سیره تربیتی امام هادی - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Bahmani در ‏۷ اکتبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۲۰

2025-10-07T08:20:04Z

@@ خط ۴۴: / خط ۴۴: @@
 [[علی بن محمد نوفلی]] گوید: هنگامی که محمد بن فرج به منطقه [[عسکر]] رفت، برای او نامه‌ای نوشتند تا اموالش را به وی بازگردانند. امّا قبل از اینکه آن نامه به دست وی برسد از [[دنیا]] رفته بود<ref>بحار الانوار، ج۵۰، ص۱۴۰.</ref>.
 برآوردن حاجت‌های [[مؤمنان]] علاوه‌بر نقش [[تربیتی]] که داشت یکی از گام‌های امام هادی{{ع}} در ایمن‌سازی [[اقتصادی]] آنان نیز به‌شمار می‌رفت؛ چراکه این امر خود یکی از عوامل [[استقلال اقتصادی]] آنها و موجب عدم [[اضطرار]] ایشان به‌سر فرود آوردن در برابر بسیاری از امور است که [[حاکمان]] برای به [[خواری]] و [[ذلّت]] کشاندن رعیت از آن استفاده می‌کنند<ref>[[سید منذر حکیم|حکیم، سید منذر]]، [[پیشوایان هدایت ج۱۲ (کتاب)|پیشوایان هدایت ج۱۲]]، ص ۲۶۸.</ref>.
 == منابع ==
@@ خط ۵۳: / خط ۷۱: @@
 {{پانویس}}
-[[رده:امام هادی]]
+[[رده:سیره امام هادی]]
-[[رده:سیره]]
+[[رده:سیره تربیتی]]

Bahmani: /* مقدمه */

2025-10-07T04:58:13Z

مقدمه

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۷ اکتبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۲۸
خط ۴۳:		خط ۴۳:

	[[علی بن محمد نوفلی]] گوید: هنگامی که محمد بن فرج به منطقه [[عسکر]] رفت، برای او نامه‌ای نوشتند تا اموالش را به وی بازگردانند. امّا قبل از اینکه آن نامه به دست وی برسد از [[دنیا]] رفته بود<ref>بحار الانوار، ج۵۰، ص۱۴۰.</ref>.		[[علی بن محمد نوفلی]] گوید: هنگامی که محمد بن فرج به منطقه [[عسکر]] رفت، برای او نامه‌ای نوشتند تا اموالش را به وی بازگردانند. امّا قبل از اینکه آن نامه به دست وی برسد از [[دنیا]] رفته بود<ref>بحار الانوار، ج۵۰، ص۱۴۰.</ref>.
	برآوردن حاجت‌های [[مؤمنان]] علاوه‌بر نقش [[تربیتی]] که داشت یکی از گام‌های امام هادی{{ع}} در ایمن‌سازی [[اقتصادی]] آنان نیز به‌شمار می‌رفت؛ چراکه این امر خود یکی از عوامل [[استقلال اقتصادی]] آنها و موجب عدم [[اضطرار]] ایشان به‌سر فرود آوردن در برابر بسیاری از امور است که [[حاکمان]] برای به [[خواری]] و [[ذلّت]] کشاندن رعیت از آن استفاده می‌کنند<ref>[[سید منذر حکیم\|حکیم، سید منذر]]، [[پیشوایان هدایت ج۱۲ (کتاب)\|پیشوایان هدایت]]، ~~ج۱۲،~~ ص ۲۶۸.</ref>.		برآوردن حاجت‌های [[مؤمنان]] علاوه‌بر نقش [[تربیتی]] که داشت یکی از گام‌های امام هادی{{ع}} در ایمن‌سازی [[اقتصادی]] آنان نیز به‌شمار می‌رفت؛ چراکه این امر خود یکی از عوامل [[استقلال اقتصادی]] آنها و موجب عدم [[اضطرار]] ایشان به‌سر فرود آوردن در برابر بسیاری از امور است که [[حاکمان]] برای به [[خواری]] و [[ذلّت]] کشاندن رعیت از آن استفاده می‌کنند<ref>[[سید منذر حکیم\|حکیم، سید منذر]]، [[پیشوایان هدایت ج۱۲ (کتاب)\|پیشوایان هدایت ج۱۲]]، ص ۲۶۸.</ref>.

	== منابع ==		== منابع ==

Bahmani: /* ایمن‌سازی تربیتی‌ */

2025-10-07T04:56:29Z

ایمن‌سازی تربیتی‌

نمایش تغییرات

Jaafari: صفحه‌ای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = امام هادی | عنوان مدخل = | مداخل مرتبط = | پرسش مرتبط = }} ==ایمن‌سازی تربیتی‌== امام هادی{{ع}} علی‌رغم همه شرایطی که برای جدا کردن آن حضرت از شیعیان و دوستداران، بر ایشان تحمیل شده بود، همواره مسئولیت‌های تر...» ایجاد کرد

2025-10-06T06:00:20Z

صفحه‌ای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = امام هادی | عنوان مدخل = | مداخل مرتبط = | پرسش مرتبط = }} ==ایمن‌سازی تربیتی‌== امام هادی{{ع}} علی‌رغم همه شرایطی که برای جدا کردن آن حضرت از شیعیان و دوستداران، بر ایشان تحمیل شده بود، همواره مسئولیت‌های تر...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

{{مدخل مرتبط
| موضوع مرتبط = امام هادی
| عنوان مدخل =
| مداخل مرتبط =
| پرسش مرتبط =
}}

==ایمن‌سازی تربیتی‌==
[[امام هادی]]{{ع}} علی‌رغم همه شرایطی که برای جدا کردن آن حضرت از [[شیعیان]] و [[دوستداران]]، بر ایشان [[تحمیل]] شده بود، همواره مسئولیت‌های [[تربیتی]] خود را با هروسیله‌ای که تأثیرگذاری بیشتری در میان شیعیان داشت و به بهترین نحو به انجام می‌رسانده‌اند. آن حضرت گاه برای بعضی از شیعیان خود [[دعا]] کرده و برای روا شدن [[حاجات]] آنها به درگاه [[خداوند متعال]] می‌رفته است.
گاه نیز نیازهای [[مادّی]] شیعیان خود را برطرف کرده و به آنها [[پول]] می‌داده‌اند، یا اینکه با بیانی صریح در رابطه با لغزشگاه‌هایی که در پیش رویشان بود به آنان هشدار می‌دادند.
می‌بینیم در توطئه‌ای که [[متوکل]] برای به دام انداختن [[برادر]] حضرت امام‌ [[هادی]]{{ع}}، «[[موسی مبرقع]]»، به‌کار گرفت تا وی را در کاری وارد نماید که در [[شأن]] او نبوده، موجب آبروریزی او و برادرش [[حضرت امام هادی]]{{ع}} می‌گردید، حضرت امام هادی{{ع}} در برابر برادر خود قرار گرفته و قبل از اینکه [[موسی]] به [[ملاقات]] متوکل برود [[حقیقت]] قضیه و آنچه در [[انتظار]] او بوده و خطرات [[معنوی]] که این مسأله به دنبال داشت را به او گوشزد نمودند<ref>ر.ک: کافى، ج۱، ص۵۰۲.</ref>.
حضرت امام هادی{{ع}} مفهوم توجّه به درگاه خداوند متعال و [[پناه بردن]] به آن [[ذات]] [[مقدّس]] را در موارد متعدد و به شکل‌هایی ملموس به [[پیروان]] خود نشان می‌دادند تا آنها اهمّیت این اصل اساسی را در [[زندگی]] [[درک]] کنند.

در همین رابطه از [[ابو محمد]] فهّام با سند از [[ابوالحسن محمد بن احمد]] نقل شده است که گفت: عموی پدرم برای من نقل کرد که روزی به نزد حضرت امام هادی{{ع}} رفته و به آن حضرت عرضه داشتم: متوکل تنها به‌خاطر اینکه می‌داند من با شما ارتباط دارم [[حقوق]] مرا قطع نموده است و جز این، اتّهام دیگری ندارم، حال سزاوار است که بر من [[لطف]] و [[کرم]] کنی و در نزد او وساطت کنی تا حقوق مرا وصل کند. امام هادی{{ع}} فرمودند: ان شاء [[الله]] حاجتت برآورده است.
چون شب فرا رسید، فرستادگان [[متوکل]] یکی پس از دیگری به در [[خانه]] من آمده احضارم نمودند. من در همان‌شب به نزد متوکل رفته، او را در رختخوابش درازکشیده یافتم. متوکل در همان حال به من گفت: ای [[ابو موسی]] به ما سر نمی‌زنی و خود را از خاطر ما می‌بری. چه مقدار از بابت [[حقوق]] از ما [[طلب]] داری؟ گفتم: فلان [[صله]] و فلان [[پول]] و چون قدری از طلب خود را یادآوری نمودم دستور داد تا آن مبلغ و به اندازه همان مبلغ اضافه به من دادند، پس از اینکه از نزد او خارج شدم به وزیرش فتح گفتم: آیا [[حضرت امام هادی]]{{ع}} اینجا آمده یا نامه‌ای برای [[متوکل]] نوشته است؟ فتح پاسخ داد: خیر.

[[ابو موسی]] گوید: بر حضرت امام هادی{{ع}} داخل شدم. آن حضرت تا مرا دیدند فرمودند: ای ابو موسی، این چهره، چهره [[رضایتمندی]] است، عرض کردم: ای [[سید]] و آقای من، به من گفته شده که شما اصلا به نزد متوکل نرفته و از او چیزی نخواسته‌اید. آن حضرت در پاسخ فرمودند: [[خداوند متعال]] می‌داند که ما هیچگاه در کارهای مهم جز به او پناه نبرده و در [[ناملایمات]] جز بر او [[توکل]] نمی‌کنیم. ما نیز [[عادت]] کرده‌ایم که همواره دست [[حاجت]] به سوی آن درگاه [[مقدّس]] دراز کرده و [[اجابت]] را تنها از او بخواهیم، و می‌ترسیم که اگر ما از این کار رو برگردانیم، اجابت نیز از دعای ما برداشته شود.
و از [[علی بن جعفر]] [[روایت]] شده است که گفت: در اثر [[سعایت]] و [[بدگویی]] [[دشمنان]]، متوکل مرا دستگیر و [[حبس]] نمود. پس از مدّتی جریان کار خود را بر متوکل عرضه نمودم اما متوکل به‌واسطه من که عبیدالله بن یحیی نام داشت گفت: بی‌جهت برای واسطه شدن امثال این شخص خود را به [[زحمت]] نیانداز چراکه «عمر بن ابی الفرج» به من خبر داده که او از رافضیان بوده [[وکیل]] [[علی بن محمد]] می‌باشد وی عبیدالله را به نزد من فرستاد تا مرا [[آگاه]] کند که متوکل [[سوگند]] یاد کرده که مگر سه [[روز]] پس از مردنم مرا از [[زندان]] [[آزاد]] نخواهد کرد. [[راوی]] گوید: در این‌وقت بود که علی بن جعفر نامه‌ای برای [[امام هادی]]{{ع}} نوشت که در آن آمده بود: «نفسم بر من تنگ آمده، می‌ترسم در اثر شدّت فشاری که بر من وارد می‌شود دچار [[لغزش]] گردم». [[امام]] در [[جواب]] [[نامه]] او چنین نوشتند که:
«هرگاه موقعیت را مناسب بدانم برای حلّ مشکل تو به درگاه [[خدا]] خواهم‌ رفت» پس آن هفته به پایان نرسیده بود که از [[زندان]] [[آزاد]] شدم‌<ref>ر.ک: مسند الامام الهادى{{ع}}، ص۱۱۲ و ۱۲۱.</ref>.

روش کلّی [[حضرت امام هادی]]{{ع}} در [[تربیت]] و ساخت [[شخصیت]] افراد را می‌توان در این چند مورد خلاصه نمود:
#راهنمایی‌های [[تربیتی]] از طریق بیان احادیثی که مهمترین مفاهیم تربیتی را به [[انسان]] عرضه می‌نماید<ref>ر.ک: میراث تربیتى و اخلاقى امام هادى{{ع}}، بخش آخر از قسمت چهارم.</ref>.
#تأکید بر [[اطاعت از خداوند]] [[متعال]].
#تأکید بر اهمّیت توجّه به [[خداوند متعال]] در برآوردن [[حاجات]] و نخواستن [[حاجت]] از غیر او<ref>ر.ک: تحف العقول، ص۳۶۱؛ کشف الغمة، ج۳، ص۱۷۶.</ref>.
#اهمّیت [[دعا]] و [[مداومت]] بر آن در متبلور ساختن [[روح]] [[توحید]] و [[توکل بر خدا]] در انسان.
# [[دعا کردن]] برای مؤمنان‌
# [[کوشش]] در رفع حاجات [[مؤمنان]].
#رابطه [[عاطفی]] با [[پیشوایان]] [[صالح]]- که در [[اهل‌بیت]] [[عصمت]] و [[طهارت]]{{عم}} جلوه می‌کند- از طریق [[زیارت]] کردن آن بزرگواران و مطالعه در [[روش زندگی]] آنان.
در رابطه با دعای [[امام هادی]]{{ع}} برای [[مؤمنین]] و کوشش آن حضرت در برآوردن حاجات آنان می‌توان به [[روایات]] زیر [[استشهاد]] نمود:
# [[روایت]] گذشته که آن حضرت در پاسخ [[نامه]] [[علی بن جعفر]] که نوشته بود: «نفسم بر من تنگ آمده، می‌ترسم در اثر شدّت فشاری که بر من وارد می‌شود دچار [[لغزش]] گردم». [[امام]] در [[جواب]] نامه او چنین نوشتند که: «هرگاه موقعیت را مناسب بدانم برای حلّ مشکل تو به درگاه [[خدا]] خواهم رفت» پس چند روزی نگذشته بود که از [[زندان]] [[آزاد]] شد<ref>مسند الامام الهادى{{ع}}، ص۱۲۱.</ref>.
# [[علّامه مجلسی]] از کتاب الخرائج نقل کرده است: از [[محمد بن فرج]] روایت شده که گفت: [[حضرت امام هادی]]{{ع}} در نامه‌ای به من این‌گونه نوشتند: «به امور خود سر و سامان ده و آماده امر مهمّی باش»، محمد بن فرج گوید: من مشغول رتق و فتق امور خود شدم و نمی‌دانستم که منظور آن حضرت از نامه‌ای که نوشته است چیست، تا اینکه فرستاده‌ای از طرف [[حکومت]] بر من وارد شده و مرا از [[مصر]] دستگیر کرده و با [[غل و زنجیر]] [[حرکت]] داده و تمام [[اموال]] و دارایی‌های مرا [[مصادره]] کردند.
من هشت سال در زندان بودم تا اینکه نامه دیگری از حضرت امام هادی{{ع}} در [[زندان]] به دست من رسید. در آن [[نامه]] نوشته شده بود: «در ناحیه کرانه [[غربی]] فرود نیا». هنگامی که این نامه را خواندم در [[دل]] گفتم: چگونه است که [[امام هادی]]{{ع}} چنین مطلبی را برای من می‌نویسد درحالی‌که من در [[زندان]] به سر می‌برم و این مسأله عجیب است! امّا چند روزی نگذشت که از زندان [[آزاد شده]]، مشکلم برطرف شد، دست و پای مرا باز کرده و از زندان آزادم کردند.

هنگامی که [[محمد بن فرج]] به [[عراق]] بازگشت به‌خاطر [[دستوری]] که [[حضرت امام هادی]]{{ع}} به وی داده بود در [[بغداد]] توقّف نکرده به سمت [[سامرا]] به راه افتاد.
محمد بن فرج گوید: به [[امام هادی]]{{ع}} پس از خروج از زندان نامه‌ای‌ نوشتم و از آن حضرت خواستم تا از [[خداوند متعال]] بخواهد که [[اموال]] و [[دارایی]] و باغ و بستان مرا به من بازگردانند. آن حضرت در پاسخ من نامه‌ای نوشته در آن آوردند: «آنچه را که از تو گرفته شده به‌زودی به تو بازگردانده خواهد شد، و اگر آن اموال هم به تو بازنگردد ضرری متوجّه تو نخواهد شد».
[[علی بن محمد نوفلی]] گوید: هنگامی که محمد بن فرج به منطقه [[عسکر]] رفت، برای او نامه‌ای نوشتند تا اموالش را به وی بازگردانند. امّا قبل از اینکه آن [[نامه]] به دست وی برسد از [[دنیا]] رفته بود<ref>بحار الانوار، ج۵۰، ص۱۴۰.</ref>.
برآوردن حاجت‌های [[مؤمنان]] علاوه‌بر نقش [[تربیتی]] که داشت یکی از گام‌های امام هادی{{ع}} در ایمن‌سازی [[اقتصادی]] آنان نیز به‌شمار می‌رفت.؛ چراکه این امر خود یکی از عوامل [[استقلال اقتصادی]] آنها و موجب عدم [[اضطرار]] ایشان به‌سر فرود آوردن در برابر بسیاری از امور است که [[حاکمان]] برای به [[خواری]] و [[ذلّت]] کشاندن [[رعیت]] از آن استفاده می‌کنند.<ref>[[سید منذر حکیم|حکیم، سید منذر]]، [[پیشوایان هدایت ج۱۲ (کتاب)|پیشوایان هدایت]]، ج۱۲، ص ۲۶۸.</ref>

== منابع ==
{{منابع}}
# [[پرونده:151926.jpg|22px]] [[سید منذر حکیم|حکیم، سید منذر]]، [[پیشوایان هدایت ج۱۲ (کتاب)|'''پیشوایان هدایت ج۱۲''']]
{{پایان منابع}}

== پانویس ==
{{پانویس}}

[[رده:امام هادی]]
[[رده:سیره]]