https://fa.imamatpedia.com/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%B3%DA%A9%DB%8C%D9%86%D9%87_%D8%A8%D9%86%D8%AA_%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86_%D8%A8%D9%86_%D8%B9%D9%84%DB%8C_%D8%A8%D9%86_%D8%A7%D8%A8%DB%8C%E2%80%8C%D8%B7%D8%A7%D9%84%D8%A8 2026-05-29T22:49:57Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.41.0 https://fa.imamatpedia.com/w/index.php?title=%D8%B3%DA%A9%DB%8C%D9%86%D9%87_%D8%A8%D9%86%D8%AA_%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86_%D8%A8%D9%86_%D8%B9%D9%84%DB%8C_%D8%A8%D9%86_%D8%A7%D8%A8%DB%8C%E2%80%8C%D8%B7%D8%A7%D9%84%D8%A8&diff=1369518&oldid=prev 2026-05-05T08:14:17Z

<p>صفحه‌ای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = فرزندان امام حسین | عنوان مدخل = | مداخل مرتبط = <a href="/wiki/%D8%B3%DA%A9%DB%8C%D9%86%D9%87_%D8%A8%D9%86%D8%AA_%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86_%D8%A8%D9%86_%D8%B9%D9%84%DB%8C_%D8%A8%D9%86_%D8%A7%D8%A8%DB%8C%E2%80%8C%D8%B7%D8%A7%D9%84%D8%A8_%D8%AF%D8%B1_%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C" title="سکینه بنت حسین بن علی بن ابی‌طالب در تاریخ اسلامی">سکینه بنت حسین بن علی بن ابی‌طالب در تاریخ اسلامی</a> - <a href="/wiki/%D8%B3%DA%A9%DB%8C%D9%86%D9%87_%D8%A8%D9%86%D8%AA_%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86_%D8%A8%D9%86_%D8%B9%D9%84%DB%8C_%D8%A8%D9%86_%D8%A7%D8%A8%DB%8C%E2%80%8C%D8%B7%D8%A7%D9%84%D8%A8_%D8%AF%D8%B1_%D9%85%D8%B9%D8%A7%D8%B1%D9%81_%D9%88_%D8%B3%DB%8C%D8%B1%D9%87_%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86%DB%8C" title="سکینه بنت حسین بن علی بن ابی‌طالب در معارف و سیره حسینی">سکینه بنت حسین بن علی بن ابی‌طالب در معارف و سیره حسینی</a> | پرسش مرتبط = }} {{سوگواری امام حسین}} &#039;&#039;&#039;سکینه دختر امام حس...» ایجاد کرد</p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>{{مدخل مرتبط<br /> | موضوع مرتبط = فرزندان امام حسین<br /> | عنوان مدخل = <br /> | مداخل مرتبط = [[سکینه بنت حسین بن علی بن ابی‌طالب در تاریخ اسلامی]] - [[سکینه بنت حسین بن علی بن ابی‌طالب در معارف و سیره حسینی]]<br /> | پرسش مرتبط =<br /> }}<br /> {{سوگواری امام حسین}}<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;سکینه دختر [[امام حسین]] {{ع}}&#039;&#039;&#039; و [[رباب]] است. او [[سید]] [[زنان]] عصر خویش بود. در [[عقل]] و [[ادب]]، [[اخلاق]]، هوش و [[عفت]] بر همه زنان [[برتری]] داشت. سکینه در رویداد [[کربلا]] دوازده یا پانزده سال داشت. پس از رویداد [[عاشورا]]، [[خانه]] او جایگاه [[علم]]، [[ادب]]، [[فقه]] و حدیث بود. پس از [[حماسه عاشورا]] برخوردهای زیادی از او با [[امویان]] نقل شده است. این یادگار [[حادثه کربلا]] در پنجم ربیع الاول سال ۱۱۷ ق. در مدینه دیده از [[جهان]] فرو بست.<br /> <br /> == مقدمه ==<br /> نام سکینه را امینه، [[آمنه]]، امیمه، [[امامه]] و امیّه ذکر کرده‌اند. سکینه لقبی است که از سوی پدر و مادر به وی داده شده است&lt;ref&gt; الاغانی، ج۱۶، ص۱۳۸ - ۱۳۹؛ وفیات الاعیان، ج۲، ص۳۹۷؛ شذرات الذهب، ج۱، ص۱۵۴.&lt;/ref&gt; و مادر ایشان [[رباب]] نام داشت. او [[سید]] [[زنان]] عصر خویش بود. در [[عقل]] و [[ادب]]، [[اخلاق]]، هوش و [[عفت]] بر همه زنان [[برتری]] داشت. وی را [[عفیفه]]، [[بخشنده]]، [[فصیح]] و [[بلیغ]]، با [[وقار]] و... نیکوترین زنان عصر خویش دانسته‌اند.<br /> <br /> سکینه در رویداد [[کربلا]] دوازده یا پانزده سال داشت که با پسر عمویش عبدالله حسن که در کربلا [[شهید]] شد، [[ازدواج]] کرده بود&lt;ref&gt;وفیات الاعیان، ج۲، ص۳۹۴؛ الاغانی، ص۱۴۳؛ شذرات الذهب، ج۱، ص۱۵۴.&lt;/ref&gt;.<br /> <br /> پس از رویداد [[عاشورا]]، [[خانه]] او جایگاه [[علم]]، [[ادب]]، [[فقه]] و حدیث بود. این بانوی بزرگ و عبدالله شیرخوار که در [[کربلا]] [[شهید]] شدند، [[فرزندان]] [[رباب]] [[همسر]] [[سالار شهیدان]] [[امام حسین]] بودند. سکینه با [[عبدالله بن حسن]]&lt;ref&gt;الاغانی، ج۱۶، ص۱۴۹ و ۱۵۳؛ بلاذری، انساب الاشراف، ج۲، ص۴۱۶؛ طبرسی، اعلام الوری، ص۲۰۴.&lt;/ref&gt; [[ازدواج]] کرد، ولی او پیش از زفاف در کربلا به [[شهادت]] رسید و هیچ [[فرزندی]] از [[ازدواج]] آنها به [[دنیا]] نیامد&lt;ref&gt;مقرم، مقتل الحسین، ص۳۹۷.&lt;/ref&gt;.<br /> <br /> پس از [[حماسه عاشورا]] برخوردهای زیادی از او با [[امویان]] نقل شده است؛ از جمله نوشته‌اند: وقتی [[مروان بن حکم]] به علی {{ع}} [[ناسزا]] می‌‌گفت، سکینه به [[سختی]] در برابر او می‌ایستاد و به او و پدرش بد می‌‌گفت&lt;ref&gt;الوافی بالوفیات، ج۱۵، ص۱۸۲؛ ذهبی، تاریخ الاسلام و وفیات المشاهیر و الاعلام، ج۳، ص۲۴۱.&lt;/ref&gt;. سکینه [[روز جمعه]] در پوششی کامل با گروهی از [[زنان]] و خدمت‌کاران خود به [[نماز جمعه]] می‌رفت و در برابر [[ابن مطیره]] ([[خالد بن عبدالملک بن حارث بن حکم]]) می‌ایستاد. وی به بد‍‌گویی‌های او از علی {{ع}} پاسخ می‌داد و در برابر به او و اربابانش بد می‌‌گفت. آنها که جرئت بر خورد با سکینه را نداشتند، همراهان او را کتک می‌زدند&lt;ref&gt;الوافی بالوفیات، ج۱۵، ص۱۸۲.&lt;/ref&gt;.&lt;ref&gt;[[محمد صادق مزینانی|مزینانی، محمد صادق]]، [[نقش زنان در حماسه عاشورا (کتاب)|نقش زنان در حماسه عاشورا]]، ص ۲۳۲-۲۳۵؛ [[ملیحه خادری|خادری، ملیحه]]، [[زنان در نهضت عاشورا (مقاله)|مقاله «زنان در نهضت عاشورا»]]، [[فرهنگ عاشورایی ج۹ (کتاب)|فرهنگ عاشورایی ج۹]]، ص ۵۰؛ [[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ عاشورا (کتاب)|فرهنگ عاشورا]]، ص ۲۴۶.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == نقش [[سکینه]] در [[نهضت حسینی]] ==<br /> سکینه یکی از گزارش گران رویداد کربلاست. از وی گزارش‌هایی در باره [[عصر تاسوعا]] و [[شب عاشورا]]، هنگام وداع پدر، [[شهادت]] [[قمر بنی‌هاشم]]، [[علی اکبر]] و... نقل شده است. در یکی از این گزارش‌ها آمده است: وقتی که [[امام]] دید [[اهل بیت]] و همه یارانش کشته شده‌اند، برای وداع به خیمه‌ها آمد و به سکینه و دیگر [[زنان]] [[سلام]] داد. سکینه پس از وداع امام با اهل بیت صدا زد: پدر آیا [[تسلیم]] [[مرگ]] شده‌ای؟ امام فرمود: چگونه تسلیم مرگ نشود، کسی که یار و [[یاوری]] ندارد&lt;ref&gt;ابن اعثم، الفتوح، ص۸۸۴ - ۸۸۵؛ بحارالانوار، ج۴۵، ص۴۷.&lt;/ref&gt;. سپس امام او را در آغوش گرفت و با دست [[مبارک]] خویش [[اشک]] چشمانش را [[پاک]] کرد و فرمود:<br /> {{شعر}}<br /> {{ب|&#039;&#039;سَيَطُولُ بَعْدِي يَا سُكَيْنَةُ فَاعْلَمِي&#039;&#039;|2=&#039;&#039;مِنْكِ الْبُكَاءُ إِذَا الْحَمَامُ دَهَانِي&#039;&#039;}}<br /> {{ب|&#039;&#039;لَا تُحْرِقِي قَلْبِي بِدَمْعِكِ حَسْرَةً&#039;&#039;|2=&#039;&#039;مَا دَامَ مِنِّي الرُّوحُ فِي جُثْمَانِي&#039;&#039;}}<br /> {{ب|&#039;&#039;وَ إِذَا قُتِلْتُ فَأَنْتِ أَوْلَى بِالَّذِي&#039;&#039;|2=&#039;&#039;تَأْتِينَهُ يَا خَيْرَةَ النِّسْوَانِ&#039;&#039;&lt;ref&gt;مناقب آل ابی طالب، ج۳، ص۲۵۷.&lt;/ref&gt;}}<br /> {{پایان شعر}}<br /> :به زودی بر [[مصیبت]] من گریه‌های طولانی در پیش داری. تا [[جان]] در بدن دارم، مرا از اشک [[حسرت]] خود مسوزان. ای بهترین زنان! هنگامی که من کشته شدم، تو برای [[گریستن]] بر من سزاوارترینی&lt;ref&gt;[[محمد صادق مزینانی|مزینانی، محمد صادق]]، [[نقش زنان در حماسه عاشورا (کتاب)|نقش زنان در حماسه عاشورا]]، ص۲۳۶؛ [[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ عاشورا (کتاب)|فرهنگ عاشورا]]، ص ۲۴۶.&lt;/ref&gt;.<br /> <br /> == سکینه با کاروان [[اسیران]] ==<br /> پس از شهادت امام دوره [[اسارت]] [[زنان]] [[هاشمی]] آغاز می‌شود. نوشته‌اند [[دشمن]] وقتی که زنان را از میان کشته‌ها عبور داد، [[سکینه]] خود را روی جسد پدر انداخت و آن را در آغوش گرفت.<br /> <br /> در اثر [[گریه]] بی‌هوش شد و در آن حالت شنید که پدرش می‌فرماید:<br /> {{شعر}}<br /> {{ب|&#039;&#039;شِيعَتِي مَهْمَا مَاءً عَذْبٍ فَاذْكُرُونِي&#039;&#039;|2=&#039;&#039;أَوْ سَمِعْتُمْ بِغَرِيبٍ أَوْ شَهِيدٍ فَانْدُبُونِي&#039;&#039;}}<br /> {{پایان شعر}}<br /> :[[شیعیان]] من! هر گاه آب گوارایی نوشیدید، مرا به یاد آورید، یا اگر از غریب یا شهیدی سخن به میان آمد بر من گریه کنید.<br /> <br /> سکینه جسد پدر را رها نمی‌کرد، تا اینکه گروهی از [[اعراب]] وی را با [[زور]] از بدن پدر جدا کردند&lt;ref&gt;الملهوف، ص۱۶۱؛ بحارالانوار، ج۴۵، ص۵۹؛ منتهی الامال، ج۱، ص۸۵۴.&lt;/ref&gt;.<br /> <br /> روز یازدهم محرم، او همراه دیگر [[زنان]] [[هاشمی]] در حالی که بر شتر برهنه سوار بود، از [[کربلا]] به [[کوفه]] و [[شام]] به [[اسارت]] برده شد&lt;ref&gt;شرح الاخبار، ج۳، ص۱۹۹؛ نفس المهموم، ص۱۵۱؛ اعیان الشیعه، ج۳، ص۳۹۲.&lt;/ref&gt;. در طول اسارت کوفه گزارش خاصی از سکینه در دست نیست. گویا [[غم]] و [[اندوه]] شدید سکینه در [[شهادت]] پدر، [[برادران]] و [[خویشان]] زمینه هر گونه گزارشی را از بین برده است&lt;ref&gt;[[محمد صادق مزینانی|مزینانی، محمد صادق]]، [[نقش زنان در حماسه عاشورا (کتاب)|نقش زنان در حماسه عاشورا]]، ص۲۳۸.&lt;/ref&gt;.<br /> <br /> == ورود کاروان [[اسیران]] به شام ==<br /> کاروان اسیران در اول ماه صفر سال ۶۱ ق. به شام وارد شدند. [[سهل ساعدی]] می‌گوید: پنداشتم [[مردم]] شام جشنی دارند که من از آن بی‌خبرم، پرسیدم: آیا [[عید]] است؟ گفتند: ای پیرمرد! مثل این که غریبه‌ای؟ گفتم: من [[سهل بن ساعدی]] از [[اصحاب]] پیامبرم. گفتند: [[تعجب]] است ای سعد که از [[آسمان]] [[خون]] نمی‌بارد و [[زمین]] اهلش را فرو نمی‌برد؟ این [[سر حسین]] و [[یاران]] اوست که از [[عراق]] به شام [[هدیه]] می‌آورند و مردم [[شادی]] می‌کنند؟<br /> <br /> در کنار دروازه ایستادم، تا اینکه [[پرچم‌ها]] رسیدند. مردی در جلو نیزه‌ای بلند در دست داشت و سر حسین که شباهتی تمام به [[پیامبر]] داشت، بالای نیزه بود. به دنبال آن کاروان زنان و کودکان می‌آمدند. جلو رفتم و از یکی از آنان پرسیدم: تو کیستی؟ گفت: سکینه دختر امام حسین. خودم را معرفی کردم و گفتم: آیا حاجتی داری؟ گفت: به نیزه داری که این سر مقدس را می‌برد، بگو از ما جلوتر حرکت کند، تا [[مردم]] به نگاه کردن آن مشغول شوند و به [[حرم]] [[رسول خدا]] {{صل}} [[چشم]] ندوزند. [[سهل]] به سرعت رفت و چهارصد [[دینار]] به نیزه دار داد. او نیز سر مطهر را از میان [[زنان]] بیرون برد&lt;ref&gt;خوارزمی، مقتل الحسین، ج۲، ص۶۸؛ بحارالانوار، ج۴۵، ص۱۲۸.&lt;/ref&gt;.&lt;ref&gt;[[محمد صادق مزینانی|مزینانی، محمد صادق]]، [[نقش زنان در حماسه عاشورا (کتاب)|نقش زنان در حماسه عاشورا]]، ص۲۳۹-۲۴۰.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == [[سکینه]] در [[مدینه]] ==<br /> هنگامی که کاروان [[اسیران]] به مدینه بازگشت، سکینه در [[منزل]] پدرش همراه [[امام سجاد]] {{ع}} اقامت گزید. او همانند [[امام]] همواره می‌گریست!&lt;ref&gt;مقرم، السیدة سکینه، ص۶۵.&lt;/ref&gt; [[زنان]] [[هاشمی]] پس از [[شهادت امام حسین]] {{ع}} [[لباس سیاه]] پوشیدند و مجالس [[عزا]] به پا کردند. غذای آنان را امام سجاد {{ع}} تهیه می‌کرد&lt;ref&gt;مقرم، السیدة سکینه، ص۶۵.&lt;/ref&gt;. <br /> <br /> از حضرت سکینه اشعاری در رثای پدرش آمده که ابیات ذیل از جمله آن‌هاست:<br /> {{شعر}}<br /> {{ب|&#039;&#039;لا تَعذلیه فهم قاطع طرقه&#039;&#039;|2=&#039;&#039;فعینه بدموع ذرّف عذقه&#039;&#039;}}<br /> {{ب|&#039;&#039;إنّ الحسكن غداه الطفّ كرشقه&#039;&#039;|2=&#039;&#039;ركب المنون فما أن یخطئ الحدقه&#039;&#039;}}<br /> {{ب|&#039;&#039;بكفّ شرّ عبدالله كلّهم&#039;&#039;|2=&#039;&#039;نسل البغاكا وجكش المرق الفسقه&#039;&#039;}}<br /> {{ب|&#039;&#039;يا أمّة السوء هاتوا ما احتجاجكم&#039;&#039;|2=&#039;&#039;غداً وجلّکم بالسيف قد صفقه&#039;&#039;&lt;ref&gt;ادب الطف، ج۱، ص۱۵۸.&lt;/ref&gt;}}<br /> {{پایان شعر}}<br /> :کسی را [[سرزنش]] نکن که راهش را گم کرده است؛ زیرا از چشمانش [[اشک]] فراوان میبارد. در [[روز عاشورا]] تیری به سوی امام رها شد که [[خطا]] نمی‌کند و از حدقه چشم امام سجاد دور نمی‌شود. این کار به دست کسانی انجام شد که بدترین [[مردم]] و [[حرام]] زاده و خارج از دین و [[فاسق]] بودند. ای بدترین [[امت]]! دلیل‌هایتان را بیاورید. شما برهانی ندارید؛ زیرا همه شما او را با شمشیرتان زدید.<br /> <br /> سرانجام این یادگار [[حادثه کربلا]] در پنجم ربیع الاول سال ۱۱۷ ق. در مدینه دیده از [[جهان]] فرو بست&lt;ref&gt;[[محمد صادق مزینانی|مزینانی، محمد صادق]]، [[نقش زنان در حماسه عاشورا (کتاب)|نقش زنان در حماسه عاشورا]]، ص۲۴۴-۲۴۵؛ [[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ عاشورا (کتاب)|فرهنگ عاشورا]]، ص ۲۴۶.&lt;/ref&gt;.<br /> <br /> == جستارهای وابسته ==<br /> {{مدخل وابسته}}<br /> * [[امام حسین]] (پدر)<br /> * [[رباب]] (مادر)<br /> * [[علی اصغر]] (برادر)<br /> {{پایان مدخل وابسته}}<br /> <br /> == منابع ==<br /> {{منابع}}<br /> # [[پرونده:1100854.jpg|22px]] [[محمد صادق مزینانی|مزینانی، محمد صادق]]، [[نقش زنان در حماسه عاشورا (کتاب)|&#039;&#039;&#039;نقش زنان در حماسه عاشورا&#039;&#039;&#039;]]<br /> # [[پرونده:13681024.jpg|22px]] [[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ عاشورا (کتاب)|&#039;&#039;&#039;فرهنگ عاشورا&#039;&#039;&#039;]]<br /> # [[پرونده:1100820.jpg|22px]] [[ملیحه خادری|خادری، ملیحه]]، &#039;&#039;&#039;[[زنان در نهضت عاشورا (مقاله)|مقاله «زنان در نهضت عاشورا»]]، [[فرهنگ عاشورایی ج۹ (کتاب)|فرهنگ عاشورایی ج۹&#039;&#039;&#039;]]<br /> {{پایان منابع}}<br /> <br /> == پانویس ==<br /> {{پانویس}}<br /> <br /> [[رده:فرزندان امام حسین]]<br /> [[رده:بانوان عاشورایی]]</div>

Jaafari