سوره ممتحنه - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Bahmani: /* ساختار */

2024-03-06T06:25:40Z

ساختار

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۶ مارس ۲۰۲۴، ساعت ۰۹:۵۵
خط ۱۳:		خط ۱۳:

	== ساختار ==		== ساختار ==
	[[سوره ممتحنه]] از ۴ بخش تشکیل شده است.		سوره ممتحنه از ۴ بخش تشکیل شده است.
	# آیات ۱-۳: ([[نهی]] دوستی با [[دشمنان اسلام]] و [[مسلمین]]).		# آیات ۱-۳: ([[نهی]] دوستی با [[دشمنان اسلام]] و [[مسلمین]]).
	# آیات ۶-۴: (الگوی رفتار اعتقادی، [[سیاسی]] و [[معنوی]] حضرت ابراهیم).		# آیات ۶-۴: (الگوی رفتار اعتقادی، [[سیاسی]] و [[معنوی]] حضرت ابراهیم).

Bahmani: /* مقدمه */

2024-03-06T06:25:30Z

مقدمه

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۶ مارس ۲۰۲۴، ساعت ۰۹:۵۵
خط ۸:		خط ۸:
	این سوره دارای ۱۳ آیه و ۳۵۲ کلمه است. از نظر حجم از گروه سوره‌های «طِوال» در «مفصّلات» و در حدود یک چهارم جزء و در جزء ۲۸ قرآن است<ref>الاتقان؛ علوم قرآنی.</ref>.		این سوره دارای ۱۳ آیه و ۳۵۲ کلمه است. از نظر حجم از گروه سوره‌های «طِوال» در «مفصّلات» و در حدود یک چهارم جزء و در جزء ۲۸ قرآن است<ref>الاتقان؛ علوم قرآنی.</ref>.

	[[پیغمبر]] [[خدا]] {{صل}} فرمود: کسی که [[سوره ممتحنه]] را قرائت کند مردان و زنان [[مؤمن]] [[روز قیامت]] [[شفیعان]] او خواهند بود. [[ابوحمزه ثمالی]] از [[حضرت علی بن الحسین]] {{ع}} [[روایت]] نموده که فرمود هر کس سوره ممتحنه را در نمازهای [[واجب]] یا [[مستحب]] ([[نوافل]]) بخواند [[خداوند]] [[قلب]] او را امتحان و آزمایش کند برای [[ایمان]] و [[نورانی]] شود برای [[بینایی]] و [[بینش]] او و هرگز [[فقر]] و [[ناداری]] و دیوانگی در فرزند و خودش پیدا نشود<ref>مجمع البیان.</ref>.		[[پیغمبر]] [[خدا]] {{صل}} فرمود: کسی که سوره ممتحنه را قرائت کند مردان و زنان [[مؤمن]] [[روز قیامت]] [[شفیعان]] او خواهند بود. [[ابوحمزه ثمالی]] از [[حضرت علی بن الحسین]] {{ع}} [[روایت]] نموده که فرمود هر کس سوره ممتحنه را در نمازهای [[واجب]] یا [[مستحب]] ([[نوافل]]) بخواند [[خداوند]] [[قلب]] او را امتحان و آزمایش کند برای [[ایمان]] و [[نورانی]] شود برای [[بینایی]] و [[بینش]] او و هرگز [[فقر]] و [[ناداری]] و دیوانگی در فرزند و خودش پیدا نشود<ref>مجمع البیان.</ref>.

	این سوره متعرّض مسئله دوستی [[مؤمنین]] با [[کفّار]] است و از آن به [[سختی]] نهی می‌کند، هم در ابتدای سوره متعرّض آن است و هم در آخرش و در خلال [[آیات]] نیز متعرّض احکامی درباره زنان مهاجر و [[بیعت]] آنان شده است و به این که ملاک [[دوستی]] و [[دشمنی]] فقط باید [[خدا]] باشد اشاره و [[رفتار]] [[اعتقادی]] و نیایش‌های [[حضرت ابراهیم]] {{ع}} را بیان کرده است.		این سوره متعرّض مسئله دوستی [[مؤمنین]] با [[کفّار]] است و از آن به [[سختی]] نهی می‌کند، هم در ابتدای سوره متعرّض آن است و هم در آخرش و در خلال [[آیات]] نیز متعرّض احکامی درباره زنان مهاجر و [[بیعت]] آنان شده است و به این که ملاک [[دوستی]] و [[دشمنی]] فقط باید [[خدا]] باشد اشاره و [[رفتار]] [[اعتقادی]] و نیایش‌های [[حضرت ابراهیم]] {{ع}} را بیان کرده است.

Bahmani در ‏۶ مارس ۲۰۲۴، ساعت ۰۶:۲۴

2024-03-06T06:24:54Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۶ مارس ۲۰۲۴، ساعت ۰۹:۵۴
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[سوره ممتحنه در علوم قرآنی]]\| پرسش مرتبط = }}		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = سوره \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[سوره ممتحنه در علوم قرآنی]]\| پرسش مرتبط = }}

	== مقدمه ==		== مقدمه ==
	شصتمین [[سوره]] [[قرآن]] و نود و یکمین آن به [[ترتیب ~~نزول]]،~~ نازل شده در [[مدینه]] با موضوع محوری [[آزمایش الهی]] و ملاک [[دوستی]].		شصتمین [[سوره]] [[قرآن]] و نود و یکمین آن به ترتیب نزول، نازل شده در [[مدینه]] با موضوع محوری [[آزمایش الهی]] و ملاک [[دوستی]].

	نام این سوره از [[آیه]] ده اخذ شده که در آن واژه «ممتحنه» آمده که از واژه [[امتحان]] گرفته شده است. در آیه {{متن قرآن\|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذَا جَاءَكُمُ الْمُؤْمِنَاتُ مُهَاجِرَاتٍ فَامْتَحِنُوهُنَّ اللَّهُ أَعْلَمُ بِإِيمَانِهِنَّ فَإِنْ عَلِمْتُمُوهُنَّ مُؤْمِنَاتٍ فَلَا تَرْجِعُوهُنَّ إِلَى الْكُفَّارِ لَا هُنَّ حِلٌّ لَهُمْ وَلَا هُمْ يَحِلُّونَ لَهُنَّ وَآتُوهُمْ مَا أَنْفَقُوا وَلَا جُنَاحَ عَلَيْكُمْ أَنْ تَنْكِحُوهُنَّ إِذَا آتَيْتُمُوهُنَّ أُجُورَهُنَّ وَلَا تُمْسِكُوا بِعِصَمِ الْكَوَافِرِ وَاسْأَلُوا مَا أَنْفَقْتُمْ وَلْيَسْأَلُوا مَا أَنْفَقُوا ذَلِكُمْ حُكْمُ اللَّهِ يَحْكُمُ بَيْنَكُمْ وَاللَّهُ عَلِيمٌ حَكِيمٌ}}<ref>«ای مؤمنان! چون زنان مؤمن هجرت‌کنان نزد شما بیایند، (ایمان) آنان را بیازمایید، خداوند به ایمان آنان داناتر است پس اگر آنان را مؤمن دانستید به سوی کافران بازنگردانید که ایشان برای آنان و آنان برای ایشان حلال نیستند و آنچه (آن کافران) هزینه کرده‌اند به آنها بپردازید و هر گاه مهر آنان را بدهید گناهی بر شما نیست که آنان را به همسری درآورید و به پیوند (پیشین خود با) زنان کافر پایبند نباشید و (اگر زنان شما نزد آنها بروند) کابین آنان را بخواهید و آنها نیز می‌توانند کابینی که (به زنانشان) داده‌اند (از شما) بخواهند؛ این حکم خداوند است که در میان شما داوری می‌کند و خداوند دانایی فرزانه است» سوره ممتحنه، آیه ۱۰.</ref> به [[رسول خدا]] {{صل}} [[دستور]] داده شده زنهای [[مهاجر]] را امتحان کنند تا [[انگیزه]] ترک شوهرانشان و مهاجرتشان از [[مکه]] به مدینه معلوم شود و بر اساس این [[آزمایش]]، درباره آنان [[تصمیم]] بگیرد. بنابراین، [[زنان]] مهاجر «ممتحَنه» (به [[فتح]] حاء) هستند و رسول خدا «ممتحِن» (به کسر حاء) است. به همین جهت نیز نام دوم این سوره «امتحان» است. نام سوم آن هم، «[[مودت]]» است؛ زیرا این کلمه ۳ بار در این سوره به کار رفته است، دو بار در آیه اول و آن [[نهی]] مؤکد از مودت [[مسلمانان]] نسبت به [[دشمنان خدا]] است و یک بار نیز در آیه {{متن قرآن\|عَسَى اللَّهُ أَنْ يَجْعَلَ بَيْنَكُمْ وَبَيْنَ الَّذِينَ عَادَيْتُمْ مِنْهُمْ مَوَدَّةً وَاللَّهُ قَدِيرٌ وَاللَّهُ غَفُورٌ رَحِيمٌ}}<ref>«امید است خداوند میان شما و کسانی از آنان که با هم دشمنی دارید دوستی اندازد و خداوند تواناست و خداوند آمرزنده‌ای بخشاینده است» سوره ممتحنه، آیه ۷.</ref>[[پیشگویی]] [[دوستی]] [[قریش]] با مسلمانان است که پس از [[فتح مکه]] رخ داد.		نام این سوره از [[آیه]] ده اخذ شده که در آن واژه «ممتحنه» آمده که از واژه [[امتحان]] گرفته شده است. در آیه {{متن قرآن\|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذَا جَاءَكُمُ الْمُؤْمِنَاتُ مُهَاجِرَاتٍ فَامْتَحِنُوهُنَّ اللَّهُ أَعْلَمُ بِإِيمَانِهِنَّ فَإِنْ عَلِمْتُمُوهُنَّ مُؤْمِنَاتٍ فَلَا تَرْجِعُوهُنَّ إِلَى الْكُفَّارِ لَا هُنَّ حِلٌّ لَهُمْ وَلَا هُمْ يَحِلُّونَ لَهُنَّ وَآتُوهُمْ مَا أَنْفَقُوا وَلَا جُنَاحَ عَلَيْكُمْ أَنْ تَنْكِحُوهُنَّ إِذَا آتَيْتُمُوهُنَّ أُجُورَهُنَّ وَلَا تُمْسِكُوا بِعِصَمِ الْكَوَافِرِ وَاسْأَلُوا مَا أَنْفَقْتُمْ وَلْيَسْأَلُوا مَا أَنْفَقُوا ذَلِكُمْ حُكْمُ اللَّهِ يَحْكُمُ بَيْنَكُمْ وَاللَّهُ عَلِيمٌ حَكِيمٌ}}<ref>«ای مؤمنان! چون زنان مؤمن هجرت‌کنان نزد شما بیایند، (ایمان) آنان را بیازمایید، خداوند به ایمان آنان داناتر است پس اگر آنان را مؤمن دانستید به سوی کافران بازنگردانید که ایشان برای آنان و آنان برای ایشان حلال نیستند و آنچه (آن کافران) هزینه کرده‌اند به آنها بپردازید و هر گاه مهر آنان را بدهید گناهی بر شما نیست که آنان را به همسری درآورید و به پیوند (پیشین خود با) زنان کافر پایبند نباشید و (اگر زنان شما نزد آنها بروند) کابین آنان را بخواهید و آنها نیز می‌توانند کابینی که (به زنانشان) داده‌اند (از شما) بخواهند؛ این حکم خداوند است که در میان شما داوری می‌کند و خداوند دانایی فرزانه است» سوره ممتحنه، آیه ۱۰.</ref> به [[رسول خدا]] {{صل}} [[دستور]] داده شده زنهای [[مهاجر]] را امتحان کنند تا [[انگیزه]] ترک شوهرانشان و مهاجرتشان از [[مکه]] به مدینه معلوم شود و بر اساس این [[آزمایش]]، درباره آنان [[تصمیم]] بگیرد. بنابراین، [[زنان]] مهاجر «ممتحَنه» (به [[فتح]] حاء) هستند و رسول خدا «ممتحِن» (به کسر حاء) است. به همین جهت نیز نام دوم این سوره «امتحان» است. نام سوم آن هم، «[[مودت]]» است؛ زیرا این کلمه ۳ بار در این سوره به کار رفته است، دو بار در آیه اول و آن [[نهی]] مؤکد از مودت [[مسلمانان]] نسبت به [[دشمنان خدا]] است و یک بار نیز در آیه {{متن قرآن\|عَسَى اللَّهُ أَنْ يَجْعَلَ بَيْنَكُمْ وَبَيْنَ الَّذِينَ عَادَيْتُمْ مِنْهُمْ مَوَدَّةً وَاللَّهُ قَدِيرٌ وَاللَّهُ غَفُورٌ رَحِيمٌ}}<ref>«امید است خداوند میان شما و کسانی از آنان که با هم دشمنی دارید دوستی اندازد و خداوند تواناست و خداوند آمرزنده‌ای بخشاینده است» سوره ممتحنه، آیه ۷.</ref>[[پیشگویی]] [[دوستی]] [[قریش]] با مسلمانان است که پس از [[فتح مکه]] رخ داد.
خط ۳۶:		خط ۳۶:
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

	[[رده:~~سوره ممتحنه~~]]		[[رده:سوره‌های قرآن]]

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

2022-08-25T06:25:52Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵

2022-07-31T07:43:03Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۱:۱۳
خط ۱:		خط ۱:
	~~{{امامت}}~~
	{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[سوره ممتحنه در علوم قرآنی]]\| پرسش مرتبط = }}		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[سوره ممتحنه در علوم قرآنی]]\| پرسش مرتبط = }}

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۱

2022-07-10T16:26:04Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۱

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۰ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۹:۵۶
خط ۱:		خط ۱:
	{{امامت}}		{{امامت}}
	~~<div style~~=~~"background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">اين~~ مدخل ~~از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>~~		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[سوره ممتحنه در علوم قرآنی]]\| پرسش مرتبط = }}
	~~<div style~~=~~"background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">~~[[سوره ممتحنه در علوم قرآنی]]~~</div>~~

	==مقدمه==		==مقدمه==

Heydari: جایگزینی متن - '
' به '
'

2022-01-21T13:10:19Z

جایگزینی متن - '</div> <div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;">' به '</div>'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۱ ژانویهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۶:۴۰
خط ۲:		خط ۲:
	<div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">اين مدخل از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>		<div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">اين مدخل از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>
	<div style="background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">[[سوره ممتحنه در علوم قرآنی]]</div>		<div style="background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">[[سوره ممتحنه در علوم قرآنی]]</div>
	~~<div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;">~~

	==مقدمه==		==مقدمه==

Heydari: ربات: جایگزینی خودکار متن (-==منابع== +== منابع ==)

2021-12-17T19:39:00Z

ربات: جایگزینی خودکار متن (-==منابع== +== منابع ==)

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۷ دسامبر ۲۰۲۱، ساعت ۲۳:۰۹
خط ۳۱:		خط ۳۱:
	{{متن قرآن\|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَتَّخِذُوا عَدُوِّي وَعَدُوَّكُمْ أَوْلِيَاءَ تُلْقُونَ إِلَيْهِمْ بِالْمَوَدَّةِ}}<ref>«ای مؤمنان! اگر برای جهاد در راه من و به دست آوردن خرسندی من (از شهر خود) بیرون می‌آیید، دشمن من و دشمن خود را دوست مگیرید که به آنان مهربانی ورزید» سوره ممتحنه، آیه ۱.</ref>.<ref>[[سید سلمان صفوی\|صفوی، سید سلمان]]، [[سوره ممتحنه (مقاله)\|مقاله «سوره ممتحنه»]]، [[دانشنامه معاصر قرآن کریم (کتاب)\|دانشنامه معاصر قرآن کریم]].</ref>		{{متن قرآن\|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَتَّخِذُوا عَدُوِّي وَعَدُوَّكُمْ أَوْلِيَاءَ تُلْقُونَ إِلَيْهِمْ بِالْمَوَدَّةِ}}<ref>«ای مؤمنان! اگر برای جهاد در راه من و به دست آوردن خرسندی من (از شهر خود) بیرون می‌آیید، دشمن من و دشمن خود را دوست مگیرید که به آنان مهربانی ورزید» سوره ممتحنه، آیه ۱.</ref>.<ref>[[سید سلمان صفوی\|صفوی، سید سلمان]]، [[سوره ممتحنه (مقاله)\|مقاله «سوره ممتحنه»]]، [[دانشنامه معاصر قرآن کریم (کتاب)\|دانشنامه معاصر قرآن کریم]].</ref>

	==منابع==		== منابع ==
	{{منابع}}		{{منابع}}
	# [[پرونده: 10524027.jpg\|22px]] [[سید سلمان صفوی\|صفوی، سید سلمان]]، [[سوره ممتحنه (مقاله)\|مقاله «سوره ممتحنه»]]، [[دانشنامه معاصر قرآن کریم (کتاب)\|'''دانشنامه معاصر قرآن کریم''']]		# [[پرونده: 10524027.jpg\|22px]] [[سید سلمان صفوی\|صفوی، سید سلمان]]، [[سوره ممتحنه (مقاله)\|مقاله «سوره ممتحنه»]]، [[دانشنامه معاصر قرآن کریم (کتاب)\|'''دانشنامه معاصر قرآن کریم''']]

Heydari: ربات: جایگزینی خودکار متن (-''']] ==پانویس== {{پانویس}} +''']] {{پایان منابع}} == پانویس == {{پانویس}})

2021-12-16T19:28:45Z

ربات: جایگزینی خودکار متن (-''']] ==پانویس== {{پانویس}} +''']] {{پایان منابع}} == پانویس == {{پانویس}})

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۶ دسامبر ۲۰۲۱، ساعت ۲۲:۵۸
خط ۳۴:		خط ۳۴:
	{{منابع}}		{{منابع}}
	# [[پرونده: 10524027.jpg\|22px]] [[سید سلمان صفوی\|صفوی، سید سلمان]]، [[سوره ممتحنه (مقاله)\|مقاله «سوره ممتحنه»]]، [[دانشنامه معاصر قرآن کریم (کتاب)\|'''دانشنامه معاصر قرآن کریم''']]		# [[پرونده: 10524027.jpg\|22px]] [[سید سلمان صفوی\|صفوی، سید سلمان]]، [[سوره ممتحنه (مقاله)\|مقاله «سوره ممتحنه»]]، [[دانشنامه معاصر قرآن کریم (کتاب)\|'''دانشنامه معاصر قرآن کریم''']]
			{{پایان منابع}}

	==پانویس==		== پانویس ==
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

	[[رده:سوره ممتحنه]]		[[رده:سوره ممتحنه]]

Heydari: ربات: جایگزینی خودکار متن (-==منابع== # +==منابع== {{منابع}} # )

2021-12-16T11:43:07Z

ربات: جایگزینی خودکار متن (-==منابع== # +==منابع== {{منابع}} # )

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۶ دسامبر ۲۰۲۱، ساعت ۱۵:۱۳
خط ۳۲:		خط ۳۲:

	==منابع==		==منابع==
			{{منابع}}
	# [[پرونده: 10524027.jpg\|22px]] [[سید سلمان صفوی\|صفوی، سید سلمان]]، [[سوره ممتحنه (مقاله)\|مقاله «سوره ممتحنه»]]، [[دانشنامه معاصر قرآن کریم (کتاب)\|'''دانشنامه معاصر قرآن کریم''']]		# [[پرونده: 10524027.jpg\|22px]] [[سید سلمان صفوی\|صفوی، سید سلمان]]، [[سوره ممتحنه (مقاله)\|مقاله «سوره ممتحنه»]]، [[دانشنامه معاصر قرآن کریم (کتاب)\|'''دانشنامه معاصر قرآن کریم''']]

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۵ اوت ۲۰۲۲، ساعت ۰۹:۵۵
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[سوره ممتحنه در علوم قرآنی]]\| پرسش مرتبط = }}		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[سوره ممتحنه در علوم قرآنی]]\| پرسش مرتبط = }}

	==مقدمه==		== مقدمه ==
	شصتمین [[سوره]] [[قرآن]] و نود و یکمین آن به [[ترتیب نزول]]، نازل شده در [[مدینه]] با موضوع محوری [[آزمایش الهی]] و ملاک [[دوستی]].		شصتمین [[سوره]] [[قرآن]] و نود و یکمین آن به [[ترتیب نزول]]، نازل شده در [[مدینه]] با موضوع محوری [[آزمایش الهی]] و ملاک [[دوستی]].

	نام این سوره از [[آیه]] ده اخذ شده که در آن واژه «ممتحنه» آمده که از واژه [[امتحان]] گرفته شده است. در آیه {{متن قرآن\|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذَا جَاءَكُمُ الْمُؤْمِنَاتُ مُهَاجِرَاتٍ فَامْتَحِنُوهُنَّ اللَّهُ أَعْلَمُ بِإِيمَانِهِنَّ فَإِنْ عَلِمْتُمُوهُنَّ مُؤْمِنَاتٍ فَلَا تَرْجِعُوهُنَّ إِلَى الْكُفَّارِ لَا هُنَّ حِلٌّ لَهُمْ وَلَا هُمْ يَحِلُّونَ لَهُنَّ وَآتُوهُمْ مَا أَنْفَقُوا وَلَا جُنَاحَ عَلَيْكُمْ أَنْ تَنْكِحُوهُنَّ إِذَا آتَيْتُمُوهُنَّ أُجُورَهُنَّ وَلَا تُمْسِكُوا بِعِصَمِ الْكَوَافِرِ وَاسْأَلُوا مَا أَنْفَقْتُمْ وَلْيَسْأَلُوا مَا أَنْفَقُوا ذَلِكُمْ حُكْمُ اللَّهِ يَحْكُمُ بَيْنَكُمْ وَاللَّهُ عَلِيمٌ حَكِيمٌ}}<ref>«ای مؤمنان! چون زنان مؤمن هجرت‌کنان نزد شما بیایند، (ایمان) آنان را بیازمایید، خداوند به ایمان آنان داناتر است پس اگر آنان را مؤمن دانستید به سوی کافران بازنگردانید که ایشان برای آنان و آنان برای ایشان حلال نیستند و آنچه (آن کافران) هزینه کرده‌اند به آنها بپردازید و هر گاه مهر آنان را بدهید گناهی بر شما نیست که آنان را به همسری درآورید و به پیوند (پیشین خود با) زنان کافر پایبند نباشید و (اگر زنان شما نزد آنها بروند) کابین آنان را بخواهید و آنها نیز می‌توانند کابینی که (به زنانشان) داده‌اند (از شما) بخواهند؛ این حکم خداوند است که در میان شما داوری می‌کند و خداوند دانایی فرزانه است» سوره ممتحنه، آیه ۱۰.</ref> به [[رسول خدا]]{{صل}} [[دستور]] داده شده زنهای [[مهاجر]] را امتحان کنند تا [[انگیزه]] ترک شوهرانشان و مهاجرتشان از [[مکه]] به مدینه معلوم شود و بر اساس این [[آزمایش]]، درباره آنان [[تصمیم]] بگیرد. بنابراین، [[زنان]] مهاجر «ممتحَنه» (به [[فتح]] حاء) هستند و رسول خدا «ممتحِن» (به کسر حاء) است. به همین جهت نیز نام دوم این سوره «امتحان» است. نام سوم آن هم، «[[مودت]]» است؛ زیرا این کلمه ۳ بار در این سوره به کار رفته است، دو بار در آیه اول و آن [[نهی]] مؤکد از مودت [[مسلمانان]] نسبت به [[دشمنان خدا]] است و یک بار نیز در آیه {{متن قرآن\|عَسَى اللَّهُ أَنْ يَجْعَلَ بَيْنَكُمْ وَبَيْنَ الَّذِينَ عَادَيْتُمْ مِنْهُمْ مَوَدَّةً وَاللَّهُ قَدِيرٌ وَاللَّهُ غَفُورٌ رَحِيمٌ}}<ref>«امید است خداوند میان شما و کسانی از آنان که با هم دشمنی دارید دوستی اندازد و خداوند تواناست و خداوند آمرزنده‌ای بخشاینده است» سوره ممتحنه، آیه ۷.</ref>[[پیشگویی]] [[دوستی]] [[قریش]] با مسلمانان است که پس از [[فتح مکه]] رخ داد.		نام این سوره از [[آیه]] ده اخذ شده که در آن واژه «ممتحنه» آمده که از واژه [[امتحان]] گرفته شده است. در آیه {{متن قرآن\|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذَا جَاءَكُمُ الْمُؤْمِنَاتُ مُهَاجِرَاتٍ فَامْتَحِنُوهُنَّ اللَّهُ أَعْلَمُ بِإِيمَانِهِنَّ فَإِنْ عَلِمْتُمُوهُنَّ مُؤْمِنَاتٍ فَلَا تَرْجِعُوهُنَّ إِلَى الْكُفَّارِ لَا هُنَّ حِلٌّ لَهُمْ وَلَا هُمْ يَحِلُّونَ لَهُنَّ وَآتُوهُمْ مَا أَنْفَقُوا وَلَا جُنَاحَ عَلَيْكُمْ أَنْ تَنْكِحُوهُنَّ إِذَا آتَيْتُمُوهُنَّ أُجُورَهُنَّ وَلَا تُمْسِكُوا بِعِصَمِ الْكَوَافِرِ وَاسْأَلُوا مَا أَنْفَقْتُمْ وَلْيَسْأَلُوا مَا أَنْفَقُوا ذَلِكُمْ حُكْمُ اللَّهِ يَحْكُمُ بَيْنَكُمْ وَاللَّهُ عَلِيمٌ حَكِيمٌ}}<ref>«ای مؤمنان! چون زنان مؤمن هجرت‌کنان نزد شما بیایند، (ایمان) آنان را بیازمایید، خداوند به ایمان آنان داناتر است پس اگر آنان را مؤمن دانستید به سوی کافران بازنگردانید که ایشان برای آنان و آنان برای ایشان حلال نیستند و آنچه (آن کافران) هزینه کرده‌اند به آنها بپردازید و هر گاه مهر آنان را بدهید گناهی بر شما نیست که آنان را به همسری درآورید و به پیوند (پیشین خود با) زنان کافر پایبند نباشید و (اگر زنان شما نزد آنها بروند) کابین آنان را بخواهید و آنها نیز می‌توانند کابینی که (به زنانشان) داده‌اند (از شما) بخواهند؛ این حکم خداوند است که در میان شما داوری می‌کند و خداوند دانایی فرزانه است» سوره ممتحنه، آیه ۱۰.</ref> به [[رسول خدا]] {{صل}} [[دستور]] داده شده زنهای [[مهاجر]] را امتحان کنند تا [[انگیزه]] ترک شوهرانشان و مهاجرتشان از [[مکه]] به مدینه معلوم شود و بر اساس این [[آزمایش]]، درباره آنان [[تصمیم]] بگیرد. بنابراین، [[زنان]] مهاجر «ممتحَنه» (به [[فتح]] حاء) هستند و رسول خدا «ممتحِن» (به کسر حاء) است. به همین جهت نیز نام دوم این سوره «امتحان» است. نام سوم آن هم، «[[مودت]]» است؛ زیرا این کلمه ۳ بار در این سوره به کار رفته است، دو بار در آیه اول و آن [[نهی]] مؤکد از مودت [[مسلمانان]] نسبت به [[دشمنان خدا]] است و یک بار نیز در آیه {{متن قرآن\|عَسَى اللَّهُ أَنْ يَجْعَلَ بَيْنَكُمْ وَبَيْنَ الَّذِينَ عَادَيْتُمْ مِنْهُمْ مَوَدَّةً وَاللَّهُ قَدِيرٌ وَاللَّهُ غَفُورٌ رَحِيمٌ}}<ref>«امید است خداوند میان شما و کسانی از آنان که با هم دشمنی دارید دوستی اندازد و خداوند تواناست و خداوند آمرزنده‌ای بخشاینده است» سوره ممتحنه، آیه ۷.</ref>[[پیشگویی]] [[دوستی]] [[قریش]] با مسلمانان است که پس از [[فتح مکه]] رخ داد.

	این سوره دارای ۱۳ آیه و ۳۵۲ کلمه است. از نظر حجم از گروه سوره‌های «طِوال» در «مفصّلات» و در حدود یک چهارم جزء و در جزء ۲۸ قرآن است<ref>الاتقان؛ علوم قرآنی.</ref>.		این سوره دارای ۱۳ آیه و ۳۵۲ کلمه است. از نظر حجم از گروه سوره‌های «طِوال» در «مفصّلات» و در حدود یک چهارم جزء و در جزء ۲۸ قرآن است<ref>الاتقان؛ علوم قرآنی.</ref>.

	[[پیغمبر]] [[خدا]]{{صل}} فرمود: کسی که [[سوره ممتحنه]] را قرائت کند مردان و زنان [[مؤمن]] [[روز قیامت]] [[شفیعان]] او خواهند بود. [[ابوحمزه ثمالی]] از [[حضرت علی بن الحسین]]{{ع}} [[روایت]] نموده که فرمود هر کس سوره ممتحنه را در نمازهای [[واجب]] یا [[مستحب]] ([[نوافل]]) بخواند [[خداوند]] [[قلب]] او را امتحان و آزمایش کند برای [[ایمان]] و [[نورانی]] شود برای [[بینایی]] و [[بینش]] او و هرگز [[فقر]] و [[ناداری]] و دیوانگی در فرزند و خودش پیدا نشود<ref>مجمع البیان.</ref>.		[[پیغمبر]] [[خدا]] {{صل}} فرمود: کسی که [[سوره ممتحنه]] را قرائت کند مردان و زنان [[مؤمن]] [[روز قیامت]] [[شفیعان]] او خواهند بود. [[ابوحمزه ثمالی]] از [[حضرت علی بن الحسین]] {{ع}} [[روایت]] نموده که فرمود هر کس سوره ممتحنه را در نمازهای [[واجب]] یا [[مستحب]] ([[نوافل]]) بخواند [[خداوند]] [[قلب]] او را امتحان و آزمایش کند برای [[ایمان]] و [[نورانی]] شود برای [[بینایی]] و [[بینش]] او و هرگز [[فقر]] و [[ناداری]] و دیوانگی در فرزند و خودش پیدا نشود<ref>مجمع البیان.</ref>.

	این سوره متعرّض مسئله دوستی [[مؤمنین]] با [[کفّار]] است و از آن به [[سختی]] نهی می‌کند، هم در ابتدای سوره متعرّض آن است و هم در آخرش و در خلال [[آیات]] نیز متعرّض احکامی درباره زنان مهاجر و [[بیعت]] آنان شده است و به این که ملاک [[دوستی]] و [[دشمنی]] فقط باید [[خدا]] باشد اشاره و [[رفتار]] [[اعتقادی]] و نیایش‌های [[حضرت ابراهیم]]{{ع}} را بیان کرده است.		این سوره متعرّض مسئله دوستی [[مؤمنین]] با [[کفّار]] است و از آن به [[سختی]] نهی می‌کند، هم در ابتدای سوره متعرّض آن است و هم در آخرش و در خلال [[آیات]] نیز متعرّض احکامی درباره زنان مهاجر و [[بیعت]] آنان شده است و به این که ملاک [[دوستی]] و [[دشمنی]] فقط باید [[خدا]] باشد اشاره و [[رفتار]] [[اعتقادی]] و نیایش‌های [[حضرت ابراهیم]] {{ع}} را بیان کرده است.

	==ساختار==		== ساختار ==
	[[سوره ممتحنه]] از ۴ بخش تشکیل شده است.		[[سوره ممتحنه]] از ۴ بخش تشکیل شده است.
	#آیات ۱-۳: ([[نهی]] دوستی با [[دشمنان اسلام]] و [[مسلمین]]).		# آیات ۱-۳: ([[نهی]] دوستی با [[دشمنان اسلام]] و [[مسلمین]]).
	#آیات ۶-۴: (الگوی رفتار اعتقادی، [[سیاسی]] و [[معنوی]] حضرت ابراهیم).		# آیات ۶-۴: (الگوی رفتار اعتقادی، [[سیاسی]] و [[معنوی]] حضرت ابراهیم).
	#آیات ۹-۷: ([[پیشگویی]] مسلمانشدن [[اهل مکه]] و دوستی با [[مسلمانان]]، عدم نهی از رفتار با [[احسان]] و [[قسط]] محور با [[کفار]] غیر [[حربی]]، تأکید بر دوری از [[دشمنان]] حربی [[اسلام]]).		# آیات ۹-۷: ([[پیشگویی]] مسلمانشدن [[اهل مکه]] و دوستی با [[مسلمانان]]، عدم نهی از رفتار با [[احسان]] و [[قسط]] محور با [[کفار]] غیر [[حربی]]، تأکید بر دوری از [[دشمنان]] حربی [[اسلام]]).
	#آیات ۱۳-۱۰: ([[ضرورت]] [[دفاع]] از [[حقوق زنان]] [[مهاجر]] به خاطر [[ارزشهای الهی]]).		# آیات ۱۳-۱۰: ([[ضرورت]] [[دفاع]] از [[حقوق زنان]] [[مهاجر]] به خاطر [[ارزشهای الهی]]).

	در بخش یک که [[حکم]] افتتاح [[سوره]] را دارد نهی از دوستی با دشمنان [[جنگی]] اسلام و مسلمین شده است و در بخش ۴ که حکم اختتام سوره را دارد حکم به دفاع از حقوق زنان [[مسلمان]] شده است که به خاطر [[دوستی با خدا]] و [[بیزاری]] از [[کافران]] عنود راه [[مهاجرت]] را پیش گرفته‌اند.		در بخش یک که [[حکم]] افتتاح [[سوره]] را دارد نهی از دوستی با دشمنان [[جنگی]] اسلام و مسلمین شده است و در بخش ۴ که حکم اختتام سوره را دارد حکم به دفاع از حقوق زنان [[مسلمان]] شده است که به خاطر [[دوستی با خدا]] و [[بیزاری]] از [[کافران]] عنود راه [[مهاجرت]] را پیش گرفته‌اند.

	در بخش دوم، رفتار اعتقادی و سیاسی [[ابراهیم]]{{ع}} همراه با احوالات معنوی او، هر دو مفهوم اصلی سوره یعنی نهی از دوستی با [[دشمنان خدا]] و [[آزمایش الهی]] را در بر دارد. کارکرد این بخش، ارائه یک مدل [[رفتاری]] متعالی ممکن برای مسلمانان است. بخش دوم در [[ارتباط]] مفهومی با سه بخش دیگر است.		در بخش دوم، رفتار اعتقادی و سیاسی [[ابراهیم]] {{ع}} همراه با احوالات معنوی او، هر دو مفهوم اصلی سوره یعنی نهی از دوستی با [[دشمنان خدا]] و [[آزمایش الهی]] را در بر دارد. کارکرد این بخش، ارائه یک مدل [[رفتاری]] متعالی ممکن برای مسلمانان است. بخش دوم در [[ارتباط]] مفهومی با سه بخش دیگر است.

	بخش سوم در تقارن تکمیلی با بخش اول است. در بخش سوم دوستی با غیر مسلمانان صلح طلب از نهی کلی دوستی با دشمنان اسلام استثنا شده است. [[آیه]] اول و آخر سوره تأکید بر نهی دوستی با دشمنان جنگی مسلمانان کرده و دوستی با آنها را [[گمراهی]] و [[ستم]] دانسته است. چنین موضعی، [[احکام]] جزایی و سیاسی خاصی را برای [[نافرمانان]] موجب می‌گردد.		بخش سوم در تقارن تکمیلی با بخش اول است. در بخش سوم دوستی با غیر مسلمانان صلح طلب از نهی کلی دوستی با دشمنان اسلام استثنا شده است. [[آیه]] اول و آخر سوره تأکید بر نهی دوستی با دشمنان جنگی مسلمانان کرده و دوستی با آنها را [[گمراهی]] و [[ستم]] دانسته است. چنین موضعی، [[احکام]] جزایی و سیاسی خاصی را برای [[نافرمانان]] موجب می‌گردد.

	==[[آیات نامدار]] و مشهور==		== [[آیات نامدار]] و مشهور ==
	{{متن قرآن\|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَتَّخِذُوا عَدُوِّي وَعَدُوَّكُمْ أَوْلِيَاءَ تُلْقُونَ إِلَيْهِمْ بِالْمَوَدَّةِ}}<ref>«ای مؤمنان! اگر برای جهاد در راه من و به دست آوردن خرسندی من (از شهر خود) بیرون می‌آیید، دشمن من و دشمن خود را دوست مگیرید که به آنان مهربانی ورزید» سوره ممتحنه، آیه ۱.</ref>.<ref>[[سید سلمان صفوی\|صفوی، سید سلمان]]، [[سوره ممتحنه (مقاله)\|مقاله «سوره ممتحنه»]]، [[دانشنامه معاصر قرآن کریم (کتاب)\|دانشنامه معاصر قرآن کریم]].</ref>		{{متن قرآن\|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَتَّخِذُوا عَدُوِّي وَعَدُوَّكُمْ أَوْلِيَاءَ تُلْقُونَ إِلَيْهِمْ بِالْمَوَدَّةِ}}<ref>«ای مؤمنان! اگر برای جهاد در راه من و به دست آوردن خرسندی من (از شهر خود) بیرون می‌آیید، دشمن من و دشمن خود را دوست مگیرید که به آنان مهربانی ورزید» سوره ممتحنه، آیه ۱.</ref>.<ref>[[سید سلمان صفوی\|صفوی، سید سلمان]]، [[سوره ممتحنه (مقاله)\|مقاله «سوره ممتحنه»]]، [[دانشنامه معاصر قرآن کریم (کتاب)\|دانشنامه معاصر قرآن کریم]].</ref>