سیره اخلاقی امام باقر - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Bahmani: /* منابع */

2025-10-07T07:55:21Z

منابع

@@ خط ۹۱: / خط ۹۱: @@
 # '''شکستن انس و [[الفت]] میان انسان و رفتار جاهلی‌''': هنگامی که انسان به راه و روش [[جاهلی]] عادت کرده به آن انس گرفت، این مسئله جزئی از کیان وجودی او شده، نفسش بدان [[راضی]] و قلبش آن را قبول می‌کند. به همین دلیل [[انسان]] اگر بخواهد نفس خود را [[تزکیه]] نموده و آن را به‌ قلّه‌های بلند کمال صعود دهد نیازمند به شکستن انس و [[الفت]] میان خود و [[رفتار]] جاهلی است. به همین دلیل است که [[امام باقر]]{{ع}} بر گام برداشتن افراد در راهی که این الفت را بشکند تأکید فراوان نموده‌اند. امام باقر{{ع}} فرموده‌اند: [[خداوند متعال]] هرزه‌زبان بیهوده‌گو را [[دوست]] ندارد<ref>تحف العقول، ص۲۱۷.</ref>.
 # '''از میان بردن موانع [[نفسانی]] [[رفتار]] صحیح‌''': گاه می‌شود که در مسیر سیر و سلوک به‌واسطه فشار هواها و [[شهوات]] یا تخیل و وسوسه‌های نفسانی، [[کجی]] [[فکر]] یا رسوبات [[افکار]] [[جاهلی]] و [[ضعف]] بشری مانعی نفسانی و درونی میان [[انسان]] و قبول رفتار صحیح پیدا می‌شود. بنابراین [[انسانی]] که در راه سیروسلوک و [[تزکیه نفس]] قرار گرفته، ناچار از زایل کردن و از بین بردن این موانع و سپس تمرین عمل بر حسب روش و رفتار صحیح و سالم است. [[امام باقر]]{{ع}} در میان کلمات خود با اشاره به نکاتی، [[عشق]] به رفتار شایسته و [[نیکو]] را در [[دل]] [[یاران]] خود زیاد نموده و رفتن به این راه را کاملا مرتبط به [[عبادت]] و [[بندگی خدا]] و یاری خواستن از ذات [[مقدّس]] او می‌دانسته‌اند. آن حضرت در این رابطه فرموده‌اند: عبادتی [[برتر]] و بافضیلت‌تر از [[عفّت]] شکم و [[فرج]] نیست، و هیچ‌چیز در نزد [[خداوند متعال]] محبوبتر از این نیست که او را بخوانند و از وی چیزی بخواهند. [[قضای الهی]] را چیزی جز [[دعا]] برنمی‌گرداند و [[ثواب]] [[نیکوکاری]] سریعتر از همه کارهای خیر به انسان می‌رسد<ref>مختصر تاریخ دمشق، ج۲۳، ص۸۶.</ref>.<ref>[[سید منذر حکیم|حکیم، سید منذر]]، [[پیشوایان هدایت ج۷ (کتاب)|پیشوایان هدایت ج۷]]، ص ۲۲۱.</ref>
 == منابع ==

Bahmani در ‏۱۲ ژانویهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۴۶

2025-01-12T09:46:18Z

@@ خط ۶: / خط ۶: @@
 }}
 == اصلاح اخلاقی و اجتماعی ‌==
 {{اصلی|اصلاح اخلاقی در معارف و سیره امام باقر|اصلاح اجتماعی در معارف و سیره امام باقر}}

Bahmani: /* امام باقر{{ع}} و تزکیه نفوس ‌ */

2025-01-11T05:27:14Z

امام باقر{{ع}} و تزکیه نفوس ‌

نمایش تغییرات

Bahmani: /* راه و روش تزکیه نزد امام باقر{{ع}}‌ */

2025-01-11T05:18:19Z

راه و روش تزکیه نزد امام باقر{{ع}}‌

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۱ ژانویهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۴۸
خط ۷۳:		خط ۷۳:
	آن حضرت همچنین به یکی از [[اصحاب]] خود فرموده‌اند: ای فضیل، هرکس از [[دوستان]] ما را دیدی، [[سلام]] ما را به او برسان و به آنان بگو: من (امام باقر) می‌گویم: من ضامن هیچ‌یک از [[اعمال]] شما در نزد خداوند نیستم مگر آنچه را که خود به‌واسطه ورع کسب کرده باشید، پس زبان خود را حفظ کنید و دستان خود را از دست‌درازی به آنچه ناشایست است بازدارید، بر شما باد به [[نماز]] و [[روزه]] که خداوند با [[صابران]] است‌<ref>تفسیر عیاشى، ج۱، ص۶۸.</ref>.		آن حضرت همچنین به یکی از [[اصحاب]] خود فرموده‌اند: ای فضیل، هرکس از [[دوستان]] ما را دیدی، [[سلام]] ما را به او برسان و به آنان بگو: من (امام باقر) می‌گویم: من ضامن هیچ‌یک از [[اعمال]] شما در نزد خداوند نیستم مگر آنچه را که خود به‌واسطه ورع کسب کرده باشید، پس زبان خود را حفظ کنید و دستان خود را از دست‌درازی به آنچه ناشایست است بازدارید، بر شما باد به [[نماز]] و [[روزه]] که خداوند با [[صابران]] است‌<ref>تفسیر عیاشى، ج۱، ص۶۸.</ref>.

	'''عمق بخشیدن به حیای درونی‌''': پیش از اینکه [[نفس انسان]] با عوامل خارجی درگیرشده و از آنها تأثیر بپذیرد، موجبات [[تزکیه]] در خود نفس پنهان و موجود است. تزکیه تنها یک تئوری نظری مبتنی بر کلمات نیست. بلکه گونه‌ای فعالیت و [[رفتار]] در عرصه عمل است که باید از داخل نفس انسان بجوشد و [[انسان]] برای رسیدن به این [[مقام]] ناچار از داشتن نصیحتگری ذاتی و درونی است که او را از انجام کارهای زشت بازدارد. اینجا است که می‌بینیم امام باقر{{ع}} بر [[حیا]] و [[شرم]] به‌عنوان یک [[دژ]] مستحکم در برابر [[هواهای نفسانی]] و [[شهوات]] انسان که از تاخت‌وتاز بی‌حدّ و [[مرز]] آن جلوگیری نماید تأکید دارند. امام باقر{{ع}} در این زمینه فرموده‌اند: «حیا و [[ایمان]] همواره باهم‌اند. پس اگر یکی از آنها رفت، دیگری هم به همراه او خواهد رفت»<ref>تحف العقول، ص۲۱۷.</ref>.		'''عمق بخشیدن به حیای درونی‌''': پیش از اینکه [[نفس انسان]] با عوامل خارجی درگیرشده و از آنها تأثیر بپذیرد، موجبات [[تزکیه]] در خود نفس پنهان و موجود است. تزکیه تنها یک تئوری نظری مبتنی بر کلمات نیست. بلکه گونه‌ای فعالیت و [[رفتار]] در عرصه عمل است که باید از داخل نفس انسان بجوشد و [[انسان]] برای رسیدن به این [[مقام]] ناچار از داشتن نصیحتگری ذاتی و درونی است که او را از انجام کارهای زشت بازدارد. اینجا است که می‌بینیم امام باقر{{ع}} بر [[حیا]] و [[شرم]] به‌عنوان یک [[دژ]] مستحکم در برابر [[هواهای نفسانی]] و [[شهوات]] انسان که از تاخت‌وتاز بی‌حدّ و مرز آن جلوگیری نماید تأکید دارند. امام باقر{{ع}} در این زمینه فرموده‌اند: «حیا و [[ایمان]] همواره باهم‌اند. پس اگر یکی از آنها رفت، دیگری هم به همراه او خواهد رفت»<ref>تحف العقول، ص۲۱۷.</ref>.

	'''شکستن انس و [[الفت]] میان انسان و رفتار جاهلی‌''': هنگامی که انسان به راه‌وروش [[جاهلی]] عادت کرده به آن انس گرفت، این مسئله جزئی از کیان وجودی او شده، نفسش بدان [[راضی]] و قلبش آن را قبول می‌کند. به همین دلیل [[انسان]] اگر بخواهد نفس خود را [[تزکیه]] نموده و آن را به‌ قلّه‌های بلند کمال صعود دهد نیازمند به شکستن انس و [[الفت]] میان خود و [[رفتار]] جاهلی است. به همین دلیل است که [[امام باقر]]{{ع}} بر گام برداشتن افراد در راهی که این الفت را بشکند تأکید فراوان نموده‌اند. امام باقر{{ع}} فرموده‌اند: [[خداوند متعال]] هرزه‌زبان بیهوده‌گو را [[دوست]] ندارد<ref>تحف العقول، ص۲۱۷.</ref>.		'''شکستن انس و [[الفت]] میان انسان و رفتار جاهلی‌''': هنگامی که انسان به راه‌وروش [[جاهلی]] عادت کرده به آن انس گرفت، این مسئله جزئی از کیان وجودی او شده، نفسش بدان [[راضی]] و قلبش آن را قبول می‌کند. به همین دلیل [[انسان]] اگر بخواهد نفس خود را [[تزکیه]] نموده و آن را به‌ قلّه‌های بلند کمال صعود دهد نیازمند به شکستن انس و [[الفت]] میان خود و [[رفتار]] جاهلی است. به همین دلیل است که [[امام باقر]]{{ع}} بر گام برداشتن افراد در راهی که این الفت را بشکند تأکید فراوان نموده‌اند. امام باقر{{ع}} فرموده‌اند: [[خداوند متعال]] هرزه‌زبان بیهوده‌گو را [[دوست]] ندارد<ref>تحف العقول، ص۲۱۷.</ref>.

Bahmani: /* دعوت به پیاده کردن سنّت شریف نبوی‌ */

2025-01-11T05:16:54Z

دعوت به پیاده کردن سنّت شریف نبوی‌

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۱ ژانویهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۴۶
خط ۱۷:		خط ۱۷:
	امام باقر{{ع}} در خلال نشر احادیث [[پیامبر اکرم]]{{صل}} به عوامل اساسی در اصلاح اخلاق و اوضاع [[اجتماع]] که همان اصلاح [[فقیهان]] و [[حاکمان]] است اشاره داشته. آن حضرت از [[پیامبر اکرم]]{{صل}} [[روایت]] فرموده است که: دو دسته از [[امّت]] من هستند که اگر اصلاح شوند امّت من اصلاح خواهد شد و اگر این دو [[فاسد]] گردند امّت من فاسد می‌گردند... فقیهان و حاکمان‌<ref>خصال، ج۱، ص۲۶.</ref>. امام باقر{{ع}} در پرتو نقل این روایت از جدّ گرامی‌اش پیامبر اکرم{{صل}} همگان را به عمل از سر دلسوزی و [[ایثار]] در راه [[اصلاح جامعه]] فرا خوانده است که: دلسوزی هر کدام از شما برای برادرش باید مانند دلسوزی او برای خودش باشد<ref>کافى، ج۲، ص۲۰۸.</ref>.		امام باقر{{ع}} در خلال نشر احادیث [[پیامبر اکرم]]{{صل}} به عوامل اساسی در اصلاح اخلاق و اوضاع [[اجتماع]] که همان اصلاح [[فقیهان]] و [[حاکمان]] است اشاره داشته. آن حضرت از [[پیامبر اکرم]]{{صل}} [[روایت]] فرموده است که: دو دسته از [[امّت]] من هستند که اگر اصلاح شوند امّت من اصلاح خواهد شد و اگر این دو [[فاسد]] گردند امّت من فاسد می‌گردند... فقیهان و حاکمان‌<ref>خصال، ج۱، ص۲۶.</ref>. امام باقر{{ع}} در پرتو نقل این روایت از جدّ گرامی‌اش پیامبر اکرم{{صل}} همگان را به عمل از سر دلسوزی و [[ایثار]] در راه [[اصلاح جامعه]] فرا خوانده است که: دلسوزی هر کدام از شما برای برادرش باید مانند دلسوزی او برای خودش باشد<ref>کافى، ج۲، ص۲۰۸.</ref>.

	حضرت ده‌ها حدیث شریف نبوی را که همه در زمینه [[مکارم اخلاق]] می‌باشد از قبیل [[صدق]] و [[ایثار]] و [[تعاون]]، [[وفای به عهد]] و حسن [[رفتار]] با [[مسلمانان]] و غیرمسلمانان، به همراه احادیثی که از کارهای منفی همچون [[دروغ]] و [[بهتان]]، [[عیب‌جویی]] و [[نقض عهد]]، [[خیانت]] در [[امانت]] و دست‌درازی به [[آبرو]] و جان‌های مردم نهی نموده است از پیامبر اکرم{{صل}} نقل فرموده است. از میان ده‌ها [[حدیثی]] که آن حضرت از [[پیامبر اکرم]]{{صل}} نقل فرموده است می‌توان به این [[احادیث]] اشاره نمود: بدگویی نسبت به [[مؤمن]] موجب [[فسق]]، [[جنگیدن]] با او [[کفر]] و خوردن گوشت او که عبارت از [[غیبت]] باشد [[معصیت]] است‌<ref>محاسن، ص۱۰۲.</ref>.		حضرت ده‌ها حدیث شریف نبوی را که همه در زمینه [[مکارم اخلاق]] می‌باشد از قبیل [[صدق]] و [[ایثار]] و [[تعاون]]، [[وفای به عهد]] و حسن [[رفتار]] با [[مسلمانان]] و غیرمسلمانان، به همراه احادیثی که از کارهای منفی همچون [[دروغ]] و [[بهتان]]، [[عیب‌جویی]] و [[نقض عهد]]، [[خیانت]] در [[امانت]] و دست‌درازی به [[آبرو]] و جان‌های مردم نهی نموده است از پیامبر اکرم{{صل}} نقل فرموده است.

	امّا امام باقر{{ع}} فقط به نشر چنین احادیثی از پیامبر اکرم{{صل}} اکتفا نکرده‌اند. بلکه محتوا و مضمون این احادیث را نیز در عمل خود در [[جهان]] واقعیت به نمایش گذاشته‌اند. آن حضرت در [[جامعه]] نقش [[الگو]] را در همه این مسائل [[بازی]] کرده‌اند<ref>[[سید منذر حکیم\|حکیم، سید منذر]]، [[پیشوایان هدایت ج۷ (کتاب)\|پیشوایان هدایت ج۷]]، ص ۱۸۸.</ref>.		امّا امام باقر{{ع}} فقط به نشر چنین احادیثی از پیامبر اکرم{{صل}} اکتفا نکرده‌اند. بلکه محتوا و مضمون این احادیث را نیز در عمل خود در [[جهان]] واقعیت به نمایش گذاشته‌اند. آن حضرت در [[جامعه]] نقش [[الگو]] را در همه این مسائل [[بازی]] کرده‌اند<ref>[[سید منذر حکیم\|حکیم، سید منذر]]، [[پیشوایان هدایت ج۷ (کتاب)\|پیشوایان هدایت ج۷]]، ص ۱۸۸.</ref>.

Bahmani: /* اصلاح اخلاقی و اجتماعی ‌ */

2025-01-11T05:16:08Z

اصلاح اخلاقی و اجتماعی ‌

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۱ ژانویهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۴۶
خط ۱۷:		خط ۱۷:
	امام باقر{{ع}} در خلال نشر احادیث [[پیامبر اکرم]]{{صل}} به عوامل اساسی در اصلاح اخلاق و اوضاع [[اجتماع]] که همان اصلاح [[فقیهان]] و [[حاکمان]] است اشاره داشته. آن حضرت از [[پیامبر اکرم]]{{صل}} [[روایت]] فرموده است که: دو دسته از [[امّت]] من هستند که اگر اصلاح شوند امّت من اصلاح خواهد شد و اگر این دو [[فاسد]] گردند امّت من فاسد می‌گردند... فقیهان و حاکمان‌<ref>خصال، ج۱، ص۲۶.</ref>. امام باقر{{ع}} در پرتو نقل این روایت از جدّ گرامی‌اش پیامبر اکرم{{صل}} همگان را به عمل از سر دلسوزی و [[ایثار]] در راه [[اصلاح جامعه]] فرا خوانده است که: دلسوزی هر کدام از شما برای برادرش باید مانند دلسوزی او برای خودش باشد<ref>کافى، ج۲، ص۲۰۸.</ref>.		امام باقر{{ع}} در خلال نشر احادیث [[پیامبر اکرم]]{{صل}} به عوامل اساسی در اصلاح اخلاق و اوضاع [[اجتماع]] که همان اصلاح [[فقیهان]] و [[حاکمان]] است اشاره داشته. آن حضرت از [[پیامبر اکرم]]{{صل}} [[روایت]] فرموده است که: دو دسته از [[امّت]] من هستند که اگر اصلاح شوند امّت من اصلاح خواهد شد و اگر این دو [[فاسد]] گردند امّت من فاسد می‌گردند... فقیهان و حاکمان‌<ref>خصال، ج۱، ص۲۶.</ref>. امام باقر{{ع}} در پرتو نقل این روایت از جدّ گرامی‌اش پیامبر اکرم{{صل}} همگان را به عمل از سر دلسوزی و [[ایثار]] در راه [[اصلاح جامعه]] فرا خوانده است که: دلسوزی هر کدام از شما برای برادرش باید مانند دلسوزی او برای خودش باشد<ref>کافى، ج۲، ص۲۰۸.</ref>.

	[[~~امام باقر~~]]~~{{ع}}~~ با ~~نقل و انتشار این روایت‌های~~ [[~~شریف~~]] از [[~~پیامبر اکرم~~]]~~{{صل}} بر~~ [[~~حفظ~~]] [[~~عفّت~~]] و [[~~شتاب~~]] در [[~~کارهای نیک~~]] ~~تأکید نموده‌اند~~ که: [[~~خداوند متعال~~]] [[~~انسان~~]] ~~باحیا،~~ [[~~بردبار~~]]، [[~~عفیف~~]] ~~و خویشتن‌دار را~~ [[~~دوست~~]] ~~می‌دارد<ref>کافى، ج۲، ص۱۱۲.</ref>.~~ و~~: خداوند متعال هر کار خیری~~ که ~~در آن شتاب شود را دوست می‌دارد~~<ref>~~کافى، ج۲، ص۱۴۲~~.</ref>.		حضرت ده‌ها حدیث شریف نبوی را که همه در زمینه [[مکارم اخلاق]] می‌باشد از قبیل [[صدق]] و [[ایثار]] و [[تعاون]]، [[وفای به عهد]] و حسن [[رفتار]] با [[مسلمانان]] و غیرمسلمانان، به همراه احادیثی که از کارهای منفی همچون [[دروغ]] و [[بهتان]]، [[عیب‌جویی]] و [[نقض عهد]]، [[خیانت]] در [[امانت]] و دست‌درازی به [[آبرو]] و جان‌های مردم نهی نموده است از پیامبر اکرم{{صل}} نقل فرموده است. از میان ده‌ها [[حدیثی]] که آن حضرت از [[پیامبر اکرم]]{{صل}} نقل فرموده است می‌توان به این [[احادیث]] اشاره نمود: بدگویی نسبت به [[مؤمن]] موجب [[فسق]]، [[جنگیدن]] با او [[کفر]] و خوردن گوشت او که عبارت از [[غیبت]] باشد [[معصیت]] است‌<ref>محاسن، ص۱۰۲.</ref>.

	آن حضرت همچنین بر نقل [[احادیث شریف]] [[نبوی]] که [[مردم]] را به [[اخلاق نیکو]] و خودداری از ریختن آبروی [[مؤمنان]] [[دعوت]] می‌نماید تأکید فراوان داشتند. از جمله این [[حدیث شریف]] نبوی که: به خداوندی که هیچ خدایی جز او نیست [[سوگند]]، هیچ مؤمنی از خیر [[دنیا]] و [[آخرت]] بهره‌مند نمی‌گردد مگر به‌واسطه [[حسن ظنّ]] به [[خداوند]] و [[امیدواری]] به ذات اقدس او، اخلاق نیکو و خودداری از [[غیبت]] مؤمنان‌<ref>کافى، ج۲، ص۷۲.</ref>.		امّا امام باقر{{ع}} فقط به نشر چنین احادیثی از پیامبر اکرم{{صل}} اکتفا نکرده‌اند. بلکه محتوا و مضمون این احادیث را نیز در عمل خود در [[جهان]] واقعیت به نمایش گذاشته‌اند. آن حضرت در [[جامعه]] نقش [[الگو]] را در همه این مسائل [[بازی]] کرده‌اند<ref>[[سید منذر حکیم\|حکیم، سید منذر]]، [[پیشوایان هدایت ج۷ (کتاب)\|پیشوایان هدایت ج۷]]، ص ۱۸۸.</ref>.

	و همچنین فرموده‌اند که: [[پیغمبر اکرم]]{{صل}} از گفت‌وگوهای [[بیهوده]] و جدل‌آمیز، [[فساد]] در [[اموال]] و بسیاری سؤال [[نهی]] فرموده‌اند<ref>کافى، ج۱، ص۶۰.</ref>. امام باقر{{ع}} با نقل این [[روایت]] این‌گونه مردم را به شاد کردن [[دل]] مؤمنان خوانده‌اند که: هرکس مؤمنی را شاد کند مرا شاد کرده است و هرکس مرا شاد کند همانا که [[خدای بزرگ]] را مسرور نموده است‌<ref>کافى، ج۲، ص۱۸۸.</ref>. امام باقر{{ع}} با نقل این [[روایت شریف]] از پیغمبر اکرم{{صل}} مردم را به [[صله رحم]] تحریک و [[تشویق]] نمودند که: صله رحم از کارهایی است که [[ثواب]] آن از همه کارهای خیر زودتر به صاحبش می‌رسد<ref>کافى، ج۲، ص۱۵۲.</ref>.

	امام باقر{{ع}} ده‌ها حدیث شریف نبوی را که همه در زمینه [[مکارم اخلاق]] می‌باشد از قبیل [[صدق]] و [[ایثار]] و [[تعاون]]، [[وفای به عهد]] و حسن [[رفتار]] با [[مسلمانان]] و غیرمسلمانان، به همراه احادیثی که از کارهای منفی همچون [[دروغ]] و [[بهتان]]، [[عیب‌جویی]] و [[نقض عهد]]، [[خیانت]] در [[امانت]] و دست‌درازی به [[آبرو]] و جان‌های مردم نهی نموده است از پیامبر اکرم{{صل}} نقل فرموده است. از میان ده‌ها [[حدیثی]] که آن حضرت از [[پیامبر اکرم]]{{صل}} نقل فرموده است می‌توان به این [[احادیث]] اشاره نمود: بدگویی نسبت به [[مؤمن]] موجب [[فسق]]، [[جنگیدن]] با او [[کفر]] و خوردن گوشت او که عبارت از [[غیبت]] باشد [[معصیت]] است‌<ref>محاسن، ص۱۰۲.</ref>.

	همچنین [[امام باقر]]{{ع}} فرموده است: از پیامبر اکرم{{صل}} پرسیدند: بهترین [[بندگان خدا]] کیست؟ پیامبر اکرم{{صل}} پاسخ دادند: کسانی که چون [[کار خیر]] انجام می‌دهند خوشحال می‌شوند و چون ناشایستی از آنان سر می‌زند [[استغفار]] می‌کنند. آنان چون به نعمتی می‌رسند [[شکر]] می‌گذارند و چون به بلایی گرفتار می‌آیند [[صبر]] می‌کنند. آنان کسانی هستند که در هنگام [[خشم]] و [[غضب]] از دیگران گذشت کرده و آنان را می‌بخشند<ref>خصال، ج۱، ص۳۱۷.</ref>.

	امّا امام باقر{{ع}} فقط به نشر چنین احادیثی از پیامبر اکرم{{صل}} اکتفا نکرده‌اند. بلکه محتوا و مضمون این احادیث را نیز در عمل خود در [[جهان]] واقعیت به نمایش گذاشته‌اند. آن حضرت در [[جامعه]] نقش [[الگو]] را در همه این مسائل [[بازی]] کرده‌اند. آن حضرت خود به تنهایی ستیغ و اوج قله مکارم و [[نیکی‌ها]] بوده‌اند، امام باقر{{ع}} در خلال [[رفتار]] خود یکی از بالاترین نمونه‌های [[اخلاق]] بلند [[اسلامی]] را برای [[مسلمانان]] به نمایش گذاشته‌اند، امام باقر{{ع}} اوج بلند [[راستگویی]]، [[وفای به عهد]]، [[ادای امانت]]، [[تواضع]] و [[احترام گذاشتن به دیگران]]، اهمیت دادن به امور مسلمانان و برطرف کردن [[حاجت]] محتاجان بودند. آن حضرت ناهنجاری‌های جامعه را به صورتی عملی و در خلال رفتار نمونه خود نسبت به اقشار مختلف جامعه ـ چه آنان که از [[دوستداران]] آن حضرت بوده یا آنان که از مخالفان آن حضرت بودند ـ درمان می‌کردند<ref>[[سید منذر حکیم\|حکیم، سید منذر]]، [[پیشوایان هدایت ج۷ (کتاب)\|پیشوایان هدایت ج۷]]، ص ۱۸۸.</ref>.

	=== [[دعوت]] به مکارم اخلاق‌ ===		=== [[دعوت]] به مکارم اخلاق‌ ===
خط ۳۳:		خط ۲۵:

	آن حضرت همگان را به [[عفّت]] فرا خوانده و آن را [[برترین]] [[عبادت‌ها]] دانسته‌اند، آن حضرت فرموده‌اند: برترین عبادت‌ها عفّت شکم و [[فرج]] است‌<ref>تحف العقول، ص۲۱۷.</ref>. آن حضرت همگان را به‌پاک نگهداشتن زبان و مقید کردن آن به قیدهای [[شریعت اسلامی]] می‌خواندند تا اینکه روابط بین [[مردم]] از بین نرفته و دوام یابد.		آن حضرت همگان را به [[عفّت]] فرا خوانده و آن را [[برترین]] [[عبادت‌ها]] دانسته‌اند، آن حضرت فرموده‌اند: برترین عبادت‌ها عفّت شکم و [[فرج]] است‌<ref>تحف العقول، ص۲۱۷.</ref>. آن حضرت همگان را به‌پاک نگهداشتن زبان و مقید کردن آن به قیدهای [[شریعت اسلامی]] می‌خواندند تا اینکه روابط بین [[مردم]] از بین نرفته و دوام یابد.

	[[امام باقر]]{{ع}} در این رابطه فرموده‌اند: با مردم با بیانی صحبت کنید که دوست می‌دارید مردم با همان بیان با شما صحبت کنند؛ چراکه [[خداوند متعال]] کسانی را که بسیار [[اهل]] [[سبّ]] و [[لعن]] و طعنه زدن بر [[مؤمنان]] باشد یا مرد بدزبان و بیهوده‌گو و گدای سمج را دوست نمی‌دارد، و در مقابل [[انسان]] باحیا، [[بردبار]] و [[پاکدامن]] را دوست می‌دارد<ref>تحف العقول، ص۲۲۰.</ref>.

	امام باقر{{ع}} همچنین کیفیت برخورد با طبقات مختلف [[جامعه]] را این‌گونه برای همگان روشن ساخته‌اند که: هرگاه با [[منافق]] روبرو شدی به‌وسیله زبان خوش با او بساز، امّا [[مودّت]] [[قلبی]] خود را برای [[مؤمن]] نگاه‌دار. امّا اگر با یک [[یهودی]] هم همنشین شدی با او به نیکویی [[همنشینی]] کن<ref>تحف العقول، ص۲۱۳.</ref>.		امام باقر{{ع}} همچنین کیفیت برخورد با طبقات مختلف [[جامعه]] را این‌گونه برای همگان روشن ساخته‌اند که: هرگاه با [[منافق]] روبرو شدی به‌وسیله زبان خوش با او بساز، امّا [[مودّت]] [[قلبی]] خود را برای [[مؤمن]] نگاه‌دار. امّا اگر با یک [[یهودی]] هم همنشین شدی با او به نیکویی [[همنشینی]] کن<ref>تحف العقول، ص۲۱۳.</ref>.

	آن حضرت اصول [[رفتار]] با گروه‌های مختلف مردم را این‌گونه بیان فرموده‌اند: چهار چیز است که در هرکس باشد خداوند برای او در [[بهشت]] خانه‌ای بنا می‌کند، کسی که یتیمی را پناه دهد، کسی که بر ضعیفی ترحّم آورد، کسی که به پدر و مادر خود دلسوز و [[مهربان]] باشد، کسی که با مملوک و [[بنده]] خود [[مدارا]] کند<ref>خصال، ج۱، ص۲۲۳.</ref>.

	آن حضرت همچنین مردم را به برقراری ارتباط با [[اهل تقوا]] و تحکیم روابط با آنان فرا خواندند؛ چراکه این دسته از مردم خصوصیاتی دارند که هر کس با آنها [[مصاحبت]] و هم‌نشینی کند از آن خصوصیات تأثیر مثبت می‌پذیرد و بدین‌وسیله [[الگوها]] و ارزش‌های اسلامی در واقع [[زندگی]] آنان پیاده می‌شود.

	آن حضرت در این‌باره فرموده‌اند: اهل تقوا از میان مردم [[دنیا]] همنشینانی هستند که برای همنشینان خود کمترین سنگینی و [[مشقّت]] را دارند. امّا بیشترین کمک و [[همکاری]] را برای آنان روا می‌دارند. اگر آنان را فراموش کنی به یاد تو می‌افتند و اگر یادشان نمایی تو را [[یاری]] می‌کنند. آنان همواره سخنان [[حقّ]] و مورد رضای [[خداوند]] می‌گویند و به انجام فرمان‌های [[خداوند متعال]] به‌پا می‌خیزند<ref>صفة الصّفوة، ج۲، ص۱۰۹.</ref>.

	[[امام باقر]]{{ع}} [[حقوق]] [[مؤمن]] بر مؤمن را این‌گونه توضیح دادند که: مؤمن [[برادر]] مؤمن است. پس هرگز او را [[دشنام]] نمی‌دهد، [[محروم]] نمی‌کند و به او سوءظنّ روا نمی‌دارد»<ref>تحف العقول، ص۲۱۶.</ref>. آن حضرت همچنین فرموده‌اند: هرکس که در نزد او از برادر مؤمنش [[غیبت]] کرده شود و او به یاری آن مؤمن برخواسته و از او [[دفاع]] نماید خداوند متعال او را در [[دنیا]] و [[آخرت]] یاری خواهد کرد.

	امّا کسی که برادر مؤمنش را در چنین شرایطی یاری نکند و در حالی‌که [[قدرت]] بر دفاع و یاری او را داشته به دفاع از او برنخیزد، خداوند متعال او را در دنیا و آخرت [[خوار]] می‌دارد<ref>محاسن، ص۱۰۳.</ref>. امام باقر{{ع}} همگان را از [[ستم]] کردن به یکدیگر یا کمک کردن به [[ستمگران]] این‌گونه برحذر داشته است: هرکس در راه ستم بر [[مسلمانی]] با جزئی از یک کلمه همکاری کند در [[روز قیامت]] بر پیشانی‌اش نوشته می‌شود: این شخص از [[رحمت خدا]] [[ناامید]] است‌<ref>محاسن، ص۱۰۳.</ref>.

	امام باقر{{ع}} همچنین همگان را به این مکرمت [[اخلاقی]] خوانده‌اند که: بدی و جدایی را با [[نیکی]] و پیوند پاسخ دهند. آن حضرت فرموده‌اند: سه چیز است که از مکارم دنیا و آخرت است: اینکه از آنکه به تو ستم روا داشته درگذری، آنکه از تو بریده با او پیوند کنی، و هنگامی که از سر [[نادانی]] با تو برخورد شود [[بردبار]] باشی‌<ref>تحف العقول، ص۲۱۴.</ref>.<ref>[[سید منذر حکیم\|حکیم، سید منذر]]، [[پیشوایان هدایت ج۷ (کتاب)\|پیشوایان هدایت ج۷]]، ص ۱۹۱.</ref>		امام باقر{{ع}} همچنین همگان را به این مکرمت [[اخلاقی]] خوانده‌اند که: بدی و جدایی را با [[نیکی]] و پیوند پاسخ دهند. آن حضرت فرموده‌اند: سه چیز است که از مکارم دنیا و آخرت است: اینکه از آنکه به تو ستم روا داشته درگذری، آنکه از تو بریده با او پیوند کنی، و هنگامی که از سر [[نادانی]] با تو برخورد شود [[بردبار]] باشی‌<ref>تحف العقول، ص۲۱۴.</ref>.<ref>[[سید منذر حکیم\|حکیم، سید منذر]]، [[پیشوایان هدایت ج۷ (کتاب)\|پیشوایان هدایت ج۷]]، ص ۱۹۱.</ref>

Bahmani در ‏۸ ژانویهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۰۰

2025-01-08T10:00:44Z

نمایش تغییرات

Bahmani: /* پانویس */

2025-01-08T09:55:22Z

پانویس

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۸ ژانویهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۳:۲۵
خط ۱۴۶:		خط ۱۴۶:
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

	~~[[رده:امام باقر]]~~
	[[رده:سیره امام باقر]]		[[رده:سیره امام باقر]]
			[[رده:سیره اخلاقی]]

Wasity: /* اصلاح اخلاقی و اجتماعی‌ */

2024-12-04T05:24:18Z

اصلاح اخلاقی و اجتماعی‌

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۴ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۸:۵۴
خط ۶:		خط ۶:
	}}		}}

	==[[اصلاح اخلاقی]] و اجتماعی‌==		==اصلاح اخلاقی و اجتماعی‌==
			{{اصلی\|اصلاح اخلاقی در معارف و سیره امام باقر\|اصلاح اجتماعی در معارف و سیره امام باقر}}
	[[امام باقر]]{{ع}} [[عنایت]] زیادی به [[اصلاح]] [[اخلاق]] و [[تغییر]] اوضاع [[اجتماعی]] [[جامعه]] از طریق ایجاد [[قوانین]]، معیارها و ارزش‌های والای [[شریعت اسلام]] داشتند. [[هدف]] آن حضرت جمع کردن همه قوا برای اصلاح همه آنچه در عالم موجود است بوده، امّا این اصلاح را از [[نزدیکان]] خود آغاز نموده سپس به اقشار مختلف جامعه آن را سرایت داده، پس از آن‌رو به اصلاح مؤسسات [[حکومتی]] و [[پیروان]] [[حکومت]] پرداخته است.		[[امام باقر]]{{ع}} [[عنایت]] زیادی به [[اصلاح]] [[اخلاق]] و [[تغییر]] اوضاع [[اجتماعی]] [[جامعه]] از طریق ایجاد [[قوانین]]، معیارها و ارزش‌های والای [[شریعت اسلام]] داشتند. [[هدف]] آن حضرت جمع کردن همه قوا برای اصلاح همه آنچه در عالم موجود است بوده، امّا این اصلاح را از [[نزدیکان]] خود آغاز نموده سپس به اقشار مختلف جامعه آن را سرایت داده، پس از آن‌رو به اصلاح مؤسسات [[حکومتی]] و [[پیروان]] [[حکومت]] پرداخته است.
	امام باقر{{ع}} از همه فرصت‌هایی که برای اصلاح و تغییر و ساختن [[واقعیت]] جدیدی برای جامعه دست می‌داده است نهایت استفاده را می‌برده‌اند. از همین‌ روست که می‌بینیم روش‌های [[اصلاحی]] و تغییری آن حضرت در عرصه‌های [[اخلاقی]] و اجتماعی متعدّد و مختلفی بوده است. اکنون به بعضی از فعالیت‌های آن حضرت در این عرصه می‌پردازیم.		امام باقر{{ع}} از همه فرصت‌هایی که برای اصلاح و تغییر و ساختن [[واقعیت]] جدیدی برای جامعه دست می‌داده است نهایت استفاده را می‌برده‌اند. از همین‌ روست که می‌بینیم روش‌های [[اصلاحی]] و تغییری آن حضرت در عرصه‌های [[اخلاقی]] و اجتماعی متعدّد و مختلفی بوده است. اکنون به بعضی از فعالیت‌های آن حضرت در این عرصه می‌پردازیم.

Wasity: /* امام باقر{{ع}} و تزکیه نفوس‌ */

2024-12-04T05:21:38Z

امام باقر{{ع}} و تزکیه نفوس‌

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۴ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۸:۵۱
خط ۶۰:		خط ۶۰:
	سه چیز است که از مکارم دنیا و آخرت است: اینکه از آنکه به تو ستم روا داشته درگذری، آنکه از تو بریده با او پیوند کنی، و هنگامی که از سر [[نادانی]] با تو برخورد شود [[بردبار]] باشی‌<ref>تحف العقول، ص۲۱۴.</ref>.<ref>[[سید منذر حکیم\|حکیم، سید منذر]]، [[پیشوایان هدایت ج۷ (کتاب)\|پیشوایان هدایت]] ج۷، ص ۱۹۱.</ref>.		سه چیز است که از مکارم دنیا و آخرت است: اینکه از آنکه به تو ستم روا داشته درگذری، آنکه از تو بریده با او پیوند کنی، و هنگامی که از سر [[نادانی]] با تو برخورد شود [[بردبار]] باشی‌<ref>تحف العقول، ص۲۱۴.</ref>.<ref>[[سید منذر حکیم\|حکیم، سید منذر]]، [[پیشوایان هدایت ج۷ (کتاب)\|پیشوایان هدایت]] ج۷، ص ۱۹۱.</ref>.

	==[[امام باقر]]{{ع}} و [[تزکیه]] نفوس‌==		==امام باقر{{ع}} و تزکیه نفوس‌==
			{{اصلی\|تزکیه در معارف و سیره امام باقر}}
	===ارکان اساسی تزکیه در نزد امام باقر{{ع}}‌===		===ارکان اساسی تزکیه در نزد امام باقر{{ع}}‌===
	تزکیه هنگامی در [[انسان]] محقّق می‌شود که از [[قلب]] و [[فکر]] او سرچشمه گرفته و با [[شعور]] او تعامل داشته باشد. به همراه [[خوف]] و [[خشیت]] دائم از [[خداوند متعال]] و [[برحذر بودن]] از اسباب [[هلاکت]] در همه عرصه‌های [[زندگی]] به اضافه خودداری از [[شهوات نفسانی]] و [[مطامع]] و [[لذّات]] [[دنیوی]]. پس انسان ابتدا باید در ضمیر و فکر خود تزکیه را [[احساس]] کند و در [[وجدان]] او این مطلب به [[اثبات]] برسد، تا اینکه [[جان‌ها]] آماده گرفتن مبانی تزکیه و پیاده کردن آن در عمل و [[جهان]] خارج شود. اینجا است که امام باقر{{ع}} به لحاظ نظری مهمترین ارکانی که [[نفس انسان]] را در معرض تزکیه قرار می‌دهد بیان نموده‌اند. این ارکان عبارتند از:		تزکیه هنگامی در [[انسان]] محقّق می‌شود که از [[قلب]] و [[فکر]] او سرچشمه گرفته و با [[شعور]] او تعامل داشته باشد. به همراه [[خوف]] و [[خشیت]] دائم از [[خداوند متعال]] و [[برحذر بودن]] از اسباب [[هلاکت]] در همه عرصه‌های [[زندگی]] به اضافه خودداری از [[شهوات نفسانی]] و [[مطامع]] و [[لذّات]] [[دنیوی]]. پس انسان ابتدا باید در ضمیر و فکر خود تزکیه را [[احساس]] کند و در [[وجدان]] او این مطلب به [[اثبات]] برسد، تا اینکه [[جان‌ها]] آماده گرفتن مبانی تزکیه و پیاده کردن آن در عمل و [[جهان]] خارج شود. اینجا است که امام باقر{{ع}} به لحاظ نظری مهمترین ارکانی که [[نفس انسان]] را در معرض تزکیه قرار می‌دهد بیان نموده‌اند. این ارکان عبارتند از: