شجاعت در قرآن - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Bahmani: /* معناشناسی لغوی */

2026-01-05T05:35:12Z

معناشناسی لغوی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۵ ژانویهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۹:۰۵
خط ۶:		خط ۶:
	}}		}}

	== معناشناسی ~~لغوی~~ ==		== معناشناسی ==
	واژه‌پژوهان "[[شجاعت]]" را اسم مصدر از ریشه "ش - ج - ع" و به معنای [قوت قلب، [[دلیری]] و جرئت رویارویی با [[سختی‌ها]] دانسته‌اند<ref>العین، ج۱، ص۲۱۲، «شجع»؛ المحکم و المحیط الاعظم، ج۱، ص۲۹۰؛ لغت نامه، ج۹، ص۱۲۴۹۲، «شجاعت».</ref>. به گفته برخی، دارنده این صفت از [[جنگ]] نمی‌هراسد و بی‌واهمه به آن اقدام می‌کند<ref>المصباح، ص۳۰۵، «شجع»؛ نیز نک: علم الاخلاق الی نیقوماخوس، ص۱۰، «مقدمه».</ref>. [[شجاعت]] به معنای [[احتیاط]] نکردن نیست، بلکه انجام دادن کاری است که از آن می‌ترسیم، از این رو برخی آن را در برابر "جبن" قرار داده‌اند که ترسی ویژه است و موجب تأثر شدید نفس می‌شود؛ به گونه‌ای که [[قدرت]] [[تدبیر]] و [[تصمیم‌گیری]] را از [[انسان]] گرفته و موجب سردرگمی و [[شکست]] او می‌شود<ref>لسان العرب، ج۱۳، ص۸۴؛ التحقیق، ج۲، ص۵۹ - ۶۰، «جبن»؛ المیزان، ج۱۰، ص۳۲۲.</ref>؛ نه در برابر [[خوف]] (مطلق [[ترس]]) که به معنای واهمه انسان است از آنچه ناخوشایند اوست و او را به حرکت در جهت دفع آن وامی‌دارد<ref>المیزان، ج۱۰، ص۳۲۲؛ نیز نک: ج۱۴، ص۱۴۴.</ref>، چنان‌که انسان بر اثر خوف [[تقیه]] می‌کند.		واژه‌پژوهان "[[شجاعت]]" را اسم مصدر از ریشه "ش - ج - ع" و به معنای [قوت قلب، [[دلیری]] و جرئت رویارویی با [[سختی‌ها]] دانسته‌اند<ref>العین، ج۱، ص۲۱۲، «شجع»؛ المحکم و المحیط الاعظم، ج۱، ص۲۹۰؛ لغت نامه، ج۹، ص۱۲۴۹۲، «شجاعت».</ref>. به گفته برخی، دارنده این صفت از [[جنگ]] نمی‌هراسد و بی‌واهمه به آن اقدام می‌کند<ref>المصباح، ص۳۰۵، «شجع»؛ نیز نک: علم الاخلاق الی نیقوماخوس، ص۱۰، «مقدمه».</ref>. [[شجاعت]] به معنای [[احتیاط]] نکردن نیست، بلکه انجام دادن کاری است که از آن می‌ترسیم، از این رو برخی آن را در برابر "جبن" قرار داده‌اند که ترسی ویژه است و موجب تأثر شدید نفس می‌شود؛ به گونه‌ای که [[قدرت]] [[تدبیر]] و [[تصمیم‌گیری]] را از [[انسان]] گرفته و موجب سردرگمی و [[شکست]] او می‌شود<ref>لسان العرب، ج۱۳، ص۸۴؛ التحقیق، ج۲، ص۵۹ - ۶۰، «جبن»؛ المیزان، ج۱۰، ص۳۲۲.</ref>؛ نه در برابر [[خوف]] (مطلق [[ترس]]) که به معنای واهمه انسان است از آنچه ناخوشایند اوست و او را به حرکت در جهت دفع آن وامی‌دارد<ref>المیزان، ج۱۰، ص۳۲۲؛ نیز نک: ج۱۴، ص۱۴۴.</ref>، چنان‌که انسان بر اثر خوف [[تقیه]] می‌کند.

Bahmani: /* معناشناسی لغوی */

2026-01-05T05:35:02Z

معناشناسی لغوی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۵ ژانویهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۹:۰۵
خط ۹:		خط ۹:
	واژه‌پژوهان "[[شجاعت]]" را اسم مصدر از ریشه "ش - ج - ع" و به معنای [قوت قلب، [[دلیری]] و جرئت رویارویی با [[سختی‌ها]] دانسته‌اند<ref>العین، ج۱، ص۲۱۲، «شجع»؛ المحکم و المحیط الاعظم، ج۱، ص۲۹۰؛ لغت نامه، ج۹، ص۱۲۴۹۲، «شجاعت».</ref>. به گفته برخی، دارنده این صفت از [[جنگ]] نمی‌هراسد و بی‌واهمه به آن اقدام می‌کند<ref>المصباح، ص۳۰۵، «شجع»؛ نیز نک: علم الاخلاق الی نیقوماخوس، ص۱۰، «مقدمه».</ref>. [[شجاعت]] به معنای [[احتیاط]] نکردن نیست، بلکه انجام دادن کاری است که از آن می‌ترسیم، از این رو برخی آن را در برابر "جبن" قرار داده‌اند که ترسی ویژه است و موجب تأثر شدید نفس می‌شود؛ به گونه‌ای که [[قدرت]] [[تدبیر]] و [[تصمیم‌گیری]] را از [[انسان]] گرفته و موجب سردرگمی و [[شکست]] او می‌شود<ref>لسان العرب، ج۱۳، ص۸۴؛ التحقیق، ج۲، ص۵۹ - ۶۰، «جبن»؛ المیزان، ج۱۰، ص۳۲۲.</ref>؛ نه در برابر [[خوف]] (مطلق [[ترس]]) که به معنای واهمه انسان است از آنچه ناخوشایند اوست و او را به حرکت در جهت دفع آن وامی‌دارد<ref>المیزان، ج۱۰، ص۳۲۲؛ نیز نک: ج۱۴، ص۱۴۴.</ref>، چنان‌که انسان بر اثر خوف [[تقیه]] می‌کند.		واژه‌پژوهان "[[شجاعت]]" را اسم مصدر از ریشه "ش - ج - ع" و به معنای [قوت قلب، [[دلیری]] و جرئت رویارویی با [[سختی‌ها]] دانسته‌اند<ref>العین، ج۱، ص۲۱۲، «شجع»؛ المحکم و المحیط الاعظم، ج۱، ص۲۹۰؛ لغت نامه، ج۹، ص۱۲۴۹۲، «شجاعت».</ref>. به گفته برخی، دارنده این صفت از [[جنگ]] نمی‌هراسد و بی‌واهمه به آن اقدام می‌کند<ref>المصباح، ص۳۰۵، «شجع»؛ نیز نک: علم الاخلاق الی نیقوماخوس، ص۱۰، «مقدمه».</ref>. [[شجاعت]] به معنای [[احتیاط]] نکردن نیست، بلکه انجام دادن کاری است که از آن می‌ترسیم، از این رو برخی آن را در برابر "جبن" قرار داده‌اند که ترسی ویژه است و موجب تأثر شدید نفس می‌شود؛ به گونه‌ای که [[قدرت]] [[تدبیر]] و [[تصمیم‌گیری]] را از [[انسان]] گرفته و موجب سردرگمی و [[شکست]] او می‌شود<ref>لسان العرب، ج۱۳، ص۸۴؛ التحقیق، ج۲، ص۵۹ - ۶۰، «جبن»؛ المیزان، ج۱۰، ص۳۲۲.</ref>؛ نه در برابر [[خوف]] (مطلق [[ترس]]) که به معنای واهمه انسان است از آنچه ناخوشایند اوست و او را به حرکت در جهت دفع آن وامی‌دارد<ref>المیزان، ج۱۰، ص۳۲۲؛ نیز نک: ج۱۴، ص۱۴۴.</ref>، چنان‌که انسان بر اثر خوف [[تقیه]] می‌کند.

	شجاعت در اصطلاح [[اخلاق]]، کیفیتی [[نفسانی]] و از [[فضایل]] اخلاق است<ref>نک: تهذیب الاخلاق، ص۹۷؛ رسائل اخوان الصفاء، ج ۱، ص۴۰۹.</ref>. دانشمندان این رشته آن را منشعب از [[قوه غضبیه]] و حد [[اعتدال]] دو [[رذیله اخلاقی]] تَهوّر (بی‌باکی) در جهت [[افراط]] و جبن (ترس) در جهت تفریط دانسته<ref>تهذیب الاخلاق، ص۱۰۰، ۱۰۹؛ احیاء علوم الدین، ج۷، ص۲۹ - ۳۰.</ref> و در عین حال آن را به تهور نزدیک‌تر می‌دانند<ref>علم الاخلاق الی نیقوماخوس، ص۹، «مقدمه».</ref>.		شجاعت در اصطلاح [[اخلاق]]، کیفیتی [[نفسانی]] و از [[فضایل]] اخلاق است<ref>نک: تهذیب الاخلاق، ص۹۷؛ رسائل اخوان الصفاء، ج ۱، ص۴۰۹.</ref>. دانشمندان این رشته آن را منشعب از [[قوه غضبیه]] و حد [[اعتدال]] دو رذیله اخلاقی تَهوّر (بی‌باکی) در جهت [[افراط]] و جبن (ترس) در جهت تفریط دانسته<ref>تهذیب الاخلاق، ص۱۰۰، ۱۰۹؛ احیاء علوم الدین، ج۷، ص۲۹ - ۳۰.</ref> و در عین حال آن را به تهور نزدیک‌تر می‌دانند<ref>علم الاخلاق الی نیقوماخوس، ص۹، «مقدمه».</ref>.

	برخی نیز آن را به نیروی خشمی که انسان با آن بر [[دشمن]] [[برتری]] می‌جوید، تعریف کرده<ref>رسائل الشجرة الالهیه، ص۵۵۷؛ المباحث المشرقیه، ج۲، ص۴۱۵.</ref> و در تبیین آن گفته‌اند شجاعت [[پیروی]] نیروی [[خشم]] و [[انتقام]] از نیروی [[خردمندی]] در اقدام به کارهای مهم و [[تشویش]] نداشتن در انجام دادن کارهای هولناک است<ref>جامع السعادات، ج۱، ص۱۹۴.</ref>.		برخی نیز آن را به نیروی خشمی که انسان با آن بر [[دشمن]] [[برتری]] می‌جوید، تعریف کرده<ref>رسائل الشجرة الالهیه، ص۵۵۷؛ المباحث المشرقیه، ج۲، ص۴۱۵.</ref> و در تبیین آن گفته‌اند شجاعت [[پیروی]] نیروی [[خشم]] و [[انتقام]] از نیروی [[خردمندی]] در اقدام به کارهای مهم و تشویش نداشتن در انجام دادن کارهای هولناک است<ref>جامع السعادات، ج۱، ص۱۹۴.</ref>.

	این ویژگی [[اخلاقی]]، منشأ ویژگی‌هایی دیگر مانند [[عفّت]]، [[شهامت]]، [[بلندهمتی]]، [[حلم]]، [[آرامش]] و ثَبات، [[کظم غیظ]] ([[فرو خوردن خشم]]) و [[وقار]] است و در مقابل، تهور منشأ [[کبر]] و [[غرور]]؛ نیز جبن منشأ [[ذلت]]، خساست، [[ضعف]]، بی‌غیرتی و [[حمیت]] است<ref>اخلاق ناصری، ص۷۶، ۱۴۸؛ احیاء علوم الدین، ج۸، ص۹۹.</ref>.		این ویژگی [[اخلاقی]]، منشأ ویژگی‌هایی دیگر مانند [[عفّت]]، [[شهامت]]، [[بلندهمتی]]، [[حلم]]، [[آرامش]] و ثَبات، [[کظم غیظ]] ([[فرو خوردن خشم]]) و [[وقار]] است و در مقابل، تهور منشأ [[کبر]] و [[غرور]]؛ نیز جبن منشأ [[ذلت]]، خساست، [[ضعف]]، بی‌غیرتی و [[حمیت]] است<ref>اخلاق ناصری، ص۷۶، ۱۴۸؛ احیاء علوم الدین، ج۸، ص۹۹.</ref>.

Bahmani: /* شجاعت در فرماندهی */

2026-01-05T05:34:23Z

شجاعت در فرماندهی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۵ ژانویهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۹:۰۴
خط ۴۲:		خط ۴۲:

	===[[شجاعت]] در [[فرماندهی]] ===		===[[شجاعت]] در [[فرماندهی]] ===
	بر اساس برخی [[آیات قرآن]]، می‌توان [[شجاعت]] را شرط فرماندهی در [[جنگ]] دانست. [[بنی‌اسرائیل]] که از [[دشمن]] به تنگ آمده بودند، از پیامبرشان خواستند فرماندهی<ref>مجمع البیان، ج۲، ص۶۱۲.</ref> بر آنان بگمارد تا با او به [[جنگ با دشمن]] برخیزند. [[پیامبر]] آنان، پس از آنکه از آنان برای جنگ با دشمن [[تعهد]] گرفت، [[طالوت]] را [[فرمانده]] آنان قرار داد و [[علم]] و توانایی جسمی وی را دو دلیل عمده در [[گزینش]] او به فرماندهی [[بنی‌اسرائیل]] برشمرد. {{متن قرآن\|أَلَمْ تَرَ إِلَى الْمَلَإِ مِنْ بَنِي إِسْرَائِيلَ مِنْ بَعْدِ مُوسَى إِذْ قَالُوا لِنَبِيٍّ لَهُمُ ابْعَثْ لَنَا مَلِكًا نُقَاتِلْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ قَالَ هَلْ عَسَيْتُمْ إِنْ كُتِبَ عَلَيْكُمُ الْقِتَالُ أَلَّا تُقَاتِلُوا قَالُوا وَمَا لَنَا أَلَّا نُقَاتِلَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَقَدْ أُخْرِجْنَا مِنْ دِيَارِنَا وَأَبْنَائِنَا فَلَمَّا كُتِبَ عَلَيْهِمُ الْقِتَالُ تَوَلَّوْا إِلَّا قَلِيلًا مِنْهُمْ وَاللَّهُ عَلِيمٌ بِالظَّالِمِينَ وَقَالَ لَهُمْ نَبِيُّهُمْ إِنَّ اللَّهَ قَدْ بَعَثَ لَكُمْ طَالُوتَ مَلِكًا قَالُوا أَنَّى يَكُونُ لَهُ الْمُلْكُ عَلَيْنَا وَنَحْنُ أَحَقُّ بِالْمُلْكِ مِنْهُ وَلَمْ يُؤْتَ سَعَةً مِنَ الْمَالِ قَالَ إِنَّ اللَّهَ اصْطَفَاهُ عَلَيْكُمْ وَزَادَهُ بَسْطَةً فِي الْعِلْمِ وَالْجِسْمِ وَاللَّهُ يُؤْتِي مُلْكَهُ مَنْ يَشَاءُ وَاللَّهُ وَاسِعٌ عَلِيمٌ}}<ref>«آیا به (سرگذشت) بزرگان بنی اسرائیل پس از موسی ننگریسته‌ای که به پیامبری که داشتند گفتند: پادشاهی بر ما بگمار تا در راه خداوند کارزار کنیم. گفت: آیا گمان نمی‌کنید که اگر جنگ بر شما مقرّر شود، کارزار نکنید؟ گفتند: چرا در راه خداوندجنگ نکنیم در حالی که ما از سرزمینمان رانده و از فرزندانمان مانده‌ایم؛ اما چون بر آنان جنگ مقرر شد جز تنی چند رو گرداندند و خداوند به (احوال) ستمکاران داناست. و پیامبرشان به آنان گفت: خداوند طالوت را به پادشاهی شما گمارده است، گفتند: چگونه او را بر ما پادشاهی تواند بود با آنکه ما از او به پادشاهی سزاوارتریم و در دارایی (هم) به او گشایشی نداده‌اند. گفت: خداوند او را بر شما برگزیده و بر گستره دانش و (نیروی) تن او افزوده است و خداوند پادشاهی خود را به هر که خواهد می‌دهد و خداوند نعمت‌گستری داناست» سوره بقره، آیه ۲۴۶-۲۴۷.</ref>. [[مفسران]]، مراد از {{متن قرآن\|زَادَهُ بَسْطَةً فِي الْعِلْمِ وَالْجِسْمِ}} را دانش [[سیاست]] و قوت و [[شجاعت]] وی دانسته و همان را سبب [[انتخاب]] [[طالوت]] به [[فرماندهی]] دانسته‌اند<ref>مجمع البیان، ج۲، ص۶۱۲ - ۶۱۳؛ التفسیر الکبیر، ج۶، ص۵۰۵؛ مخزن العرفان، ج۲، ص۳۶۸.</ref>.<ref>[[حسین علی یوسف‌زاده\|یوسف‌زاده، حسین علی]]، [[شجاعت ۲ (مقاله)\|مقاله «شجاعت»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۶ (کتاب)\|دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۶]].</ref>.		بر اساس برخی [[آیات قرآن]]، می‌توان [[شجاعت]] را شرط فرماندهی در [[جنگ]] دانست. [[بنی‌اسرائیل]] که از [[دشمن]] به تنگ آمده بودند، از پیامبرشان خواستند فرماندهی<ref>مجمع البیان، ج۲، ص۶۱۲.</ref> بر آنان بگمارد تا با او به [[جنگ با دشمن]] برخیزند. [[پیامبر]] آنان، پس از آنکه از آنان برای جنگ با دشمن [[تعهد]] گرفت، [[طالوت]] را فرمانده آنان قرار داد و [[علم]] و توانایی جسمی وی را دو دلیل عمده در [[گزینش]] او به فرماندهی [[بنی‌اسرائیل]] برشمرد. {{متن قرآن\|أَلَمْ تَرَ إِلَى الْمَلَإِ مِنْ بَنِي إِسْرَائِيلَ مِنْ بَعْدِ مُوسَى إِذْ قَالُوا لِنَبِيٍّ لَهُمُ ابْعَثْ لَنَا مَلِكًا نُقَاتِلْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ قَالَ هَلْ عَسَيْتُمْ إِنْ كُتِبَ عَلَيْكُمُ الْقِتَالُ أَلَّا تُقَاتِلُوا قَالُوا وَمَا لَنَا أَلَّا نُقَاتِلَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَقَدْ أُخْرِجْنَا مِنْ دِيَارِنَا وَأَبْنَائِنَا فَلَمَّا كُتِبَ عَلَيْهِمُ الْقِتَالُ تَوَلَّوْا إِلَّا قَلِيلًا مِنْهُمْ وَاللَّهُ عَلِيمٌ بِالظَّالِمِينَ وَقَالَ لَهُمْ نَبِيُّهُمْ إِنَّ اللَّهَ قَدْ بَعَثَ لَكُمْ طَالُوتَ مَلِكًا قَالُوا أَنَّى يَكُونُ لَهُ الْمُلْكُ عَلَيْنَا وَنَحْنُ أَحَقُّ بِالْمُلْكِ مِنْهُ وَلَمْ يُؤْتَ سَعَةً مِنَ الْمَالِ قَالَ إِنَّ اللَّهَ اصْطَفَاهُ عَلَيْكُمْ وَزَادَهُ بَسْطَةً فِي الْعِلْمِ وَالْجِسْمِ وَاللَّهُ يُؤْتِي مُلْكَهُ مَنْ يَشَاءُ وَاللَّهُ وَاسِعٌ عَلِيمٌ}}<ref>«آیا به (سرگذشت) بزرگان بنی اسرائیل پس از موسی ننگریسته‌ای که به پیامبری که داشتند گفتند: پادشاهی بر ما بگمار تا در راه خداوند کارزار کنیم. گفت: آیا گمان نمی‌کنید که اگر جنگ بر شما مقرّر شود، کارزار نکنید؟ گفتند: چرا در راه خداوندجنگ نکنیم در حالی که ما از سرزمینمان رانده و از فرزندانمان مانده‌ایم؛ اما چون بر آنان جنگ مقرر شد جز تنی چند رو گرداندند و خداوند به (احوال) ستمکاران داناست. و پیامبرشان به آنان گفت: خداوند طالوت را به پادشاهی شما گمارده است، گفتند: چگونه او را بر ما پادشاهی تواند بود با آنکه ما از او به پادشاهی سزاوارتریم و در دارایی (هم) به او گشایشی نداده‌اند. گفت: خداوند او را بر شما برگزیده و بر گستره دانش و (نیروی) تن او افزوده است و خداوند پادشاهی خود را به هر که خواهد می‌دهد و خداوند نعمت‌گستری داناست» سوره بقره، آیه ۲۴۶-۲۴۷.</ref>. [[مفسران]]، مراد از {{متن قرآن\|زَادَهُ بَسْطَةً فِي الْعِلْمِ وَالْجِسْمِ}} را دانش [[سیاست]] و قوت و [[شجاعت]] وی دانسته و همان را سبب [[انتخاب]] [[طالوت]] به [[فرماندهی]] دانسته‌اند<ref>مجمع البیان، ج۲، ص۶۱۲ - ۶۱۳؛ التفسیر الکبیر، ج۶، ص۵۰۵؛ مخزن العرفان، ج۲، ص۳۶۸.</ref>.<ref>[[حسین علی یوسف‌زاده\|یوسف‌زاده، حسین علی]]، [[شجاعت ۲ (مقاله)\|مقاله «شجاعت»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۶ (کتاب)\|دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۶]].</ref>.

	===[[شجاعت]] در [[تبلیغ دین]] ===		===[[شجاعت]] در [[تبلیغ دین]] ===

Bahmani: /* شجاعت در تبلیغ دین */

2026-01-05T05:34:08Z

شجاعت در تبلیغ دین

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۵ ژانویهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۹:۰۴
خط ۴۵:		خط ۴۵:

	===[[شجاعت]] در [[تبلیغ دین]] ===		===[[شجاعت]] در [[تبلیغ دین]] ===
	[[خدای سبحان]] نترسیدن در تبلیغ دین را ستوده: {{متن قرآن\|الَّذِينَ يُبَلِّغُونَ رِسَالَاتِ اللَّهِ وَيَخْشَوْنَهُ وَلَا يَخْشَوْنَ أَحَدًا إِلَّا اللَّهَ وَكَفَى بِاللَّهِ حَسِيبًا}}<ref>«همان کسانی که پیام‌های خداوند را می‌رسانند و از او می‌ترسند و از هیچ کس جز خدا نمی‌ترسند و حسابرسی را خداوند بسنده است» سوره احزاب، آیه ۳۹.</ref> و [[ترس]] از [[مردم]] را [[نهی]] کرده و به ترس از خویش [[فرمان]] داده است: {{متن قرآن\|فَلَا تَخْشَوُا النَّاسَ وَاخْشَوْنِ}}<ref>«از مردم نهراسید و از من بهراسید» سوره مائده، آیه ۴۴.</ref>. در آیه‌ای دیگر، ترس از خویش را سزاوارتر از ترس از مردم دانسته است: {{متن قرآن\|وَإِذْ تَقُولُ لِلَّذِي أَنْعَمَ اللَّهُ عَلَيْهِ وَأَنْعَمْتَ عَلَيْهِ أَمْسِكْ عَلَيْكَ زَوْجَكَ وَاتَّقِ اللَّهَ وَتُخْفِي فِي نَفْسِكَ مَا اللَّهُ مُبْدِيهِ وَتَخْشَى النَّاسَ وَاللَّهُ أَحَقُّ أَنْ تَخْشَاهُ فَلَمَّا قَضَى زَيْدٌ مِنْهَا وَطَرًا زَوَّجْنَاكَهَا لِكَيْ لَا يَكُونَ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ حَرَجٌ فِي أَزْوَاجِ أَدْعِيَائِهِمْ إِذَا قَضَوْا مِنْهُنَّ وَطَرًا وَكَانَ أَمْرُ اللَّهِ مَفْعُولًا}}<ref>«و (یاد کن) آنگاه را که به کسی که خداوند و خود تو بدو نعمت رسانده بودید گفتی که: همسرت را برای خویش نگه دار (و طلاق مده) و از خداوند پروا کن و چیزی را که خداوند آشکار کننده آن بود در دل نگه می‌داشتی و از مردم می‌ترسیدی در حالی که خداوند سزاوارتر بود که از او بترسی و چون زید نیازی از او برآورد او را به همسری تو درآوردیم تا مؤمنان را در ازدواج با همسران (طلاق داده) پسرخواندگانشان چون نیازی را از آنان برآورده باشند تنگنایی نباشد و فرمان خداوند انجام‌یافتنی است» سوره احزاب، آیه ۳۷.</ref> بر اساس این [[آیه]] و آیه پس از آن: {{متن قرآن\|سُنَّةَ اللَّهِ فِي الَّذِينَ خَلَوْا مِنْ قَبْلُ}}<ref>«بنا به سنّت خداوند در میان کسانی که پیش از این برگذشته‌اند» سوره احزاب، آیه ۳۸.</ref> می‌توان گفت [[شجاعت]] در [[تبلیغ دین]]، وصف همه [[پیامبران]] بوده و آنان در تبلیغ دین از هیچ‌کس جز [[خدا]] نمی‌هراسیدند <ref>نک: التبیان، ج۸، ص۳۴۵ - ۳۴۶؛ مجمع البیان، ج۸، ص۵۶۶؛ مخزن العرفان، ج۱۰، ص۲۳۴.</ref>. [[تبلیغ]] فرستادگان [[عیسی]]{{ع}} به [[انطاکیه]] و ابلاغ رسالت خود در برابر مخالفان پرشمار {{متن قرآن\|قَالُوا رَبُّنَا يَعْلَمُ إِنَّا إِلَيْكُمْ لَمُرْسَلُونَ وَمَا عَلَيْنَا إِلَّا الْبَلَاغُ الْمُبِينُ قَالُوا إِنَّا تَطَيَّرْنَا بِكُمْ لَئِنْ لَمْ تَنْتَهُوا لَنَرْجُمَنَّكُمْ وَلَيَمَسَّنَّكُمْ مِنَّا عَذَابٌ أَلِيمٌ}}<ref>«گفتند: پروردگارمان می‌داند که ما نزد شما فرستاده شده‌ایم؛ و چیزی جز پیام‌رسانی روشن، بر عهده ما نیست گفتند: ما به شما فال بد می‌زنیم، اگر دست نکشید، سنگسارتان خواهیم کرد و از ما به شما عذابی دردناک خواهد رسید» سوره یس، آیه ۱۶-۱۸.</ref> و [[پشتیبانی]] منتهی به [[شهادت]] [[حبیب نجار]] ([[مؤمن]] [[آل یاسین]])<ref>روض الجنان، ج۱۶، ص۱۴۵؛ التفسیر الکبیر، ج۲۷، ص۵۰۹؛ نور الثقلین، ج۴، ص۳۸۴.</ref> از فرستادگان عیسی و [[اعلان]] ایمانش به آنان {{متن قرآن\|وَجَاءَ مِنْ أَقْصَى الْمَدِينَةِ رَجُلٌ يَسْعَى قَالَ يَا قَوْمِ اتَّبِعُوا الْمُرْسَلِينَ اتَّبِعُوا مَن لاَّ يَسْأَلُكُمْ أَجْرًا وَهُم مُّهْتَدُونَ وَمَا لِي لاَ أَعْبُدُ الَّذِي فَطَرَنِي وَإِلَيْهِ تُرْجَعُونَ أَأَتَّخِذُ مِن دُونِهِ آلِهَةً إِن يُرِدْنِ الرَّحْمَن بِضُرٍّ لاَّ تُغْنِ عَنِّي شَفَاعَتُهُمْ شَيْئًا وَلاَ يُنقِذُونِ إِنِّي إِذًا لَّفِي ضَلالٍ مُّبِينٍ إِنِّي آمَنتُ بِرَبِّكُمْ فَاسْمَعُونِ قِيلَ ادْخُلِ الْجَنَّةَ قَالَ يَا لَيْتَ قَوْمِي يَعْلَمُونَ}} <ref>و از دورترین جای شهر مردی شتابان آمد؛ گفت: ای قوم من، از این فرستادگان پیروی کنید. از کسانی که پاداشی از شما نمی‌خواهند و خود رهیافته‌اند پیروی کنید. و چرا باید کسی را نپرستم که مرا آفریده است و به سوی او بازگردانده می‌شوید؟ آیا به جای او خدایانی را برگزینم که اگر (خداوند) بخشنده گزندی برای من بخواهد میانجیگری آنان مرا سودی نخواهد داشت و نمی‌توانند رهاییم بخشند؟ من در آن صورت بی‌گمان در گمراهی آشکاری خواهم بود. من به پروردگار شما به راستی ایمان آورده‌ام پس (سخن) مرا بشنوید. گفته شد: به بهشت درآی! (و او) گفت: کاش قوم من (این را) می‌دانستند؛ سوره یس، آیه: ۲۰ - ۲۶.</ref> را نیز می‌توان از دیگر موارد [[شجاعت]] در [[تبلیغ دین]] دانست<ref>[[حسین علی یوسف‌زاده\|یوسف‌زاده، حسین علی]]، [[شجاعت ۲ (مقاله)\|مقاله «شجاعت»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۶ (کتاب)\|دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۶]].</ref>.		[[خدای سبحان]] نترسیدن در تبلیغ دین را ستوده: {{متن قرآن\|الَّذِينَ يُبَلِّغُونَ رِسَالَاتِ اللَّهِ وَيَخْشَوْنَهُ وَلَا يَخْشَوْنَ أَحَدًا إِلَّا اللَّهَ وَكَفَى بِاللَّهِ حَسِيبًا}}<ref>«همان کسانی که پیام‌های خداوند را می‌رسانند و از او می‌ترسند و از هیچ کس جز خدا نمی‌ترسند و حسابرسی را خداوند بسنده است» سوره احزاب، آیه ۳۹.</ref> و [[ترس]] از [[مردم]] را [[نهی]] کرده و به ترس از خویش [[فرمان]] داده است: {{متن قرآن\|فَلَا تَخْشَوُا النَّاسَ وَاخْشَوْنِ}}<ref>«از مردم نهراسید و از من بهراسید» سوره مائده، آیه ۴۴.</ref>. در آیه‌ای دیگر، ترس از خویش را سزاوارتر از ترس از مردم دانسته است: {{متن قرآن\|وَإِذْ تَقُولُ لِلَّذِي أَنْعَمَ اللَّهُ عَلَيْهِ وَأَنْعَمْتَ عَلَيْهِ أَمْسِكْ عَلَيْكَ زَوْجَكَ وَاتَّقِ اللَّهَ وَتُخْفِي فِي نَفْسِكَ مَا اللَّهُ مُبْدِيهِ وَتَخْشَى النَّاسَ وَاللَّهُ أَحَقُّ أَنْ تَخْشَاهُ فَلَمَّا قَضَى زَيْدٌ مِنْهَا وَطَرًا زَوَّجْنَاكَهَا لِكَيْ لَا يَكُونَ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ حَرَجٌ فِي أَزْوَاجِ أَدْعِيَائِهِمْ إِذَا قَضَوْا مِنْهُنَّ وَطَرًا وَكَانَ أَمْرُ اللَّهِ مَفْعُولًا}}<ref>«و (یاد کن) آنگاه را که به کسی که خداوند و خود تو بدو نعمت رسانده بودید گفتی که: همسرت را برای خویش نگه دار (و طلاق مده) و از خداوند پروا کن و چیزی را که خداوند آشکار کننده آن بود در دل نگه می‌داشتی و از مردم می‌ترسیدی در حالی که خداوند سزاوارتر بود که از او بترسی و چون زید نیازی از او برآورد او را به همسری تو درآوردیم تا مؤمنان را در ازدواج با همسران (طلاق داده) پسرخواندگانشان چون نیازی را از آنان برآورده باشند تنگنایی نباشد و فرمان خداوند انجام‌یافتنی است» سوره احزاب، آیه ۳۷.</ref> بر اساس این [[آیه]] و آیه پس از آن: {{متن قرآن\|سُنَّةَ اللَّهِ فِي الَّذِينَ خَلَوْا مِنْ قَبْلُ}}<ref>«بنا به سنّت خداوند در میان کسانی که پیش از این برگذشته‌اند» سوره احزاب، آیه ۳۸.</ref> می‌توان گفت [[شجاعت]] در [[تبلیغ دین]]، وصف همه [[پیامبران]] بوده و آنان در تبلیغ دین از هیچ‌کس جز [[خدا]] نمی‌هراسیدند <ref>نک: التبیان، ج۸، ص۳۴۵ - ۳۴۶؛ مجمع البیان، ج۸، ص۵۶۶؛ مخزن العرفان، ج۱۰، ص۲۳۴.</ref>. [[تبلیغ]] فرستادگان [[عیسی]]{{ع}} به [[انطاکیه]] و ابلاغ رسالت خود در برابر مخالفان پرشمار {{متن قرآن\|قَالُوا رَبُّنَا يَعْلَمُ إِنَّا إِلَيْكُمْ لَمُرْسَلُونَ وَمَا عَلَيْنَا إِلَّا الْبَلَاغُ الْمُبِينُ قَالُوا إِنَّا تَطَيَّرْنَا بِكُمْ لَئِنْ لَمْ تَنْتَهُوا لَنَرْجُمَنَّكُمْ وَلَيَمَسَّنَّكُمْ مِنَّا عَذَابٌ أَلِيمٌ}}<ref>«گفتند: پروردگارمان می‌داند که ما نزد شما فرستاده شده‌ایم؛ و چیزی جز پیام‌رسانی روشن، بر عهده ما نیست گفتند: ما به شما فال بد می‌زنیم، اگر دست نکشید، سنگسارتان خواهیم کرد و از ما به شما عذابی دردناک خواهد رسید» سوره یس، آیه ۱۶-۱۸.</ref> و پشتیبانی منتهی به [[شهادت]] [[حبیب نجار]] ([[مؤمن]] [[آل یاسین]])<ref>روض الجنان، ج۱۶، ص۱۴۵؛ التفسیر الکبیر، ج۲۷، ص۵۰۹؛ نور الثقلین، ج۴، ص۳۸۴.</ref> از فرستادگان عیسی و [[اعلان]] ایمانش به آنان {{متن قرآن\|وَجَاءَ مِنْ أَقْصَى الْمَدِينَةِ رَجُلٌ يَسْعَى قَالَ يَا قَوْمِ اتَّبِعُوا الْمُرْسَلِينَ اتَّبِعُوا مَن لاَّ يَسْأَلُكُمْ أَجْرًا وَهُم مُّهْتَدُونَ وَمَا لِي لاَ أَعْبُدُ الَّذِي فَطَرَنِي وَإِلَيْهِ تُرْجَعُونَ أَأَتَّخِذُ مِن دُونِهِ آلِهَةً إِن يُرِدْنِ الرَّحْمَن بِضُرٍّ لاَّ تُغْنِ عَنِّي شَفَاعَتُهُمْ شَيْئًا وَلاَ يُنقِذُونِ إِنِّي إِذًا لَّفِي ضَلالٍ مُّبِينٍ إِنِّي آمَنتُ بِرَبِّكُمْ فَاسْمَعُونِ قِيلَ ادْخُلِ الْجَنَّةَ قَالَ يَا لَيْتَ قَوْمِي يَعْلَمُونَ}} <ref>و از دورترین جای شهر مردی شتابان آمد؛ گفت: ای قوم من، از این فرستادگان پیروی کنید. از کسانی که پاداشی از شما نمی‌خواهند و خود رهیافته‌اند پیروی کنید. و چرا باید کسی را نپرستم که مرا آفریده است و به سوی او بازگردانده می‌شوید؟ آیا به جای او خدایانی را برگزینم که اگر (خداوند) بخشنده گزندی برای من بخواهد میانجیگری آنان مرا سودی نخواهد داشت و نمی‌توانند رهاییم بخشند؟ من در آن صورت بی‌گمان در گمراهی آشکاری خواهم بود. من به پروردگار شما به راستی ایمان آورده‌ام پس (سخن) مرا بشنوید. گفته شد: به بهشت درآی! (و او) گفت: کاش قوم من (این را) می‌دانستند؛ سوره یس، آیه: ۲۰ - ۲۶.</ref> را نیز می‌توان از دیگر موارد [[شجاعت]] در [[تبلیغ دین]] دانست<ref>[[حسین علی یوسف‌زاده\|یوسف‌زاده، حسین علی]]، [[شجاعت ۲ (مقاله)\|مقاله «شجاعت»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۶ (کتاب)\|دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۶]].</ref>.

	===[[شجاعت]] در [[عمل به دین]] ===		===[[شجاعت]] در [[عمل به دین]] ===

Bahmani: /* خوف از خدا */

2026-01-05T05:33:43Z

خوف از خدا

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۵ ژانویهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۹:۰۳
خط ۶۷:		خط ۶۷:

	=== [[خوف از خدا]] ===		=== [[خوف از خدا]] ===
	[[ترس از خدا]] شجاعت‌ آفرین و خنثا کننده [[هراس]] از [[دشمن]] و [[مردم]] است، چنان‌که [[ترس]] از مردم سبب [[تغییر]] در [[احکام الهی]] می‌شود<ref>نک: البحر المحیط، ج۴، ص۲۶۹.</ref>، از این رو [[خدا ترس]] از مردم را [[نهی]] و به ترس از خویش [[فرمان]] داده است: {{متن قرآن\|فَلَا تَخْشَوُا النَّاسَ وَاخْشَوْنِ وَلَا تَشْتَرُوا بِآيَاتِي ثَمَنًا قَلِيلًا}}<ref>«از مردم نهراسید و از من بهراسید و آیات مرا ارزان مفروشید» سوره مائده، آیه ۴۴.</ref> به [[باور]] برخی، ترس از خدا، موجب فرمانپذیری و ترس از غیر خدا، موجب فرمانگریزی است و [[مؤمن واقعی]] از غیر [[خدا]] نمی‌هراسد و می‌داند که [[ایمان]] از [[شجاعت]] جدا نیست<ref>تفسیر نور، ج۲، ص۲۰۳.</ref>.<ref>[[حسین علی یوسف‌زاده\|یوسف‌زاده، حسین علی]]، [[شجاعت ۲ (مقاله)\|مقاله «شجاعت»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۶ (کتاب)\|دائرةالمعارف قرآن کریم، ج۱۶]].</ref>		[[ترس از خدا]] شجاعت‌ آفرین و خنثا کننده [[هراس]] از [[دشمن]] و [[مردم]] است، چنان‌که [[ترس]] از مردم سبب [[تغییر]] در [[احکام الهی]] می‌شود<ref>نک: البحر المحیط، ج۴، ص۲۶۹.</ref>، از این رو خدا ترس از مردم را [[نهی]] و به ترس از خویش [[فرمان]] داده است: {{متن قرآن\|فَلَا تَخْشَوُا النَّاسَ وَاخْشَوْنِ وَلَا تَشْتَرُوا بِآيَاتِي ثَمَنًا قَلِيلًا}}<ref>«از مردم نهراسید و از من بهراسید و آیات مرا ارزان مفروشید» سوره مائده، آیه ۴۴.</ref> به [[باور]] برخی، ترس از خدا، موجب فرمانپذیری و ترس از غیر خدا، موجب فرمانگریزی است و مؤمن واقعی از غیر [[خدا]] نمی‌هراسد و می‌داند که [[ایمان]] از [[شجاعت]] جدا نیست<ref>تفسیر نور، ج۲، ص۲۰۳.</ref>.<ref>[[حسین علی یوسف‌زاده\|یوسف‌زاده، حسین علی]]، [[شجاعت ۲ (مقاله)\|مقاله «شجاعت»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۶ (کتاب)\|دائرةالمعارف قرآن کریم، ج۱۶]].</ref>

	=== [[عقیده]] به [[معاد]] ===		=== [[عقیده]] به [[معاد]] ===

Bahmani: /* عقیده به معاد */

2026-01-05T05:33:22Z

عقیده به معاد

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۵ ژانویهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۹:۰۳
خط ۷۰:		خط ۷۰:

	=== [[عقیده]] به [[معاد]] ===		=== [[عقیده]] به [[معاد]] ===
	تصور نابودی موجب [[رعب]] و [[وحشت]] [[انسان]] می‌شود، از این رو اگر انسان [[مرگ]] را نابودی بداند، از اقدام به هر کار خطرآفرین می‌پرهیزد؛ اما انسان [[معتقد]] به [[قیامت]] پس از بررسی دقیق کاری که در پیش دارد، چنانچه شرعاً و عقلاً مانعی نداشته باشد، به آن اقدام می‌کند<ref>در این باره نک: البحر المحیط، ج ۴، ص۵۵.</ref>. این نکته همان چیزی است که [[قرآن]] در [[غزوه حمراء الاسد]] و هنگام ترغیب جنگجویان [[مسلمان]] به جنگ، به آنها گوشزد کرده و ایمان به قیامت و [[حسابرسی]] آن و دریافت [[پاداش الهی]] در آن را سبب شجاعت [[مسلمانان]] در برابر [[کافران]] دانسته است: {{متن قرآن\|فَإِنَّهُمْ يَأْلَمُونَ كَمَا تَأْلَمُونَ وَتَرْجُونَ مِنَ اللَّهِ مَا لَا يَرْجُونَ}}<ref>«آنان نیز چون شما به رنج افتاده‌اند و شما به خداوند امیدی دارید که آنان ندارند» سوره نساء، آیه ۱۰۴.</ref> به باور برخی، چون [[مؤمنان]] خودشان را در [[جنگ با دشمن]] میان دنیای فناپذیر و [[آخرت]] [[پایدار]] می‌بینند، در [[میدان نبرد]] از خود [[شجاعت]] بیشتری بروز می‌دهند <ref>الصحیح من سیرة النبی، ج۹، ص۳۳۷.</ref>.<ref>[[حسین علی یوسف‌زاده\|یوسف‌زاده، حسین علی]]، [[شجاعت ۲ (مقاله)\|مقاله «شجاعت»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۶ (کتاب)\|دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۶]].</ref>		تصور نابودی موجب [[رعب]] و [[وحشت]] [[انسان]] می‌شود، از این رو اگر انسان [[مرگ]] را نابودی بداند، از اقدام به هر کار خطرآفرین می‌پرهیزد؛ اما انسان [[معتقد]] به [[قیامت]] پس از بررسی دقیق کاری که در پیش دارد، چنانچه شرعاً و عقلاً مانعی نداشته باشد، به آن اقدام می‌کند<ref>در این باره نک: البحر المحیط، ج ۴، ص۵۵.</ref>. این نکته همان چیزی است که [[قرآن]] در [[غزوه حمراء الاسد]] و هنگام ترغیب جنگجویان [[مسلمان]] به جنگ، به آنها گوشزد کرده و ایمان به قیامت و [[حسابرسی]] آن و دریافت [[پاداش الهی]] در آن را سبب شجاعت [[مسلمانان]] در برابر [[کافران]] دانسته است: {{متن قرآن\|فَإِنَّهُمْ يَأْلَمُونَ كَمَا تَأْلَمُونَ وَتَرْجُونَ مِنَ اللَّهِ مَا لَا يَرْجُونَ}}<ref>«آنان نیز چون شما به رنج افتاده‌اند و شما به خداوند امیدی دارید که آنان ندارند» سوره نساء، آیه ۱۰۴.</ref> به باور برخی، چون [[مؤمنان]] خودشان را در [[جنگ با دشمن]] میان دنیای فناپذیر و [[آخرت]] [[پایدار]] می‌بینند، در میدان نبرد از خود [[شجاعت]] بیشتری بروز می‌دهند <ref>الصحیح من سیرة النبی، ج۹، ص۳۳۷.</ref>.<ref>[[حسین علی یوسف‌زاده\|یوسف‌زاده، حسین علی]]، [[شجاعت ۲ (مقاله)\|مقاله «شجاعت»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۶ (کتاب)\|دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۶]].</ref>

	=== [[توکل بر خدا]] ===		=== [[توکل بر خدا]] ===

Bahmani: /* متابع */

2026-01-05T05:32:35Z

متابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۵ ژانویهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۹:۰۲
خط ۸۶:		خط ۸۶:
	[[شیطان]] نیز که مهم‌ترین [[دشمن]] [[انسان]] است، از دیگر موانع [[شجاعت]] به شمار می‌آید که با [[تزیین]] [[دنیا]] در چشم [[انسان‌ها]]<ref>احکام القرآن، ج۲، ص۲۸۶؛ تفسیر بیضاوی، ج۲، ص۸.</ref> {{متن قرآن\|زُيِّنَ لِلنَّاسِ حُبُّ الشَّهَوَاتِ مِنَ النِّسَاءِ وَالْبَنِينَ وَالْقَنَاطِيرِ الْمُقَنْطَرَةِ مِنَ الذَّهَبِ وَالْفِضَّةِ وَالْخَيْلِ الْمُسَوَّمَةِ وَالْأَنْعَامِ وَالْحَرْثِ ذَلِكَ مَتَاعُ الْحَيَاةِ الدُّنْيَا وَاللَّهُ عِنْدَهُ حُسْنُ الْمَآبِ}}<ref>«دوستداری خواستنی‌ها از زنان و فرزندان و دارایی‌های فراوان انباشته از زر و سیم و اسب‌های نشاندار و چارپایان و کشتزاران، برای مردم آراستگی یافته است؛ اینها سرمایه زندگی نزدیک‌تر (در این جهان) است و خداوند است که نکوفرجامی، (تنها) نزد او است» سوره آل عمران، آیه ۱۴.</ref> تمام تلاش خود را برای ترساندن [[دوستان]] خود به کار می‌برد تا در برابر دشمن [[مقاومت]] نکنند.<ref>نک: حقائق التأویل، ص۲۷۰ - ۲۷۱.</ref> {{متن قرآن\|إِنَّمَا ذَلِكُمُ الشَّيْطَانُ يُخَوِّفُ أَوْلِيَاءَهُ فَلَا تَخَافُوهُمْ وَخَافُونِ إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنِينَ}}<ref>«جز این نیست که آن شیطان است که دوستانش را می‌ترساند؛ از آنان نترسید و اگر مؤمنید از من بترسید» سوره آل عمران، آیه ۱۷۵.</ref> برخی [[تقدیر]] [[آیه]] را {{متن قرآن\|يُخَوِّفُ أَوْلِيَاءَهُ}}<ref>«دوستانش را می‌ترساند» سوره آل عمران، آیه ۱۷۵.</ref> دانسته‌اند که در این صورت شیطان، سُست‌ ایمانان [[مسلمان]] را از دشمنان اسلام که در [[حقیقت]] دوستان شیطان‌اند می‌ترساند<ref>تنویر المقباس من تفسیر ابن عباس، ص۶۱؛ منهج الصادقین، ج۲، ص۳۸۵.</ref> و آنان با این [[ترس]] از [[جنگ با دشمن]] در رکاب [[پیامبر]]{{صل}} سر باز می‌زنند. به گفته برخی، این آیه [[روز]] بعد از [[جنگ احد]] و هنگامی که پیامبر{{صل}}برای اعزام نیرو به [[حمراء الاسد]] آماده می‌شد فرود آمد و [[مسلمانان]] را از ترس در برابر دشمن پرهیز داد.<ref>نک: حقائق التأویل، ص۲۷۰ - ۲۷۱.</ref> [[دنیاطلبی]] نیز مانع شجاعت است. در داستان [[طالوت]] [[دوستداران]] دنیا از [[اطاعت]] [[فرمان]] وی سرباز زدند. {{متن قرآن\|فَلَمَّا فَصَلَ طَالُوتُ بِالْجُنُودِ قَالَ إِنَّ اللَّهَ مُبْتَلِيكُمْ بِنَهَرٍ فَمَن شَرِبَ مِنْهُ فَلَيْسَ مِنِّي وَمَن لَّمْ يَطْعَمْهُ فَإِنَّهُ مِنِّي إِلاَّ مَنِ اغْتَرَفَ غُرْفَةً بِيَدِهِ فَشَرِبُواْ مِنْهُ إِلاَّ قَلِيلاً مِّنْهُمْ فَلَمَّا جَاوَزَهُ هُوَ وَالَّذِينَ آمَنُواْ مَعَهُ قَالُواْ لاَ طَاقَةَ لَنَا الْيَوْمَ بِجَالُوتَ وَجُنُودِهِ قَالَ الَّذِينَ يَظُنُّونَ أَنَّهُم مُّلاقُوا اللَّهِ كَم مِّن فِئَةٍ قَلِيلَةٍ غَلَبَتْ فِئَةً كَثِيرَةً بِإِذْنِ اللَّهِ وَاللَّهُ مَعَ الصَّابِرِينَ}}<ref>«و چون طالوت با سپاه (از شهر) بیرون رفت گفت: خداوند شما را به (آب) جویباری می‌آزماید، هر که از آن بنوشد از من نیست و هر که نخورد با من است مگر آنکه تنها کفی از آن برگیرد. باری، همه جز اندکی از آن نوشیدند و چون طالوت و مؤمنان همراه وی از آن گذشتند (همراهان سست ایمان طالوت که از آب نوشیده بودند) گفتند: امروز ما را تاب جالوت و سپاه وی نیست اما آنان که می‌دانستند خداوند را دیدار خواهند کرد گفتند: بسا گروهی اندک بر گروهی بسیار به اذن خداوند، پیروز شده است و خداوند با شکیبایان است» سوره بقره، آیه ۲۴۹.</ref> برخی، نگرانی و [[هراس]] از [[آینده]] را مربوط به کسانی می‌دانند که اصلاً به [[خدا]] [[ایمان]] نیاورده‌اند یا [[مؤمن]] هستند، ولی به [[مقام ولایت]] و [[تقوا]] و [[استقامت]] و [[ثبات]] در راه [[حق]] نرسیده‌اند؛ اما [[اولیای الهی]] که طعم [[قرب]] و [[محبت]] و [[ولایت]] [[حق]] را چشیده‌اند نه از دنیای خود هراسی به [[دل]] راه می‌دهند، نه از [[آخرت]] و [[قرآن کریم]] آنان را با جمله {{متن قرآن\|أَلَا إِنَّ أَوْلِيَاءَ اللَّهِ لَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُونَ}}<ref>«آگاه باشید که دوستان خداوند نه بیمی خواهند داشت و نه اندوهگین می‌شوند» سوره یونس، آیه ۶۲.</ref> وصف کرده و در [[آیه]] {{متن قرآن\|إِنَّ الَّذِينَ قَالُوا رَبُّنَا اللَّهُ ثُمَّ اسْتَقَامُوا تَتَنَزَّلُ عَلَيْهِمُ الْمَلَائِكَةُ أَلَّا تَخَافُوا وَلَا تَحْزَنُوا وَأَبْشِرُوا بِالْجَنَّةِ الَّتِي كُنْتُمْ تُوعَدُونَ}}<ref>«فرشتگان بر آنان که گفتند: پروردگار ما خداوند است سپس پایداری کردند، فرود می‌آیند که نهراسید و اندوهناک نباشید و شما را به بهشتی که وعده می‌دادند مژده باد!» سوره فصلت، آیه ۳۰.</ref> به نهراسیدن آنان اشاره کرده است<ref>تسنیم، ج۳، ص۴۹۹.</ref>. راحت‌طلبی نیز [[انسان]] را از کارهای [[شجاعانه]] باز می‌دارد، چنان‌که [[یاران]] [[موسی]]{{ع}} به رغم آنکه موسی آنان را به ورود به [[شهر]] [[موعود]] [[فرمان]] داده بود، به سبب راحت‌طلبی، موسی را مخاطب قرار داده و گفتند در این شهر جبارانی هستند و تا آنها در آنجا هستند ما وارد آن نخواهیم شد و تو و خدایت بروید بجنگید و ما اینجا نشسته‌ایم {{متن قرآن\|يَا قَوْمِ ادْخُلُوا الأَرْضَ المُقَدَّسَةَ الَّتِي كَتَبَ اللَّهُ لَكُمْ وَلاَ تَرْتَدُّوا عَلَى أَدْبَارِكُمْ فَتَنقَلِبُوا خَاسِرِينَ قَالُوا يَا مُوسَى إِنَّ فِيهَا قَوْمًا جَبَّارِينَ وَإِنَّا لَن نَّدْخُلَهَا حَتَّىَ يَخْرُجُواْ مِنْهَا فَإِن يَخْرُجُواْ مِنْهَا فَإِنَّا دَاخِلُونَ قَالَ رَجُلانِ مِنَ الَّذِينَ يَخَافُونَ أَنْعَمَ اللَّهُ عَلَيْهِمَا ادْخُلُواْ عَلَيْهِمُ الْبَابَ فَإِذَا دَخَلْتُمُوهُ فَإِنَّكُمْ غَالِبُونَ وَعَلَى اللَّهِ فَتَوَكَّلُواْ إِن كُنتُم مُّؤْمِنِينَ قَالُواْ يَا مُوسَى إِنَّا لَن نَّدْخُلَهَا أَبَدًا مَّا دَامُواْ فِيهَا فَاذْهَبْ أَنتَ وَرَبُّكَ فَقَاتِلا إِنَّا هَاهُنَا قَاعِدُونَ}}<ref>ای قوم من! به سرزمین مقدّسی که خداوند برای شما مقرّر فرموده است وارد شوید و واپس مگرایید که زیانکار گردید. گفتند: ای موسی! در آنجا گروهی گردنکش جای دارند و تا آنان از آن بیرون نیایند ما درون آن نخواهیم رفت اما اگر از آنجا بیرون آیند ما درون می‌رویم. دو مرد از کسانی که (از خداوند) می‌ترسیدند (و) خداوند بر آنان نعمت بخشیده بود گفتند: از در (این شهر) بر آنان وارد شوید و هنگامی که در آن درآیید شما پیروزید و اگر مؤمنید تنها بر خداوند توکل کنید. گفتند: ای موسی، تا آنان در آنند ما هرگز، هیچ‌گاه بدان وارد نمی‌شویم؛ تو برو و پروردگارت، (با آنان) نبرد کنید که ما همین‌جا خواهیم نشست؛ سوره مائده، آیه: ۲۱ - ۲۴</ref>.<ref>[[حسین علی یوسف‌زاده\|یوسف‌زاده، حسین علی]]، [[شجاعت ۲ (مقاله)\|مقاله «شجاعت»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۶ (کتاب)\|دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۶]].</ref>		[[شیطان]] نیز که مهم‌ترین [[دشمن]] [[انسان]] است، از دیگر موانع [[شجاعت]] به شمار می‌آید که با [[تزیین]] [[دنیا]] در چشم [[انسان‌ها]]<ref>احکام القرآن، ج۲، ص۲۸۶؛ تفسیر بیضاوی، ج۲، ص۸.</ref> {{متن قرآن\|زُيِّنَ لِلنَّاسِ حُبُّ الشَّهَوَاتِ مِنَ النِّسَاءِ وَالْبَنِينَ وَالْقَنَاطِيرِ الْمُقَنْطَرَةِ مِنَ الذَّهَبِ وَالْفِضَّةِ وَالْخَيْلِ الْمُسَوَّمَةِ وَالْأَنْعَامِ وَالْحَرْثِ ذَلِكَ مَتَاعُ الْحَيَاةِ الدُّنْيَا وَاللَّهُ عِنْدَهُ حُسْنُ الْمَآبِ}}<ref>«دوستداری خواستنی‌ها از زنان و فرزندان و دارایی‌های فراوان انباشته از زر و سیم و اسب‌های نشاندار و چارپایان و کشتزاران، برای مردم آراستگی یافته است؛ اینها سرمایه زندگی نزدیک‌تر (در این جهان) است و خداوند است که نکوفرجامی، (تنها) نزد او است» سوره آل عمران، آیه ۱۴.</ref> تمام تلاش خود را برای ترساندن [[دوستان]] خود به کار می‌برد تا در برابر دشمن [[مقاومت]] نکنند.<ref>نک: حقائق التأویل، ص۲۷۰ - ۲۷۱.</ref> {{متن قرآن\|إِنَّمَا ذَلِكُمُ الشَّيْطَانُ يُخَوِّفُ أَوْلِيَاءَهُ فَلَا تَخَافُوهُمْ وَخَافُونِ إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنِينَ}}<ref>«جز این نیست که آن شیطان است که دوستانش را می‌ترساند؛ از آنان نترسید و اگر مؤمنید از من بترسید» سوره آل عمران، آیه ۱۷۵.</ref> برخی [[تقدیر]] [[آیه]] را {{متن قرآن\|يُخَوِّفُ أَوْلِيَاءَهُ}}<ref>«دوستانش را می‌ترساند» سوره آل عمران، آیه ۱۷۵.</ref> دانسته‌اند که در این صورت شیطان، سُست‌ ایمانان [[مسلمان]] را از دشمنان اسلام که در [[حقیقت]] دوستان شیطان‌اند می‌ترساند<ref>تنویر المقباس من تفسیر ابن عباس، ص۶۱؛ منهج الصادقین، ج۲، ص۳۸۵.</ref> و آنان با این [[ترس]] از [[جنگ با دشمن]] در رکاب [[پیامبر]]{{صل}} سر باز می‌زنند. به گفته برخی، این آیه [[روز]] بعد از [[جنگ احد]] و هنگامی که پیامبر{{صل}}برای اعزام نیرو به [[حمراء الاسد]] آماده می‌شد فرود آمد و [[مسلمانان]] را از ترس در برابر دشمن پرهیز داد.<ref>نک: حقائق التأویل، ص۲۷۰ - ۲۷۱.</ref> [[دنیاطلبی]] نیز مانع شجاعت است. در داستان [[طالوت]] [[دوستداران]] دنیا از [[اطاعت]] [[فرمان]] وی سرباز زدند. {{متن قرآن\|فَلَمَّا فَصَلَ طَالُوتُ بِالْجُنُودِ قَالَ إِنَّ اللَّهَ مُبْتَلِيكُمْ بِنَهَرٍ فَمَن شَرِبَ مِنْهُ فَلَيْسَ مِنِّي وَمَن لَّمْ يَطْعَمْهُ فَإِنَّهُ مِنِّي إِلاَّ مَنِ اغْتَرَفَ غُرْفَةً بِيَدِهِ فَشَرِبُواْ مِنْهُ إِلاَّ قَلِيلاً مِّنْهُمْ فَلَمَّا جَاوَزَهُ هُوَ وَالَّذِينَ آمَنُواْ مَعَهُ قَالُواْ لاَ طَاقَةَ لَنَا الْيَوْمَ بِجَالُوتَ وَجُنُودِهِ قَالَ الَّذِينَ يَظُنُّونَ أَنَّهُم مُّلاقُوا اللَّهِ كَم مِّن فِئَةٍ قَلِيلَةٍ غَلَبَتْ فِئَةً كَثِيرَةً بِإِذْنِ اللَّهِ وَاللَّهُ مَعَ الصَّابِرِينَ}}<ref>«و چون طالوت با سپاه (از شهر) بیرون رفت گفت: خداوند شما را به (آب) جویباری می‌آزماید، هر که از آن بنوشد از من نیست و هر که نخورد با من است مگر آنکه تنها کفی از آن برگیرد. باری، همه جز اندکی از آن نوشیدند و چون طالوت و مؤمنان همراه وی از آن گذشتند (همراهان سست ایمان طالوت که از آب نوشیده بودند) گفتند: امروز ما را تاب جالوت و سپاه وی نیست اما آنان که می‌دانستند خداوند را دیدار خواهند کرد گفتند: بسا گروهی اندک بر گروهی بسیار به اذن خداوند، پیروز شده است و خداوند با شکیبایان است» سوره بقره، آیه ۲۴۹.</ref> برخی، نگرانی و [[هراس]] از [[آینده]] را مربوط به کسانی می‌دانند که اصلاً به [[خدا]] [[ایمان]] نیاورده‌اند یا [[مؤمن]] هستند، ولی به [[مقام ولایت]] و [[تقوا]] و [[استقامت]] و [[ثبات]] در راه [[حق]] نرسیده‌اند؛ اما [[اولیای الهی]] که طعم [[قرب]] و [[محبت]] و [[ولایت]] [[حق]] را چشیده‌اند نه از دنیای خود هراسی به [[دل]] راه می‌دهند، نه از [[آخرت]] و [[قرآن کریم]] آنان را با جمله {{متن قرآن\|أَلَا إِنَّ أَوْلِيَاءَ اللَّهِ لَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُونَ}}<ref>«آگاه باشید که دوستان خداوند نه بیمی خواهند داشت و نه اندوهگین می‌شوند» سوره یونس، آیه ۶۲.</ref> وصف کرده و در [[آیه]] {{متن قرآن\|إِنَّ الَّذِينَ قَالُوا رَبُّنَا اللَّهُ ثُمَّ اسْتَقَامُوا تَتَنَزَّلُ عَلَيْهِمُ الْمَلَائِكَةُ أَلَّا تَخَافُوا وَلَا تَحْزَنُوا وَأَبْشِرُوا بِالْجَنَّةِ الَّتِي كُنْتُمْ تُوعَدُونَ}}<ref>«فرشتگان بر آنان که گفتند: پروردگار ما خداوند است سپس پایداری کردند، فرود می‌آیند که نهراسید و اندوهناک نباشید و شما را به بهشتی که وعده می‌دادند مژده باد!» سوره فصلت، آیه ۳۰.</ref> به نهراسیدن آنان اشاره کرده است<ref>تسنیم، ج۳، ص۴۹۹.</ref>. راحت‌طلبی نیز [[انسان]] را از کارهای [[شجاعانه]] باز می‌دارد، چنان‌که [[یاران]] [[موسی]]{{ع}} به رغم آنکه موسی آنان را به ورود به [[شهر]] [[موعود]] [[فرمان]] داده بود، به سبب راحت‌طلبی، موسی را مخاطب قرار داده و گفتند در این شهر جبارانی هستند و تا آنها در آنجا هستند ما وارد آن نخواهیم شد و تو و خدایت بروید بجنگید و ما اینجا نشسته‌ایم {{متن قرآن\|يَا قَوْمِ ادْخُلُوا الأَرْضَ المُقَدَّسَةَ الَّتِي كَتَبَ اللَّهُ لَكُمْ وَلاَ تَرْتَدُّوا عَلَى أَدْبَارِكُمْ فَتَنقَلِبُوا خَاسِرِينَ قَالُوا يَا مُوسَى إِنَّ فِيهَا قَوْمًا جَبَّارِينَ وَإِنَّا لَن نَّدْخُلَهَا حَتَّىَ يَخْرُجُواْ مِنْهَا فَإِن يَخْرُجُواْ مِنْهَا فَإِنَّا دَاخِلُونَ قَالَ رَجُلانِ مِنَ الَّذِينَ يَخَافُونَ أَنْعَمَ اللَّهُ عَلَيْهِمَا ادْخُلُواْ عَلَيْهِمُ الْبَابَ فَإِذَا دَخَلْتُمُوهُ فَإِنَّكُمْ غَالِبُونَ وَعَلَى اللَّهِ فَتَوَكَّلُواْ إِن كُنتُم مُّؤْمِنِينَ قَالُواْ يَا مُوسَى إِنَّا لَن نَّدْخُلَهَا أَبَدًا مَّا دَامُواْ فِيهَا فَاذْهَبْ أَنتَ وَرَبُّكَ فَقَاتِلا إِنَّا هَاهُنَا قَاعِدُونَ}}<ref>ای قوم من! به سرزمین مقدّسی که خداوند برای شما مقرّر فرموده است وارد شوید و واپس مگرایید که زیانکار گردید. گفتند: ای موسی! در آنجا گروهی گردنکش جای دارند و تا آنان از آن بیرون نیایند ما درون آن نخواهیم رفت اما اگر از آنجا بیرون آیند ما درون می‌رویم. دو مرد از کسانی که (از خداوند) می‌ترسیدند (و) خداوند بر آنان نعمت بخشیده بود گفتند: از در (این شهر) بر آنان وارد شوید و هنگامی که در آن درآیید شما پیروزید و اگر مؤمنید تنها بر خداوند توکل کنید. گفتند: ای موسی، تا آنان در آنند ما هرگز، هیچ‌گاه بدان وارد نمی‌شویم؛ تو برو و پروردگارت، (با آنان) نبرد کنید که ما همین‌جا خواهیم نشست؛ سوره مائده، آیه: ۲۱ - ۲۴</ref>.<ref>[[حسین علی یوسف‌زاده\|یوسف‌زاده، حسین علی]]، [[شجاعت ۲ (مقاله)\|مقاله «شجاعت»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۶ (کتاب)\|دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۶]].</ref>

	== ~~متابع~~ ==		== منابع ==
	{{منابع}}		{{منابع}}
	# [[پرونده:1100410.jpg\|22px]] [[حسین علی یوسف‌زاده\|یوسف‌زاده، حسین علی]]، [[شجاعت ۲ (مقاله)\|مقاله «شجاعت»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۶ (کتاب)\|'''دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۶''']]		# [[پرونده:1100410.jpg\|22px]] [[حسین علی یوسف‌زاده\|یوسف‌زاده، حسین علی]]، [[شجاعت ۲ (مقاله)\|مقاله «شجاعت»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۶ (کتاب)\|'''دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۶''']]

Bahmani در ‏۵ ژانویهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۵:۳۲

2026-01-05T05:32:10Z

نمایش تغییرات

Bahmani در ‏۵ ژانویهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۵:۰۲

2026-01-05T05:02:35Z

نمایش تغییرات

Bahmani در ‏۵ ژانویهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۴:۵۹

2026-01-05T04:59:08Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۵ ژانویهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۸:۲۹
خط ۵:		خط ۵:
	\| پرسش مرتبط =		\| پرسش مرتبط =
	}}		}}

	== مقدمه ==		== مقدمه ==
	#{{متن قرآن\|يَا أَيُّهَا النَّبِيُّ جَاهِدِ الْكُفَّارَ وَالْمُنَافِقِينَ وَاغْلُظْ عَلَيْهِمْ وَمَأْوَاهُمْ جَهَنَّمُ وَبِئْسَ الْمَصِيرُ}}<ref>«ای پیامبر! با کافران و منافقان جهاد کن و بر آنان سخت بگیر و جایگاهشان دوزخ است و (این) پایانه، بد است» سوره توبه، آیه۷۳.</ref>.		#{{متن قرآن\|يَا أَيُّهَا النَّبِيُّ جَاهِدِ الْكُفَّارَ وَالْمُنَافِقِينَ وَاغْلُظْ عَلَيْهِمْ وَمَأْوَاهُمْ جَهَنَّمُ وَبِئْسَ الْمَصِيرُ}}<ref>«ای پیامبر! با کافران و منافقان جهاد کن و بر آنان سخت بگیر و جایگاهشان دوزخ است و (این) پایانه، بد است» سوره توبه، آیه۷۳.</ref>.