شب زنده‌داری - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Bahmani: /* پانویس */

2024-03-03T13:23:02Z

پانویس

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳ مارس ۲۰۲۴، ساعت ۱۶:۵۳
خط ۳۷:		خط ۳۷:

	[[رده:عبادت]]		[[رده:عبادت]]
			[[رده:فضایل اخلاقی]]

Bahmani: /* تهجد */

2024-03-03T13:22:48Z

تهجد

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳ مارس ۲۰۲۴، ساعت ۱۶:۵۲
خط ۲۱:		خط ۲۱:

	== تهجد ==		== تهجد ==
	* '''تَهَجُّد:~~'''~~ به معنای [[بیداری]] در شب برای [[نماز]] و [[عبادت]]. ریشه آن از هجود به معنای [[خواب]] است و تهجّد یعنی [[خواب]] را از بین بردن، بیدار ماندن، شب زنده‌داری، نماز شب.		تَهَجُّد: به معنای [[بیداری]] در شب برای [[نماز]] و [[عبادت]]. ریشه آن از هجود به معنای [[خواب]] است و تهجّد یعنی [[خواب]] را از بین بردن، بیدار ماندن، شب زنده‌داری، نماز شب.
	* در [[قرآن کریم]] به [[پیامبر خدا]] {{صل}} [[دستور]] داده شده که بخشی از شب را به تهجّد بگذراند، یعنی نماز شب بخواند{{متن قرآن\|وَمِنَ اللَّيْلِ فَتَهَجَّدْ بِهِ نَافِلَةً لَكَ عَسَى أَنْ يَبْعَثَكَ رَبُّكَ مَقَامًا مَحْمُودًا}}<ref> «و پاره‌ای از شب را بدان (نماز شب) بیدار باش که (نمازی) افزون برای توست باشد که پروردگارت تو را به جایگاهی ستوده برانگیزد» سوره اسراء، آیه ۷۹.</ref>.
	* متهجّد به کسی گفته می‌شود که اهل سحرخیزی و نماز شب و [[دعا]] و [[عبادت]] در [[دل]] شب است<ref>[[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ‌نامه دینی (کتاب)\|فرهنگ‌نامه دینی]].</ref>.		در [[قرآن کریم]] به [[پیامبر خدا]] {{صل}} [[دستور]] داده شده که بخشی از شب را به تهجّد بگذراند، یعنی نماز شب بخواند{{متن قرآن\|وَمِنَ اللَّيْلِ فَتَهَجَّدْ بِهِ نَافِلَةً لَكَ عَسَى أَنْ يَبْعَثَكَ رَبُّكَ مَقَامًا مَحْمُودًا}}<ref> «و پاره‌ای از شب را بدان (نماز شب) بیدار باش که (نمازی) افزون برای توست باشد که پروردگارت تو را به جایگاهی ستوده برانگیزد» سوره اسراء، آیه ۷۹.</ref>.

			متهجّد به کسی گفته می‌شود که اهل سحرخیزی و نماز شب و [[دعا]] و [[عبادت]] در [[دل]] شب است<ref>[[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ‌نامه دینی (کتاب)\|فرهنگ‌نامه دینی]].</ref>.

	== منابع ==		== منابع ==

Bahmani: /* تهجد */

2024-03-03T13:22:31Z

تهجد

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳ مارس ۲۰۲۴، ساعت ۱۶:۵۲
خط ۲۱:		خط ۲۱:

	== تهجد ==		== تهجد ==
	* '''تَهَجُّد:''' به معنای [[بیداری]] در شب برای [[نماز]] و [[عبادت]]. ریشه آن از هجود به معنای [[خواب]] است و تهجّد یعنی [[خواب]] را از بین بردن، بیدار ماندن، شب زنده‌داری، [[نماز شب]].		* '''تَهَجُّد:''' به معنای [[بیداری]] در شب برای [[نماز]] و [[عبادت]]. ریشه آن از هجود به معنای [[خواب]] است و تهجّد یعنی [[خواب]] را از بین بردن، بیدار ماندن، شب زنده‌داری، نماز شب.
	* در [[قرآن کریم]] به [[پیامبر خدا]] {{صل}} [[دستور]] داده شده که بخشی از شب را به تهجّد بگذراند، یعنی [[نماز شب]] بخواند{{متن قرآن\|وَمِنَ اللَّيْلِ فَتَهَجَّدْ بِهِ نَافِلَةً لَكَ عَسَى أَنْ يَبْعَثَكَ رَبُّكَ مَقَامًا مَحْمُودًا}}<ref> «و پاره‌ای از شب را بدان (نماز شب) بیدار باش که (نمازی) افزون برای توست باشد که پروردگارت تو را به جایگاهی ستوده برانگیزد» سوره اسراء، آیه ۷۹.</ref>.		* در [[قرآن کریم]] به [[پیامبر خدا]] {{صل}} [[دستور]] داده شده که بخشی از شب را به تهجّد بگذراند، یعنی نماز شب بخواند{{متن قرآن\|وَمِنَ اللَّيْلِ فَتَهَجَّدْ بِهِ نَافِلَةً لَكَ عَسَى أَنْ يَبْعَثَكَ رَبُّكَ مَقَامًا مَحْمُودًا}}<ref> «و پاره‌ای از شب را بدان (نماز شب) بیدار باش که (نمازی) افزون برای توست باشد که پروردگارت تو را به جایگاهی ستوده برانگیزد» سوره اسراء، آیه ۷۹.</ref>.
	* متهجّد به کسی گفته می‌شود که اهل سحرخیزی و [[نماز شب]] و [[دعا]] و [[عبادت]] در [[دل]] شب است<ref>[[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ‌نامه دینی (کتاب)\|فرهنگ‌نامه دینی]].</ref>.		* متهجّد به کسی گفته می‌شود که اهل سحرخیزی و نماز شب و [[دعا]] و [[عبادت]] در [[دل]] شب است<ref>[[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ‌نامه دینی (کتاب)\|فرهنگ‌نامه دینی]].</ref>.

	== منابع ==		== منابع ==

Bahmani در ‏۳ مارس ۲۰۲۴، ساعت ۱۳:۲۲

2024-03-03T13:22:12Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳ مارس ۲۰۲۴، ساعت ۱۶:۵۲
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط		{{مدخل مرتبط
	\| موضوع مرتبط = ~~شب زنده‌داری~~		\| موضوع مرتبط = عبادت
	\| عنوان مدخل = ~~[[شب زنده‌داری]]~~		\| عنوان مدخل =
	\| مداخل مرتبط = [[شب زنده‌داری در قرآن~~]] - [[شب زنده‌داری در حدیث]] - [[شب زنده‌داری در اخلاق اسلامی~~]] - [[شب زنده‌داری در معارف دعا و زیارات]] - [[شب زنده‌داری در معارف و سیره سجادی~~]] - [[شب زنده‌داری در معارف و سیره رضوی~~]]		\| مداخل مرتبط = [[شب زنده‌داری در قرآن]] - [[شب زنده‌داری در معارف دعا و زیارات]] - [[شب زنده‌داری در معارف و سیره سجادی]]
	\| پرسش مرتبط = ~~شب زنده‌داری (پرسش)~~		\| پرسش مرتبط =
	}}		}}

	== مقدمه ==		== مقدمه ==
	[[تهجد]] و [[شب‌زنده‌داری]]، عملی [[ارزشمند]] و جایگاهی بسیار [[عظیم]] و پربرکت است. [[خداوند عزیز]] [[نافله شب]] را موجب ارتقای [[رسول اعظم]] {{صل}} به [[مقام محمود]] می‌داند: {{متن قرآن\|وَمِنَ اللَّيْلِ فَتَهَجَّدْ بِهِ نَافِلَةً لَكَ...}}<ref>«و پاره‌ای از شب را بدان (نماز شب) بیدار باش که (نمازی) افزون برای توست باشد که پروردگارت تو را به جایگاهی ستوده برانگیزد» سوره اسراء، آیه ۷۹.</ref>. و نیز شب زنده‌داری را نشانه‌ای [[راستین]] و بیانی [[استوار]] در [[عبودیت]]<ref>{{متن قرآن\|إِنَّ نَاشِئَةَ اللَّيْلِ هِيَ أَشَدُّ وَطْئًا وَأَقْوَمُ قِيلًا}} «بی‌گمان عبادت شبانه در پابرجایی، سخت‌تر و در گفتار، ~~اس[[تورات]]ر~~ است» سوره مزمل، آیه ۶.</ref> خوانده است.		[[تهجد]] و [[شب‌زنده‌داری]]، عملی ارزشمند و جایگاهی بسیار عظیم و پربرکت است. [[خداوند عزیز]] نافله شب را موجب ارتقای [[رسول اعظم]] {{صل}} به [[مقام محمود]] می‌داند: {{متن قرآن\|وَمِنَ اللَّيْلِ فَتَهَجَّدْ بِهِ نَافِلَةً لَكَ...}}<ref>«و پاره‌ای از شب را بدان (نماز شب) بیدار باش که (نمازی) افزون برای توست باشد که پروردگارت تو را به جایگاهی ستوده برانگیزد» سوره اسراء، آیه ۷۹.</ref>. و نیز شب زنده‌داری را نشانه‌ای راستین و بیانی [[استوار]] در [[عبودیت]]<ref>{{متن قرآن\|إِنَّ نَاشِئَةَ اللَّيْلِ هِيَ أَشَدُّ وَطْئًا وَأَقْوَمُ قِيلًا}} «بی‌گمان عبادت شبانه در پابرجایی، سخت‌تر و در گفتار، استوراتر است» سوره مزمل، آیه ۶.</ref> خوانده است.
	[[امام علی]] {{ع}} نیز یکی از ویژگی‌های [[متقین]] را [[بیداری]] در [[شب]] و [[پایداری]] در [[عبادت]] و [[تلاوت قرآن]] می‌داند<ref>نهج‌البلاغه، خطبه ۱۹۳.</ref>.
			[[امام علی]] {{ع}} نیز یکی از ویژگی‌های [[متقین]] را [[بیداری]] در شب و [[پایداری]] در [[عبادت]] و [[تلاوت قرآن]] می‌داند<ref>نهج‌البلاغه، خطبه ۱۹۳.</ref>.

	برخی از آموزه‌های [[امام سجاد]] {{ع}} که [[زینت]] عبادت‌کنندگان و [[برترین]] الگوی شب زنده‌داری و اقامه نافله شب است، عبارت است از:		برخی از آموزه‌های [[امام سجاد]] {{ع}} که [[زینت]] عبادت‌کنندگان و [[برترین]] الگوی شب زنده‌داری و اقامه نافله شب است، عبارت است از:
	{{متن حدیث\|اللَّهُمَّ... وَ اعْمُرْ لَيْلِي بِإِيقَاظِي فِيهِ لِعِبَادَتِكَ، وَ تَفَرُّدِي‏ بِالتَّهَجُّدِ لَكَ‏}}؛ بار خدایا! شبم را به بیدار ماندن برای عبادتِ تو و شب زنده‌داری در [[تنهایی]] آباد گردان<ref>نیایش چهل‌و‌هفتم.</ref>.		{{متن حدیث\|اللَّهُمَّ... وَ اعْمُرْ لَيْلِي بِإِيقَاظِي فِيهِ لِعِبَادَتِكَ، وَ تَفَرُّدِي‏ بِالتَّهَجُّدِ لَكَ‏}}؛ بار خدایا! شبم را به بیدار ماندن برای عبادتِ تو و شب زنده‌داری در تنهایی آباد گردان<ref>نیایش چهل‌و‌هفتم.</ref>.

	«خداوندا! هیچ شبی را به نیکویی زنده‌دار نبوده‌ام و هیچ [[عمل مستحبی]] درخور [[تمجید]]، به جای نیاورده‌ام»<ref>نیایش سی‌و‌دوم.</ref>.		«خداوندا! هیچ شبی را به نیکویی زنده‌دار نبوده‌ام و هیچ عمل مستحبی درخور [[تمجید]]، به جای نیاورده‌ام»<ref>نیایش سی‌و‌دوم.</ref>. «خداوندا! تنهایی در شب و [[روز]] و [[مناجات]] با خود را در [[دل]] من زینت بخش»<ref>نیایش سی‌و‌دوم.</ref>. همچنین: «خداوندا!... به [[برکت]] [[قرآن]]... ما را به راه کسانی ببر که شب هنگام، بامداد و شامگاه برای رضای تو قرآن می‌خوانند و... و از [[نور]] قرآن [[روشنایی]] جسته‌اند. [[آرزوها]] و [[خواهش‌های نفسانی]]، آنها را به [[خدعه]]، [[فریب]] و [[تباهی]] نیفکند»<ref>نیایش چهل‌و‌دوم.</ref>.
	«خداوندا! تنهایی در شب و [[روز]] و [[مناجات]] با خود را در [[دل]] من زینت بخش»<ref>نیایش سی‌و‌دوم.</ref>.
	همچنین: «خداوندا!... به [[برکت]] [[قرآن]]... ما را به [[راه]] کسانی ببر که شب هنگام، بامداد و شامگاه برای رضای تو قرآن می‌خوانند و... و از [[نور]] قرآن [[روشنایی]] جسته‌اند. [[آرزوها]] و [[خواهش‌های نفسانی]]، آنها را به [[خدعه]]، [[فریب]] و [[تباهی]] نیفکند»<ref>نیایش چهل‌و‌دوم.</ref>.

	شب‌زنده‌داری در [[ماه مبارک رمضان]] و به ویژه [[شب قدر]] از اهمیت افزون‌تری برخوردار است. امام سجاد {{ع}} چنین [[دعا]] می‌کند: «بارالها! [[ماه رمضان]] را از زمزمه عبادت ما پر ساز... ما را [[یاری]] ده که روزهایش را [[روزه]] بداریم و شب‌هایش را به [[نماز]]، [[تضرع]]، [[خشوع]] و عبودیت تو به [[سحر]] رسانیم»<ref>نیایش چهل‌و‌چهارم.</ref>.		شب‌زنده‌داری در [[ماه مبارک رمضان]] و به ویژه [[شب قدر]] از اهمیت افزون‌تری برخوردار است. امام سجاد {{ع}} چنین [[دعا]] می‌کند: «بارالها! [[ماه رمضان]] را از زمزمه عبادت ما پر ساز... ما را [[یاری]] ده که روزهایش را [[روزه]] بداریم و شب‌هایش را به [[نماز]]، [[تضرع]]، [[خشوع]] و عبودیت تو به [[سحر]] رسانیم»<ref>نیایش چهل‌و‌چهارم.</ref>. همچنین: «در ماه رمضان، قرآن را نازل کردی، روزه را بر [[مؤمنان]] [[واجب]] داشتی و آنان را به برپای خاستن برای [[عبادت]] خود ترغیب کردی و [[شب قدر]] را بهتر از هزار ماه خواندی»<ref>نیایش چهل‌و‌پنجم.</ref>.
	همچنین: «در ماه رمضان، قرآن را نازل کردی، روزه را بر [[مؤمنان]] [[واجب]] داشتی و آنان را به برپای خاستن برای [[عبادت]] خود [[ترغیب]] کردی و [[شب قدر]] را بهتر از هزار ماه خواندی»<ref>نیایش چهل‌و‌پنجم.</ref>.

	[[امام زین‌العابدین]] {{ع}} پس از [[نافله شب]] چنین [[دعا]] می‌کرد: «ای [[خداوند]]! من در [[جایگاه]] کسی ایستاده‌ام که جز آستان تو پناهی ندارد و به [[گناه]] خویش اعتراف می‌کند... پس چنان مکن که من ناامیدترین [[بنده]] توبه‌کننده درگاه تو و از محروم‌ترین کسانی که با [[دل]] پرامید به سوی تو آمده‌اند، باشم»<ref>نیایش سی‌و‌دوم.</ref>.<ref>الصحیفة السجادیة، امام زین‌العابدین {{ع}}، نشر الهادی، قم، ۱۴۱۸؛ صحیفه سجادیه، ترجمه عبد المحمد آیتی، انتشارات سروش، تهران، ۱۳۷۵؛ قرآن حکیم، ترجمه ناصر مکارم شیرازی، دارالقرآن الکریم، قم، ۱۳۷۳؛ نهج‌البلاغه، محمدبن حسین، سید رضی، نشر هجرت، قم، ۱۴۱۴.</ref>.<ref>[[علی اکبر شایسته‌نژاد\|شایسته‌نژاد، علی اکبر]]، [[دانشنامه صحیفه سجادیه (کتاب)\|مقاله «شب زنده‌داری»، دانشنامه صحیفه سجادیه]]، ص ۲۸۲.</ref>		[[امام زین‌العابدین]] {{ع}} پس از نافله شب چنین [[دعا]] می‌کرد: «ای [[خداوند]]! من در جایگاه کسی ایستاده‌ام که جز آستان تو پناهی ندارد و به [[گناه]] خویش اعتراف می‌کند... پس چنان مکن که من ناامیدترین [[بنده]] توبه‌کننده درگاه تو و از محروم‌ترین کسانی که با [[دل]] پرامید به سوی تو آمده‌اند، باشم»<ref>نیایش سی‌و‌دوم.</ref>.<ref>الصحیفة السجادیة، امام زین‌العابدین {{ع}}، نشر الهادی، قم، ۱۴۱۸؛ صحیفه سجادیه، ترجمه عبد المحمد آیتی، انتشارات سروش، تهران، ۱۳۷۵؛ قرآن حکیم، ترجمه ناصر مکارم شیرازی، دارالقرآن الکریم، قم، ۱۳۷۳؛ نهج‌البلاغه، محمدبن حسین، سید رضی، نشر هجرت، قم، ۱۴۱۴.</ref>.<ref>[[علی اکبر شایسته‌نژاد\|شایسته‌نژاد، علی اکبر]]، [[دانشنامه صحیفه سجادیه (کتاب)\|مقاله «شب زنده‌داری»، دانشنامه صحیفه سجادیه]]، ص ۲۸۲.</ref>

	== تهجد ==		== تهجد ==

Wasity: جایگزینی متن - 'خداوند عزیز' به 'خداوند عزیز'

2022-08-28T06:48:39Z

جایگزینی متن - 'خداوند عزیز' به 'خداوند عزیز'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۸ اوت ۲۰۲۲، ساعت ۱۰:۱۸
خط ۷:		خط ۷:

	== مقدمه ==		== مقدمه ==
	[[تهجد]] و [[شب‌زنده‌داری]]، عملی [[ارزشمند]] و جایگاهی بسیار [[عظیم]] و پربرکت است. [[خداوند~~]] [[~~عزیز]] [[نافله شب]] را موجب ارتقای [[رسول اعظم]] {{صل}} به [[مقام محمود]] می‌داند: {{متن قرآن\|وَمِنَ اللَّيْلِ فَتَهَجَّدْ بِهِ نَافِلَةً لَكَ...}}<ref>«و پاره‌ای از شب را بدان (نماز شب) بیدار باش که (نمازی) افزون برای توست باشد که پروردگارت تو را به جایگاهی ستوده برانگیزد» سوره اسراء، آیه ۷۹.</ref>. و نیز شب زنده‌داری را نشانه‌ای [[راستین]] و بیانی [[استوار]] در [[عبودیت]]<ref>{{متن قرآن\|إِنَّ نَاشِئَةَ اللَّيْلِ هِيَ أَشَدُّ وَطْئًا وَأَقْوَمُ قِيلًا}} «بی‌گمان عبادت شبانه در پابرجایی، سخت‌تر و در گفتار، اس[[تورات]]ر است» سوره مزمل، آیه ۶.</ref> خوانده است.		[[تهجد]] و [[شب‌زنده‌داری]]، عملی [[ارزشمند]] و جایگاهی بسیار [[عظیم]] و پربرکت است. [[خداوند عزیز]] [[نافله شب]] را موجب ارتقای [[رسول اعظم]] {{صل}} به [[مقام محمود]] می‌داند: {{متن قرآن\|وَمِنَ اللَّيْلِ فَتَهَجَّدْ بِهِ نَافِلَةً لَكَ...}}<ref>«و پاره‌ای از شب را بدان (نماز شب) بیدار باش که (نمازی) افزون برای توست باشد که پروردگارت تو را به جایگاهی ستوده برانگیزد» سوره اسراء، آیه ۷۹.</ref>. و نیز شب زنده‌داری را نشانه‌ای [[راستین]] و بیانی [[استوار]] در [[عبودیت]]<ref>{{متن قرآن\|إِنَّ نَاشِئَةَ اللَّيْلِ هِيَ أَشَدُّ وَطْئًا وَأَقْوَمُ قِيلًا}} «بی‌گمان عبادت شبانه در پابرجایی، سخت‌تر و در گفتار، اس[[تورات]]ر است» سوره مزمل، آیه ۶.</ref> خوانده است.
	[[امام علی]] {{ع}} نیز یکی از ویژگی‌های [[متقین]] را [[بیداری]] در [[شب]] و [[پایداری]] در [[عبادت]] و [[تلاوت قرآن]] می‌داند<ref>نهج‌البلاغه، خطبه ۱۹۳.</ref>.		[[امام علی]] {{ع}} نیز یکی از ویژگی‌های [[متقین]] را [[بیداری]] در [[شب]] و [[پایداری]] در [[عبادت]] و [[تلاوت قرآن]] می‌داند<ref>نهج‌البلاغه، خطبه ۱۹۳.</ref>.
	برخی از آموزه‌های [[امام سجاد]] {{ع}} که [[زینت]] عبادت‌کنندگان و [[برترین]] الگوی شب زنده‌داری و اقامه نافله شب است، عبارت است از:		برخی از آموزه‌های [[امام سجاد]] {{ع}} که [[زینت]] عبادت‌کنندگان و [[برترین]] الگوی شب زنده‌داری و اقامه نافله شب است، عبارت است از:

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

2022-08-25T06:35:15Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵

2022-07-31T07:59:31Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۱:۲۹
خط ۱:		خط ۱:
	~~{{امامت}}~~
	{{مدخل مرتبط		{{مدخل مرتبط
	\| موضوع مرتبط = شب زنده‌داری		\| موضوع مرتبط = شب زنده‌داری
خط ۲۵:		خط ۲۴:
	*'''تَهَجُّد:''' به معنای [[بیداری]] در شب برای [[نماز]] و [[عبادت]]. ریشه آن از هجود به معنای [[خواب]] است و تهجّد یعنی [[خواب]] را از بین بردن، بیدار ماندن، شب زنده‌داری، [[نماز شب]].		*'''تَهَجُّد:''' به معنای [[بیداری]] در شب برای [[نماز]] و [[عبادت]]. ریشه آن از هجود به معنای [[خواب]] است و تهجّد یعنی [[خواب]] را از بین بردن، بیدار ماندن، شب زنده‌داری، [[نماز شب]].
	*در [[قرآن کریم]] به [[پیامبر خدا]]{{صل}} [[دستور]] داده شده که بخشی از شب را به تهجّد بگذراند، یعنی [[نماز شب]] بخواند{{متن قرآن\|وَمِنَ اللَّيْلِ فَتَهَجَّدْ بِهِ نَافِلَةً لَكَ عَسَى أَنْ يَبْعَثَكَ رَبُّكَ مَقَامًا مَحْمُودًا}}<ref> «و پاره‌ای از شب را بدان (نماز شب) بیدار باش که (نمازی) افزون برای توست باشد که پروردگارت تو را به جایگاهی ستوده برانگیزد» سوره اسراء، آیه ۷۹.</ref>.		*در [[قرآن کریم]] به [[پیامبر خدا]]{{صل}} [[دستور]] داده شده که بخشی از شب را به تهجّد بگذراند، یعنی [[نماز شب]] بخواند{{متن قرآن\|وَمِنَ اللَّيْلِ فَتَهَجَّدْ بِهِ نَافِلَةً لَكَ عَسَى أَنْ يَبْعَثَكَ رَبُّكَ مَقَامًا مَحْمُودًا}}<ref> «و پاره‌ای از شب را بدان (نماز شب) بیدار باش که (نمازی) افزون برای توست باشد که پروردگارت تو را به جایگاهی ستوده برانگیزد» سوره اسراء، آیه ۷۹.</ref>.
	*متهجّد به کسی گفته می‌شود که اهل سحرخیزی و [[نماز شب]] و [[دعا]] و [[عبادت]] در [[دل]] شب است<ref>[[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[ فرهنگ‌نامه دینی (کتاب)\|فرهنگ‌نامه دینی]].</ref>.		*متهجّد به کسی گفته می‌شود که اهل سحرخیزی و [[نماز شب]] و [[دعا]] و [[عبادت]] در [[دل]] شب است<ref>[[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ‌نامه دینی (کتاب)\|فرهنگ‌نامه دینی]].</ref>.

	== منابع ==		== منابع ==
خط ۳۶:		خط ۳۵:
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

	~~[[رده:مدخل]]~~
	[[رده:عبادت]]		[[رده:عبادت]]

Hosein: جایگزینی متن - '== جستارهای وابسته == ==' به '=='

2022-06-01T15:40:35Z

جایگزینی متن - '== جستارهای وابسته == ==' به '=='

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱ ژوئن ۲۰۲۲، ساعت ۱۹:۱۰
خط ۲۶:		خط ۲۶:
	*در [[قرآن کریم]] به [[پیامبر خدا]]{{صل}} [[دستور]] داده شده که بخشی از شب را به تهجّد بگذراند، یعنی [[نماز شب]] بخواند{{متن قرآن\|وَمِنَ اللَّيْلِ فَتَهَجَّدْ بِهِ نَافِلَةً لَكَ عَسَى أَنْ يَبْعَثَكَ رَبُّكَ مَقَامًا مَحْمُودًا}}<ref> «و پاره‌ای از شب را بدان (نماز شب) بیدار باش که (نمازی) افزون برای توست باشد که پروردگارت تو را به جایگاهی ستوده برانگیزد» سوره اسراء، آیه ۷۹.</ref>.		*در [[قرآن کریم]] به [[پیامبر خدا]]{{صل}} [[دستور]] داده شده که بخشی از شب را به تهجّد بگذراند، یعنی [[نماز شب]] بخواند{{متن قرآن\|وَمِنَ اللَّيْلِ فَتَهَجَّدْ بِهِ نَافِلَةً لَكَ عَسَى أَنْ يَبْعَثَكَ رَبُّكَ مَقَامًا مَحْمُودًا}}<ref> «و پاره‌ای از شب را بدان (نماز شب) بیدار باش که (نمازی) افزون برای توست باشد که پروردگارت تو را به جایگاهی ستوده برانگیزد» سوره اسراء، آیه ۷۹.</ref>.
	*متهجّد به کسی گفته می‌شود که اهل سحرخیزی و [[نماز شب]] و [[دعا]] و [[عبادت]] در [[دل]] شب است<ref>[[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[ فرهنگ‌نامه دینی (کتاب)\|فرهنگ‌نامه دینی]].</ref>.		*متهجّد به کسی گفته می‌شود که اهل سحرخیزی و [[نماز شب]] و [[دعا]] و [[عبادت]] در [[دل]] شب است<ref>[[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[ فرهنگ‌نامه دینی (کتاب)\|فرهنگ‌نامه دینی]].</ref>.

	~~== جستارهای وابسته ==~~

	== منابع ==		== منابع ==

Heydari: جایگزینی متن - '\(.)\'\'\'\[\[(.)\]\]\'\'\'(.)\"\'\'\'(.)\'\'\'\"(.)\<\/div\> \(.)\<\/div\> \
2022-05-31T14:16:01Z

جایگزینی متن - '\<div\sstyle\=\"background\-color\:\srgb\(252\,\s252\,\s233\)\;\stext\-align\:center\;\sfont\-size\:\s85\%\;\sfont\-weight\:\snormal\;\"\>(.)\'\'\'\[\[(.)\]\]\'\'\'(.)\"\'\'\'(.)\'\'\'\"(.)\<\/div\> \<div\sstyle\=\"background\-color\:\srgb\(255\,\s245\,\s227\)\;\stext\-align\:center\;\sfont\-size\:\s85\%\;\sfont\-weight\:\snormal\;\"\>(.)\<\/div\> \<div\sstyle\=\"background\-color\:\srgb\(206\,242\,\s299\)\;\stext\-align\:center\;\sfont\-size\:\s85\%\;\sfont\-weight\:\sn...

→ نسخهٔ قدیمی‌تر نسخهٔ ‏۳۱ مهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۷:۴۶
خط ۱: خط ۱:

{{امامت}}
{{امامت}}

<div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">اين مدخل از زیرشاخه‌های بحث '''[[شب زنده‌داری]]''' است. "'''[[شب زنده‌داری]]'''" از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>
{{مدخل مرتبط

<div style="background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">[[شب زنده‌داری در قرآن]] - [[شب زنده‌داری در حدیث]] - [[شب زنده‌داری در اخلاق اسلامی]] - [[شب زنده‌داری در معارف دعا و زیارات]] - [[شب زنده‌داری در معارف و سیره سجادی]] - [[شب زنده‌داری در معارف و سیره رضوی]]</div>
| موضوع مرتبط = شب زنده‌داری

<div style="background-color: rgb(206,242, 299); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">در این باره، تعداد بسیاری از پرسش‌های عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل '''[[شب زنده‌داری (پرسش)]]''' قابل دسترسی خواهند بود.</div>
| عنوان مدخل = [[شب زنده‌داری]]

| مداخل مرتبط = [[شب زنده‌داری در قرآن]] - [[شب زنده‌داری در حدیث]] - [[شب زنده‌داری در اخلاق اسلامی]] - [[شب زنده‌داری در معارف دعا و زیارات]] - [[شب زنده‌داری در معارف و سیره سجادی]] - [[شب زنده‌داری در معارف و سیره رضوی]]

| پرسش مرتبط = شب زنده‌داری (پرسش)

}}

==مقدمه==
==مقدمه==

Hosein: جایگزینی متن - '== پانویس == {{پانویس}} [[رده:' به '== پانویس == {{پانویس}} [[رده:'

2022-05-31T05:27:00Z

جایگزینی متن - '== پانویس == {{پانویس}} [[رده:' به '== پانویس == {{پانویس}} [[رده:'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۱ مهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۰۸:۵۷
خط ۳۴:		خط ۳۴:
	== پانویس ==		== پانویس ==
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

	[[رده:مدخل]]		[[رده:مدخل]]
	[[رده:عبادت]]		[[رده:عبادت]]

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۵ اوت ۲۰۲۲، ساعت ۱۰:۰۵
خط ۶:		خط ۶:
	}}		}}

	==مقدمه==		== مقدمه ==
	[[تهجد]] و [[شب‌زنده‌داری]]، عملی [[ارزشمند]] و جایگاهی بسیار [[عظیم]] و پربرکت است. [[خداوند]] [[عزیز]] [[نافله شب]] را موجب ارتقای [[رسول اعظم]]{{صل}} به [[مقام محمود]] می‌داند: {{متن قرآن\|وَمِنَ اللَّيْلِ فَتَهَجَّدْ بِهِ نَافِلَةً لَكَ...}}<ref>«و پاره‌ای از شب را بدان (نماز شب) بیدار باش که (نمازی) افزون برای توست باشد که پروردگارت تو را به جایگاهی ستوده برانگیزد» سوره اسراء، آیه ۷۹.</ref>. و نیز شب زنده‌داری را نشانه‌ای [[راستین]] و بیانی [[استوار]] در [[عبودیت]]<ref>{{متن قرآن\|إِنَّ نَاشِئَةَ اللَّيْلِ هِيَ أَشَدُّ وَطْئًا وَأَقْوَمُ قِيلًا}} «بی‌گمان عبادت شبانه در پابرجایی، سخت‌تر و در گفتار، اس[[تورات]]ر است» سوره مزمل، آیه ۶.</ref> خوانده است.		[[تهجد]] و [[شب‌زنده‌داری]]، عملی [[ارزشمند]] و جایگاهی بسیار [[عظیم]] و پربرکت است. [[خداوند]] [[عزیز]] [[نافله شب]] را موجب ارتقای [[رسول اعظم]] {{صل}} به [[مقام محمود]] می‌داند: {{متن قرآن\|وَمِنَ اللَّيْلِ فَتَهَجَّدْ بِهِ نَافِلَةً لَكَ...}}<ref>«و پاره‌ای از شب را بدان (نماز شب) بیدار باش که (نمازی) افزون برای توست باشد که پروردگارت تو را به جایگاهی ستوده برانگیزد» سوره اسراء، آیه ۷۹.</ref>. و نیز شب زنده‌داری را نشانه‌ای [[راستین]] و بیانی [[استوار]] در [[عبودیت]]<ref>{{متن قرآن\|إِنَّ نَاشِئَةَ اللَّيْلِ هِيَ أَشَدُّ وَطْئًا وَأَقْوَمُ قِيلًا}} «بی‌گمان عبادت شبانه در پابرجایی، سخت‌تر و در گفتار، اس[[تورات]]ر است» سوره مزمل، آیه ۶.</ref> خوانده است.
	[[امام علی]]{{ع}} نیز یکی از ویژگی‌های [[متقین]] را [[بیداری]] در [[شب]] و [[پایداری]] در [[عبادت]] و [[تلاوت قرآن]] می‌داند<ref>نهج‌البلاغه، خطبه ۱۹۳.</ref>.		[[امام علی]] {{ع}} نیز یکی از ویژگی‌های [[متقین]] را [[بیداری]] در [[شب]] و [[پایداری]] در [[عبادت]] و [[تلاوت قرآن]] می‌داند<ref>نهج‌البلاغه، خطبه ۱۹۳.</ref>.
	برخی از آموزه‌های [[امام سجاد]]{{ع}} که [[زینت]] عبادت‌کنندگان و [[برترین]] الگوی شب زنده‌داری و اقامه نافله شب است، عبارت است از:		برخی از آموزه‌های [[امام سجاد]] {{ع}} که [[زینت]] عبادت‌کنندگان و [[برترین]] الگوی شب زنده‌داری و اقامه نافله شب است، عبارت است از:
	{{متن حدیث\|اللَّهُمَّ... وَ اعْمُرْ لَيْلِي بِإِيقَاظِي فِيهِ لِعِبَادَتِكَ، وَ تَفَرُّدِي‏ بِالتَّهَجُّدِ لَكَ‏}}؛ بار خدایا! شبم را به بیدار ماندن برای عبادتِ تو و شب زنده‌داری در [[تنهایی]] آباد گردان<ref>نیایش چهل‌و‌هفتم.</ref>.		{{متن حدیث\|اللَّهُمَّ... وَ اعْمُرْ لَيْلِي بِإِيقَاظِي فِيهِ لِعِبَادَتِكَ، وَ تَفَرُّدِي‏ بِالتَّهَجُّدِ لَكَ‏}}؛ بار خدایا! شبم را به بیدار ماندن برای عبادتِ تو و شب زنده‌داری در [[تنهایی]] آباد گردان<ref>نیایش چهل‌و‌هفتم.</ref>.

خط ۱۶:		خط ۱۶:
	همچنین: «خداوندا!... به [[برکت]] [[قرآن]]... ما را به [[راه]] کسانی ببر که شب هنگام، بامداد و شامگاه برای رضای تو قرآن می‌خوانند و... و از [[نور]] قرآن [[روشنایی]] جسته‌اند. [[آرزوها]] و [[خواهش‌های نفسانی]]، آنها را به [[خدعه]]، [[فریب]] و [[تباهی]] نیفکند»<ref>نیایش چهل‌و‌دوم.</ref>.		همچنین: «خداوندا!... به [[برکت]] [[قرآن]]... ما را به [[راه]] کسانی ببر که شب هنگام، بامداد و شامگاه برای رضای تو قرآن می‌خوانند و... و از [[نور]] قرآن [[روشنایی]] جسته‌اند. [[آرزوها]] و [[خواهش‌های نفسانی]]، آنها را به [[خدعه]]، [[فریب]] و [[تباهی]] نیفکند»<ref>نیایش چهل‌و‌دوم.</ref>.

	شب‌زنده‌داری در [[ماه مبارک رمضان]] و به ویژه [[شب قدر]] از اهمیت افزون‌تری برخوردار است. امام سجاد{{ع}} چنین [[دعا]] می‌کند: «بارالها! [[ماه رمضان]] را از زمزمه عبادت ما پر ساز... ما را [[یاری]] ده که روزهایش را [[روزه]] بداریم و شب‌هایش را به [[نماز]]، [[تضرع]]، [[خشوع]] و عبودیت تو به [[سحر]] رسانیم»<ref>نیایش چهل‌و‌چهارم.</ref>.		شب‌زنده‌داری در [[ماه مبارک رمضان]] و به ویژه [[شب قدر]] از اهمیت افزون‌تری برخوردار است. امام سجاد {{ع}} چنین [[دعا]] می‌کند: «بارالها! [[ماه رمضان]] را از زمزمه عبادت ما پر ساز... ما را [[یاری]] ده که روزهایش را [[روزه]] بداریم و شب‌هایش را به [[نماز]]، [[تضرع]]، [[خشوع]] و عبودیت تو به [[سحر]] رسانیم»<ref>نیایش چهل‌و‌چهارم.</ref>.
	همچنین: «در ماه رمضان، قرآن را نازل کردی، روزه را بر [[مؤمنان]] [[واجب]] داشتی و آنان را به برپای خاستن برای [[عبادت]] خود [[ترغیب]] کردی و [[شب قدر]] را بهتر از هزار ماه خواندی»<ref>نیایش چهل‌و‌پنجم.</ref>.		همچنین: «در ماه رمضان، قرآن را نازل کردی، روزه را بر [[مؤمنان]] [[واجب]] داشتی و آنان را به برپای خاستن برای [[عبادت]] خود [[ترغیب]] کردی و [[شب قدر]] را بهتر از هزار ماه خواندی»<ref>نیایش چهل‌و‌پنجم.</ref>.

	[[امام زین‌العابدین]]{{ع}} پس از [[نافله شب]] چنین [[دعا]] می‌کرد: «ای [[خداوند]]! من در [[جایگاه]] کسی ایستاده‌ام که جز آستان تو پناهی ندارد و به [[گناه]] خویش اعتراف می‌کند... پس چنان مکن که من ناامیدترین [[بنده]] توبه‌کننده درگاه تو و از محروم‌ترین کسانی که با [[دل]] پرامید به سوی تو آمده‌اند، باشم»<ref>نیایش سی‌و‌دوم.</ref>.<ref>الصحیفة السجادیة، امام زین‌العابدین{{ع}}، نشر الهادی، قم، ۱۴۱۸؛ صحیفه سجادیه، ترجمه عبد المحمد آیتی، انتشارات سروش، تهران، ۱۳۷۵؛ قرآن حکیم، ترجمه ناصر مکارم شیرازی، دارالقرآن الکریم، قم، ۱۳۷۳؛ نهج‌البلاغه، محمدبن حسین، سید رضی، نشر هجرت، قم، ۱۴۱۴.</ref>.<ref>[[علی اکبر شایسته‌نژاد\|شایسته‌نژاد، علی اکبر]]، [[دانشنامه صحیفه سجادیه (کتاب)\|مقاله «شب زنده‌داری»، دانشنامه صحیفه سجادیه]]، ص ۲۸۲.</ref>		[[امام زین‌العابدین]] {{ع}} پس از [[نافله شب]] چنین [[دعا]] می‌کرد: «ای [[خداوند]]! من در [[جایگاه]] کسی ایستاده‌ام که جز آستان تو پناهی ندارد و به [[گناه]] خویش اعتراف می‌کند... پس چنان مکن که من ناامیدترین [[بنده]] توبه‌کننده درگاه تو و از محروم‌ترین کسانی که با [[دل]] پرامید به سوی تو آمده‌اند، باشم»<ref>نیایش سی‌و‌دوم.</ref>.<ref>الصحیفة السجادیة، امام زین‌العابدین {{ع}}، نشر الهادی، قم، ۱۴۱۸؛ صحیفه سجادیه، ترجمه عبد المحمد آیتی، انتشارات سروش، تهران، ۱۳۷۵؛ قرآن حکیم، ترجمه ناصر مکارم شیرازی، دارالقرآن الکریم، قم، ۱۳۷۳؛ نهج‌البلاغه، محمدبن حسین، سید رضی، نشر هجرت، قم، ۱۴۱۴.</ref>.<ref>[[علی اکبر شایسته‌نژاد\|شایسته‌نژاد، علی اکبر]]، [[دانشنامه صحیفه سجادیه (کتاب)\|مقاله «شب زنده‌داری»، دانشنامه صحیفه سجادیه]]، ص ۲۸۲.</ref>

	==تهجد==		== تهجد ==
	*'''تَهَجُّد:''' به معنای [[بیداری]] در شب برای [[نماز]] و [[عبادت]]. ریشه آن از هجود به معنای [[خواب]] است و تهجّد یعنی [[خواب]] را از بین بردن، بیدار ماندن، شب زنده‌داری، [[نماز شب]].		* '''تَهَجُّد:''' به معنای [[بیداری]] در شب برای [[نماز]] و [[عبادت]]. ریشه آن از هجود به معنای [[خواب]] است و تهجّد یعنی [[خواب]] را از بین بردن، بیدار ماندن، شب زنده‌داری، [[نماز شب]].
	*در [[قرآن کریم]] به [[پیامبر خدا]]{{صل}} [[دستور]] داده شده که بخشی از شب را به تهجّد بگذراند، یعنی [[نماز شب]] بخواند{{متن قرآن\|وَمِنَ اللَّيْلِ فَتَهَجَّدْ بِهِ نَافِلَةً لَكَ عَسَى أَنْ يَبْعَثَكَ رَبُّكَ مَقَامًا مَحْمُودًا}}<ref> «و پاره‌ای از شب را بدان (نماز شب) بیدار باش که (نمازی) افزون برای توست باشد که پروردگارت تو را به جایگاهی ستوده برانگیزد» سوره اسراء، آیه ۷۹.</ref>.		* در [[قرآن کریم]] به [[پیامبر خدا]] {{صل}} [[دستور]] داده شده که بخشی از شب را به تهجّد بگذراند، یعنی [[نماز شب]] بخواند{{متن قرآن\|وَمِنَ اللَّيْلِ فَتَهَجَّدْ بِهِ نَافِلَةً لَكَ عَسَى أَنْ يَبْعَثَكَ رَبُّكَ مَقَامًا مَحْمُودًا}}<ref> «و پاره‌ای از شب را بدان (نماز شب) بیدار باش که (نمازی) افزون برای توست باشد که پروردگارت تو را به جایگاهی ستوده برانگیزد» سوره اسراء، آیه ۷۹.</ref>.
	*متهجّد به کسی گفته می‌شود که اهل سحرخیزی و [[نماز شب]] و [[دعا]] و [[عبادت]] در [[دل]] شب است<ref>[[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ‌نامه دینی (کتاب)\|فرهنگ‌نامه دینی]].</ref>.		* متهجّد به کسی گفته می‌شود که اهل سحرخیزی و [[نماز شب]] و [[دعا]] و [[عبادت]] در [[دل]] شب است<ref>[[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ‌نامه دینی (کتاب)\|فرهنگ‌نامه دینی]].</ref>.

	== منابع ==		== منابع ==

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۱ مهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۷:۴۶
خط ۱:		خط ۱:
	{{امامت}}		{{امامت}}
	~~<div style~~=~~"background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">اين مدخل از زیرشاخه‌های بحث '''[[~~شب زنده‌داری~~]]''' است. "'''~~[[شب زنده‌داری]]~~'''" از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>~~		{{مدخل مرتبط
	~~<div style~~=~~"background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">~~[[شب زنده‌داری در قرآن]] - [[شب زنده‌داری در حدیث]] - [[شب زنده‌داری در اخلاق اسلامی]] - [[شب زنده‌داری در معارف دعا و زیارات]] - [[شب زنده‌داری در معارف و سیره سجادی]] - [[شب زنده‌داری در معارف و سیره رضوی]]~~</div>~~		\| موضوع مرتبط = شب زنده‌داری
	~~<div style~~="background-color: rgb(206,242, 299); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">در این باره، تعداد بسیاری از پرسش‌های عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل '''[[شب زنده‌داری (پرسش)~~]]''' قابل دسترسی خواهند بود.</div>~~		\| عنوان مدخل = [[شب زنده‌داری]]
			\| مداخل مرتبط = [[شب زنده‌داری در قرآن]] - [[شب زنده‌داری در حدیث]] - [[شب زنده‌داری در اخلاق اسلامی]] - [[شب زنده‌داری در معارف دعا و زیارات]] - [[شب زنده‌داری در معارف و سیره سجادی]] - [[شب زنده‌داری در معارف و سیره رضوی]]
			\| پرسش مرتبط = شب زنده‌داری (پرسش)
			}}

	==مقدمه==		==مقدمه==