شأن نزول آیه سقایة الحاج - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Bahmani: /* پانویس */

2024-05-23T06:35:05Z

پانویس

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۳ مهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۰:۰۵
خط ۳۱:		خط ۳۱:
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

	~~[[رده:آیات نامدار]]~~
	[[رده:آیات دارای شأن نزول]]		[[رده:آیات دارای شأن نزول]]

Bahmani: /* پانویس */

2024-05-18T09:52:03Z

پانویس

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۸ مهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۳:۲۲
خط ۳۲:		خط ۳۲:

	[[رده:آیات نامدار]]		[[رده:آیات نامدار]]
			[[رده:آیات دارای شأن نزول]]

Bahmani در ‏۱۱ دسامبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۸:۳۳

2022-12-11T18:33:47Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۱ دسامبر ۲۰۲۲، ساعت ۲۲:۰۳
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط		{{مدخل مرتبط
	\| موضوع مرتبط = آیه سقایة الحاج		\| موضوع مرتبط = آیه سقایة الحاج
	\| عنوان مدخل = ~~شأن نزول آیه سقایة الحاج~~		\| عنوان مدخل =
	\| مداخل مرتبط = ~~[[شأن نزول آیه سقایة الحاج در حدیث]] - [[شأن نزول آیه سقایة الحاج در کلام اسلامی]]~~		\| مداخل مرتبط =
	\| پرسش مرتبط =		\| پرسش مرتبط =
	}}		}}
خط ۳۱:		خط ۳۱:
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

	[[رده:~~شأن نزول آیه سقایة الحاج]]~~		[[رده:آیات نامدار]]
	~~[[رده:آیه سقایة الحاج~~]]

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

2022-08-25T06:33:18Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۵ اوت ۲۰۲۲، ساعت ۱۰:۰۳
خط ۶:		خط ۶:
	}}		}}

	==مقدمه==		== مقدمه ==
	[[آیه شریفه]] خبر از حادثه‌ای می‌دهد که در [[عصر نبوی]] رخ داده است و صرفاً بیان یک [[قانون]] کلی نیست، بلکه حقیقتاً چنین مقایسه‌ای انجام شده است.		[[آیه شریفه]] خبر از حادثه‌ای می‌دهد که در [[عصر نبوی]] رخ داده است و صرفاً بیان یک [[قانون]] کلی نیست، بلکه حقیقتاً چنین مقایسه‌ای انجام شده است.
	بنابراین آیه شریفه دارای مورد نزولی خاص است. البته در کتب [[تفسیری]] برای این [[آیه]] [[شأن]] نزول‌های متعددی ذکر شده است.		بنابراین آیه شریفه دارای مورد نزولی خاص است. البته در کتب [[تفسیری]] برای این [[آیه]] [[شأن]] نزول‌های متعددی ذکر شده است.
خط ۱۴:		خط ۱۴:
	شیبه نیز در پاسخ گفت: [[خداوند]] [[افتخار]] {{متن قرآن\|عِمَارَةَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ}} و نگهداری آن را نصیب من کرده است و افتخاری بالاتر از کلیدداری [[کعبه]] وجود ندارد؛ بنابراین افتخاری که [[نصب]] من شده بالاتر از افتخار توست.		شیبه نیز در پاسخ گفت: [[خداوند]] [[افتخار]] {{متن قرآن\|عِمَارَةَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ}} و نگهداری آن را نصیب من کرده است و افتخاری بالاتر از کلیدداری [[کعبه]] وجود ندارد؛ بنابراین افتخاری که [[نصب]] من شده بالاتر از افتخار توست.

	علی{{ع}} که از کنار آنها عبور می‌کرد سخان آنان را شنید. نزد ایشان رفت و فرمود: خداوند افتخاری به من [[عنایت]] کرده که از همه افتخارات بالاتر بوده و نصیب هیچ کس نشده است. گفتند: آن چیست؟ فرمود: من قبل از شما [[ایمان]] آوردم و برای رضای خداوند قبل از همه [[هجرت]] نمودم و در [[راه خدا]] با [[مال]] و جانم [[جهاد]] نمودم و شما و امثال شما به [[برکت]] جهاد من و امثال من [[مسلمان]] شدید و [[اسلام]] را پذیرفتید.		علی {{ع}} که از کنار آنها عبور می‌کرد سخان آنان را شنید. نزد ایشان رفت و فرمود: خداوند افتخاری به من [[عنایت]] کرده که از همه افتخارات بالاتر بوده و نصیب هیچ کس نشده است. گفتند: آن چیست؟ فرمود: من قبل از شما [[ایمان]] آوردم و برای رضای خداوند قبل از همه [[هجرت]] نمودم و در [[راه خدا]] با [[مال]] و جانم [[جهاد]] نمودم و شما و امثال شما به [[برکت]] جهاد من و امثال من [[مسلمان]] شدید و [[اسلام]] را پذیرفتید.

	[[عباس (عموی پیامبر)]]{{صل}}، با شنیدن این سخن [[خشمگین]] و ناراحت شد و به [[خدمت پیامبر اکرم]]{{صل}} رسید و ماجرا را برای آن [[حضرت]] بیان نمود و از علی{{ع}} [[شکایت]] کرد که وی [[مقام]] و موقعیت مرا زیر سؤال برده است. [[پیامبر]]{{صل}} شخصی را به دنبال علی{{ع}} فرستاد. وقتی علی{{ع}} به [[خدمت]] [[رسول خدا]]{{صل}} رسید، حضرت از او توضیح خواست و فرمود: چه گفته‌ای که عمویت عباس را عصبانی کرده‌ای؟ علی{{ع}} عرض کرد: سخن حقی گفته‌ام، می‌خواهد [[راضی]] باشد یا [[غضبناک]] شود.		[[عباس (عموی پیامبر)]]{{صل}}، با شنیدن این سخن [[خشمگین]] و ناراحت شد و به [[خدمت پیامبر اکرم]] {{صل}} رسید و ماجرا را برای آن [[حضرت]] بیان نمود و از علی {{ع}} [[شکایت]] کرد که وی [[مقام]] و موقعیت مرا زیر سؤال برده است. [[پیامبر]] {{صل}} شخصی را به دنبال علی {{ع}} فرستاد. وقتی علی {{ع}} به [[خدمت]] [[رسول خدا]] {{صل}} رسید، حضرت از او توضیح خواست و فرمود: چه گفته‌ای که عمویت عباس را عصبانی کرده‌ای؟ علی {{ع}} عرض کرد: سخن حقی گفته‌ام، می‌خواهد [[راضی]] باشد یا [[غضبناک]] شود.

	در این هنگام آیه {{متن قرآن\|سِقَايَةَ الْحَاجِّ}} در مقام [[فضیلت علی]]{{ع}} نازل شد [و خداوند سخن علی{{ع}} را [[تأیید]] کرد]. عباس نیز چون این [[آیه]] را استماع کرد سه بار گفت: [[راضی]] شدم و فهمیدم [[علی بن ابیطالب]]{{ع}} را [[برتری]] و فضیلتی بسیار است<ref>ر.ک: شواهد التنزیل، ج۱، ص۳۲۹-۳۳۰.</ref>.<ref>[[محمد ساعدی\|ساعدی، محمد]]، [[آیات امامت و ولایت در تفسیر المنار (کتاب)\|آیات امامت و ولایت در تفسیر المنار]]، ص ۴۱۹.</ref>		در این هنگام آیه {{متن قرآن\|سِقَايَةَ الْحَاجِّ}} در مقام [[فضیلت علی]] {{ع}} نازل شد [و خداوند سخن علی {{ع}} را [[تأیید]] کرد]. عباس نیز چون این [[آیه]] را استماع کرد سه بار گفت: [[راضی]] شدم و فهمیدم [[علی بن ابیطالب]] {{ع}} را [[برتری]] و فضیلتی بسیار است<ref>ر. ک: شواهد التنزیل، ج۱، ص۳۲۹-۳۳۰.</ref>.<ref>[[محمد ساعدی\|ساعدی، محمد]]، [[آیات امامت و ولایت در تفسیر المنار (کتاب)\|آیات امامت و ولایت در تفسیر المنار]]، ص ۴۱۹.</ref>

	==[[ادله]] و مدارک [[شأن نزول]]==		== [[ادله]] و مدارک [[شأن نزول]] ==
	این شأن نزول با تفاوت‌هایی مختصر در اغلب [[منابع تفسیری]]، [[تاریخی]] و [[حدیثی]] [[فریقین]]، به خصوص در منابع معروف [[اهل سنت]]، آمده است و گروه زیادی از [[مفسران]] و [[محدثان]] این [[حدیث]] را، به صورت مفصل و یا کوتاه و مختصر، در کتب خود آورده‌اند<ref>واحدی، اسباب النزول، ج۱، ص۲۰۱؛ سیوطی، اسباب النزول، ص۲۰۹؛ تفسیر الخازن (لباب التأویل فی معانی التنزیل)، ج۲، ص۳۴۳؛ تفسیر القرآن العظیم، ج۴، ص۱۰۷-۱۰۸؛ الدر المنثور فی تفسیر المأثور، ج۴، ص۱۳۴؛ تفسیر النسفی (مدارک التنزیل و حقائق التأویل) ج۱، ص۶۷۰؛ مناقب الامام علی بن ابیطالب، ص۲۶۶، حدیث ۳۶۸-۳۶۷؛ تاریخ مدینة الدمشق، ج۴۲، ص۳۵۷-۳۵۸؛ جامع البیان عن تأویل آی القرآن، ج۱۱، ص۳۸۰-۳۸۱؛ تفسیر البغوی (معالم التنزیل)، ج۴، ص۲۳؛ مناقب علی بن ابی‌طالب، ص۲۵۶؛ نور الابصار، ص۱۱۸؛ فتح القدیر، ج۲، ص۳۴۶؛ ینابیع المودة لذوی القربی، ج۱، ص۲۷۷؛ فرائد السمطین، ج۱، ص۲۰۳-۲۰۴؛ نظم درر السمطین، ص۸۸ و ۸۹؛ الکشف و البیان (تفسیر الثعلبی) ج۵، ص۲۰؛ کفایة الطالب، ص۲۳۸؛ الفصول المهمه فی معرفة احوال الائمه، ص۱۱۸؛ تفسیر الکبیر (مفاتیح الغیب)، ج۶، ص۱۲؛ الجامع لاحکام القرآن، ج۸، ص۸۸؛ المصنف فی الاحادیث و الآثار، ج۷، ص۵۰۴، حدیث ۶۱؛ النور المشتعل، ص۹۸-۱۰۱؛ کشف الغمة فی معرفة الائمه، ج۱، ص۳۱۸؛ ما نزل من القرآن فی اهل البیت{{عم}}ص ۵۹؛ برای اطلاع بیشتر از سایر منابع و نیز طرق حدیث ر.ک: احقاق الحق و ازهاق الباطل، ج۳، ص۱۲۲ و ص۱۹۴. ملحقات احقاق الحق، ج۲۰، ص۲۹-۳۲.</ref>.<ref>[[محمد ساعدی\|ساعدی، محمد]]، [[آیات امامت و ولایت در تفسیر المنار (کتاب)\|آیات امامت و ولایت در تفسیر المنار]]، ص ۴۲۰.</ref>		این شأن نزول با تفاوت‌هایی مختصر در اغلب [[منابع تفسیری]]، [[تاریخی]] و [[حدیثی]] [[فریقین]]، به خصوص در منابع معروف [[اهل سنت]]، آمده است و گروه زیادی از [[مفسران]] و [[محدثان]] این [[حدیث]] را، به صورت مفصل و یا کوتاه و مختصر، در کتب خود آورده‌اند<ref>واحدی، اسباب النزول، ج۱، ص۲۰۱؛ سیوطی، اسباب النزول، ص۲۰۹؛ تفسیر الخازن (لباب التأویل فی معانی التنزیل)، ج۲، ص۳۴۳؛ تفسیر القرآن العظیم، ج۴، ص۱۰۷-۱۰۸؛ الدر المنثور فی تفسیر المأثور، ج۴، ص۱۳۴؛ تفسیر النسفی (مدارک التنزیل و حقائق التأویل) ج۱، ص۶۷۰؛ مناقب الامام علی بن ابیطالب، ص۲۶۶، حدیث ۳۶۸-۳۶۷؛ تاریخ مدینة الدمشق، ج۴۲، ص۳۵۷-۳۵۸؛ جامع البیان عن تأویل آی القرآن، ج۱۱، ص۳۸۰-۳۸۱؛ تفسیر البغوی (معالم التنزیل)، ج۴، ص۲۳؛ مناقب علی بن ابی‌طالب، ص۲۵۶؛ نور الابصار، ص۱۱۸؛ فتح القدیر، ج۲، ص۳۴۶؛ ینابیع المودة لذوی القربی، ج۱، ص۲۷۷؛ فرائد السمطین، ج۱، ص۲۰۳-۲۰۴؛ نظم درر السمطین، ص۸۸ و ۸۹؛ الکشف و البیان (تفسیر الثعلبی) ج۵، ص۲۰؛ کفایة الطالب، ص۲۳۸؛ الفصول المهمه فی معرفة احوال الائمه، ص۱۱۸؛ تفسیر الکبیر (مفاتیح الغیب)، ج۶، ص۱۲؛ الجامع لاحکام القرآن، ج۸، ص۸۸؛ المصنف فی الاحادیث و الآثار، ج۷، ص۵۰۴، حدیث ۶۱؛ النور المشتعل، ص۹۸-۱۰۱؛ کشف الغمة فی معرفة الائمه، ج۱، ص۳۱۸؛ ما نزل من القرآن فی اهل البیت {{عم}}ص ۵۹؛ برای اطلاع بیشتر از سایر منابع و نیز طرق حدیث ر. ک: احقاق الحق و ازهاق الباطل، ج۳، ص۱۲۲ و ص۱۹۴. ملحقات احقاق الحق، ج۲۰، ص۲۹-۳۲.</ref>.<ref>[[محمد ساعدی\|ساعدی، محمد]]، [[آیات امامت و ولایت در تفسیر المنار (کتاب)\|آیات امامت و ولایت در تفسیر المنار]]، ص ۴۲۰.</ref>

	== منابع ==		== منابع ==

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵

2022-07-31T07:58:28Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۱:۲۸
خط ۱:		خط ۱:
	~~{{امامت}}~~
	{{مدخل مرتبط		{{مدخل مرتبط
	\| موضوع مرتبط = آیه سقایة الحاج		\| موضوع مرتبط = آیه سقایة الحاج
خط ۳۴:		خط ۳۳:
	[[رده:شأن نزول آیه سقایة الحاج]]		[[رده:شأن نزول آیه سقایة الحاج]]
	[[رده:آیه سقایة الحاج]]		[[رده:آیه سقایة الحاج]]
	~~[[رده:مدخل]]~~

Wasity: جایگزینی متن - 'عباس، عموی پیامبر' به 'عباس (عموی پیامبر)'

2022-06-21T06:45:26Z

جایگزینی متن - 'عباس، عموی پیامبر' به 'عباس (عموی پیامبر)'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۱ ژوئن ۲۰۲۲، ساعت ۱۰:۱۵
خط ۱۷:		خط ۱۷:
	علی{{ع}} که از کنار آنها عبور می‌کرد سخان آنان را شنید. نزد ایشان رفت و فرمود: خداوند افتخاری به من [[عنایت]] کرده که از همه افتخارات بالاتر بوده و نصیب هیچ کس نشده است. گفتند: آن چیست؟ فرمود: من قبل از شما [[ایمان]] آوردم و برای رضای خداوند قبل از همه [[هجرت]] نمودم و در [[راه خدا]] با [[مال]] و جانم [[جهاد]] نمودم و شما و امثال شما به [[برکت]] جهاد من و امثال من [[مسلمان]] شدید و [[اسلام]] را پذیرفتید.		علی{{ع}} که از کنار آنها عبور می‌کرد سخان آنان را شنید. نزد ایشان رفت و فرمود: خداوند افتخاری به من [[عنایت]] کرده که از همه افتخارات بالاتر بوده و نصیب هیچ کس نشده است. گفتند: آن چیست؟ فرمود: من قبل از شما [[ایمان]] آوردم و برای رضای خداوند قبل از همه [[هجرت]] نمودم و در [[راه خدا]] با [[مال]] و جانم [[جهاد]] نمودم و شما و امثال شما به [[برکت]] جهاد من و امثال من [[مسلمان]] شدید و [[اسلام]] را پذیرفتید.

	~~عباس،~~ [[عموی پیامبر]]{{صل}}، با شنیدن این سخن [[خشمگین]] و ناراحت شد و به [[خدمت پیامبر اکرم]]{{صل}} رسید و ماجرا را برای آن [[حضرت]] بیان نمود و از علی{{ع}} [[شکایت]] کرد که وی [[مقام]] و موقعیت مرا زیر سؤال برده است. [[پیامبر]]{{صل}} شخصی را به دنبال علی{{ع}} فرستاد. وقتی علی{{ع}} به [[خدمت]] [[رسول خدا]]{{صل}} رسید، حضرت از او توضیح خواست و فرمود: چه گفته‌ای که عمویت عباس را عصبانی کرده‌ای؟ علی{{ع}} عرض کرد: سخن حقی گفته‌ام، می‌خواهد [[راضی]] باشد یا [[غضبناک]] شود.		[[عباس (عموی پیامبر)]]{{صل}}، با شنیدن این سخن [[خشمگین]] و ناراحت شد و به [[خدمت پیامبر اکرم]]{{صل}} رسید و ماجرا را برای آن [[حضرت]] بیان نمود و از علی{{ع}} [[شکایت]] کرد که وی [[مقام]] و موقعیت مرا زیر سؤال برده است. [[پیامبر]]{{صل}} شخصی را به دنبال علی{{ع}} فرستاد. وقتی علی{{ع}} به [[خدمت]] [[رسول خدا]]{{صل}} رسید، حضرت از او توضیح خواست و فرمود: چه گفته‌ای که عمویت عباس را عصبانی کرده‌ای؟ علی{{ع}} عرض کرد: سخن حقی گفته‌ام، می‌خواهد [[راضی]] باشد یا [[غضبناک]] شود.

	در این هنگام آیه {{متن قرآن\|سِقَايَةَ الْحَاجِّ}} در مقام [[فضیلت علی]]{{ع}} نازل شد [و خداوند سخن علی{{ع}} را [[تأیید]] کرد]. عباس نیز چون این [[آیه]] را استماع کرد سه بار گفت: [[راضی]] شدم و فهمیدم [[علی بن ابیطالب]]{{ع}} را [[برتری]] و فضیلتی بسیار است<ref>ر.ک: شواهد التنزیل، ج۱، ص۳۲۹-۳۳۰.</ref>.<ref>[[محمد ساعدی\|ساعدی، محمد]]، [[آیات امامت و ولایت در تفسیر المنار (کتاب)\|آیات امامت و ولایت در تفسیر المنار]]، ص ۴۱۹.</ref>		در این هنگام آیه {{متن قرآن\|سِقَايَةَ الْحَاجِّ}} در مقام [[فضیلت علی]]{{ع}} نازل شد [و خداوند سخن علی{{ع}} را [[تأیید]] کرد]. عباس نیز چون این [[آیه]] را استماع کرد سه بار گفت: [[راضی]] شدم و فهمیدم [[علی بن ابیطالب]]{{ع}} را [[برتری]] و فضیلتی بسیار است<ref>ر.ک: شواهد التنزیل، ج۱، ص۳۲۹-۳۳۰.</ref>.<ref>[[محمد ساعدی\|ساعدی، محمد]]، [[آیات امامت و ولایت در تفسیر المنار (کتاب)\|آیات امامت و ولایت در تفسیر المنار]]، ص ۴۱۹.</ref>

Wasity: جایگزینی متن - 'عباس، عموی رسول خدا' به 'عباس (عموی رسول خدا)'

2022-06-21T06:42:25Z

جایگزینی متن - 'عباس، عموی رسول خدا' به 'عباس (عموی رسول خدا)'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۱ ژوئن ۲۰۲۲، ساعت ۱۰:۱۲
خط ۱۱:		خط ۱۱:
	بنابراین آیه شریفه دارای مورد نزولی خاص است. البته در کتب [[تفسیری]] برای این [[آیه]] [[شأن]] نزول‌های متعددی ذکر شده است.		بنابراین آیه شریفه دارای مورد نزولی خاص است. البته در کتب [[تفسیری]] برای این [[آیه]] [[شأن]] نزول‌های متعددی ذکر شده است.

	~~عباس،~~ [[عموی رسول خدا]]{{صل}}، و [[شیبه]]، که از [[فرزندان عبدالمطلب]] است، در [[مسجدالحرام]] با هم گفت‌و‌گو و مفآخرت می‌کردند. عباس خطاب به شیبه گفت: [[خداوند متعال]] افتخاری نصیب من کرده که نصیب هیچ کس ننموده و آن {{متن قرآن\|سِقَايَةَ الْحَاجِّ}} است.		[[عباس (عموی رسول خدا)]]{{صل}}، و [[شیبه]]، که از [[فرزندان عبدالمطلب]] است، در [[مسجدالحرام]] با هم گفت‌و‌گو و مفآخرت می‌کردند. عباس خطاب به شیبه گفت: [[خداوند متعال]] افتخاری نصیب من کرده که نصیب هیچ کس ننموده و آن {{متن قرآن\|سِقَايَةَ الْحَاجِّ}} است.

	شیبه نیز در پاسخ گفت: [[خداوند]] [[افتخار]] {{متن قرآن\|عِمَارَةَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ}} و نگهداری آن را نصیب من کرده است و افتخاری بالاتر از کلیدداری [[کعبه]] وجود ندارد؛ بنابراین افتخاری که [[نصب]] من شده بالاتر از افتخار توست.		شیبه نیز در پاسخ گفت: [[خداوند]] [[افتخار]] {{متن قرآن\|عِمَارَةَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ}} و نگهداری آن را نصیب من کرده است و افتخاری بالاتر از کلیدداری [[کعبه]] وجود ندارد؛ بنابراین افتخاری که [[نصب]] من شده بالاتر از افتخار توست.

Jaafari: صفحه‌ای تازه حاوی «{{امامت}} {{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = آیه سقایة الحاج | عنوان مدخل = شأن نزول آیه سقایة الحاج | مداخل مرتبط = شأن نزول آیه سقایة الحاج در حدیث - شأن نزول آیه سقایة الحاج در کلام اسلامی | پرسش مرتبط = }} ==مقدمه== آیه شریفه خبر از حادثه‌ای می‌دهد...» ایجاد کرد

2022-06-21T06:40:03Z

صفحه‌ای تازه حاوی «{{امامت}} {{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = آیه سقایة الحاج | عنوان مدخل = شأن نزول آیه سقایة الحاج | مداخل مرتبط = شأن نزول آیه سقایة الحاج در حدیث - شأن نزول آیه سقایة الحاج در کلام اسلامی | پرسش مرتبط = }} ==مقدمه== آیه شریفه خبر از حادثه‌ای می‌دهد...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

{{امامت}}
{{مدخل مرتبط
| موضوع مرتبط = آیه سقایة الحاج
| عنوان مدخل = شأن نزول آیه سقایة الحاج
| مداخل مرتبط = [[شأن نزول آیه سقایة الحاج در حدیث]] - [[شأن نزول آیه سقایة الحاج در کلام اسلامی]]
| پرسش مرتبط =
}}

==مقدمه==
[[آیه شریفه]] خبر از حادثه‌ای می‌دهد که در [[عصر نبوی]] رخ داده است و صرفاً بیان یک [[قانون]] کلی نیست، بلکه حقیقتاً چنین مقایسه‌ای انجام شده است.
بنابراین آیه شریفه دارای مورد نزولی خاص است. البته در کتب [[تفسیری]] برای این [[آیه]] [[شأن]] نزول‌های متعددی ذکر شده است.

عباس، [[عموی رسول خدا]]{{صل}}، و [[شیبه]]، که از [[فرزندان عبدالمطلب]] است، در [[مسجدالحرام]] با هم گفت‌و‌گو و مفآخرت می‌کردند. عباس خطاب به شیبه گفت: [[خداوند متعال]] افتخاری نصیب من کرده که نصیب هیچ کس ننموده و آن {{متن قرآن|سِقَايَةَ الْحَاجِّ}} است.

شیبه نیز در پاسخ گفت: [[خداوند]] [[افتخار]] {{متن قرآن|عِمَارَةَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ}} و نگهداری آن را نصیب من کرده است و افتخاری بالاتر از کلیدداری [[کعبه]] وجود ندارد؛ بنابراین افتخاری که [[نصب]] من شده بالاتر از افتخار توست.

علی{{ع}} که از کنار آنها عبور می‌کرد سخان آنان را شنید. نزد ایشان رفت و فرمود: خداوند افتخاری به من [[عنایت]] کرده که از همه افتخارات بالاتر بوده و نصیب هیچ کس نشده است. گفتند: آن چیست؟ فرمود: من قبل از شما [[ایمان]] آوردم و برای رضای خداوند قبل از همه [[هجرت]] نمودم و در [[راه خدا]] با [[مال]] و جانم [[جهاد]] نمودم و شما و امثال شما به [[برکت]] جهاد من و امثال من [[مسلمان]] شدید و [[اسلام]] را پذیرفتید.

عباس، [[عموی پیامبر]]{{صل}}، با شنیدن این سخن [[خشمگین]] و ناراحت شد و به [[خدمت پیامبر اکرم]]{{صل}} رسید و ماجرا را برای آن [[حضرت]] بیان نمود و از علی{{ع}} [[شکایت]] کرد که وی [[مقام]] و موقعیت مرا زیر سؤال برده است. [[پیامبر]]{{صل}} شخصی را به دنبال علی{{ع}} فرستاد. وقتی علی{{ع}} به [[خدمت]] [[رسول خدا]]{{صل}} رسید، حضرت از او توضیح خواست و فرمود: چه گفته‌ای که عمویت عباس را عصبانی کرده‌ای؟ علی{{ع}} عرض کرد: سخن حقی گفته‌ام، می‌خواهد [[راضی]] باشد یا [[غضبناک]] شود.

در این هنگام آیه {{متن قرآن|سِقَايَةَ الْحَاجِّ}} در مقام [[فضیلت علی]]{{ع}} نازل شد [و خداوند سخن علی{{ع}} را [[تأیید]] کرد]. عباس نیز چون این [[آیه]] را استماع کرد سه بار گفت: [[راضی]] شدم و فهمیدم [[علی بن ابیطالب]]{{ع}} را [[برتری]] و فضیلتی بسیار است<ref>ر.ک: شواهد التنزیل، ج۱، ص۳۲۹-۳۳۰.</ref>.<ref>[[محمد ساعدی|ساعدی، محمد]]، [[آیات امامت و ولایت در تفسیر المنار (کتاب)|آیات امامت و ولایت در تفسیر المنار]]، ص ۴۱۹.</ref>

==[[ادله]] و مدارک [[شأن نزول]]==
این شأن نزول با تفاوت‌هایی مختصر در اغلب [[منابع تفسیری]]، [[تاریخی]] و [[حدیثی]] [[فریقین]]، به خصوص در منابع معروف [[اهل سنت]]، آمده است و گروه زیادی از [[مفسران]] و [[محدثان]] این [[حدیث]] را، به صورت مفصل و یا کوتاه و مختصر، در کتب خود آورده‌اند<ref>واحدی، اسباب النزول، ج۱، ص۲۰۱؛ سیوطی، اسباب النزول، ص۲۰۹؛ تفسیر الخازن (لباب التأویل فی معانی التنزیل)، ج۲، ص۳۴۳؛ تفسیر القرآن العظیم، ج۴، ص۱۰۷-۱۰۸؛ الدر المنثور فی تفسیر المأثور، ج۴، ص۱۳۴؛ تفسیر النسفی (مدارک التنزیل و حقائق التأویل) ج۱، ص۶۷۰؛ مناقب الامام علی بن ابیطالب، ص۲۶۶، حدیث ۳۶۸-۳۶۷؛ تاریخ مدینة الدمشق، ج۴۲، ص۳۵۷-۳۵۸؛ جامع البیان عن تأویل آی القرآن، ج۱۱، ص۳۸۰-۳۸۱؛ تفسیر البغوی (معالم التنزیل)، ج۴، ص۲۳؛ مناقب علی بن ابی‌طالب، ص۲۵۶؛ نور الابصار، ص۱۱۸؛ فتح القدیر، ج۲، ص۳۴۶؛ ینابیع المودة لذوی القربی، ج۱، ص۲۷۷؛ فرائد السمطین، ج۱، ص۲۰۳-۲۰۴؛ نظم درر السمطین، ص۸۸ و ۸۹؛ الکشف و البیان (تفسیر الثعلبی) ج۵، ص۲۰؛ کفایة الطالب، ص۲۳۸؛ الفصول المهمه فی معرفة احوال الائمه، ص۱۱۸؛ تفسیر الکبیر (مفاتیح الغیب)، ج۶، ص۱۲؛ الجامع لاحکام القرآن، ج۸، ص۸۸؛ المصنف فی الاحادیث و الآثار، ج۷، ص۵۰۴، حدیث ۶۱؛ النور المشتعل، ص۹۸-۱۰۱؛ کشف الغمة فی معرفة الائمه، ج۱، ص۳۱۸؛ ما نزل من القرآن فی اهل البیت{{عم}}ص ۵۹؛ برای اطلاع بیشتر از سایر منابع و نیز طرق حدیث ر.ک: احقاق الحق و ازهاق الباطل، ج۳، ص۱۲۲ و ص۱۹۴. ملحقات احقاق الحق، ج۲۰، ص۲۹-۳۲.</ref>.<ref>[[محمد ساعدی|ساعدی، محمد]]، [[آیات امامت و ولایت در تفسیر المنار (کتاب)|آیات امامت و ولایت در تفسیر المنار]]، ص ۴۲۰.</ref>

== منابع ==
{{منابع}}
# [[پرونده:IM010223.jpg|22px]] [[محمد ساعدی|ساعدی، محمد]]، [[آیات امامت و ولایت در تفسیر المنار (کتاب)|'''آیات امامت و ولایت در تفسیر المنار''']]
{{پایان منابع}}

== پانویس ==
{{پانویس}}

[[رده:شأن نزول آیه سقایة الحاج]]
[[رده:آیه سقایة الحاج]]
[[رده:مدخل]]