شبهه در کلام اسلامی - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Bahmani در ‏۱۹ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۰۵:۳۹

2024-08-19T05:39:14Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۹ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۰۹:۰۹
خط ۲:		خط ۲:
	\| موضوع مرتبط = شبهه		\| موضوع مرتبط = شبهه
	\| عنوان مدخل = شبهه		\| عنوان مدخل = شبهه
	\| مداخل مرتبط = [[شبهه در لغت]] - [[شبهه در کلام اسلامی]] - [[شبهه در معارف دعا و زیارات]] - [[شبهه در معارف و سیره سجادی]]		\| مداخل مرتبط = [[شبهه در لغت]] - [[شبهه در نهج البلاغه]] - [[شبهه در کلام اسلامی]] - [[شبهه در معارف دعا و زیارات]] - [[شبهه در معارف و سیره سجادی]]
	\| پرسش مرتبط =		\| پرسش مرتبط =
	}}		}}

Bahmani: /* معنای اصطلاحی شبهه */

2024-08-18T15:04:45Z

معنای اصطلاحی شبهه

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۸ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۱۸:۳۴
خط ۱۳:		خط ۱۳:
	این واژه در [[علم اصول فقه]]، تردید بین امور محلله و محرمه و تردید بین خطا و [[تواب]] است و بالجمله، اموری که امتیاز آنها ممکن نباشد و به آنچه از راه اشتباه انجام شده است «مشتبه» گویند<ref>سید مصطفی حسینی دشتی، معارف و معاریف، ج۳، ص۸۴۳.</ref>. [[ابن عربی]] [[معتقد]] است، شبهه یعنی چیزی شبیه [[محرمات]] که مطابق نص صریح کتاب، [[سنت]] و [[اجماع]]، [[تحریم]] شده است<ref>محمد بن محمد غزالی، احیاء علوم الدین، ج۲، ص۱۵۶.</ref>.<ref>[[نفیسه ابوالحسنی\|ابوالحسنی، نفیسه]]، [[خاتمیت در قرآن (کتاب)\|خاتمیت در قرآن]]، ص ۲۹.</ref>		این واژه در [[علم اصول فقه]]، تردید بین امور محلله و محرمه و تردید بین خطا و [[تواب]] است و بالجمله، اموری که امتیاز آنها ممکن نباشد و به آنچه از راه اشتباه انجام شده است «مشتبه» گویند<ref>سید مصطفی حسینی دشتی، معارف و معاریف، ج۳، ص۸۴۳.</ref>. [[ابن عربی]] [[معتقد]] است، شبهه یعنی چیزی شبیه [[محرمات]] که مطابق نص صریح کتاب، [[سنت]] و [[اجماع]]، [[تحریم]] شده است<ref>محمد بن محمد غزالی، احیاء علوم الدین، ج۲، ص۱۵۶.</ref>.<ref>[[نفیسه ابوالحسنی\|ابوالحسنی، نفیسه]]، [[خاتمیت در قرآن (کتاب)\|خاتمیت در قرآن]]، ص ۲۹.</ref>

	==معنای اصطلاحی شبهه==		== معنای اصطلاحی شبهه ==
	شبهه در اصطلاح [[متکلمان اسلامی]] به معنای ایراد، اشکال، ایجاد تردید، به اشتباه انداختن و مسلم نبودن است<ref>خاتمی، فرهنگ علم کلام، ص۱۳۶؛ سجادی، فرهنگ معارف اسلامی، ج۲، ص۱۰۳۷.</ref>. شبهه را از آن رو شبهه نامیدند که به [[حق]] شباهت دارد. [[امیرالمؤمنین]]{{ع}} در این باره می‌فرمایند: {{متن حدیث\|وَ إِنَّمَا سُمِّيَتِ الشُّبْهَةُ شُبْهَةً لِأَنَّهَا تُشْبِهُ الْحَقَّ‌}}<ref>نهج البلاغه، خطبه ۳۸.</ref>؛ «شبهه را شبهه نامیدند؛ زیرا شبیه حق است». در [[حقیقت]]، شبهه‌افکنان سخنان‌شان را به صورت حق جلوه می‌دهند تا [[واقعیت]] برای [[مردم]] پوشیده و مشتبه شود و آنها از تشخیص [[حق و باطل]] بازمانند. آن حضرت در [[حدیثی]] دیگر، [[هدف]] از [[القای شبهه]] را [[فتنه‌انگیزی]] و [[گمراه کردن]] مردم می‌دانند و می‌فرمایند: {{متن حدیث\|احْذَرُوا الشُّبْهَةَ فَإِنَّهَا وُضِعَتْ لِلْفِتْنَةِ}}<ref>حرانی، تحف العقول، ص۱۵۵.</ref>؛ «از شبهه بپرهیزید؛ زیرا به قصد [[فتنه]] ساخته شده است».		شبهه در اصطلاح متکلمان اسلامی به معنای ایراد، اشکال، ایجاد تردید، به اشتباه انداختن و مسلم نبودن است<ref>خاتمی، فرهنگ علم کلام، ص۱۳۶؛ سجادی، فرهنگ معارف اسلامی، ج۲، ص۱۰۳۷.</ref>. شبهه را از آن رو شبهه نامیدند که به [[حق]] شباهت دارد. [[امیرالمؤمنین]]{{ع}} در این باره می‌فرمایند: {{متن حدیث\|وَ إِنَّمَا سُمِّيَتِ الشُّبْهَةُ شُبْهَةً لِأَنَّهَا تُشْبِهُ الْحَقَّ‌}}<ref>نهج البلاغه، خطبه ۳۸.</ref>؛ «شبهه را شبهه نامیدند؛ زیرا شبیه حق است». در [[حقیقت]]، شبهه‌افکنان سخنان‌شان را به صورت حق جلوه می‌دهند تا واقعیت برای [[مردم]] پوشیده و مشتبه شود و آنها از تشخیص [[حق و باطل]] بازمانند. آن حضرت در [[حدیثی]] دیگر، [[هدف]] از القای شبهه را [[فتنه‌انگیزی]] و [[گمراه کردن]] مردم می‌دانند و می‌فرمایند: {{متن حدیث\|احْذَرُوا الشُّبْهَةَ فَإِنَّهَا وُضِعَتْ لِلْفِتْنَةِ}}<ref>حرانی، تحف العقول، ص۱۵۵.</ref>؛ «از شبهه بپرهیزید؛ زیرا به قصد [[فتنه]] ساخته شده است».
	شبهه همواره با دلیل مطرح می‌شود؛ چنان که وقتی [[ابلیس]] در باب [[خلقت آدم]] شبهه وارد کرد، دلیلش این بود که «[[آدم]] را از خاک آفریدی و من را از [[نار]]، و نار بر خاک مزیت دارد و در [[شأن]] من نیست که به آدم [[سجده]] کنم»<ref>خاتمی، فرهنگ علم کلام، ص۱۳۶.</ref>. البته دلیلی که شبهه کننده می‌آورد، حقیقتاً دلیل نیست؛ چنان که [[شیخ طوسی]] می‌گوید: «[[شبهه]] یعنی آنچه به صورت دلیل تصور می‌شود؛ در حالی که چنین نیست»<ref>طوسی، الرسائل العشر، ص۸۵.</ref>.
	[[سید مرتضی]] نیز شبهه را دلیلی می‌داند که مرکب از دو یا یک مقدمه [[فاسد]] است؛ در حالی که [[گمان]] می‌رود هر دو مقدمه، صحیح هستند<ref>شریف مرتضی، رسائل الشریف المرتضی، ج۲، ص۲۷۳.</ref>.

	با توجه به این مطالب، می‌توان شبهه را این‌گونه تعریف کرد: «هر [[پیام]] [[باطل]] شبه استدلالی که به دلیل مشابهتش با [[حقیقت]] باعث [[گمراهی]] [[انسان]] می‌شود».		شبهه همواره با دلیل مطرح می‌شود؛ چنان که وقتی [[ابلیس]] در باب [[خلقت آدم]] شبهه وارد کرد، دلیلش این بود که «[[آدم]] را از خاک آفریدی و من را از [[نار]] و نار بر خاک مزیت دارد و در [[شأن]] من نیست که به آدم [[سجده]] کنم»<ref>خاتمی، فرهنگ علم کلام، ص۱۳۶.</ref>. البته دلیلی که شبهه کننده می‌آورد، حقیقتاً دلیل نیست؛ چنان که [[شیخ طوسی]] می‌گوید: «[[شبهه]] یعنی آنچه به صورت دلیل تصور می‌شود؛ در حالی که چنین نیست»<ref>طوسی، الرسائل العشر، ص۸۵.</ref>. [[سید مرتضی]] نیز شبهه را دلیلی می‌داند که مرکب از دو یا یک مقدمه [[فاسد]] است؛ در حالی که [[گمان]] می‌رود هر دو مقدمه، صحیح هستند<ref>شریف مرتضی، رسائل الشریف المرتضی، ج۲، ص۲۷۳.</ref>.
	واضح است که در تعریف اصطلاحی شبهه، همان معنای لغوی مثل، مانند و ابهام نهفته است.
	از مفاهیمی که با واژه شبهه در پاره‌ای موارد هم‌پوشانی دارد، سؤال است. سؤال عبارت است از [[طلب]] شناختن یا چیزی که انسان را به [[معرفت]] و [[شناخت]] می‌رساند<ref>راغب اصفهانی، مفردات الفاظ القرآن، ص۴۳۷.</ref>. البته همیشه سؤال کننده به دنبال [[کشف]] حقیقت نیست؛ بلکه گاه حقیقت را می‌داند؛ اما با انگیزه [[گمراه کردن]] و به چالش کشاندن مخاطب، به طرح سؤال می‌پردازد؛ بنابراین، برخی سؤالات، شبهه هستند. از طرف دیگر، برخی [[شبهات]] نیز سؤال هستند؛ اما بعضی دیگر در قالب سؤال مطرح نمی‌شوند؛ بلکه جنبه نظریه‌پردازی دارند؛ اگرچه در همه موارد [[هدف]] فرد، تردیدافکنی و به [[اشتباه]] انداختن مخاطب است؛ بنابراین می‌توان رابطه منطقی بین سؤال و شبهه را عموم و خصوص من وجه دانست؛ زیرا بعضی شبهات، سؤال‌اند و برخی سؤالات، شبهه؛ اما بعضی سؤالات شبهه نیستند و برخی شبهات هم سؤال نیستند.		با توجه به این مطالب، می‌توان شبهه را این‌گونه تعریف کرد: «هر [[پیام]] [[باطل]] شبه استدلالی که به دلیل مشابهتش با [[حقیقت]] باعث [[گمراهی]] [[انسان]] می‌شود». واضح است که در تعریف اصطلاحی شبهه، همان معنای لغوی مثل، مانند و ابهام نهفته است.
	در این نوشتار، مراد از شبهه، آرا و اندیشه‌های فیصل [[نور]] است که در ظاهر، به [[حق]] و [[واقعیت]] شبیه‌اند؛ اما پس از غور و مطالعه، معلوم می‌شود که صرفاً [[پندار]] و وهم‌اند نه حق و حقیقت. اگر فیصل نور در بعضی موارد، سؤالی هم مطرح می‌کند، سؤال او از نوع دوم است؛ زیرا او حقیقت را می‌داند؛ اما درصدد است تا طرف مقابل را به [[تکلف]] و اشتباه بیندازد.<ref>[[زکیه فلاح یخدانی\|فلاح یخدانی، زکیه]]، [[بررسی شبهات فیصل نور پیرامون عصمت امام (کتاب)\|بررسی شبهات فیصل نور پیرامون عصمت امام]]، ص۱۵</ref>
			از مفاهیمی که با واژه شبهه در پاره‌ای موارد هم‌پوشانی دارد، سؤال است. سؤال عبارت است از طلب شناختن یا چیزی که انسان را به [[معرفت]] و [[شناخت]] می‌رساند<ref>راغب اصفهانی، مفردات الفاظ القرآن، ص۴۳۷.</ref>. البته همیشه سؤال کننده به دنبال [[کشف]] حقیقت نیست؛ بلکه گاه حقیقت را می‌داند؛ اما با انگیزه [[گمراه کردن]] و به چالش کشاندن مخاطب، به طرح سؤال می‌پردازد؛ بنابراین، برخی سؤالات، شبهه هستند. از طرف دیگر، برخی [[شبهات]] نیز سؤال هستند؛ اما بعضی دیگر در قالب سؤال مطرح نمی‌شوند؛ بلکه جنبه نظریه‌پردازی دارند؛ اگرچه در همه موارد [[هدف]] فرد، تردیدافکنی و به [[اشتباه]] انداختن مخاطب است؛ بنابراین می‌توان رابطه منطقی بین سؤال و شبهه را عموم و خصوص من وجه دانست؛ زیرا بعضی شبهات، سؤال‌اند و برخی سؤالات، شبهه؛ اما بعضی سؤالات شبهه نیستند و برخی شبهات هم سؤال نیستند<ref>[[زکیه فلاح یخدانی\|فلاح یخدانی، زکیه]]، [[بررسی شبهات فیصل نور پیرامون عصمت امام (کتاب)\|بررسی شبهات فیصل نور پیرامون عصمت امام]]، ص۱۵.</ref>.

	== منابع ==		== منابع ==

Bahmani: /* مقدمه */

2024-08-18T15:00:42Z

مقدمه

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۸ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۱۸:۳۰
خط ۶:		خط ۶:
	}}		}}

	==مقدمه==		== مقدمه ==
	اگرچه به صورت عام، منظور از [[شبهه]]، هر سؤالی است که به قصد [[منحرف]] کردن افراد از [[باور]] درست خود مطرح می‌گردد، ولی در اصطلاح [[دینی]]، به هر ~~اشکال.~~ [[پرسش]] یا ابهامی گفته می‌شود که در برداشت‌ها، تحلیل‌ها، [[تصمیمات]] و رفتارهای مرتبط با [[سعادت]] فرد یا [[جامعه]] سبب ایجاد [[خطا]] و [[اشتباه]] در [[شناخت حق]] از [[باطل]] گردد؛ به عبارت دیگر، «شبهه» خود را شبیه به [[حق]] می‌نمایاند و راه شناخت حق از باطل را مشکل و افراد را دچار [[شک و تردید]] می‌کند.		اگرچه به صورت عام، منظور از [[شبهه]]، هر سؤالی است که به قصد [[منحرف]] کردن افراد از [[باور]] درست خود مطرح می‌گردد، ولی در اصطلاح [[دینی]]، به هر اشکال، [[پرسش]] یا ابهامی گفته می‌شود که در برداشت‌ها، تحلیل‌ها، تصمیمات و رفتارهای مرتبط با [[سعادت]] فرد یا [[جامعه]] سبب ایجاد [[خطا]] و [[اشتباه]] در [[شناخت حق]] از [[باطل]] گردد؛ به عبارت دیگر، «شبهه» خود را شبیه به [[حق]] می‌نمایاند و راه شناخت حق از باطل را مشکل و افراد را دچار [[شک و تردید]] می‌کند.

	نخستین شبهه در [[خلقت]]، توسط [[ابلیس]] مطرح شد که در باب [[خلقت آدم]] گفت: «[[آدم]] را از خاک بیافریدی و من را از [[نار]] و نار را بر خاک مزیت است و در [[شأن]] من نیست که بر آدم [[سجده]] کنم»<ref>ر.ک: سید جعفر سجادی، فرهنگ معارف اسلامی، ج۲، ص۱۰۳۶-۱۰۳۷.</ref>.		نخستین شبهه در [[خلقت]]، توسط [[ابلیس]] مطرح شد که در باب [[خلقت آدم]] گفت: «[[آدم]] را از خاک بیافریدی و من را از [[نار]] و نار را بر خاک مزیت است و در [[شأن]] من نیست که بر آدم [[سجده]] کنم»<ref>ر.ک: سید جعفر سجادی، فرهنگ معارف اسلامی، ج۲، ص۱۰۳۶-۱۰۳۷.</ref>.

	این واژه در [[علم اصول فقه]]، تردید بین امور محلله و محرمه و تردید بین خطا و [[تواب]] است و بالجمله، اموری که امتیاز آنها ممکن نباشد و به آنچه از راه اشتباه انجام شده است «مشتبه» گویند<ref>سید مصطفی حسینی دشتی، معارف و معاریف، ج۳، ص۸۴۳.</ref>.		این واژه در [[علم اصول فقه]]، تردید بین امور محلله و محرمه و تردید بین خطا و [[تواب]] است و بالجمله، اموری که امتیاز آنها ممکن نباشد و به آنچه از راه اشتباه انجام شده است «مشتبه» گویند<ref>سید مصطفی حسینی دشتی، معارف و معاریف، ج۳، ص۸۴۳.</ref>. [[ابن عربی]] [[معتقد]] است، شبهه یعنی چیزی شبیه [[محرمات]] که مطابق نص صریح کتاب، [[سنت]] و [[اجماع]]، [[تحریم]] شده است<ref>محمد بن محمد غزالی، احیاء علوم الدین، ج۲، ص۱۵۶.</ref>.<ref>[[نفیسه ابوالحسنی\|ابوالحسنی، نفیسه]]، [[خاتمیت در قرآن (کتاب)\|خاتمیت در قرآن]]، ص ۲۹.</ref>
	[[ابن عربی]] [[معتقد]] است، شبهه یعنی چیزی شبیه [[محرمات]] که مطابق [[نص صریح]] کتاب، [[سنت]] و [[اجماع]]، [[تحریم]] شده است<ref>محمد بن محمد غزالی، احیاء علوم الدین، ج۲، ص۱۵۶.</ref>.<ref>[[نفیسه ابوالحسنی\|ابوالحسنی، نفیسه]]، [[خاتمیت در قرآن (کتاب)\|خاتمیت در قرآن]] ص ۲۹.</ref>.

	==معنای اصطلاحی شبهه==		==معنای اصطلاحی شبهه==

Jaafari: /* منابع */

2024-08-08T04:44:40Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۸ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۰۸:۱۴
خط ۱۲:		خط ۱۲:
	این واژه در [[علم اصول فقه]]، تردید بین امور محلله و محرمه و تردید بین خطا و [[تواب]] است و بالجمله، اموری که امتیاز آنها ممکن نباشد و به آنچه از راه اشتباه انجام شده است «مشتبه» گویند<ref>سید مصطفی حسینی دشتی، معارف و معاریف، ج۳، ص۸۴۳.</ref>.		این واژه در [[علم اصول فقه]]، تردید بین امور محلله و محرمه و تردید بین خطا و [[تواب]] است و بالجمله، اموری که امتیاز آنها ممکن نباشد و به آنچه از راه اشتباه انجام شده است «مشتبه» گویند<ref>سید مصطفی حسینی دشتی، معارف و معاریف، ج۳، ص۸۴۳.</ref>.
	[[ابن عربی]] [[معتقد]] است، شبهه یعنی چیزی شبیه [[محرمات]] که مطابق [[نص صریح]] کتاب، [[سنت]] و [[اجماع]]، [[تحریم]] شده است<ref>محمد بن محمد غزالی، احیاء علوم الدین، ج۲، ص۱۵۶.</ref>.<ref>[[نفیسه ابوالحسنی\|ابوالحسنی، نفیسه]]، [[خاتمیت در قرآن (کتاب)\|خاتمیت در قرآن]] ص ۲۹.</ref>.		[[ابن عربی]] [[معتقد]] است، شبهه یعنی چیزی شبیه [[محرمات]] که مطابق [[نص صریح]] کتاب، [[سنت]] و [[اجماع]]، [[تحریم]] شده است<ref>محمد بن محمد غزالی، احیاء علوم الدین، ج۲، ص۱۵۶.</ref>.<ref>[[نفیسه ابوالحسنی\|ابوالحسنی، نفیسه]]، [[خاتمیت در قرآن (کتاب)\|خاتمیت در قرآن]] ص ۲۹.</ref>.

			==معنای اصطلاحی شبهه==
			شبهه در اصطلاح [[متکلمان اسلامی]] به معنای ایراد، اشکال، ایجاد تردید، به اشتباه انداختن و مسلم نبودن است<ref>خاتمی، فرهنگ علم کلام، ص۱۳۶؛ سجادی، فرهنگ معارف اسلامی، ج۲، ص۱۰۳۷.</ref>. شبهه را از آن رو شبهه نامیدند که به [[حق]] شباهت دارد. [[امیرالمؤمنین]]{{ع}} در این باره می‌فرمایند: {{متن حدیث\|وَ إِنَّمَا سُمِّيَتِ الشُّبْهَةُ شُبْهَةً لِأَنَّهَا تُشْبِهُ الْحَقَّ‌}}<ref>نهج البلاغه، خطبه ۳۸.</ref>؛ «شبهه را شبهه نامیدند؛ زیرا شبیه حق است». در [[حقیقت]]، شبهه‌افکنان سخنان‌شان را به صورت حق جلوه می‌دهند تا [[واقعیت]] برای [[مردم]] پوشیده و مشتبه شود و آنها از تشخیص [[حق و باطل]] بازمانند. آن حضرت در [[حدیثی]] دیگر، [[هدف]] از [[القای شبهه]] را [[فتنه‌انگیزی]] و [[گمراه کردن]] مردم می‌دانند و می‌فرمایند: {{متن حدیث\|احْذَرُوا الشُّبْهَةَ فَإِنَّهَا وُضِعَتْ لِلْفِتْنَةِ}}<ref>حرانی، تحف العقول، ص۱۵۵.</ref>؛ «از شبهه بپرهیزید؛ زیرا به قصد [[فتنه]] ساخته شده است».
			شبهه همواره با دلیل مطرح می‌شود؛ چنان که وقتی [[ابلیس]] در باب [[خلقت آدم]] شبهه وارد کرد، دلیلش این بود که «[[آدم]] را از خاک آفریدی و من را از [[نار]]، و نار بر خاک مزیت دارد و در [[شأن]] من نیست که به آدم [[سجده]] کنم»<ref>خاتمی، فرهنگ علم کلام، ص۱۳۶.</ref>. البته دلیلی که شبهه کننده می‌آورد، حقیقتاً دلیل نیست؛ چنان که [[شیخ طوسی]] می‌گوید: «[[شبهه]] یعنی آنچه به صورت دلیل تصور می‌شود؛ در حالی که چنین نیست»<ref>طوسی، الرسائل العشر، ص۸۵.</ref>.
			[[سید مرتضی]] نیز شبهه را دلیلی می‌داند که مرکب از دو یا یک مقدمه [[فاسد]] است؛ در حالی که [[گمان]] می‌رود هر دو مقدمه، صحیح هستند<ref>شریف مرتضی، رسائل الشریف المرتضی، ج۲، ص۲۷۳.</ref>.

			با توجه به این مطالب، می‌توان شبهه را این‌گونه تعریف کرد: «هر [[پیام]] [[باطل]] شبه استدلالی که به دلیل مشابهتش با [[حقیقت]] باعث [[گمراهی]] [[انسان]] می‌شود».
			واضح است که در تعریف اصطلاحی شبهه، همان معنای لغوی مثل، مانند و ابهام نهفته است.
			از مفاهیمی که با واژه شبهه در پاره‌ای موارد هم‌پوشانی دارد، سؤال است. سؤال عبارت است از [[طلب]] شناختن یا چیزی که انسان را به [[معرفت]] و [[شناخت]] می‌رساند<ref>راغب اصفهانی، مفردات الفاظ القرآن، ص۴۳۷.</ref>. البته همیشه سؤال کننده به دنبال [[کشف]] حقیقت نیست؛ بلکه گاه حقیقت را می‌داند؛ اما با انگیزه [[گمراه کردن]] و به چالش کشاندن مخاطب، به طرح سؤال می‌پردازد؛ بنابراین، برخی سؤالات، شبهه هستند. از طرف دیگر، برخی [[شبهات]] نیز سؤال هستند؛ اما بعضی دیگر در قالب سؤال مطرح نمی‌شوند؛ بلکه جنبه نظریه‌پردازی دارند؛ اگرچه در همه موارد [[هدف]] فرد، تردیدافکنی و به [[اشتباه]] انداختن مخاطب است؛ بنابراین می‌توان رابطه منطقی بین سؤال و شبهه را عموم و خصوص من وجه دانست؛ زیرا بعضی شبهات، سؤال‌اند و برخی سؤالات، شبهه؛ اما بعضی سؤالات شبهه نیستند و برخی شبهات هم سؤال نیستند.
			در این نوشتار، مراد از شبهه، آرا و اندیشه‌های فیصل [[نور]] است که در ظاهر، به [[حق]] و [[واقعیت]] شبیه‌اند؛ اما پس از غور و مطالعه، معلوم می‌شود که صرفاً [[پندار]] و وهم‌اند نه حق و حقیقت. اگر فیصل نور در بعضی موارد، سؤالی هم مطرح می‌کند، سؤال او از نوع دوم است؛ زیرا او حقیقت را می‌داند؛ اما درصدد است تا طرف مقابل را به [[تکلف]] و اشتباه بیندازد.<ref>[[زکیه فلاح یخدانی\|فلاح یخدانی، زکیه]]، [[بررسی شبهات فیصل نور پیرامون عصمت امام (کتاب)\|بررسی شبهات فیصل نور پیرامون عصمت امام]]، ص۱۵</ref>

	== منابع ==		== منابع ==
	{{منابع}}		{{منابع}}
	# [[پرونده:IM010661.jpg\|22px]] [[نفیسه ابوالحسنی\|ابوالحسنی، نفیسه]]، [[خاتمیت در قرآن (کتاب)\|'''خاتمیت در قرآن''']]		# [[پرونده:IM010661.jpg\|22px]] [[نفیسه ابوالحسنی\|ابوالحسنی، نفیسه]]، [[خاتمیت در قرآن (کتاب)\|'''خاتمیت در قرآن''']]
			# [[پرونده:IM010732.jpg\|22px]] [[زکیه فلاح یخدانی\|فلاح یخدانی، زکیه]]، [[بررسی شبهات فیصل نور پیرامون عصمت امام (کتاب)\|بررسی شبهات فیصل نور پیرامون عصمت امام]]
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

Jaafari در ‏۱۵ فوریهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۰۷:۳۷

2024-02-15T07:37:32Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۵ فوریهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۱:۰۷
خط ۱۱:		خط ۱۱:

	این واژه در [[علم اصول فقه]]، تردید بین امور محلله و محرمه و تردید بین خطا و [[تواب]] است و بالجمله، اموری که امتیاز آنها ممکن نباشد و به آنچه از راه اشتباه انجام شده است «مشتبه» گویند<ref>سید مصطفی حسینی دشتی، معارف و معاریف، ج۳، ص۸۴۳.</ref>.		این واژه در [[علم اصول فقه]]، تردید بین امور محلله و محرمه و تردید بین خطا و [[تواب]] است و بالجمله، اموری که امتیاز آنها ممکن نباشد و به آنچه از راه اشتباه انجام شده است «مشتبه» گویند<ref>سید مصطفی حسینی دشتی، معارف و معاریف، ج۳، ص۸۴۳.</ref>.
	[[ابن عربی]] [[معتقد]] است، شبهه یعنی چیزی شبیه [[محرمات]] که مطابق [[نص صریح]] کتاب، [[سنت]] و [[اجماع]]، [[تحریم]] شده است<ref>محمد بن محمد غزالی، احیاء علوم الدین، ج۲، ص۱۵۶.</ref>.<ref>[[نفیسه ابوالحسنی\|ابوالحسنی، نفیسه]]، [[خاتمیت در قرآن ~~با رویکرد پاسخ به شبهات~~ (کتاب)\|خاتمیت در قرآن ~~با رویکرد پاسخ به شبهات~~]] ص ۲۹.</ref>.		[[ابن عربی]] [[معتقد]] است، شبهه یعنی چیزی شبیه [[محرمات]] که مطابق [[نص صریح]] کتاب، [[سنت]] و [[اجماع]]، [[تحریم]] شده است<ref>محمد بن محمد غزالی، احیاء علوم الدین، ج۲، ص۱۵۶.</ref>.<ref>[[نفیسه ابوالحسنی\|ابوالحسنی، نفیسه]]، [[خاتمیت در قرآن (کتاب)\|خاتمیت در قرآن]] ص ۲۹.</ref>.

	== منابع ==		== منابع ==
	{{منابع}}		{{منابع}}
	# [[پرونده:IM010661.jpg\|22px]] [[نفیسه ابوالحسنی\|ابوالحسنی، نفیسه]]، [[خاتمیت در قرآن ~~با رویکرد پاسخ به شبهات~~ (کتاب)\|'''خاتمیت در قرآن ~~با رویکرد پاسخ به شبهات~~''']]		# [[پرونده:IM010661.jpg\|22px]] [[نفیسه ابوالحسنی\|ابوالحسنی، نفیسه]]، [[خاتمیت در قرآن (کتاب)\|'''خاتمیت در قرآن''']]
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

Bahmani: /* پانویس */

2024-02-14T08:41:36Z

پانویس

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۴ فوریهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۲:۱۱
خط ۲۱:		خط ۲۱:
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

	[[رده:~~شبهه~~]]		[[رده:مفاهیم]]

Jaafari: /* منابع */

2024-02-14T07:58:29Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۴ فوریهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۱:۲۸
خط ۱۵:		خط ۱۵:
	== منابع ==		== منابع ==
	{{منابع}}		{{منابع}}
	# [[پرونده:~~9030760879~~.jpg\|22px]] [[نفیسه ابوالحسنی\|ابوالحسنی، نفیسه]]، [[خاتمیت در قرآن با رویکرد پاسخ به شبهات (کتاب)\|'''خاتمیت در قرآن با رویکرد پاسخ به شبهات''']]		# [[پرونده:IM010661.jpg\|22px]] [[نفیسه ابوالحسنی\|ابوالحسنی، نفیسه]]، [[خاتمیت در قرآن با رویکرد پاسخ به شبهات (کتاب)\|'''خاتمیت در قرآن با رویکرد پاسخ به شبهات''']]
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

Jaafari: صفحه‌ای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = شبهه | عنوان مدخل = شبهه | مداخل مرتبط = شبهه در لغت - شبهه در کلام اسلامی - شبهه در معارف دعا و زیارات - شبهه در معارف و سیره سجادی | پرسش مرتبط = }} ==مقدمه== اگرچه به صورت عام، منظور از شبهه، هر سؤالی است که به قص...» ایجاد کرد

2024-02-14T05:08:22Z

صفحه‌ای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = شبهه | عنوان مدخل = شبهه | مداخل مرتبط = شبهه در لغت - شبهه در کلام اسلامی - شبهه در معارف دعا و زیارات - شبهه در معارف و سیره سجادی | پرسش مرتبط = }} ==مقدمه== اگرچه به صورت عام، منظور از شبهه، هر سؤالی است که به قص...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

{{مدخل مرتبط
| موضوع مرتبط = شبهه
| عنوان مدخل = شبهه
| مداخل مرتبط = [[شبهه در لغت]] - [[شبهه در کلام اسلامی]] - [[شبهه در معارف دعا و زیارات]] - [[شبهه در معارف و سیره سجادی]]
| پرسش مرتبط =
}}

==مقدمه==
اگرچه به صورت عام، منظور از [[شبهه]]، هر سؤالی است که به قصد [[منحرف]] کردن افراد از [[باور]] درست خود مطرح می‌گردد، ولی در اصطلاح [[دینی]]، به هر اشکال. [[پرسش]] یا ابهامی گفته می‌شود که در برداشت‌ها، تحلیل‌ها، [[تصمیمات]] و رفتارهای مرتبط با [[سعادت]] فرد یا [[جامعه]] سبب ایجاد [[خطا]] و [[اشتباه]] در [[شناخت حق]] از [[باطل]] گردد؛ به عبارت دیگر، «شبهه» خود را شبیه به [[حق]] می‌نمایاند و راه شناخت حق از باطل را مشکل و افراد را دچار [[شک و تردید]] می‌کند.
نخستین شبهه در [[خلقت]]، توسط [[ابلیس]] مطرح شد که در باب [[خلقت آدم]] گفت: «[[آدم]] را از خاک بیافریدی و من را از [[نار]] و نار را بر خاک مزیت است و در [[شأن]] من نیست که بر آدم [[سجده]] کنم»<ref>ر.ک: سید جعفر سجادی، فرهنگ معارف اسلامی، ج۲، ص۱۰۳۶-۱۰۳۷.</ref>.

این واژه در [[علم اصول فقه]]، تردید بین امور محلله و محرمه و تردید بین خطا و [[تواب]] است و بالجمله، اموری که امتیاز آنها ممکن نباشد و به آنچه از راه اشتباه انجام شده است «مشتبه» گویند<ref>سید مصطفی حسینی دشتی، معارف و معاریف، ج۳، ص۸۴۳.</ref>.
[[ابن عربی]] [[معتقد]] است، شبهه یعنی چیزی شبیه [[محرمات]] که مطابق [[نص صریح]] کتاب، [[سنت]] و [[اجماع]]، [[تحریم]] شده است<ref>محمد بن محمد غزالی، احیاء علوم الدین، ج۲، ص۱۵۶.</ref>.<ref>[[نفیسه ابوالحسنی|ابوالحسنی، نفیسه]]، [[خاتمیت در قرآن با رویکرد پاسخ به شبهات (کتاب)|خاتمیت در قرآن با رویکرد پاسخ به شبهات]] ص ۲۹.</ref>.

== منابع ==
{{منابع}}
# [[پرونده:9030760879.jpg|22px]] [[نفیسه ابوالحسنی|ابوالحسنی، نفیسه]]، [[خاتمیت در قرآن با رویکرد پاسخ به شبهات (کتاب)|'''خاتمیت در قرآن با رویکرد پاسخ به شبهات''']]
{{پایان منابع}}

== پانویس ==
{{پانویس}}

[[رده:شبهه]]