سیره سیاسی امام علی - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Bahmani: /* پانویس */

2024-10-23T07:13:59Z

پانویس

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۳ اکتبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۰:۴۳
خط ۷۱:		خط ۷۱:

	[[رده:سیره امام علی]]		[[رده:سیره امام علی]]
	~~[[رده:سیره]]~~
	~~[[رده:سیره معصوم]]~~
	[[رده:سیره سیاسی]]		[[رده:سیره سیاسی]]

Bahmani: /* امام علی و مردم */

2024-03-12T07:40:25Z

امام علی و مردم

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۲ مارس ۲۰۲۴، ساعت ۱۱:۱۰
خط ۴۲:		خط ۴۲:

	=== [[امام علی]] و [[مردم]] ===		=== [[امام علی]] و [[مردم]] ===
	~~[[امیرمؤمنان]]~~ {{ع}} گذشته از آنکه [[زمامداران]] [[حکومت]] را به [[مهربانی]] با مردم [[دعوت]] و [[حقوق مردم]] را گوشزد می‌کردند، در [[سیره مدیریتی]] خود نیز الگویی از یک [[رهبر]] مردمی برای آیندگان به جا گذاشتند. امام علی {{ع}} با وجود [[بی‌نیازی]] از [[مشورت]] دیگران، با اطرافیان خود مشورت می‌کردند.		{{اصلی\|ارتباط حاکم با مردم در معارف و سیره علوی}}

	[[هدف]] ایشان [[ترویج]] [[فرهنگ]] مشورت میان زمامداران بود تا [[حاکمان]] [[گمان]] نکنند تنها وظیفۀ آنها دستور دادن و تنها وظیفۀ مردم [[اطاعت]] کردن است. ضمن اینکه نتیجۀ مشورت [[حاکم]] با مردم [[شخصیت]] دادن به همراهان و [[پیروان]] است. پیروان [[رهبری]] که مشورت نمی‌کند خود را ابزاری بی‌روح و [[جان]] می‌پندارند<ref>[[مرتضی مطهری\|مطهری مرتضی]]، [[خدمات متقابل اسلام و ایران (کتاب)\|خدمات متقابل اسلام و ایران]]، مجموعه آثار، ج ۱۶، ص۱۷۹.</ref>.

	~~[[حضرت علی]] {{ع}} هیچ‌گاه خود را [[برتر]] از مردم و جدا از آنها نمی‌دید.~~ در ~~میان ایشان~~ و مانند آنها [[زندگی]] می‌کرد و از [[قوانین]] به نفع خود استفاده نمی‌کرد. روزی در [[زمان]] خلافتش در [[کوفه]]، [[زره]] آن بزرگوار گم شد. پس از چندی آن را نزد فردی [[مسیحی]] یافت و او را همراه خود برای اقامۀ دعوی به [[دادگاه]] برد. مسیحی گفت: [[زره]] از آن من است و ممکن است [[خلیفه]] [[اشتباه]] کرده باشد. [[قاضی]] رو به علی {{ع}} کرد و گفت: تو مدعی هستی و این شخص منکر است. پس تو باید [[شاهد]] بیاوری. علی {{ع}} خندید و گفت: [[حق]] با قاضی است ولی من شاهدی ندارم. قاضی هم به نفع فرد مسیحی [[حکم]] کرد. مسیحی منقلب شد و گفت: این طرز [[حکومت]] و نوع [[رفتار]] [[بشر]] عادی نیست. این شیوه حکومت انبیاست و [[اقرار]] کرد زره برای علی {{ع}} بوده و از آن پس از [[یاران فداکار]] [[امام علی\|علی]] {{ع}} شد<ref>[[مرتضی مطهری\|مطهری مرتضی]]، [[خدمات متقابل اسلام و ایران (کتاب)\|خدمات متقابل اسلام و ایران]]، مجموعه آثار، ج ۱۸، ص۲۱۵.</ref>.

	[[امام علی]] {{ع}} با تشریفات مخالف بود. در مسیر عزیمت به [[کوفه]] وارد [[شهر انبار]] شد که اهالی آن [[ایرانی]] بودند. ایشان [[خرسند]] از ورود خلیفه به استقبال او آمده و پس از حرکت مرکب امام علی\|علی {{ع}} در مقابل او شروع به دویدن کردند. امام علی\|علی {{ع}} از آنها درباره این کار سؤال کرد و ایشان پاسخ دادند: این نوعی [[احترام]] از سوی ما به [[حاکمان]] و افراد مورد احترام است. [[امام]] {{ع}} فرمود: چنین [[رفتاری]] شما را در [[دنیا]] به [[رنج]] می‌اندازد و در [[آخرت]] به [[شقاوت]] می‌کشاند. از کارهایی که شما را [[پست]] و [[خوار]] می‌کند [[پرهیز]] کنید. این [[کارها]] سودی به حال آن افراد ندارد<ref>[[مرتضی مطهری\|مطهری مرتضی]]، [[خدمات متقابل اسلام و ایران (کتاب)\|خدمات متقابل اسلام و ایران]]، مجموعه آثار، ج ۱۸، ص۲۰۷.</ref>.

	امام علی {{ع}} به کمترین استفاده از عنوان [[خلافت راضی]] نبود. نیازهای خود را از کسی می‌خرید که او را نشناسد تا به احترام [[مقام خلافت]] به او ارزان‌تر نفروشد. در روزهای گرم بیرون [[دارالاماره]] و در سایه می‌نشست تا مبادا مراجعه‌کننده‌ای بیاید و به او دسترسی پیدا نکند. در نامه‌ای به [[والی حجاز]] و [[مالک اشتر]]، [[والی مصر]] توصیه کرد: ساعاتی را برای رسیدگی شخصی به کارهای [[مردم]] قرار داده و کسی را بین خود و مردم واسطه قرار ندهند<ref>[[مرتضی مطهری\|مطهری مرتضی]]، بیست گفتار، ص۲۹.</ref>.<ref>[[عبدالله محمدی\|محمدی، عبدالله]]، [[امیر مؤمنان علی (کتاب)\|امیر مؤمنان علی؛ چلچراغ حکمت]]، ص۶۳ تا۷۵.</ref>

	== جستارهای وابسته ==		== جستارهای وابسته ==

Bahmani: /* پایبندی به اصول */

2024-03-12T07:30:00Z

پایبندی به اصول

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۲ مارس ۲۰۲۴، ساعت ۱۱:۰۰
خط ۲۲:		خط ۲۲:
	{{اصلی\|عدالت‌محوری در معارف و سیره علوی}}		{{اصلی\|عدالت‌محوری در معارف و سیره علوی}}

	=== [[پایبندی به اصول]] ===		=== پایبندی به اصول ===
	~~آنچه علی~~ {{~~ع}} را از دیگر [[سیاست‌مداران]] [[جهان]]، به استثنای [[پیامبر خاتم~~\|~~رسول اکرم]] {{صل}} متمایز می‌کند این است که هیچ‌گاه در روش خود از [[خیانت]] و [[نیرنگ]] استفاده نکرد، هر چند~~ به قیمت از دست رفتن خلافتش باشد<ref>[[مرتضی مطهری\|مطهری مرتضی]]، [[سیری در سیره نبوی (کتاب)\|سیری در سیره نبوی]]، مجموعه آثار، ج ۱۶، ص۷۹.</ref>. او در [[سیاست]] خود [[اهل]] [[مکر]] نبود. در اوایل [[خلافت علی]] {{ع}} [[مغیرة بن شعبه]] که بعداً از [[اصحاب خاص]] معاویه شد به علی {{ع}} پیشنهاد کرد موقتاً درباره معاویه چیزی نگوید و حتی او را تثبیت کند و پس از آرام شدن اوضاع یک‌مرتبه او را برکنار کند. اما علی {{ع}} از این کار [[امتناع]] کرده و فرمودند: "اگر من [[معاویه]] را حتی برای مدتی کوتاه تثبیت کنم، به این معناست که من معاویه را حداقل در این مدت [[صالح]] می‌دانم در حالی که من او را صالح نمی‌دانم و به [[مردم]] هم [[دروغ]] نمی‌گویم"<ref>[[مرتضی مطهری\|مطهری مرتضی]]، [[سیری در سیره نبوی (کتاب)\|سیری در سیره نبوی]]، مجموعه آثار، ج ۱۶، ص۱۰۵.</ref>.		{{اصلی\|پایبندی حاکم به اصول اسلامی}}

	علی {{ع}} مردی است پایبند [[عدالت]]، مخالف [[تبعیض]]، [[رشوه]]، دروغ و [[فریب]]. معاویه است که تنها می‌خواهد به [[هدف]] و مقصود خود برسد و برای آن، گاهی از عدالت و گاهی از تبعیض و فریب و [[نیرنگ]] استفاده می‌کند. لکن هدف [[مقدس]] [[امام علی\|علی]] {{ع}} به او اجازه استفاده از وسیلۀ نادرست را نمی‌دهد. در اینجا دو [[فرمان]] علی {{ع}} و معاویه را خطاب به [[سرداران]] خود مقایسه می‌کنیم. [[امام علی]] {{ع}} به [[معقل بن قیس ریاحی]] که در رأس سه‌هزار نفر به طرف [[شام]] در حرکت بود فرمود: "از [[خدا]] بترس تا [[دشمن]] شروع به [[جنگ]] نکرده، تو شروع نکن. کاری نکن که آنها را به جنگ تحریک کنی. مبادا [[کینه]] و [[دشمنی]] آنها، تو را وادار کند پیش از [[دعوت]] و [[اتمام حجت]] با ایشان [[قتال]] را آغاز کنی"<ref>نهج البلاغه، نامه ۱۲.</ref>. ولی معاویه به [[بسر بن ارطاة]] دستور می‌دهد: "خود را به [[مدینه]] برسان و در بین راه مردم را از مقابل خود بران و تا می‌توانی در [[دل‌ها]] [[رعب]] و [[وحشت]] بینداز. هر چه دستت می‌رسد [[غارت]] کن. مگر کسانی که [[دوستان]] ما هستند" و به سفیان غامدی دستور می‌دهد: "هر کس جز دوستان خودمان را بکش، به هر آبادی رسیدی آنجا را خراب کن، [[اموال]] را غارت کن و [[آتش]] بزن،؛ چراکه در دل‌ها تأثیر فراوان دارد"<ref>[[مرتضی مطهری\|مطهری مرتضی]]، [[اسلام و نیازهای زمان (کتاب)\|اسلام و نیازهای زمان]]، مجموعه آثار، ج ۲۲، ص۲۶۵.</ref>.

	[[جنگ صفین]] در یکی از کرانه‌های [[فرات]] رخ داد. [[اصحاب]] [[معاویه]] مانع از دسترسی [[سپاه]] [[امام علی\|علی]] {{ع}} به آب شدند. علی {{ع}} معاویه را به [[مذاکره]] [[دعوت]] کرد ولی او به [[گمان]] اینکه [[پیروزی]] بزرگی به دست آورده است، نپذیرفت. [[امام علی]] {{ع}} ناچار [[فرمان]] [[حمله]] داده، پیش از غروب، [[شریعه]] به دست [[سپاه علی]] {{ع}} افتاد. اصحاب امام علی\|علی {{ع}} پیشنهاد [[مقابله به مثل]] و [[بستن آب]] بر [[سپاهیان معاویه]] را دادند؛ اما [[امیرمؤمنان]] {{ع}} فرمود: "[[خداوند]] آب را برای [[مسلمان]] و [[کافر]] قرار داده است. این کار دور از [[شهامت]] و [[فتوت]] و [[مردانگی]] است". علی {{ع}} نمی‌خواست پیروزی را به بهای یک عمل ناجوانمردانه به دست آورد<ref>[[مرتضی مطهری\|مطهری مرتضی]]، [[سیری در سیره نبوی (کتاب)\|سیری در سیره نبوی]]، مجموعه آثار، ج ۱۶، ص۱۱۱.</ref>.

	در همین [[جنگ]] [[پیکار]] تن به تنی میان امام علی\|علی {{ع}} و [[عمروعاص]] درگرفت. عمروعاص که [[مشاور]] [[قدرتمند]] و [[حیله‌گر]] معاویه و طراح بسیاری از [[فتنه‌ها]] [[ضد]] علی {{ع}} بود، وقتی از پیکار [[ناتوان]] شد و هنگام فرار روی [[زمین]] افتاد عورت خود را نمایان ساخت. علی {{ع}} با اینکه می‌دانست کشتن عمروعاص ضربه مهمی به [[سپاه معاویه]] وارد می‌کند روی خود را برگرداند و به سمت سپاه خود برگشت. امام علی {{ع}} هنگام [[رویارویی]] با [[دشمن]] نیز از [[مکارم اخلاق]] دست برنداشته و از هر وسیله‌ای برای [[هدف]] [[سود]] نمی‌جست<ref>[[مرتضی مطهری\|مطهری مرتضی]]، [[سیری در سیره نبوی (کتاب)\|سیری در سیره نبوی]]، مجموعه آثار، ج ۱۶، ص۱۱۲.</ref>.

	علی {{ع}} در مسائل اصولی و آنچه مربوط به [[مقررات الهی]] و [[حقوق اجتماعی]] است بسیار [[صلابت]] داشت و [[انعطاف‌پذیری]] و مماشات در او راه نداشت، ولی در مسائل شخصی بسیار نرم، انعطاف‌پذیر، شوخ و خنده‌رو بود و تا جایی که به حد [[باطل]] نرسد، با [[مردم]] [[مزاح]] می‌کرد<ref>[[مرتضی مطهری\|مطهری مرتضی]]، [[سیری در سیره نبوی (کتاب)\|سیری در سیره نبوی]]، مجموعه آثار، ج ۱۶، ص۱۷۶.</ref>.<ref>[[عبدالله محمدی\|محمدی، عبدالله]]، [[امیر مؤمنان علی (کتاب)\|امیر مؤمنان علی؛ چلچراغ حکمت]]، ص۶۳ تا۷۵.</ref>

	=== [[مخالفان امام علی\|علی و مخالفان]] ===		=== [[مخالفان امام علی\|علی و مخالفان]] ===

Bahmani: /* عدالت‌محوری */

2024-03-12T07:19:21Z

عدالت‌محوری

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۲ مارس ۲۰۲۴، ساعت ۱۰:۴۹
خط ۱۹:		خط ۱۹:
	امام علی {{ع}} پس از [[رحلت پیامبر]] [[حفظ وحدت جامعه]] [[اسلامی]] را بر [[خلافت]] ترجیح داد. از این‌رو هنگامی که [[ابوسفیان]] می‌خواست به بهانه حمایت از علی {{ع}} فتنه‌ای به پاکند، فرمود: "امواج دریای [[فتنه]] را با کشتی‌های [[نجات]] بشکافید و از راه خلاف و [[تفرقه]] دوری گزینید"<ref>{{متن حدیث\|أَیُّهَا النَّاسُ شُقُّوا أَمْوَاجَ الْفِتَنِ بِسُفُنِ النَّجَاةِ وَ عَرِّجُوا عَنْ طَرِیقِ الْمُنَافَرَة}}؛ نهج البلاغه، خطبه ۵.</ref>. در پاسخ به [[حضرت فاطمه]] {{س}} که او را [[دعوت]] به [[اعتراض]] و [[قیام]] کرد، به صدای [[مؤذن]] اشاره کرد و فرمود: "[[سکوت]] من تنها برای باقی ماندن این فریاد است". اوکه هرگز پشت به [[دشمن]] نکرده و پشت دلاوران از [[بیم]] او می‌لرزید، برای [[حفظ]] یکپارچگی جامعۀ نوپای [[اسلام]] حتی در برابر [[اهانت]] به همسرش نیز سکوت کرد<ref>ر. ک: [[مرتضی مطهری\|مطهری، مرتضی]]، [[سیری در نهج البلاغه (کتاب)\|سیری در نهج البلاغه]]، مجموعه آثار، ج ۱۶، ص۴۸۵.</ref>.		امام علی {{ع}} پس از [[رحلت پیامبر]] [[حفظ وحدت جامعه]] [[اسلامی]] را بر [[خلافت]] ترجیح داد. از این‌رو هنگامی که [[ابوسفیان]] می‌خواست به بهانه حمایت از علی {{ع}} فتنه‌ای به پاکند، فرمود: "امواج دریای [[فتنه]] را با کشتی‌های [[نجات]] بشکافید و از راه خلاف و [[تفرقه]] دوری گزینید"<ref>{{متن حدیث\|أَیُّهَا النَّاسُ شُقُّوا أَمْوَاجَ الْفِتَنِ بِسُفُنِ النَّجَاةِ وَ عَرِّجُوا عَنْ طَرِیقِ الْمُنَافَرَة}}؛ نهج البلاغه، خطبه ۵.</ref>. در پاسخ به [[حضرت فاطمه]] {{س}} که او را [[دعوت]] به [[اعتراض]] و [[قیام]] کرد، به صدای [[مؤذن]] اشاره کرد و فرمود: "[[سکوت]] من تنها برای باقی ماندن این فریاد است". اوکه هرگز پشت به [[دشمن]] نکرده و پشت دلاوران از [[بیم]] او می‌لرزید، برای [[حفظ]] یکپارچگی جامعۀ نوپای [[اسلام]] حتی در برابر [[اهانت]] به همسرش نیز سکوت کرد<ref>ر. ک: [[مرتضی مطهری\|مطهری، مرتضی]]، [[سیری در نهج البلاغه (کتاب)\|سیری در نهج البلاغه]]، مجموعه آثار، ج ۱۶، ص۴۸۵.</ref>.

	=== [[عدالت‌محوری]] ===		=== عدالت‌محوری ===
	~~[[سیره]] امام علی~~ {{~~ع}} بر اصول [[مکتب سیاسی]] او مبتنی است.~~ عدالت‌محوری ~~علی {{ع}}، [[فلسفه]] [[اجتماعی]] او و دیدگاه خاص وی در [[عدالت اجتماعی]]~~ در ~~یک راستا هستند. علی {{ع}} نه تنها [[عادل]] بلکه [[عدالت‌خواه]] بود. فرق است بین [[انسان]] [[آزاد]]~~ و ~~[[آزادی‌خواه]]، عالم و دانش‌گستر، [[صالح]] و اصلاح‌طلب، عادل و عدالت‌خواه. [[عدالت‌طلبی]] نه تنها [[مشی علی]] {{ع~~}} بلکه ایده انکارناپذیر او است<ref>[[مرتضی مطهری\|مطهری مرتضی]]، بیست گفتار، ص۱۱.</ref>. در دوران [[خلافت عثمان]]، بسیاری از [[خویشاوندان]] و [[نزدیکان]] او به بهانه‌های مختلف از [[اموال عمومی]]، بیش از سهم [[شرعی]] بهره‌برداری کردند. [[امام]] به محض در دست گرفتن زمام امور فرمود: "به [[خدا]] قسم، زمین‌هایی را که متعلق به عموم [[مسلمانان]] بوده و [[عثمان]] به افراد بخشیده است، باز پس خواهم گرفت، هر چند آنها را مهر زنانشان قرار داده یا با آنها [[کنیز]] خریده باشند".		{{اصلی\|عدالت‌محوری در معارف و سیره علوی}}

	عده‌ای تقاضا کردند در [[اجرای عدالت]]، عطف بماسبق نکرده و گذشته را رها کند. ولی علی {{ع}} پاسخ داد: "[[حق]] کهن به هیچ وجه [[باطل]] نمی‌شود". برخی از [[دوستان]] خیراندیش به حضور [[امام علی\|علی]] {{ع}} رسیده و از ایشان خواستند در شرایطی که [[دشمنی]] مانند [[معاویه]]، ایالت زرخیزی همچون [[شام]] را در [[اختیار]] دارد، موقتاً [[مساوات]] و [[عدالت]] را برای [[مصلحت]] مهم‌تر مسکوت بگذارد. اما امام علی\|علی {{ع}} پاسخ داد: "از من می‌خواهید که [[پیروزی]] را به قیمت [[تبعیض]] و [[ستمگری]] به دست آورده و عدالت را فدای [[سیاست]] کنم؟ به [[خدا]] قسم، تا [[دنیا]] دنیاست چنین کاری نخواهم کرد. اگر همه این [[اموال]] [[مال]] شخصی من و محصول دسترنج من بود، میان [[مردم]] تبعیض قائل نمی‌شدم چه رسد به اینکه مال خداست و من [[امانتدار]] خدایم"<ref>نهج البلاغه، خطبه ۶؛ [[مرتضی مطهری\|مطهری مرتضی]]، [[سیری در نهج البلاغه (کتاب)\|سیری در نهج البلاغه]]، مجموعه آثار، ج ۱۶، ص۴۳۷.</ref>.

	[[امام علی]] {{ع}} این عدالت را در [[نزدیکان]] و [[خویشان]] خویش با [[سخت‌گیری]] بیشتری [[اجرا]] می‌کرد تا بفهماند عدالت درباره هیچ‌کس استثنا بردار نیست. ایشان هنگامی که مطلع شد دخترش از [[بیت‌المال]] [[مسلمانان]]، گردنبندی را به عنوان عاریه، البته با قید ضمانت گرفته و در [[روز]] [[عید]] از آن استفاده کرده است او را سخت مورد [[عتاب]] قرار داد و با لحنی کاملاً جدی فرمود: "اگر به صورت عاریۀ مضمونه یعنی با قید ضمانت نگرفته بودی دستت را می‌بریدم و درباره تو حد سارق را اجرا می‌کردم"<ref>محمد باقر مجلسی، بحارالانوار، ج ۹.</ref>. همچنین وقتی [[ابن عباس]]، [[پسر عمو]] و [[یاور]] دانایش مرتکب خلافی شد در نامه‌ای به او نوشت: "اگر از خلاف خویش باز نگردی، با شمشیرم تو را [[ادب]] خواهم کرد، به همان شمشیری که احدی را با آن نزده‌ام مگر اینکه وارد [[جهنم]] شده است. به خدا قسم، اگر حسن و حسین هم مرتکب این [[جرم]] می‌شدند، به آنان ارفاق نمی‌کردم"<ref>نهج البلاغه، نامه ۴؛ [[مرتضی مطهری\|مطهری مرتضی]]، [[عدل الهی (کتاب)\|عدل الهی]]، مجموعه آثار، ج ۱، ص۲۴۵.</ref>.

	روزی میان زنی از [[اعراب]] و زنی [[ایرانی]] [[اختلاف]] افتاد. هر دو برای حل مشکل به حضور [[امام علی\|علی]] {{ع}} شرفیاب شدند. علی {{ع}} میان آن دو هیچ‌گونه تفاوتی قائل نشد و این امر سبب [[اعتراض]] [[زن]] [[عرب]] شد. امام علی\|علی {{ع}} دو مشت [[خاک]] از [[زمین]] برداشته و پس از نظاره در آنها فرمودند: "من هرچه [[تأمل]] می‌کنم، میان این دو مشت خاک تفاوتی نمی‌بینم. این ماجرا در شرایطی رخ داد که [[معاویه]] در نامه‌ای به [[زیاد بن ابیه]] [[والی عراق]] توصیه کرده بود هیچ‌گاه [[ایرانیان]] را هم‌رتبۀ اعراب نداند. کارهای [[پست]] را به آنها واگذار کرده و [[مرزبانی]] و [[قضاوت]] را از ایشان دریغ کند، ایرانیان [[حق]] [[ارث]] از عرب نداشته باشند، ولی اعراب از آنها ارث ببرند"<ref>[[مرتضی مطهری\|مطهری مرتضی]]، [[خدمات متقابل اسلام و ایران (کتاب)\|خدمات متقابل اسلام و ایران]]، مجموعه آثار، ج ۱۴، ص۱۲۸.</ref>.

	[[سخت‌گیری]] امام علی\|علی {{ع}} نسبت به اجرای [[عدالت اجتماعی]] عامل اصلی [[قتل]] ایشان بود. سایر مسائل همچون [[تسلیم]] کردن [[قاتلان عثمان]] و [[کینه]] از علی {{ع}} به دلیل کشتن [[خویشان]] [[مخالفان]] در [[جنگ‌های صدر اسلام]]، فقط بهانۀ مخالفان بود. امام علی\|علی {{ع}} به اینکه [[عدالت]] را برای [[آینده]] [[اجرا]] کرده و به تبعیض‌های گذشته بی‌اعتنا باشد قانع نمی‌شد؛ از این‌رو گفته‌اند علی به خاطر شدت عدالتش بود که در [[محراب]] به [[شهادت]] رسید<ref>[[مرتضی مطهری\|مطهری مرتضی]]، بیست گفتار، ص۲۷.</ref>.<ref>[[عبدالله محمدی\|محمدی، عبدالله]]، [[امیر مؤمنان علی (کتاب)\|امیر مؤمنان علی؛ چلچراغ حکمت]]، ص۶۳ تا۷۵.</ref>

	=== [[پایبندی به اصول]] ===		=== [[پایبندی به اصول]] ===

Bahmani: /* وحدت‌طلبی */

2024-03-12T07:17:43Z

وحدت‌طلبی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۲ مارس ۲۰۲۴، ساعت ۱۰:۴۷
خط ۱۶:		خط ۱۶:
	==[[اصول سیاسی امام علی]]==		==[[اصول سیاسی امام علی]]==
	== [[رفتارها]] و عملکرد [[سیاسی]] [[امام علی]] {{ع}} ==		== [[رفتارها]] و عملکرد [[سیاسی]] [[امام علی]] {{ع}} ==
	=== [[وحدت‌طلبی]] ===		=== وحدت‌طلبی ===
	امام علی {{ع}} پس از [[رحلت پیامبر]] [[حفظ وحدت جامعه]] [[اسلامی]] را بر [[خلافت]] ترجیح داد. از این‌رو هنگامی که [[ابوسفیان]] می‌خواست به بهانه [[حمایت]] از علی {{ع}} فتنه‌ای به پاکند، فرمود: "امواج دریای [[فتنه]] را با کشتی‌های [[نجات]] بشکافید و از راه خلاف و [[تفرقه]] دوری گزینید"<ref>{{متن حدیث\|أَیُّهَا النَّاسُ شُقُّوا أَمْوَاجَ الْفِتَنِ بِسُفُنِ النَّجَاةِ وَ عَرِّجُوا عَنْ طَرِیقِ الْمُنَافَرَة}}؛ نهج البلاغه، خطبه ۵.</ref>. در پاسخ به [[حضرت فاطمه]] {{س}} که او را [[دعوت]] به [[اعتراض]] و [[قیام]] کرد، به صدای [[مؤذن]] اشاره کرد و فرمود: "[[سکوت]] من تنها برای باقی ماندن این فریاد است". اوکه هرگز پشت به [[دشمن]] نکرده و پشت دلاوران از [[بیم]] او می‌لرزید، برای [[حفظ]] [[یکپارچگی]] جامعۀ نوپای [[اسلام]] حتی در برابر [[اهانت]] به همسرش نیز سکوت کرد<ref>ر. ک: [[مرتضی مطهری\|مطهری، مرتضی]]، [[سیری در نهج البلاغه (کتاب)\|سیری در نهج البلاغه]]، مجموعه آثار، ج ۱۶، ص۴۸۵.</ref>.		امام علی {{ع}} پس از [[رحلت پیامبر]] [[حفظ وحدت جامعه]] [[اسلامی]] را بر [[خلافت]] ترجیح داد. از این‌رو هنگامی که [[ابوسفیان]] می‌خواست به بهانه حمایت از علی {{ع}} فتنه‌ای به پاکند، فرمود: "امواج دریای [[فتنه]] را با کشتی‌های [[نجات]] بشکافید و از راه خلاف و [[تفرقه]] دوری گزینید"<ref>{{متن حدیث\|أَیُّهَا النَّاسُ شُقُّوا أَمْوَاجَ الْفِتَنِ بِسُفُنِ النَّجَاةِ وَ عَرِّجُوا عَنْ طَرِیقِ الْمُنَافَرَة}}؛ نهج البلاغه، خطبه ۵.</ref>. در پاسخ به [[حضرت فاطمه]] {{س}} که او را [[دعوت]] به [[اعتراض]] و [[قیام]] کرد، به صدای [[مؤذن]] اشاره کرد و فرمود: "[[سکوت]] من تنها برای باقی ماندن این فریاد است". اوکه هرگز پشت به [[دشمن]] نکرده و پشت دلاوران از [[بیم]] او می‌لرزید، برای [[حفظ]] یکپارچگی جامعۀ نوپای [[اسلام]] حتی در برابر [[اهانت]] به همسرش نیز سکوت کرد<ref>ر. ک: [[مرتضی مطهری\|مطهری، مرتضی]]، [[سیری در نهج البلاغه (کتاب)\|سیری در نهج البلاغه]]، مجموعه آثار، ج ۱۶، ص۴۸۵.</ref>.

	=== [[عدالت‌محوری]] ===		=== [[عدالت‌محوری]] ===

Wasity در ‏۱۰ ژانویهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۰۸:۲۰

2024-01-10T08:20:31Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۰ ژانویهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۱:۵۰
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط		{{مدخل مرتبط
	\| موضوع مرتبط = امام علی		\| موضوع مرتبط = سیره امام علی
	\| عنوان مدخل =		\| عنوان مدخل = سیره سیاسی امام علی
	\| مداخل مرتبط = [[سیره سیاسی امام علی در معارف و سیره علوی]]		\| مداخل مرتبط = [[سیره سیاسی امام علی در معارف و سیره علوی]]
	\| پرسش مرتبط = امام علی (پرسش)		\| پرسش مرتبط = امام علی (پرسش)

Wasity: خنثی‌سازی نسخهٔ 1280240 از Wasity (بحث)

2024-01-10T06:45:14Z

خنثی‌سازی نسخهٔ 1280240 از Wasity (بحث)

@@ خط ۸: / خط ۸: @@
 '''[[سیاست]] از نظر [[امیرالمؤمنین]] {{ع}}''' مبتنی بر اصول [[اخلاقی]] است هرچند به قیمت از بین رفتن [[خلافت]] و [[حکومت]] باشد. ایشان بر [[لزوم]] یک حکومت مقتدر تصریح کرده که وضع [[قانون]] با [[خدا]]ست. علی {{ع}} مردی است پایبند [[عدالت]]، مخالف [[تبعیض]]، [[رشوه]]، دروغ و [[فریب]]. علی {{ع}} در مسائل اصولی و آنچه مربوط به مقررات الهی و حقوق اجتماعی است بسیار [[صلابت]] داشت و انعطاف‌پذیری و مماشات در او راه نداشت، ولی در مسائل شخصی بسیار نرم، انعطاف‌پذیر و تا جایی که به حد [[باطل]] نرسد، با [[مردم]] مزاح می‌کرد.
-==فهرست پیشنهادی==
+== مکتب سیاسی [[امام علی]] {{ع}} ==
-مقدمه
+# '''[[سیاست]] از نظر [[امیرالمؤمنین]] {{ع}}:''' [[تصور]] [[غالب]] از مفهوم سیاست، [[نیرنگ]] و [[فریب]] و استفاده از هر ابزار ممکن برای رسیدن به [[هدف]] است. ولی در نظر امیرالمؤمنین {{ع}} سیاست مبتنی بر اصول [[اخلاقی]] است هرچند به قیمت از بین رفتن [[خلافت]] و [[حکومت]] باشد<ref>ر. ک: [[مرتضی مطهری|مطهری مرتضی]]، [[سیری در سیره نبوی (کتاب)|سیری در سیره نبوی]]، مجموعه آثار، ج ۱۶، صص ۷۹-۶۹-۵۴.</ref>.
-* اهمیت و ضرورت بررسی سیره سیاسی امام علی (ع)
+# '''[[ضرورت حکومت]]:''' امام علی {{ع}} بر [[لزوم]] یک حکومت [[مقتدر]] تصریح کرده و {{عربی|لاحکم الّا لِلَّه}} یعنی وضع [[قانون]] با [[خدا]]ست و نه [[اجرای قانون]]. در پرتو حکومت، [[مؤمن]] برای خدا کار می‌کند و [[کافر]] بهره دنیای خود را می‌برد و [[کارها]] به پایان خود می‌رسد<ref>{{متن حدیث|یَعْمَلُ فِی إِمْرَتِهِ الْمُؤْمِنُ وَ یَسْتَمْتِعُ فِیهَا الْکَافِرُ وَ یُبَلِّغُ اللَّهُ فِیهَا الْأَجَلَ}}؛ نهج البلاغه، خطبه ۴۰.</ref>. [[حضرت]]، حکومت را به عنوان یک [[مقام]] [[دنیوی]] سخت [[تحقیر]] می‌کند، ولی در مسیر اصلی‌اش آن را وسیله‌ای برای [[اجرای عدالت]] و احقاق [[حق]] و [[خدمت به مردم]]، فوق‌العاده [[مقدس]] می‌داند<ref>نهج البلاغه، خطبه ۳۲؛ [[مرتضی مطهری|مطهری، مرتضی]]، [[سیری در نهج البلاغه (کتاب)|سیری در نهج البلاغه]]، مجموعه آثار، ج ۱۶، ص۴۳۰.</ref>.
+# '''[[عدالت اجتماعی]]:''' [[عدالت]] به وسیله [[اسلام]] [[حیات]] را از سرگرفت و [[ارزش]] فوق‌العاده یافت. از نظر امام‌علی {{ع}} اصلی که می‌تواند [[تعادل]] [[اجتماع]] را [[حفظ]] کند و همه را [[راضی]] نگه دارد، به پیکر اجتماع [[سلامت]] و به [[روح]] اجتماع [[آرامش]] بدهد، عدالت است<ref>ر. ک: [[مرتضی مطهری|مطهری مرتضی]]، [[سیری در نهج البلاغه (کتاب)|سیری در نهج البلاغه]]، مجموعه آثار، ج ۱۶، ص۴۳۴.</ref>.
-فصل اول: زمینه‌های تاریخی و اجتماعی
+# '''شرایط مدیر و [[رهبر]]:''' برخی از ویژگی‌های مطلوب رهبر [[جامعه اسلامی]] عبارت‌اند از: گذشت و [[مهربانی]]<ref>{{متن حدیث|وَ أَشْعِرْ قَلْبَکَ الرَّحْمَةَ لِلرَّعِیَّةِ وَ الْمَحَبَّةَ لَهُمْ وَ اللُّطْفَ بِهِمْ}}؛ نهج البلاغه، نامه ۵۳؛ [[مرتضی مطهری|مطهری مرتضی]]، [[جاذبه و دافعه علی (کتاب)|جاذبه و دافعه علی]]، مجموعه آثار، ج ۱۶، ص۲۶۱.</ref>؛ عدم [[سازش‌کاری]]؛ ناهمرنگی با [[انحرافات]]<ref>نهج البلاغه، حکمت ۱۷۱.</ref>؛ عدم طمع‌ورزی<ref>ر. ک: [[مرتضی مطهری|مطهری مرتضی]]، حج، مجموعه آثار، ج ۲۵، ص۹۵.</ref> و آشنایی با درد [[مردم]] و [[زندگی]] در سطح پایین‌ترین افراد [[جامعه]]<ref>ر. ک: [[مرتضی مطهری|مطهری مرتضی]]، [[انسان کامل (کتاب)|انسان کامل]]، مجموعه آثار، ج ۲۳، ص۱۴۱.</ref>.
 ==[[اصول سیاسی امام علی]]==

Wasity: /* مکتب سیاسی امام علی {{ع}} */

2024-01-10T06:33:53Z

مکتب سیاسی امام علی {{ع}}

@@ خط ۸: / خط ۸: @@
 '''[[سیاست]] از نظر [[امیرالمؤمنین]] {{ع}}''' مبتنی بر اصول [[اخلاقی]] است هرچند به قیمت از بین رفتن [[خلافت]] و [[حکومت]] باشد. ایشان بر [[لزوم]] یک حکومت مقتدر تصریح کرده که وضع [[قانون]] با [[خدا]]ست. علی {{ع}} مردی است پایبند [[عدالت]]، مخالف [[تبعیض]]، [[رشوه]]، دروغ و [[فریب]]. علی {{ع}} در مسائل اصولی و آنچه مربوط به مقررات الهی و حقوق اجتماعی است بسیار [[صلابت]] داشت و انعطاف‌پذیری و مماشات در او راه نداشت، ولی در مسائل شخصی بسیار نرم، انعطاف‌پذیر و تا جایی که به حد [[باطل]] نرسد، با [[مردم]] مزاح می‌کرد.
-== مکتب سیاسی [[امام علی]] {{ع}} ==
+==فهرست پیشنهادی==
-# '''[[سیاست]] از نظر [[امیرالمؤمنین]] {{ع}}:''' [[تصور]] [[غالب]] از مفهوم سیاست، [[نیرنگ]] و [[فریب]] و استفاده از هر ابزار ممکن برای رسیدن به [[هدف]] است. ولی در نظر امیرالمؤمنین {{ع}} سیاست مبتنی بر اصول [[اخلاقی]] است هرچند به قیمت از بین رفتن [[خلافت]] و [[حکومت]] باشد<ref>ر. ک: [[مرتضی مطهری|مطهری مرتضی]]، [[سیری در سیره نبوی (کتاب)|سیری در سیره نبوی]]، مجموعه آثار، ج ۱۶، صص ۷۹-۶۹-۵۴.</ref>.
+مقدمه
-# '''[[ضرورت حکومت]]:''' امام علی {{ع}} بر [[لزوم]] یک حکومت [[مقتدر]] تصریح کرده و {{عربی|لاحکم الّا لِلَّه}} یعنی وضع [[قانون]] با [[خدا]]ست و نه [[اجرای قانون]]. در پرتو حکومت، [[مؤمن]] برای خدا کار می‌کند و [[کافر]] بهره دنیای خود را می‌برد و [[کارها]] به پایان خود می‌رسد<ref>{{متن حدیث|یَعْمَلُ فِی إِمْرَتِهِ الْمُؤْمِنُ وَ یَسْتَمْتِعُ فِیهَا الْکَافِرُ وَ یُبَلِّغُ اللَّهُ فِیهَا الْأَجَلَ}}؛ نهج البلاغه، خطبه ۴۰.</ref>. [[حضرت]]، حکومت را به عنوان یک [[مقام]] [[دنیوی]] سخت [[تحقیر]] می‌کند، ولی در مسیر اصلی‌اش آن را وسیله‌ای برای [[اجرای عدالت]] و احقاق [[حق]] و [[خدمت به مردم]]، فوق‌العاده [[مقدس]] می‌داند<ref>نهج البلاغه، خطبه ۳۲؛ [[مرتضی مطهری|مطهری، مرتضی]]، [[سیری در نهج البلاغه (کتاب)|سیری در نهج البلاغه]]، مجموعه آثار، ج ۱۶، ص۴۳۰.</ref>.
+* اهمیت و ضرورت بررسی سیره سیاسی امام علی (ع)
-# '''[[عدالت اجتماعی]]:''' [[عدالت]] به وسیله [[اسلام]] [[حیات]] را از سرگرفت و [[ارزش]] فوق‌العاده یافت. از نظر امام‌علی {{ع}} اصلی که می‌تواند [[تعادل]] [[اجتماع]] را [[حفظ]] کند و همه را [[راضی]] نگه دارد، به پیکر اجتماع [[سلامت]] و به [[روح]] اجتماع [[آرامش]] بدهد، عدالت است<ref>ر. ک: [[مرتضی مطهری|مطهری مرتضی]]، [[سیری در نهج البلاغه (کتاب)|سیری در نهج البلاغه]]، مجموعه آثار، ج ۱۶، ص۴۳۴.</ref>.
-# '''شرایط مدیر و [[رهبر]]:''' برخی از ویژگی‌های مطلوب رهبر [[جامعه اسلامی]] عبارت‌اند از: گذشت و [[مهربانی]]<ref>{{متن حدیث|وَ أَشْعِرْ قَلْبَکَ الرَّحْمَةَ لِلرَّعِیَّةِ وَ الْمَحَبَّةَ لَهُمْ وَ اللُّطْفَ بِهِمْ}}؛ نهج البلاغه، نامه ۵۳؛ [[مرتضی مطهری|مطهری مرتضی]]، [[جاذبه و دافعه علی (کتاب)|جاذبه و دافعه علی]]، مجموعه آثار، ج ۱۶، ص۲۶۱.</ref>؛ عدم [[سازش‌کاری]]؛ ناهمرنگی با [[انحرافات]]<ref>نهج البلاغه، حکمت ۱۷۱.</ref>؛ عدم طمع‌ورزی<ref>ر. ک: [[مرتضی مطهری|مطهری مرتضی]]، حج، مجموعه آثار، ج ۲۵، ص۹۵.</ref> و آشنایی با درد [[مردم]] و [[زندگی]] در سطح پایین‌ترین افراد [[جامعه]]<ref>ر. ک: [[مرتضی مطهری|مطهری مرتضی]]، [[انسان کامل (کتاب)|انسان کامل]]، مجموعه آثار، ج ۲۳، ص۱۴۱.</ref>.
+فصل اول: زمینه‌های تاریخی و اجتماعی
 ==[[اصول سیاسی امام علی]]==

Jaafari در ‏۹ ژانویهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۰۹:۰۶

2024-01-09T09:06:39Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۹ ژانویهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۲:۳۶
خط ۲:		خط ۲:
	\| موضوع مرتبط = امام علی		\| موضوع مرتبط = امام علی
	\| عنوان مدخل =		\| عنوان مدخل =
	\| مداخل مرتبط =		\| مداخل مرتبط = [[سیره سیاسی امام علی در معارف و سیره علوی]]
	\| پرسش مرتبط = امام علی (پرسش)		\| پرسش مرتبط = امام علی (پرسش)
	}}		}}

Bahmani در ‏۱۰ آوریل ۲۰۲۳، ساعت ۱۸:۵۱

2023-04-10T18:51:05Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۰ آوریل ۲۰۲۳، ساعت ۲۲:۲۱
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط		{{مدخل مرتبط
	\| موضوع مرتبط = امام علی		\| موضوع مرتبط = امام علی
	\| عنوان مدخل = ~~سیره سیاسی امام علی~~		\| عنوان مدخل =
	\| مداخل مرتبط = ~~[[سیره سیاسی امام علی در حدیث]] - [[سیره سیاسی امام علی در تاریخ اسلامی]]~~		\| مداخل مرتبط =
	\| پرسش مرتبط = امام علی (پرسش)		\| پرسش مرتبط = امام علی (پرسش)
	}}		}}

	'''[[سیاست]] از نظر [[امیرالمؤمنین]] {{ع}}''' مبتنی بر اصول [[اخلاقی]] است هرچند به قیمت از بین رفتن [[خلافت]] و [[حکومت]] باشد. ایشان بر [[لزوم]] یک حکومت مقتدر تصریح کرده که وضع [[قانون]] با [[خدا]]ست. علی {{ع}} مردی است پایبند [[عدالت]]، مخالف [[تبعیض]]، [[رشوه]]، دروغ و [[فریب]]. علی {{ع}} در مسائل اصولی و آنچه مربوط به مقررات الهی و حقوق اجتماعی است بسیار [[صلابت]] داشت و انعطاف‌پذیری و مماشات در او راه نداشت، ولی در مسائل شخصی بسیار نرم، انعطاف‌پذیر و تا جایی که به حد [[باطل]] نرسد، با [[مردم]] مزاح می‌کرد.		'''[[سیاست]] از نظر [[امیرالمؤمنین]] {{ع}}''' مبتنی بر اصول [[اخلاقی]] است هرچند به قیمت از بین رفتن [[خلافت]] و [[حکومت]] باشد. ایشان بر [[لزوم]] یک حکومت مقتدر تصریح کرده که وضع [[قانون]] با [[خدا]]ست. علی {{ع}} مردی است پایبند [[عدالت]]، مخالف [[تبعیض]]، [[رشوه]]، دروغ و [[فریب]]. علی {{ع}} در مسائل اصولی و آنچه مربوط به مقررات الهی و حقوق اجتماعی است بسیار [[صلابت]] داشت و انعطاف‌پذیری و مماشات در او راه نداشت، ولی در مسائل شخصی بسیار نرم، انعطاف‌پذیر و تا جایی که به حد [[باطل]] نرسد، با [[مردم]] مزاح می‌کرد.

خط ۹۳:		خط ۹۴:
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

	[[رده:امام علی]]		[[رده:سیره امام علی]]
	[[رده:سیره]]		[[رده:سیره]]
	[[رده:سیره معصوم]]		[[رده:سیره معصوم]]
	[[رده:سیره سیاسی]]		[[رده:سیره سیاسی]]

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۲ مارس ۲۰۲۴، ساعت ۱۱:۰۰
خط ۲۲:		خط ۲۲:
	{{اصلی\|عدالت‌محوری در معارف و سیره علوی}}		{{اصلی\|عدالت‌محوری در معارف و سیره علوی}}

	=== [[پایبندی به اصول]] ===		=== پایبندی به اصول ===
	~~آنچه علی~~ {{~~ع}} را از دیگر [[سیاست‌مداران]] [[جهان]]، به استثنای [[پیامبر خاتم~~\|~~رسول اکرم]] {{صل}} متمایز می‌کند این است که هیچ‌گاه در روش خود از [[خیانت]] و [[نیرنگ]] استفاده نکرد، هر چند~~ به قیمت از دست رفتن خلافتش باشد<ref>[[مرتضی مطهری\|مطهری مرتضی]]، [[سیری در سیره نبوی (کتاب)\|سیری در سیره نبوی]]، مجموعه آثار، ج ۱۶، ص۷۹.</ref>. او در [[سیاست]] خود [[اهل]] [[مکر]] نبود. در اوایل [[خلافت علی]] {{ع}} [[مغیرة بن شعبه]] که بعداً از [[اصحاب خاص]] معاویه شد به علی {{ع}} پیشنهاد کرد موقتاً درباره معاویه چیزی نگوید و حتی او را تثبیت کند و پس از آرام شدن اوضاع یک‌مرتبه او را برکنار کند. اما علی {{ع}} از این کار [[امتناع]] کرده و فرمودند: "اگر من [[معاویه]] را حتی برای مدتی کوتاه تثبیت کنم، به این معناست که من معاویه را حداقل در این مدت [[صالح]] می‌دانم در حالی که من او را صالح نمی‌دانم و به [[مردم]] هم [[دروغ]] نمی‌گویم"<ref>[[مرتضی مطهری\|مطهری مرتضی]]، [[سیری در سیره نبوی (کتاب)\|سیری در سیره نبوی]]، مجموعه آثار، ج ۱۶، ص۱۰۵.</ref>.		{{اصلی\|پایبندی حاکم به اصول اسلامی}}

	علی {{ع}} مردی است پایبند [[عدالت]]، مخالف [[تبعیض]]، [[رشوه]]، دروغ و [[فریب]]. معاویه است که تنها می‌خواهد به [[هدف]] و مقصود خود برسد و برای آن، گاهی از عدالت و گاهی از تبعیض و فریب و [[نیرنگ]] استفاده می‌کند. لکن هدف [[مقدس]] [[امام علی\|علی]] {{ع}} به او اجازه استفاده از وسیلۀ نادرست را نمی‌دهد. در اینجا دو [[فرمان]] علی {{ع}} و معاویه را خطاب به [[سرداران]] خود مقایسه می‌کنیم. [[امام علی]] {{ع}} به [[معقل بن قیس ریاحی]] که در رأس سه‌هزار نفر به طرف [[شام]] در حرکت بود فرمود: "از [[خدا]] بترس تا [[دشمن]] شروع به [[جنگ]] نکرده، تو شروع نکن. کاری نکن که آنها را به جنگ تحریک کنی. مبادا [[کینه]] و [[دشمنی]] آنها، تو را وادار کند پیش از [[دعوت]] و [[اتمام حجت]] با ایشان [[قتال]] را آغاز کنی"<ref>نهج البلاغه، نامه ۱۲.</ref>. ولی معاویه به [[بسر بن ارطاة]] دستور می‌دهد: "خود را به [[مدینه]] برسان و در بین راه مردم را از مقابل خود بران و تا می‌توانی در [[دل‌ها]] [[رعب]] و [[وحشت]] بینداز. هر چه دستت می‌رسد [[غارت]] کن. مگر کسانی که [[دوستان]] ما هستند" و به سفیان غامدی دستور می‌دهد: "هر کس جز دوستان خودمان را بکش، به هر آبادی رسیدی آنجا را خراب کن، [[اموال]] را غارت کن و [[آتش]] بزن،؛ چراکه در دل‌ها تأثیر فراوان دارد"<ref>[[مرتضی مطهری\|مطهری مرتضی]]، [[اسلام و نیازهای زمان (کتاب)\|اسلام و نیازهای زمان]]، مجموعه آثار، ج ۲۲، ص۲۶۵.</ref>.

	[[جنگ صفین]] در یکی از کرانه‌های [[فرات]] رخ داد. [[اصحاب]] [[معاویه]] مانع از دسترسی [[سپاه]] [[امام علی\|علی]] {{ع}} به آب شدند. علی {{ع}} معاویه را به [[مذاکره]] [[دعوت]] کرد ولی او به [[گمان]] اینکه [[پیروزی]] بزرگی به دست آورده است، نپذیرفت. [[امام علی]] {{ع}} ناچار [[فرمان]] [[حمله]] داده، پیش از غروب، [[شریعه]] به دست [[سپاه علی]] {{ع}} افتاد. اصحاب امام علی\|علی {{ع}} پیشنهاد [[مقابله به مثل]] و [[بستن آب]] بر [[سپاهیان معاویه]] را دادند؛ اما [[امیرمؤمنان]] {{ع}} فرمود: "[[خداوند]] آب را برای [[مسلمان]] و [[کافر]] قرار داده است. این کار دور از [[شهامت]] و [[فتوت]] و [[مردانگی]] است". علی {{ع}} نمی‌خواست پیروزی را به بهای یک عمل ناجوانمردانه به دست آورد<ref>[[مرتضی مطهری\|مطهری مرتضی]]، [[سیری در سیره نبوی (کتاب)\|سیری در سیره نبوی]]، مجموعه آثار، ج ۱۶، ص۱۱۱.</ref>.

	در همین [[جنگ]] [[پیکار]] تن به تنی میان امام علی\|علی {{ع}} و [[عمروعاص]] درگرفت. عمروعاص که [[مشاور]] [[قدرتمند]] و [[حیله‌گر]] معاویه و طراح بسیاری از [[فتنه‌ها]] [[ضد]] علی {{ع}} بود، وقتی از پیکار [[ناتوان]] شد و هنگام فرار روی [[زمین]] افتاد عورت خود را نمایان ساخت. علی {{ع}} با اینکه می‌دانست کشتن عمروعاص ضربه مهمی به [[سپاه معاویه]] وارد می‌کند روی خود را برگرداند و به سمت سپاه خود برگشت. امام علی {{ع}} هنگام [[رویارویی]] با [[دشمن]] نیز از [[مکارم اخلاق]] دست برنداشته و از هر وسیله‌ای برای [[هدف]] [[سود]] نمی‌جست<ref>[[مرتضی مطهری\|مطهری مرتضی]]، [[سیری در سیره نبوی (کتاب)\|سیری در سیره نبوی]]، مجموعه آثار، ج ۱۶، ص۱۱۲.</ref>.

	علی {{ع}} در مسائل اصولی و آنچه مربوط به [[مقررات الهی]] و [[حقوق اجتماعی]] است بسیار [[صلابت]] داشت و [[انعطاف‌پذیری]] و مماشات در او راه نداشت، ولی در مسائل شخصی بسیار نرم، انعطاف‌پذیر، شوخ و خنده‌رو بود و تا جایی که به حد [[باطل]] نرسد، با [[مردم]] [[مزاح]] می‌کرد<ref>[[مرتضی مطهری\|مطهری مرتضی]]، [[سیری در سیره نبوی (کتاب)\|سیری در سیره نبوی]]، مجموعه آثار، ج ۱۶، ص۱۷۶.</ref>.<ref>[[عبدالله محمدی\|محمدی، عبدالله]]، [[امیر مؤمنان علی (کتاب)\|امیر مؤمنان علی؛ چلچراغ حکمت]]، ص۶۳ تا۷۵.</ref>

	=== [[مخالفان امام علی\|علی و مخالفان]] ===		=== [[مخالفان امام علی\|علی و مخالفان]] ===