سوره [[قرآن کریم]] است که با {{متن قرآن\|بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ}} شروع نشده است. [[آیات]] مشهور و دارای نام این سوره عبارت‌اند از: آیه سیف؛ [[آیه سقایة الحاج]]؛ آیه نجاسة المشرکین؛ [[آیه کنز]]؛ [[آیه غار]]؛ [[آیه زکات]]؛ [[آیه اذن]]؛ [[آیه صادقین]]؛ [[آیه نفر]] و... .

	== مقدمه ==		== مقدمه ==

Bahmani در ‏۸ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۰۶:۳۵

2024-08-08T06:35:15Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۸ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۱۰:۰۵
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = سوره \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[سوره توبه در علوم قرآنی]]\| پرسش مرتبط = }}		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = سوره \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[سوره توبه در علوم قرآنی]]\| پرسش مرتبط = }}

			"[[سوره توبه]]" یا "[[سوره]] [[برائت]]" نهمین سوره [[مصحف شریف]]، در [[سال هشتم هجری]] یا [[سال نهم هجری]] در [[مدینه]] نازل شد. علت نامگذاری آن به [[توبه]] این است که واژه «توبه» هفده بار با مشتقاتش در این سوره آمده و از سویی داستان معروف [[پذیرش توبه]] سه متخلّف از [[غزوه تبوک]]، در این سوره بیان شده است. برخی دیگر از نام‌های این سوره که بیشتر صفتی برای برخی از مضامین مهم آن‌اند عبارت‌اند از: «الفاضحة: [[رسوا]] کننده»، «المبعثرة: کاونده»، «المنقرة: افشا کننده»، «المثیرة: برانگیزاننده»و.... این سوره تنها سوره [[قرآن کریم]] است که با {{متن قرآن\|بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ}} شروع نشده است. [[آیات]] مشهور و دارای نام این سوره عبارت‌اند از: [[آیه سیف]]؛ [[آیه سقایة الحاج]]؛ آیه نجاسة المشرکین؛ [[آیه کنز]]؛ [[آیه غار]]؛ [[آیه زکات]]؛ [[آیه اذن]]؛ [[آیه صادقین]]؛ [[آیه نفر]] و... .

	== مقدمه ==		== مقدمه ==

Bahmani: /* منابع */

2024-08-08T06:25:31Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۸ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۰۹:۵۵
خط ۸۶:		خط ۸۶:
	{{منابع}}		{{منابع}}
	# [[پرونده: 9030760879.jpg\|22px]] [[فرهنگ‌نامه علوم قرآنی (کتاب)\|'''فرهنگ‌نامه علوم قرآنی''']]		# [[پرونده: 9030760879.jpg\|22px]] [[فرهنگ‌نامه علوم قرآنی (کتاب)\|'''فرهنگ‌نامه علوم قرآنی''']]
			# [[پرونده:1100409.jpg\|22px]] [[سید حبیب دشتی\|دشتی، سید حبیب]]، [[سوره توبه - دشتی (مقاله)\| مقاله «سوره توبه»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۹ (کتاب)\|'''دائرةالمعارف قرآن کریم ج۹''']]
			# [[پرونده: 10524027.jpg\|22px]] [[سید سلمان صفوی\|صفوی، سید سلمان]]، [[سوره توبه (مقاله)\|مقاله «سوره توبه»]]، [[دانشنامه معاصر قرآن کریم (کتاب)\|'''دانشنامه معاصر قرآن کریم''']]
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

Bahmani: /* منابع */

2024-08-08T06:24:24Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۸ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۰۹:۵۴
خط ۷۹:		خط ۷۹:
	# '''مُنَقَّره:''' «منقره» اسم فاعل از ماده «[[نقر]]» به معنای بیان نادرستی‌ها و کاستی‌های دیگران است. چون در سوره توبهاسرار نهانی و عیوب نفسانی [[منافقان]] و [[مشرکان]] ظاهر شده است، به آن «منقره» نیز گفته‌اند.		# '''مُنَقَّره:''' «منقره» اسم فاعل از ماده «[[نقر]]» به معنای بیان نادرستی‌ها و کاستی‌های دیگران است. چون در سوره توبهاسرار نهانی و عیوب نفسانی [[منافقان]] و [[مشرکان]] ظاهر شده است، به آن «منقره» نیز گفته‌اند.
	# '''منَکَّلة'''<ref>زرکشی، محمد بن بهادر، البرهان فی علوم القرآن(باحاشیه)، جلد۱، صفحه ۲۶۹؛ سیوطی، عبد الرحمان بن ابی بکر، الاتقان فی علوم القرآن، جلد۱، صفحه (۱۹۲-۱۹۴)؛ سخاوی، علی بن محمد، جمال القراء و کمال الاقراء، جلد۱، صفحه (۱۷۹-۱۸۰)؛ فیروز آبادی، محمد بن یعقوب، بصائرذوی التمییزفی لطائف الکتاب العزیز، جلد۱، صفحه ۲۲۷؛ قرطبی، محمد بن احمد، الجامع لاحکام القرآن، جلد۸، صفحه ۶۸؛ رامیار، محمود، تاریخ قرآن، صفحه ۵۸۴.</ref>.<ref>[[فرهنگ‌نامه علوم قرآنی (کتاب)\|فرهنگ نامه علوم قرآنی]]، ص۷۸۷.</ref>		# '''منَکَّلة'''<ref>زرکشی، محمد بن بهادر، البرهان فی علوم القرآن(باحاشیه)، جلد۱، صفحه ۲۶۹؛ سیوطی، عبد الرحمان بن ابی بکر، الاتقان فی علوم القرآن، جلد۱، صفحه (۱۹۲-۱۹۴)؛ سخاوی، علی بن محمد، جمال القراء و کمال الاقراء، جلد۱، صفحه (۱۷۹-۱۸۰)؛ فیروز آبادی، محمد بن یعقوب، بصائرذوی التمییزفی لطائف الکتاب العزیز، جلد۱، صفحه ۲۲۷؛ قرطبی، محمد بن احمد، الجامع لاحکام القرآن، جلد۸، صفحه ۶۸؛ رامیار، محمود، تاریخ قرآن، صفحه ۵۸۴.</ref>.<ref>[[فرهنگ‌نامه علوم قرآنی (کتاب)\|فرهنگ نامه علوم قرآنی]]، ص۷۸۷.</ref>

			== فضیلت سوره [[توبه]] ==
			[[امام صادق]] {{ع}} فرمود: هرکس سوره‌های [[انفال]] و [[برائت]] را در هر ماه بخواند، هیچ گاه [[نفاق]] در [[قلب]] او نفوذ نمی‌کند و از [[شیعیان]] [[حقیقی]] [[امیرمؤمنان]] {{ع}} خواهد بود و در [[روز قیامت]] تا [[زمان]] [[فراغت]] [[مردم]] از حساب، از نعمت‌های بهشتی می‌‌خورد<ref>تفسیر عیاشی، ج ۲، ص۷۳؛ ثواب الاعمال، ص۲۲۴. </ref>.<ref>[[سید حبیب دشتی\|دشتی، سید حبیب]]، [[سوره توبه - دشتی (مقاله)\| مقاله «سوره توبه»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۹ (کتاب)\|دائرة المعارف قرآن کریم ج۹]].</ref>

	== منابع ==		== منابع ==

Bahmani: /* اسامی سوره توبه */

2024-08-08T06:23:23Z

اسامی سوره توبه

@@ خط ۴۷: / خط ۴۷: @@
 # [[اهداف بعثت پیامبران]]{{ع}}؛
 # احکام فقهی متنوع<ref>سخاوی، علی بن محمد، جمال القراء و کمال الاقراء، جلد۱، صفحه ۴۴۰؛ فیروز آبادی، محمد بن یعقوب، بصائرذوی التمییزفی لطائف الکتاب العزیز، جلد۱، صفحه ۲۲۸و۲۲۷؛ طباطبایی، محمد حسین، المیزان فی تفسیر القرآن، جلد۹، صفحه ۱۴۶؛ سیوطی، عبد الرحمان بن ابی بکر، الاتقان فی علوم القرآن، جلد۱، صفحه ۱۹۳و۱۹۲و(۴۱-۴۳)؛ رامیار، محمود، تاریخ قرآن، صفحه ۵۸۴؛ حجتی، محمد باقر، پژوهشی درتاریخ قرآن کریم، صفحه ۱۴۲؛ مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، جلد۷، صفحه ۲۷۳؛ جمعی از محققان، علوم القرآن عندالمفسرین، جلد۱، صفحه ۳۱۷؛ هاشم زاده هریسی، هاشم، شناخت سوره‌های قرآن، صفحه (۱۷۹-۱۸۱)؛ زرکشی، محمد بن بهادر، البرهان فی علوم القرآن(باحاشیه)، جلد۱، صفحه (۲۶۲-۱۷۷)و۱۹۴؛ زرقانی، محمد عبد العظیم، مناهل العرفان فی علوم القرآن، جلد۱، صفحه ۲۰۱.</ref>.<ref>[[فرهنگ‌نامه علوم قرآنی (کتاب)|فرهنگ نامه علوم قرآنی]]، ص۲۸۴۰؛ [[سید حبیب دشتی|دشتی، سید حبیب]]، [[سوره توبه - دشتی (مقاله)| مقاله «سوره توبه»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۹ (کتاب)|دائرة المعارف قرآن کریم ج۹]].</ref>
 == اسامی سوره توبه ==

Bahmani: /* محتوای عمده آن */

2024-08-08T06:21:59Z

محتوای عمده آن

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۸ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۰۹:۵۱
خط ۴۶:		خط ۴۶:
	# داستان [[مسجد ضرار]]؛		# داستان [[مسجد ضرار]]؛
	# [[اهداف بعثت پیامبران]]{{ع}}؛		# [[اهداف بعثت پیامبران]]{{ع}}؛
	# احکام فقهی متنوع<ref>سخاوی، علی بن محمد، جمال القراء و کمال الاقراء، جلد۱، صفحه ۴۴۰؛ فیروز آبادی، محمد بن یعقوب، بصائرذوی التمییزفی لطائف الکتاب العزیز، جلد۱، صفحه ۲۲۸و۲۲۷؛ طباطبایی، محمد حسین، المیزان فی تفسیر القرآن، جلد۹، صفحه ۱۴۶؛ سیوطی، عبد الرحمان بن ابی بکر، الاتقان فی علوم القرآن، جلد۱، صفحه ۱۹۳و۱۹۲و(۴۱-۴۳)؛ رامیار، محمود، تاریخ قرآن، صفحه ۵۸۴؛ حجتی، محمد باقر، پژوهشی درتاریخ قرآن کریم، صفحه ۱۴۲؛ مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، جلد۷، صفحه ۲۷۳؛ جمعی از محققان، علوم القرآن عندالمفسرین، جلد۱، صفحه ۳۱۷؛ هاشم زاده هریسی، هاشم، شناخت سوره‌های قرآن، صفحه (۱۷۹-۱۸۱)؛ زرکشی، محمد بن بهادر، البرهان فی علوم القرآن(باحاشیه)، جلد۱، صفحه (۲۶۲-۱۷۷)و۱۹۴؛ زرقانی، محمد عبد العظیم، مناهل العرفان فی علوم القرآن، جلد۱، صفحه ۲۰۱.</ref>.<ref>[[فرهنگ‌نامه علوم قرآنی (کتاب)\|فرهنگ نامه علوم قرآنی]]، ~~ص۲۸۴۰~~.</ref>		# احکام فقهی متنوع<ref>سخاوی، علی بن محمد، جمال القراء و کمال الاقراء، جلد۱، صفحه ۴۴۰؛ فیروز آبادی، محمد بن یعقوب، بصائرذوی التمییزفی لطائف الکتاب العزیز، جلد۱، صفحه ۲۲۸و۲۲۷؛ طباطبایی، محمد حسین، المیزان فی تفسیر القرآن، جلد۹، صفحه ۱۴۶؛ سیوطی، عبد الرحمان بن ابی بکر، الاتقان فی علوم القرآن، جلد۱، صفحه ۱۹۳و۱۹۲و(۴۱-۴۳)؛ رامیار، محمود، تاریخ قرآن، صفحه ۵۸۴؛ حجتی، محمد باقر، پژوهشی درتاریخ قرآن کریم، صفحه ۱۴۲؛ مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، جلد۷، صفحه ۲۷۳؛ جمعی از محققان، علوم القرآن عندالمفسرین، جلد۱، صفحه ۳۱۷؛ هاشم زاده هریسی، هاشم، شناخت سوره‌های قرآن، صفحه (۱۷۹-۱۸۱)؛ زرکشی، محمد بن بهادر، البرهان فی علوم القرآن(باحاشیه)، جلد۱، صفحه (۲۶۲-۱۷۷)و۱۹۴؛ زرقانی، محمد عبد العظیم، مناهل العرفان فی علوم القرآن، جلد۱، صفحه ۲۰۱.</ref>.<ref>[[فرهنگ‌نامه علوم قرآنی (کتاب)\|فرهنگ نامه علوم قرآنی]]، ص۲۸۴۰؛ [[سید حبیب دشتی\|دشتی، سید حبیب]]، [[سوره توبه - دشتی (مقاله)\| مقاله «سوره توبه»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۹ (کتاب)\|دائرة المعارف قرآن کریم ج۹]].</ref>

	== اسامی سوره توبه ==		== اسامی سوره توبه ==

Bahmani: /* ویژگی‌های سوره توبه */

2024-08-08T06:21:05Z

ویژگی‌های سوره توبه

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۸ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۰۹:۵۱
خط ۱۵:		خط ۱۵:

	[[روایت]] شده است که وقتی [[پیامبر]]{{صل}} [[ابابکر]] را با این سوره به سوی [[اهل مکه]] فرستاد، [[ابوبکر]] سه [[روز]] راه پیمود. آن‌گاه پیامبر{{صل}} به علی{{ع}} فرمود: ‌ای علی! دنبال ابابکر برو، آیات را از او بگیر و بر اهل مکّه قرائت کن! علی{{ع}} در میانه راه، آیات را از ابوبکر گرفت. وی به [[مدینه]] بازگشت. وقتی خدمت پیامبر{{صل}} رسید عرض کرد: یا [[رسول‌الله]]! آیا درباره من حادثه‌ای رخ داده است؟ حضرت فرمود: [[خیر]]، بلکه پروردگارم به من امر کرد که سوره برائت را جز من یا فردی از من کسی دیگر نمی‌تواند به مکّیان برساند<ref>[[فرهنگ‌نامه علوم قرآنی (کتاب)\|فرهنگ نامه علوم قرآنی]]، ص۷۸۷؛ [[سید حبیب دشتی\|دشتی، سید حبیب]]، [[سوره توبه - دشتی (مقاله)\| مقاله «سوره توبه»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۹ (کتاب)\|دائرة المعارف قرآن کریم ج۹]]؛ [[سید سلمان صفوی\|صفوی، سید سلمان]]، [[سوره توبه (مقاله)\|مقاله «سوره توبه»]]، [[دانشنامه معاصر قرآن کریم (کتاب)\|دانشنامه معاصر قرآن کریم]].</ref>.		[[روایت]] شده است که وقتی [[پیامبر]]{{صل}} [[ابابکر]] را با این سوره به سوی [[اهل مکه]] فرستاد، [[ابوبکر]] سه [[روز]] راه پیمود. آن‌گاه پیامبر{{صل}} به علی{{ع}} فرمود: ‌ای علی! دنبال ابابکر برو، آیات را از او بگیر و بر اهل مکّه قرائت کن! علی{{ع}} در میانه راه، آیات را از ابوبکر گرفت. وی به [[مدینه]] بازگشت. وقتی خدمت پیامبر{{صل}} رسید عرض کرد: یا [[رسول‌الله]]! آیا درباره من حادثه‌ای رخ داده است؟ حضرت فرمود: [[خیر]]، بلکه پروردگارم به من امر کرد که سوره برائت را جز من یا فردی از من کسی دیگر نمی‌تواند به مکّیان برساند<ref>[[فرهنگ‌نامه علوم قرآنی (کتاب)\|فرهنگ نامه علوم قرآنی]]، ص۷۸۷؛ [[سید حبیب دشتی\|دشتی، سید حبیب]]، [[سوره توبه - دشتی (مقاله)\| مقاله «سوره توبه»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۹ (کتاب)\|دائرة المعارف قرآن کریم ج۹]]؛ [[سید سلمان صفوی\|صفوی، سید سلمان]]، [[سوره توبه (مقاله)\|مقاله «سوره توبه»]]، [[دانشنامه معاصر قرآن کریم (کتاب)\|دانشنامه معاصر قرآن کریم]].</ref>.

			== فضای نزول و غرض [[سوره]] ==
			تقریباً همه [[مفسران]] گفته‌اند که [[سوره توبه]] در [[سال نهم هجری]] نازل شده است<ref>مجمع البیان، ج ۵، ص۳.</ref>. اگرچه مطابق پاره‌ای روایات، این سوره به یکباره بر پیامبر {{صل}} نازل شده است<ref>مجمع البیان، ج ۵، ص۴. </ref>، دقّت در محتوای [[آیات]] آن [[درستی]] [[عقیده]] بیشتر مفسران را روشن می‌‌سازد که همان نزول تدریجی این سوره در سال نهم هجری است<ref>فی ظلال القرآن، ج ۳، ص۱۵۶۴. </ref>. با مراجعه به آیات، روشن می‌‌شود قسمتی از آیات این سوره پیش از [[جنگ تبوک]]، قسمتی به هنگام آمادگی و عزیمت به [[جنگ]] و بخشی پس از مراجعت از آن نازل شده‌اند.

			آیات ابتدایی سوره نیز قبل از ایام [[حج]] سال نهم هجری فرود آمده‌اند<ref>فی ظلال القرآن، ج ۳، ص۱۵۶۴ - ۱۵۶۵.</ref>. پس از [[فتح مکّه]] در [[سال هشتم هجری]] و [[شکست]] [[قدرت]] [[قریش]] و درپی هزیمت [[سپاه]] [[هوازن]] و ثقیف که از [[قبایل]] قدرتمند [[جزیرة العرب]] به شمار می‌‌آمدند، [[اسلام]] یگانه قدرت [[حاکم]] آنجا شد و [[حکومت]] [[توانمند]] [[اسلامی]] در سراسر شبه جزیره شکل گرفت<ref>فی ظلال القرآن، ج ۳، ص۱۵۷۶.</ref>. از سوی دیگر با [[مسلمان]] شدن گروه فراوانی از [[مردم]] در حالی که هنوز [[تربیت ایمانی]] نیافته بودند، موج جدیدی از [[نفاق]] در میان [[مسلمانان]] پدید آمد<ref>فی ظلال القرآن، ج ۳، ص۱۵۷۶.</ref>؛ به طوری که در [[سال نهم هجری]] فعالیت [[منافقان]] به اوج خود رسید<ref>فی ظلال القرآن، ج ۳، ص۱۵۷۸ - ۱۵۷۹. </ref> و این اوضاع [[اجتماعی]]، [[قواعد]] و [[قوانین]] جدیدی را برای [[حفظ]] و [[گسترش اسلام]] و اداره [[حکومت اسلامی]] می‌‌طلبید و [[سوره توبه]] پاسخی از [[خداوند]] به این نیاز بود<ref>فی ظلال القرآن، ج ۳، ص۱۵۶۴، ۱۵۷۰. </ref>.<ref>[[سید حبیب دشتی\|دشتی، سید حبیب]]، [[سوره توبه - دشتی (مقاله)\| مقاله «سوره توبه»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۹ (کتاب)\|دائرة المعارف قرآن کریم ج۹]].</ref>

	== ویژگی‌های سوره توبه ==		== ویژگی‌های سوره توبه ==

Bahmani: /* مقدمه */

2024-08-08T06:18:18Z

مقدمه

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۸ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۰۹:۴۸
خط ۶:		خط ۶:
	علت نامگذاری آن به توبه این است که واژه «توبه» هفده بار با مشتقاتش در این سوره آمده و از سویی داستان معروف پذیرش توبه سه متخلّف از [[غزوه تبوک]]، در این سوره بیان شده است.		علت نامگذاری آن به توبه این است که واژه «توبه» هفده بار با مشتقاتش در این سوره آمده و از سویی داستان معروف پذیرش توبه سه متخلّف از [[غزوه تبوک]]، در این سوره بیان شده است.

	[[مفسرین]] در اینکه این [[آیات]] ~~سوره‌ایست~~ مستقل و یا جزء [[سوره انفال]] [[اختلاف]] کرده‌اند، و اختلافشان در این باره منتهی می‌شود به اختلافی که [[صحابه]] و [[تابعین]] در این باره داشته‌اند.		[[مفسرین]] در اینکه این [[آیات]] سوره‌ای است مستقل و یا جزء [[سوره انفال]] [[اختلاف]] کرده‌اند، و اختلافشان در این باره منتهی می‌شود به اختلافی که [[صحابه]] و [[تابعین]] در این باره داشته‌اند.

	[[روایت]] وارده از [[ائمه اهل بیت]]{{ع}} در این باره نیز مختلف است، چیزی که هست از نظر صناعت آن دسته از [[روایات]] که دلالت دارد بر اینکه این آیات ملحقند به سوره انفال رجحان دارد و به نظر [[قوی]] می‌رسد.		[[روایت]] وارده از [[ائمه اهل بیت]]{{ع}} در این باره نیز مختلف است، چیزی که هست از نظر صناعت آن دسته از [[روایات]] که دلالت دارد بر اینکه این آیات ملحقند به سوره انفال رجحان دارد و به نظر [[قوی]] می‌رسد.
خط ۱۴:		خط ۱۴:
	به طور خلاصه می‌توان گفت اولِ [[سوره]] [[برائت]]، در [[نقض عهد]] کفار، میانه آن در [[کشف]] احوال [[منافقان]] و اظهار خُبث و حیله‌های ایشان، و آخر سوره درباره [[قصه]] [[غزوه تبوک]] فرود آمده است.		به طور خلاصه می‌توان گفت اولِ [[سوره]] [[برائت]]، در [[نقض عهد]] کفار، میانه آن در [[کشف]] احوال [[منافقان]] و اظهار خُبث و حیله‌های ایشان، و آخر سوره درباره [[قصه]] [[غزوه تبوک]] فرود آمده است.

	[[روایت]] شده است که وقتی [[پیامبر]]{{صل}} [[ابابکر]] را با این سوره به سوی [[اهل مکه]] فرستاد، [[ابوبکر]] سه [[روز]] راه پیمود. آن‌گاه پیامبر{{صل}} به علی{{ع}} فرمود: ‌ای علی! دنبال ابابکر برو، آیات را از او بگیر و بر اهل مکّه قرائت کن! علی{{ع}} در میانه راه، آیات را از ابوبکر گرفت. وی به [[مدینه]] بازگشت. وقتی خدمت پیامبر{{صل}} رسید عرض کرد: یا [[رسول‌الله]]! آیا درباره من حادثه‌ای رخ داده است؟ حضرت فرمود: [[خیر]]، بلکه پروردگارم به من امر کرد که سوره برائت را جز من یا فردی از من کسی دیگر نمی‌تواند به مکّیان برساند<ref>[[فرهنگ‌نامه علوم قرآنی (کتاب)\|فرهنگ نامه علوم قرآنی]]، ~~ص۷۸۷~~.</ref>.		[[روایت]] شده است که وقتی [[پیامبر]]{{صل}} [[ابابکر]] را با این سوره به سوی [[اهل مکه]] فرستاد، [[ابوبکر]] سه [[روز]] راه پیمود. آن‌گاه پیامبر{{صل}} به علی{{ع}} فرمود: ‌ای علی! دنبال ابابکر برو، آیات را از او بگیر و بر اهل مکّه قرائت کن! علی{{ع}} در میانه راه، آیات را از ابوبکر گرفت. وی به [[مدینه]] بازگشت. وقتی خدمت پیامبر{{صل}} رسید عرض کرد: یا [[رسول‌الله]]! آیا درباره من حادثه‌ای رخ داده است؟ حضرت فرمود: [[خیر]]، بلکه پروردگارم به من امر کرد که سوره برائت را جز من یا فردی از من کسی دیگر نمی‌تواند به مکّیان برساند<ref>[[فرهنگ‌نامه علوم قرآنی (کتاب)\|فرهنگ نامه علوم قرآنی]]، ص۷۸۷؛ [[سید حبیب دشتی\|دشتی، سید حبیب]]، [[سوره توبه - دشتی (مقاله)\| مقاله «سوره توبه»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۹ (کتاب)\|دائرة المعارف قرآن کریم ج۹]]؛ [[سید سلمان صفوی\|صفوی، سید سلمان]]، [[سوره توبه (مقاله)\|مقاله «سوره توبه»]]، [[دانشنامه معاصر قرآن کریم (کتاب)\|دانشنامه معاصر قرآن کریم]].</ref>.

	== ویژگی‌های سوره توبه ==		== ویژگی‌های سوره توبه ==