سیاست در معارف و سیره سجادی - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Bahmani: /* افزایش قدرت در دفاع از جامعه اسلامی */

2025-06-18T06:45:52Z

افزایش قدرت در دفاع از جامعه اسلامی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۸ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۱۵
خط ۳۸:		خط ۳۸:

	=== افزایش [[قدرت]] در [[دفاع]] از [[جامعه اسلامی]] ===		=== افزایش [[قدرت]] در [[دفاع]] از [[جامعه اسلامی]] ===
	افزایش توان نظامی و قدرت [[مبارزه]] در برابر تهدیدات یکی از امور اساسی در هر جامعه‌ای است. خداوند در [[قرآن کریم]] به این امر اشاره فرموده است<ref>{{متن قرآن\|وَأَعِدُّوا لَهُمْ مَا اسْتَطَعْتُمْ مِنْ قُوَّةٍ وَمِنْ رِبَاطِ الْخَيْلِ تُرْهِبُونَ بِهِ عَدُوَّ اللَّهِ وَعَدُوَّكُمْ...}} «و آنچه در توان دارید از نیرو و اسبان آماده در برابر آنان فراهم سازید که بدان دشمن خداوند و دشمن خود را به هراس می‌افکنید.».. سوره انفال، آیه ۶۰.</ref>. [[امام سجاد]] {{ع}} درباره افزایش [[قدرت]] [[جامعه اسلامی]] عرض می‌کند: «بار خدایا، بدین [[نیایش]]، بلاد [[مسلمانان]] نیرومند گردان و شهرهاشان [[استوار]]. اموالشان را فزونی ده و چنان کن که از [[نبرد]] با [[دشمن]] [[فراغت]] جویند و روی به [[پرستش]] تو نهند و به جای [[پیکار]] با دشمن با تو [[خلوت]] کنند»<ref>نیایش بیست‌وهفتم.</ref> {{متن حدیث\|وَ اجْعَلْ لِي يَداً عَلَى‏ مَنْ‏ ظَلَمَنِي}}<ref>نیایش بیستم.</ref>؛ ید، استعاره از قدرت است، و در اینجا خواستار افزایش قدرت در برابر [[ستمکاران]] است<ref>[[فاطمه فرح‌زادی\|فرح‌زادی، فاطمه]]، [[دانشنامه صحیفه سجادیه (کتاب)\|مقاله «سیاست»، دانشنامه صحیفه سجادیه]]، ص ۲۷۹.</ref>.		افزایش توان نظامی و قدرت [[مبارزه]] در برابر تهدیدات یکی از امور اساسی در هر جامعه‌ای است. خداوند در [[قرآن کریم]] به این امر اشاره فرموده است<ref>{{متن قرآن\|وَأَعِدُّوا لَهُمْ مَا اسْتَطَعْتُمْ مِنْ قُوَّةٍ وَمِنْ رِبَاطِ الْخَيْلِ تُرْهِبُونَ بِهِ عَدُوَّ اللَّهِ وَعَدُوَّكُمْ...}} «و آنچه در توان دارید از نیرو و اسبان آماده در برابر آنان فراهم سازید که بدان دشمن خداوند و دشمن خود را به هراس می‌افکنید.».. سوره انفال، آیه ۶۰.</ref>. [[امام سجاد]] {{ع}} درباره افزایش [[قدرت]] [[جامعه اسلامی]] عرض می‌کند: «بار خدایا، بدین [[نیایش]]، بلاد [[مسلمانان]] نیرومند گردان و شهرهاشان [[استوار]]. اموالشان را فزونی ده و چنان کن که از [[نبرد]] با [[دشمن]] [[فراغت]] جویند و روی به [[پرستش]] تو نهند و به جای [[پیکار]] با دشمن با تو خلوت کنند»<ref>نیایش بیست‌وهفتم.</ref> {{متن حدیث\|وَ اجْعَلْ لِي يَداً عَلَى‏ مَنْ‏ ظَلَمَنِي}}<ref>نیایش بیستم.</ref>؛ ید، استعاره از قدرت است، و در اینجا خواستار افزایش قدرت در برابر [[ستمکاران]] است<ref>[[فاطمه فرح‌زادی\|فرح‌زادی، فاطمه]]، [[دانشنامه صحیفه سجادیه (کتاب)\|مقاله «سیاست»، دانشنامه صحیفه سجادیه]]، ص ۲۷۹.</ref>.

	=== دشمن‌شناسی و مقابله با دشمن ===		=== دشمن‌شناسی و مقابله با دشمن ===

Bahmani: /* ولایت و قدرت الهی، سلطه‌ناپذیری نسبت به ستمگران */

2025-06-18T06:45:18Z

ولایت و قدرت الهی، سلطه‌ناپذیری نسبت به ستمگران

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۸ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۱۵
خط ۲۳:		خط ۲۳:
	[[امام سجاد]] {{ع}} با اشاره به [[قدرت نامحدود خداوند]] عرض می‌کند: «ای خداوند، (...)، چه قهّار است قدرت تو، چه سخت است نیروی تو، چه نافذ است [[فرمان]] تو»<ref>نیایش پنجاه‌و‌دوم.</ref>. سپس با اشاره به [[سلطنت]] ثابت و جاودان خداوند<ref>نیایش چهل‌وششم.</ref> به قدرت‌های پادشاهان [[ستمگر]] و [[غاصب]]، حقیرانه می‌نگرد و عرض می‌کند: «ای خداوندی که پادشاهان در برابر تو، یوغ [[مذلّت]] بر گردن نهاده‌اند و از سطوت تو بیمناک‌اند. ای خداوندی که سزاوار آنی که از تو بترسند»<ref>نیایش پنجاه‌و‌یکم.</ref>.		[[امام سجاد]] {{ع}} با اشاره به [[قدرت نامحدود خداوند]] عرض می‌کند: «ای خداوند، (...)، چه قهّار است قدرت تو، چه سخت است نیروی تو، چه نافذ است [[فرمان]] تو»<ref>نیایش پنجاه‌و‌دوم.</ref>. سپس با اشاره به [[سلطنت]] ثابت و جاودان خداوند<ref>نیایش چهل‌وششم.</ref> به قدرت‌های پادشاهان [[ستمگر]] و [[غاصب]]، حقیرانه می‌نگرد و عرض می‌کند: «ای خداوندی که پادشاهان در برابر تو، یوغ [[مذلّت]] بر گردن نهاده‌اند و از سطوت تو بیمناک‌اند. ای خداوندی که سزاوار آنی که از تو بترسند»<ref>نیایش پنجاه‌و‌یکم.</ref>.

	درباره مهلت دادن به [[ستمکاران]] و قدرت‌های ظاهری و زوال [[حکومت]] آنان عرض می‌کند و حال آنکه در [[کیفر]] آنان درنگ کرده‌ای تا مگر به فرمان تو سر نهند، و آن را که مهلت [[عنایت]] کرده‌ای از آن روست که به دوام [[ملک]] خود [[اعتماد]] داری.... همه بر مقتضای [[حکم]] تو شوند هرچه شوند و بازگشت امورشان به توست... هر چند [[زمان]] سرکشیشان به درازا کشد از [[سلطه]] تو فرو نخواهد کاست<ref>نیایش چهل‌وششم.</ref>.<ref>[[فاطمه فرح‌زادی\|فرح‌زادی، فاطمه]]، [[دانشنامه صحیفه سجادیه (کتاب)\|مقاله «سیاست»، دانشنامه صحیفه سجادیه]]، ص ۲۷۸.</ref>		درباره مهلت دادن به [[ستمکاران]] و قدرت‌های ظاهری و زوال [[حکومت]] آنان عرض می‌کند و حال آنکه در [[کیفر]] آنان درنگ کرده‌ای تا مگر به فرمان تو سر نهند، و آن را که مهلت عنایت کرده‌ای از آن روست که به دوام [[ملک]] خود اعتماد داری.... همه بر مقتضای [[حکم]] تو شوند هرچه شوند و بازگشت امورشان به توست... هر چند [[زمان]] سرکشیشان به درازا کشد از [[سلطه]] تو فرو نخواهد کاست<ref>نیایش چهل‌وششم.</ref>.<ref>[[فاطمه فرح‌زادی\|فرح‌زادی، فاطمه]]، [[دانشنامه صحیفه سجادیه (کتاب)\|مقاله «سیاست»، دانشنامه صحیفه سجادیه]]، ص ۲۷۸.</ref>

	=== [[تولی و تبری]] ===		=== [[تولی و تبری]] ===

Bahmani در ‏۲۲ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۷:۴۸

2025-05-22T07:48:01Z

Bahmani در ‏۲۲ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۷:۴۶

2025-05-22T07:46:25Z

نمایش تغییرات

Bahmani در ‏۲۲ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۷:۴۱

2025-05-22T07:41:20Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۲ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۱۱
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط		{{مدخل مرتبط
	\| موضوع مرتبط = سیاست		\| موضوع مرتبط = سیاست
	\| عنوان مدخل = [[سیاست]]		\| عنوان مدخل = سیاست
	\| مداخل مرتبط = [[سیاست در لغت]] - [[سیاست در حدیث]] - [[سیاست در نهج البلاغه]] - [[سیاست در فقه سیاسی]] - [[سیاست در معارف دعا و زیارات]] - [[سیاست در معارف و سیره نبوی]] - [[سیاست در معارف و سیره علوی]] - [[سیاست در معارف و سیره سجادی]] - [[سیاست در سیره معصوم]]		\| مداخل مرتبط = [[سیاست در لغت]] - [[سیاست در حدیث]] - [[سیاست در نهج البلاغه]] - [[سیاست در فقه سیاسی]] - [[سیاست در معارف دعا و زیارات]] - [[سیاست در معارف و سیره نبوی]] - [[سیاست در معارف و سیره علوی]] - [[سیاست در معارف و سیره سجادی]] - [[سیاست در سیره معصوم]]
	\| پرسش مرتبط =		\| پرسش مرتبط =

Bahmani: /* پانویس */

2024-10-23T08:55:16Z

پانویس

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۳ اکتبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۲:۲۵
خط ۶۰:		خط ۶۰:

	[[رده:سیاست]]		[[رده:سیاست]]
			[[رده:سیره سیاسی]]

Wasity: جایگزینی متن - 'پیوستن' به 'پیوستن'

2022-09-30T17:29:30Z

جایگزینی متن - 'پیوستن' به 'پیوستن'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۰ سپتامبر ۲۰۲۲، ساعت ۲۰:۵۹
خط ۳۴:		خط ۳۴:
	== اصول [[سیاست]] داخلی و خارجی ==		== اصول [[سیاست]] داخلی و خارجی ==
	=== [[حفظ وحدت]] و [[پرهیز]] از قبیله‌گرایی ===		=== [[حفظ وحدت]] و [[پرهیز]] از قبیله‌گرایی ===
	یکی از اصول اساسی در سیاست داخلی [[حفظ وحدت جامعه]] و پرهیز از قبیله‌گرایی است. امام سجاد {{ع}} به [[خدا]] عرض می‌کند: «ای خداوند، مرا سیمای [[صالحان]] ده و [[جامه]] [[پرهیزگاران]]: در خاموش کردن [[آتش]] [[دشمنی]] و به هم [[پیوستن]] تفرقه‌جویان و [[آشتی]] دادن خصمان و فاش کردن [[نیکی]]... ای خداوند، این صفات را در من به کمال رسان، به دوام [[طاعت]] خود... و همسویی با [[جماعت]] مقبول»<ref>نیایش بیستم.</ref> و در [[مذمت]] قبیله‌گرایی می‌گوید: «بار خدایا، به تو [[پناه]] می‌برم از [[شر]]... [[چیرگی]] عصبیتم<ref>نیایش هشتم.</ref>.<ref>فاطمه فرح‌زادی\|فرح‌زادی، فاطمه، دانشنامه صحیفه سجادیه (کتاب)\|مقاله «سیاست»، دانشنامه صحیفه سجادیه، ص ۲۷۹.</ref>		یکی از اصول اساسی در سیاست داخلی [[حفظ وحدت جامعه]] و پرهیز از قبیله‌گرایی است. امام سجاد {{ع}} به [[خدا]] عرض می‌کند: «ای خداوند، مرا سیمای [[صالحان]] ده و [[جامه]] [[پرهیزگاران]]: در خاموش کردن [[آتش]] [[دشمنی]] و به هم پیوستن تفرقه‌جویان و [[آشتی]] دادن خصمان و فاش کردن [[نیکی]]... ای خداوند، این صفات را در من به کمال رسان، به دوام [[طاعت]] خود... و همسویی با [[جماعت]] مقبول»<ref>نیایش بیستم.</ref> و در [[مذمت]] قبیله‌گرایی می‌گوید: «بار خدایا، به تو [[پناه]] می‌برم از [[شر]]... [[چیرگی]] عصبیتم<ref>نیایش هشتم.</ref>.<ref>فاطمه فرح‌زادی\|فرح‌زادی، فاطمه، دانشنامه صحیفه سجادیه (کتاب)\|مقاله «سیاست»، دانشنامه صحیفه سجادیه، ص ۲۷۹.</ref>

	=== افزایش [[قدرت]] در [[دفاع]] از [[جامعه اسلامی]] ===		=== افزایش [[قدرت]] در [[دفاع]] از [[جامعه اسلامی]] ===

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

2022-08-25T06:27:57Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

نمایش تغییرات

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵

2022-07-31T07:44:49Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۱:۱۴
خط ۱:		خط ۱:
	~~{{امامت}}~~
	{{مدخل مرتبط		{{مدخل مرتبط
	\| موضوع مرتبط = سیاست		\| موضوع مرتبط = سیاست
خط ۶۱:		خط ۶۰:

	[[رده:سیاست]]		[[رده:سیاست]]
	~~[[رده:مدخل]]~~

Bahmani در ‏۱۷ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۰۹:۱۴

2022-07-17T09:14:34Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۷ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۲:۴۴
خط ۳:		خط ۳:
	\| موضوع مرتبط = سیاست		\| موضوع مرتبط = سیاست
	\| عنوان مدخل = [[سیاست]]		\| عنوان مدخل = [[سیاست]]
	\| مداخل مرتبط = [[سیاست در ~~قرآن~~]] - [[سیاست در حدیث]] - [[سیاست در نهج البلاغه]] - [[سیاست در فقه ~~اسلامی~~]] - [[سیاست در ~~فقه سیاسی~~]] - [[سیاست در معارف ~~دعا~~ و ~~زیارات~~]] - [[سیاست در معارف و سیره ~~سجادی~~]] - [[سیاست در معارف و سیره ~~رضوی~~]]		\| مداخل مرتبط = [[سیاست در لغت]] - [[سیاست در حدیث]] - [[سیاست در نهج البلاغه]] - [[سیاست در فقه سیاسی]] - [[سیاست در معارف دعا و زیارات]] - [[سیاست در معارف و سیره نبوی]] - [[سیاست در معارف و سیره علوی]] - [[سیاست در معارف و سیره سجادی]] - [[سیاست در سیره معصوم]]
	\| پرسش مرتبط = ~~سیاست (پرسش)~~		\| پرسش مرتبط =
	}}		}}

خط ۶۰:		خط ۶۰:
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

	[[رده:سیاست ~~در معارف و سیره سجادی~~]]		[[رده:سیاست]]
	[[رده:مدخل]]		[[رده:مدخل]]

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۲ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۱۸
خط ۱۲:		خط ۱۲:

	== مبانی [[نظام سیاسی اسلام]] ==		== مبانی [[نظام سیاسی اسلام]] ==
	== تشکیل حکومت مقدمه [[اعمال]] سیاست ==		=== تشکیل حکومت مقدمه [[اعمال]] سیاست ===
	برای اعمال سیاست لازم است ابتدا حکومت تشکیل شود و [[امام]] و حاکم جامعه مشخص گردد. [[قرآن کریم]] حکومت را مخصوص [[خداوند]] می‌داند<ref>{{متن قرآن\|وَلِلَّهِ مُلْكُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَاللَّهُ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ}} «و فرمانفرمایی آسمان‌ها و زمین از آن خداوند است و خداوند بر هر کاری تواناست» سوره آل عمران، آیه ۱۸۹.</ref> در منظر [[قرآن]] حکومت و [[سرپرستی]] ([[ولایت]]) [[پیامبر]] و [[امامان]] در امتداد [[ولایت الهی]] و امری مقرر است<ref>{{متن قرآن\|إِنَّمَا وَلِيُّكُمُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ وَالَّذِينَ آمَنُوا الَّذِينَ يُقِيمُونَ الصَّلَاةَ وَيُؤْتُونَ الزَّكَاةَ وَهُمْ رَاكِعُونَ}} «سرور شما تنها خداوند است و پیامبر او و (نیز) آنانند که ایمان آورده‌اند، همان کسان که نماز برپا می‌دارند و در حال رکوع زکات می‌دهند» سوره مائده، آیه ۵۵.</ref>. در منطق قرآن؛ [[رسول گرامی اسلام]] و [[اولوالامر]] بر مردم ولایت داشته و [[اطاعت]] آنان بر [[امت]] [[واجب]] است<ref>{{متن قرآن\|النَّبِيُّ أَوْلَى بِالْمُؤْمِنِينَ مِنْ أَنْفُسِهِمْ...}} «پیامبر بر مؤمنان از خودشان سزاوارتر است.».. سوره احزاب، آیه ۶؛ {{متن قرآن\|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَطِيعُوا اللَّهَ وَأَطِيعُوا الرَّسُولَ وَأُولِي الْأَمْرِ مِنْكُمْ فَإِنْ تَنَازَعْتُمْ فِي شَيْءٍ فَرُدُّوهُ إِلَى اللَّهِ وَالرَّسُولِ إِنْ كُنْتُمْ تُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ ذَلِكَ خَيْرٌ وَأَحْسَنُ تَأْوِيلًا}} «ای مؤمنان، از خداوند فرمان برید و از پیامبر و زمامدارانی که از شمایند فرمانبرداری کنید و اگر به خداوند و روز بازپسین ایمان دارید، چون در چیزی با هم به ستیز برخاستید آن را به خداوند و پیامبر بازبرید که این بهتر و بازگشت آن نیکوتر است» سوره نساء، آیه ۵۹.</ref>.		برای اعمال سیاست لازم است ابتدا حکومت تشکیل شود و [[امام]] و حاکم جامعه مشخص گردد. [[قرآن کریم]] حکومت را مخصوص [[خداوند]] می‌داند<ref>{{متن قرآن\|وَلِلَّهِ مُلْكُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَاللَّهُ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ}} «و فرمانفرمایی آسمان‌ها و زمین از آن خداوند است و خداوند بر هر کاری تواناست» سوره آل عمران، آیه ۱۸۹.</ref> در منظر [[قرآن]] حکومت و [[سرپرستی]] ([[ولایت]]) [[پیامبر]] و [[امامان]] در امتداد [[ولایت الهی]] و امری مقرر است<ref>{{متن قرآن\|إِنَّمَا وَلِيُّكُمُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ وَالَّذِينَ آمَنُوا الَّذِينَ يُقِيمُونَ الصَّلَاةَ وَيُؤْتُونَ الزَّكَاةَ وَهُمْ رَاكِعُونَ}} «سرور شما تنها خداوند است و پیامبر او و (نیز) آنانند که ایمان آورده‌اند، همان کسان که نماز برپا می‌دارند و در حال رکوع زکات می‌دهند» سوره مائده، آیه ۵۵.</ref>. در منطق قرآن؛ [[رسول گرامی اسلام]] و [[اولوالامر]] بر مردم ولایت داشته و [[اطاعت]] آنان بر [[امت]] [[واجب]] است<ref>{{متن قرآن\|النَّبِيُّ أَوْلَى بِالْمُؤْمِنِينَ مِنْ أَنْفُسِهِمْ...}} «پیامبر بر مؤمنان از خودشان سزاوارتر است.».. سوره احزاب، آیه ۶؛ {{متن قرآن\|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَطِيعُوا اللَّهَ وَأَطِيعُوا الرَّسُولَ وَأُولِي الْأَمْرِ مِنْكُمْ فَإِنْ تَنَازَعْتُمْ فِي شَيْءٍ فَرُدُّوهُ إِلَى اللَّهِ وَالرَّسُولِ إِنْ كُنْتُمْ تُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ ذَلِكَ خَيْرٌ وَأَحْسَنُ تَأْوِيلًا}} «ای مؤمنان، از خداوند فرمان برید و از پیامبر و زمامدارانی که از شمایند فرمانبرداری کنید و اگر به خداوند و روز بازپسین ایمان دارید، چون در چیزی با هم به ستیز برخاستید آن را به خداوند و پیامبر بازبرید که این بهتر و بازگشت آن نیکوتر است» سوره نساء، آیه ۵۹.</ref>.

خط ۱۹:		خط ۱۹:
	سپس با اشاره به [[مقام رسالت]] و [[ولایت پیامبر]] اعظم {{صل}} و [[معصومین]] {{عم}}، [[اطاعت]] از ایشان را بر [[مردم]] [[واجب]] می‌داند و درخواست می‌کند: «[[شهادت]] می‌دهم... که [[محمد]] [[بنده]] توست و پیام‌آور توست و برگزیده‌ترین [[آفریدگان]] توست، او را به [[ابلاغ رسالت]] خویش برانگیختی، آن را [[ابلاغ]] کرد؛ فرمانش دادی که [[امت]] خود [[اندرز]] دهد، اندرز داد»<ref>نیایش ششم.</ref>. «بار خدایا، در هر [[زمان]] [[دین]] خویش به امامی [[یاری]] بخشیده‌ای و او را بر پای داشته‌ای تا [[علم]] راهنمای بندگانت شود و در بلاد تو چراغ فروزان [[هدایت]] گردد و رشته [[پیمان]] او به رشته پیمان خود پیوسته‌ای... و اطاعت او [[فریضه]] گردانیده‌ای و مردم را از [[سرکشی]] در برابر او برحذر داشته‌ای و فرمان داده‌ای که به هر چه امر می‌کند اطاعت کنند و از هرچه [[نهی]] می‌کند باز ایستند و کس بر او پیشی نگیرد و کس از او واپس نماند»<ref>نیایش چهل‌وهفتم.</ref>.<ref>[[فاطمه فرح‌زادی\|فرح‌زادی، فاطمه]]، [[دانشنامه صحیفه سجادیه (کتاب)\|مقاله «سیاست»، دانشنامه صحیفه سجادیه]]، ص ۲۷۷.</ref>		سپس با اشاره به [[مقام رسالت]] و [[ولایت پیامبر]] اعظم {{صل}} و [[معصومین]] {{عم}}، [[اطاعت]] از ایشان را بر [[مردم]] [[واجب]] می‌داند و درخواست می‌کند: «[[شهادت]] می‌دهم... که [[محمد]] [[بنده]] توست و پیام‌آور توست و برگزیده‌ترین [[آفریدگان]] توست، او را به [[ابلاغ رسالت]] خویش برانگیختی، آن را [[ابلاغ]] کرد؛ فرمانش دادی که [[امت]] خود [[اندرز]] دهد، اندرز داد»<ref>نیایش ششم.</ref>. «بار خدایا، در هر [[زمان]] [[دین]] خویش به امامی [[یاری]] بخشیده‌ای و او را بر پای داشته‌ای تا [[علم]] راهنمای بندگانت شود و در بلاد تو چراغ فروزان [[هدایت]] گردد و رشته [[پیمان]] او به رشته پیمان خود پیوسته‌ای... و اطاعت او [[فریضه]] گردانیده‌ای و مردم را از [[سرکشی]] در برابر او برحذر داشته‌ای و فرمان داده‌ای که به هر چه امر می‌کند اطاعت کنند و از هرچه [[نهی]] می‌کند باز ایستند و کس بر او پیشی نگیرد و کس از او واپس نماند»<ref>نیایش چهل‌وهفتم.</ref>.<ref>[[فاطمه فرح‌زادی\|فرح‌زادی، فاطمه]]، [[دانشنامه صحیفه سجادیه (کتاب)\|مقاله «سیاست»، دانشنامه صحیفه سجادیه]]، ص ۲۷۷.</ref>

	== [[ولایت]] و [[قدرت الهی]]، سلطه‌ناپذیری نسبت به [[ستمگران]] ==		=== [[ولایت]] و [[قدرت الهی]]، سلطه‌ناپذیری نسبت به [[ستمگران]] ===
	زمانی که [[حاکمیت]] و [[قدرت]] مخصوص [[خداوند]] باشد، قدرت‌های ظاهری [[پادشاهان]]، [[خلفا]] و قدرت‌های بین‌المللی زودگذر، زوال‌پذیر و حقیر هستند، لذا [[انسان]] فقط در برابر [[ذات خداوند]] [[تسلیم]] می‌شود و [[اطاعت]] هیچ‌کس را، مگر [[اطاعت خداوند]]، نمی‌پذیرد. از سوی دیگر توجه به این قدرت، [[حاکمان]] [[جامعه]] را از [[فساد]] و [[ظلم]] برحذر می‌دارد.		زمانی که [[حاکمیت]] و [[قدرت]] مخصوص [[خداوند]] باشد، قدرت‌های ظاهری [[پادشاهان]]، [[خلفا]] و قدرت‌های بین‌المللی زودگذر، زوال‌پذیر و حقیر هستند، لذا [[انسان]] فقط در برابر [[ذات خداوند]] [[تسلیم]] می‌شود و [[اطاعت]] هیچ‌کس را، مگر [[اطاعت خداوند]]، نمی‌پذیرد. از سوی دیگر توجه به این قدرت، [[حاکمان]] [[جامعه]] را از [[فساد]] و [[ظلم]] برحذر می‌دارد.
	[[امام سجاد]] {{ع}} با اشاره به [[قدرت نامحدود خداوند]] عرض می‌کند: «ای خداوند، (...)، چه قهّار است قدرت تو، چه سخت است نیروی تو، چه نافذ است [[فرمان]] تو»<ref>نیایش پنجاه‌و‌دوم.</ref>. سپس با اشاره به [[سلطنت]] ثابت و جاودان خداوند<ref>نیایش چهل‌وششم.</ref> به قدرت‌های پادشاهان [[ستمگر]] و [[غاصب]]، حقیرانه می‌نگرد و عرض می‌کند: «ای خداوندی که پادشاهان در برابر تو، یوغ [[مذلّت]] بر گردن نهاده‌اند و از سطوت تو بیمناک‌اند. ای خداوندی که سزاوار آنی که از تو بترسند»<ref>نیایش پنجاه‌و‌یکم.</ref>.		[[امام سجاد]] {{ع}} با اشاره به [[قدرت نامحدود خداوند]] عرض می‌کند: «ای خداوند، (...)، چه قهّار است قدرت تو، چه سخت است نیروی تو، چه نافذ است [[فرمان]] تو»<ref>نیایش پنجاه‌و‌دوم.</ref>. سپس با اشاره به [[سلطنت]] ثابت و جاودان خداوند<ref>نیایش چهل‌وششم.</ref> به قدرت‌های پادشاهان [[ستمگر]] و [[غاصب]]، حقیرانه می‌نگرد و عرض می‌کند: «ای خداوندی که پادشاهان در برابر تو، یوغ [[مذلّت]] بر گردن نهاده‌اند و از سطوت تو بیمناک‌اند. ای خداوندی که سزاوار آنی که از تو بترسند»<ref>نیایش پنجاه‌و‌یکم.</ref>.
خط ۲۵:		خط ۲۵:
	درباره مهلت دادن به [[ستمکاران]] و قدرت‌های ظاهری و زوال [[حکومت]] آنان عرض می‌کند و حال آنکه در [[کیفر]] آنان درنگ کرده‌ای تا مگر به فرمان تو سر نهند، و آن را که مهلت [[عنایت]] کرده‌ای از آن روست که به دوام [[ملک]] خود [[اعتماد]] داری.... همه بر مقتضای [[حکم]] تو شوند هرچه شوند و بازگشت امورشان به توست... هر چند [[زمان]] سرکشیشان به درازا کشد از [[سلطه]] تو فرو نخواهد کاست<ref>نیایش چهل‌وششم.</ref>.<ref>[[فاطمه فرح‌زادی\|فرح‌زادی، فاطمه]]، [[دانشنامه صحیفه سجادیه (کتاب)\|مقاله «سیاست»، دانشنامه صحیفه سجادیه]]، ص ۲۷۸.</ref>		درباره مهلت دادن به [[ستمکاران]] و قدرت‌های ظاهری و زوال [[حکومت]] آنان عرض می‌کند و حال آنکه در [[کیفر]] آنان درنگ کرده‌ای تا مگر به فرمان تو سر نهند، و آن را که مهلت [[عنایت]] کرده‌ای از آن روست که به دوام [[ملک]] خود [[اعتماد]] داری.... همه بر مقتضای [[حکم]] تو شوند هرچه شوند و بازگشت امورشان به توست... هر چند [[زمان]] سرکشیشان به درازا کشد از [[سلطه]] تو فرو نخواهد کاست<ref>نیایش چهل‌وششم.</ref>.<ref>[[فاطمه فرح‌زادی\|فرح‌زادی، فاطمه]]، [[دانشنامه صحیفه سجادیه (کتاب)\|مقاله «سیاست»، دانشنامه صحیفه سجادیه]]، ص ۲۷۸.</ref>

	== [[تولی و تبری]] ==		=== [[تولی و تبری]] ===
	تولی و تبری دو رکن [[اعتقادی]] و عملی است که در [[قرآن کریم]] نیز به آنها اشاره شده است<ref>{{متن قرآن\|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَتَّخِذُوا آبَاءَكُمْ وَإِخْوَانَكُمْ أَوْلِيَاءَ إِنِ اسْتَحَبُّوا الْكُفْرَ عَلَى الْإِيمَانِ وَمَنْ يَتَوَلَّهُمْ مِنْكُمْ فَأُولَئِكَ هُمُ الظَّالِمُونَ}} «ای مؤمنان! پدران و برادرانتان را دوست مگیرید اگر کفر را بر ایمان برگزینند و کسانی از شما که آنها را دوست بگیرند ستمگرند» سوره توبه، آیه ۲۳؛ {{متن قرآن\|لَا تَجِدُ قَوْمًا يُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ يُوَادُّونَ مَنْ حَادَّ اللَّهَ وَرَسُولَهُ وَلَوْ كَانُوا آبَاءَهُمْ أَوْ أَبْنَاءَهُمْ أَوْ إِخْوَانَهُمْ أَوْ عَشِيرَتَهُمْ أُولَئِكَ كَتَبَ فِي قُلُوبِهِمُ الْإِيمَانَ وَأَيَّدَهُمْ بِرُوحٍ مِنْهُ وَيُدْخِلُهُمْ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمْ وَرَضُوا عَنْهُ أُولَئِكَ حِزْبُ اللَّهِ أَلَا إِنَّ حِزْبَ اللَّهِ هُمُ الْمُفْلِحُونَ}} «گروهی را نمی‌یابی که با ایمان به خداوند و روز واپسین، با کسانی که با خداوند و پیامبرش مخالفت ورزیده‌اند دوستی ورزند هر چند که آنان پدران یا فرزندان یا برادران یا خویشانشان باشند؛ آنانند که (خداوند) ایمان را در دلشان برنوشته و با روحی از خویش تأییدشان کرده است و آنان را به بوستان‌هایی درمی‌آورد که از بن آنها جویباران روان است، در آنها جاودانند، خداوند از آنان خرسند است و آنان از وی خرسندند، آنان حزب خداوندند، آگاه باشید که بی‌گمان حزب خداوند است که (گرویدگان به آن) رستگارند» سوره مجادله، آیه ۲۲.</ref>. این دو رکن علاوه بر زمینه فردی، در حیطه [[سیاست]] و [[حکومت]] نیز جلوه‌گر است. [[امام سجاد]] {{ع}} با اشاره به این دو، این راه را به [[سیاستمداران]] نشان می‌دهد که با [[دوستان]] [[خداوند]] [[تولّی]] و با [[دشمنان خدا]] [[تبرّی]] داشته باشند. حضرت درخواست می‌کند: «ای خداوند، [[فرزندان]] مرا همه [[نیکان]] و [[پرهیزگاران]] و بینایان قرار ده. و چنان کن که فرمان‌های تو را بنیوشند و [[اطاعت]] کنند، [[یاران]] تو را [[محبان]] و نیک‌خواهان و با [[دشمنان]] تو [[دشمن]] و [[کینه‌توزان]] باشند»<ref>نیایش بیست‌و‌پنجم.</ref>. «چنان کن که پیوسته در جست‌وجوی [[خشنودی]] تو باشم و در تلاش برای انتقام‌جویی از دشمنان تو»<ref>نیایش چهل‌وهفتم.</ref>.		تولی و تبری دو رکن [[اعتقادی]] و عملی است که در [[قرآن کریم]] نیز به آنها اشاره شده است<ref>{{متن قرآن\|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَتَّخِذُوا آبَاءَكُمْ وَإِخْوَانَكُمْ أَوْلِيَاءَ إِنِ اسْتَحَبُّوا الْكُفْرَ عَلَى الْإِيمَانِ وَمَنْ يَتَوَلَّهُمْ مِنْكُمْ فَأُولَئِكَ هُمُ الظَّالِمُونَ}} «ای مؤمنان! پدران و برادرانتان را دوست مگیرید اگر کفر را بر ایمان برگزینند و کسانی از شما که آنها را دوست بگیرند ستمگرند» سوره توبه، آیه ۲۳؛ {{متن قرآن\|لَا تَجِدُ قَوْمًا يُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ يُوَادُّونَ مَنْ حَادَّ اللَّهَ وَرَسُولَهُ وَلَوْ كَانُوا آبَاءَهُمْ أَوْ أَبْنَاءَهُمْ أَوْ إِخْوَانَهُمْ أَوْ عَشِيرَتَهُمْ أُولَئِكَ كَتَبَ فِي قُلُوبِهِمُ الْإِيمَانَ وَأَيَّدَهُمْ بِرُوحٍ مِنْهُ وَيُدْخِلُهُمْ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمْ وَرَضُوا عَنْهُ أُولَئِكَ حِزْبُ اللَّهِ أَلَا إِنَّ حِزْبَ اللَّهِ هُمُ الْمُفْلِحُونَ}} «گروهی را نمی‌یابی که با ایمان به خداوند و روز واپسین، با کسانی که با خداوند و پیامبرش مخالفت ورزیده‌اند دوستی ورزند هر چند که آنان پدران یا فرزندان یا برادران یا خویشانشان باشند؛ آنانند که (خداوند) ایمان را در دلشان برنوشته و با روحی از خویش تأییدشان کرده است و آنان را به بوستان‌هایی درمی‌آورد که از بن آنها جویباران روان است، در آنها جاودانند، خداوند از آنان خرسند است و آنان از وی خرسندند، آنان حزب خداوندند، آگاه باشید که بی‌گمان حزب خداوند است که (گرویدگان به آن) رستگارند» سوره مجادله، آیه ۲۲.</ref>. این دو رکن علاوه بر زمینه فردی، در حیطه [[سیاست]] و [[حکومت]] نیز جلوه‌گر است. [[امام سجاد]] {{ع}} با اشاره به این دو، این راه را به [[سیاستمداران]] نشان می‌دهد که با [[دوستان]] [[خداوند]] [[تولّی]] و با [[دشمنان خدا]] [[تبرّی]] داشته باشند. حضرت درخواست می‌کند: «ای خداوند، [[فرزندان]] مرا همه [[نیکان]] و [[پرهیزگاران]] و بینایان قرار ده. و چنان کن که فرمان‌های تو را بنیوشند و [[اطاعت]] کنند، [[یاران]] تو را [[محبان]] و نیک‌خواهان و با [[دشمنان]] تو [[دشمن]] و [[کینه‌توزان]] باشند»<ref>نیایش بیست‌و‌پنجم.</ref>. «چنان کن که پیوسته در جست‌وجوی [[خشنودی]] تو باشم و در تلاش برای انتقام‌جویی از دشمنان تو»<ref>نیایش چهل‌وهفتم.</ref>.

	بنابراین یکی از امور مهم در حکومت و سیاست، [[شناخت]] دوستان و دشمنان [[تولی و تبری]] نسبت به آنان است<ref>[[فاطمه فرح‌زادی\|فرح‌زادی، فاطمه]]، [[دانشنامه صحیفه سجادیه (کتاب)\|مقاله «سیاست»، دانشنامه صحیفه سجادیه]]، ص ۲۷۸.</ref>.		بنابراین یکی از امور مهم در حکومت و سیاست، [[شناخت]] دوستان و دشمنان [[تولی و تبری]] نسبت به آنان است<ref>[[فاطمه فرح‌زادی\|فرح‌زادی، فاطمه]]، [[دانشنامه صحیفه سجادیه (کتاب)\|مقاله «سیاست»، دانشنامه صحیفه سجادیه]]، ص ۲۷۸.</ref>.

	== عمل به [[احکام الهی]] ==		=== عمل به [[احکام الهی]] ===
	بر اساس تعریف سیاست که [[هدایت]] [[جامعه]] به سوی خیر و [[صلاح]] است، سیاست در [[نظام اسلامی]] منوط به [[اجرای احکام الهی]] است که افراد را به سوی خیر و [[صلاح]] [[هدایت]] می‌کند. [[امام سجاد]] {{ع}} با [[دعا]] از [[خداوند متعال]] می‌خواهد که او را در عمل به [[سیره]] [[اولیاء الله]] [[توفیق]] دهد و از سیره [[دشمنان خدا]] دور نگه دارد<ref>نیایش پنجاه‌ویکم.</ref>. و همچنین توفیق نسبت به [[اعمال]] روزانه‌ای را از [[خداوند]] می‌خواهد که [[روح]] [[مسئولیت اجتماعی]] در آن متبلور است. [[امام]] {{ع}} عرض می‌کند: «بار خدایا،... ما را در این [[روز]] و این شب و هر روز به انجام دادن [[کارهای نیک]] و دوری از کارهای ناپسند توفیق ده و به [[شکر]] [[نعمت‌ها]] و [[پیروی]] از [[سنت‌ها]] و دوری از [[بدعت‌ها]] و [[امر به معروف و نهی از منکر]] و پاسداشت [[اسلام]] و نکوهش [[باطل]] و [[خوار]] داشت آن، و [[نصرت]] [[حق]] و [[عزیز]] داشتن آن و [[راهنمایی]] گمگشتگان و [[یاری]] [[ناتوانان]] و [[فریادرس]] [[ستمدیدگان]]، توفیق ده»<ref>نیایش ششم.</ref>.<ref>[[فاطمه فرح‌زادی\|فرح‌زادی، فاطمه]]، [[دانشنامه صحیفه سجادیه (کتاب)\|مقاله «سیاست»، دانشنامه صحیفه سجادیه]]، ص ۲۷۹.</ref>		بر اساس تعریف سیاست که [[هدایت]] [[جامعه]] به سوی خیر و [[صلاح]] است، سیاست در [[نظام اسلامی]] منوط به [[اجرای احکام الهی]] است که افراد را به سوی خیر و [[صلاح]] [[هدایت]] می‌کند. [[امام سجاد]] {{ع}} با [[دعا]] از [[خداوند متعال]] می‌خواهد که او را در عمل به [[سیره]] [[اولیاء الله]] [[توفیق]] دهد و از سیره [[دشمنان خدا]] دور نگه دارد<ref>نیایش پنجاه‌ویکم.</ref>. و همچنین توفیق نسبت به [[اعمال]] روزانه‌ای را از [[خداوند]] می‌خواهد که [[روح]] [[مسئولیت اجتماعی]] در آن متبلور است. [[امام]] {{ع}} عرض می‌کند: «بار خدایا،... ما را در این [[روز]] و این شب و هر روز به انجام دادن [[کارهای نیک]] و دوری از کارهای ناپسند توفیق ده و به [[شکر]] [[نعمت‌ها]] و [[پیروی]] از [[سنت‌ها]] و دوری از [[بدعت‌ها]] و [[امر به معروف و نهی از منکر]] و پاسداشت [[اسلام]] و نکوهش [[باطل]] و [[خوار]] داشت آن، و [[نصرت]] [[حق]] و [[عزیز]] داشتن آن و [[راهنمایی]] گمگشتگان و [[یاری]] [[ناتوانان]] و [[فریادرس]] [[ستمدیدگان]]، توفیق ده»<ref>نیایش ششم.</ref>.<ref>[[فاطمه فرح‌زادی\|فرح‌زادی، فاطمه]]، [[دانشنامه صحیفه سجادیه (کتاب)\|مقاله «سیاست»، دانشنامه صحیفه سجادیه]]، ص ۲۷۹.</ref>