شروط امامت در فقه سیاسی - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Bahmani در ‏۲۱ مهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۰۷:۲۳

2023-05-21T07:23:16Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۱ مهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۰:۵۳
خط ۲:		خط ۲:
	\| موضوع مرتبط = شروط امامت		\| موضوع مرتبط = شروط امامت
	\| عنوان مدخل = شروط امامت		\| عنوان مدخل = شروط امامت
	\| مداخل مرتبط = [[شروط امامت در قرآن]] - [[شروط امامت در کلام اسلامی]] - [[شروط امامت در فقه سیاسی~~]] - [[شروط امامت از دیدگاه اهل سنت~~]] - [[شروط امامت در معارف و سیره حسینی]] - [[شروط امامت در معارف و سیره سجادی]] - [[شروط امامت در معارف و سیره رضوی]] - [[شروط امامت در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی]]		\| مداخل مرتبط = [[شروط امامت در قرآن]] - [[شروط امامت در کلام اسلامی]] - [[شروط امامت در فقه سیاسی]] - [[شروط امامت در معارف و سیره حسینی]] - [[شروط امامت در معارف و سیره سجادی]] - [[شروط امامت در معارف و سیره رضوی]] - [[شروط امامت در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی]] - [[شروط امامت از دیدگاه اهل سنت]]
	\| پرسش مرتبط = امامت (پرسش)		\| پرسش مرتبط = امامت (پرسش)
	}}		}}

فرقانی در ‏۲۱ مهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۰۷:۲۱

2023-05-21T07:21:46Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۱ مهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۰:۵۱
خط ۲:		خط ۲:
	\| موضوع مرتبط = شروط امامت		\| موضوع مرتبط = شروط امامت
	\| عنوان مدخل = شروط امامت		\| عنوان مدخل = شروط امامت
	\| مداخل مرتبط = [[شروط امامت در قرآن]] - [[شروط امامت در کلام اسلامی]] - [[شروط امامت در فقه سیاسی]] - [[شروط امامت از دیدگاه اهل سنت]] - [[شروط امامت در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی]]		\| مداخل مرتبط = [[شروط امامت در قرآن]] - [[شروط امامت در کلام اسلامی]] - [[شروط امامت در فقه سیاسی]] - [[شروط امامت از دیدگاه اهل سنت]] - [[شروط امامت در معارف و سیره حسینی]] - [[شروط امامت در معارف و سیره سجادی]] - [[شروط امامت در معارف و سیره رضوی]] - [[شروط امامت در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی]]
	\| پرسش مرتبط = امامت (پرسش)		\| پرسش مرتبط = امامت (پرسش)
	}}		}}

Bahmani: /* شرایط امام واجب الاطاعة از دیدگاه علامه حلی */

2023-05-12T18:19:58Z

شرایط امام واجب الاطاعة از دیدگاه علامه حلی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۲ مهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۲۱:۴۹
خط ۱۷:		خط ۱۷:
	# [[شجاعت]] (زیرا بدون آن صفات دیگر متحقق نخواهد شد)<ref>فقه سیاسی، ج۲، ص۲۰۳.</ref>.<ref>[[عباس علی عمید زنجانی\|عمید زنجانی، عباس علی]]، [[دانشنامه فقه سیاسی ج۲ (کتاب)\|دانشنامه فقه سیاسی ج۲]]، ص ۱۵۷.</ref>		# [[شجاعت]] (زیرا بدون آن صفات دیگر متحقق نخواهد شد)<ref>فقه سیاسی، ج۲، ص۲۰۳.</ref>.<ref>[[عباس علی عمید زنجانی\|عمید زنجانی، عباس علی]]، [[دانشنامه فقه سیاسی ج۲ (کتاب)\|دانشنامه فقه سیاسی ج۲]]، ص ۱۵۷.</ref>

	==[[شرایط امام واجب الاطاعة]] از دیدگاه [[علامه حلی]]==		== شرایط امام واجب الاطاعة از دیدگاه [[علامه حلی]] ==
	علامه حلی به [[شرایط امامت]] پرداخته می‌گوید، در [[امام]] [[واجب الاطاعه]]، چند شرط معتبر است:		علامه حلی به [[شرایط امامت]] پرداخته می‌گوید، در [[امام]] [[واجب الاطاعه]]، چند شرط معتبر است:
	#باید [[مکلف]] باشد؛ زیرا وی بر دیگران [[ولایت]] دارد. غیرمکلف چگونه می‌تواند امور دیگران و [[مسئولیت]] آنان را بر عهده بگیرد؛		#باید [[مکلف]] باشد؛ زیرا وی بر دیگران [[ولایت]] دارد. غیرمکلف چگونه می‌تواند امور دیگران و [[مسئولیت]] آنان را بر عهده بگیرد؛

Bahmani در ‏۱۲ مهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۸:۱۹

2023-05-12T18:19:43Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۲ مهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۲۱:۴۹
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط		{{مدخل مرتبط
	\| موضوع مرتبط = امامت		\| موضوع مرتبط = شروط امامت
	\| عنوان مدخل = [[شروط امامت]]		\| عنوان مدخل = شروط امامت
	\| مداخل مرتبط = [[شروط امامت در قرآن]] - [[شروط امامت در کلام اسلامی]] - [[شروط امامت در فقه سیاسی]] - [[شروط امامت از دیدگاه اهل سنت]]		\| مداخل مرتبط = [[شروط امامت در قرآن]] - [[شروط امامت در کلام اسلامی]] - [[شروط امامت در فقه سیاسی]] - [[شروط امامت از دیدگاه اهل سنت]] - [[شروط امامت در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی]]
	\| پرسش مرتبط =		\| پرسش مرتبط = امامت (پرسش)
	}}		}}

خط ۴۳:		خط ۴۳:
	== پانویس ==		== پانویس ==
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

			[[رده:شروط امامت]]

Jaafari: صفحه‌ای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = امامت | عنوان مدخل = شروط امامت | مداخل مرتبط = شروط امامت در قرآن - شروط امامت در کلام اسلامی - شروط امامت در فقه سیاسی - شروط امامت از دیدگاه اهل سنت | پرسش مرتبط = }} ==مقدمه== در حال غیبت امام معصوم{{ع}}، ام...» ایجاد کرد

2023-02-27T05:19:55Z

صفحه‌ای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = امامت | عنوان مدخل = شروط امامت | مداخل مرتبط = شروط امامت در قرآن - شروط امامت در کلام اسلامی - شروط امامت در فقه سیاسی - شروط امامت از دیدگاه اهل سنت | پرسش مرتبط = }} ==مقدمه== در حال غیبت امام معصوم{{ع}}، ام...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

{{مدخل مرتبط
| موضوع مرتبط = امامت
| عنوان مدخل = [[شروط امامت]]
| مداخل مرتبط = [[شروط امامت در قرآن]] - [[شروط امامت در کلام اسلامی]] - [[شروط امامت در فقه سیاسی]] - [[شروط امامت از دیدگاه اهل سنت]]
| پرسش مرتبط =
}}

==مقدمه==
در حال [[غیبت امام]] [[معصوم]]{{ع}}، [[امامت]] به معنای عام برپا می‌شود که [[فقهای شیعه]] شرایط آن را به این ترتیب ذکر کرده‌اند:
# [[ایمان]]؛ زیرا مفاد [[آیه]] «[[نفی سبیل]]» عدم [[حاکمیت]] غیرمؤمن در [[جامعۀ اسلامی]] است؛
# [[مدیر و مدبر]] بودن. {{متن حدیث|لَا تَصْلُحُ الْإِمَامَةُ إِلَّا لِرَجُلٍ فِيهِ ثَلَاثُ خِصَالٍ... حُسْنُ الْوِلَايَةِ}}<ref>اصول کافی، ج۱، ص۴۰۷.</ref>؛
# [[عدالت]] {{متن قرآن|وَلَا تَرْكَنُوا إِلَى الَّذِينَ ظَلَمُوا فَتَمَسَّكُمُ النَّارُ}}<ref>«و به ستمگران مگرایید که آتش (دوزخ) به شما رسد» سوره هود، آیه ۱۱۳.</ref>؛
# [[مرد بودن]] {{متن حدیث|لَا يُفْلِحُ قَوْمٌ مَلَكَتْ عَلَيْهِمُ امْرَأَةٌ}}<ref>خلاف کتاب القضاء، ص۳۰.</ref>؛
# [[علم اجتهادی]] نسبت به [[احکام اسلام]] ([[حکومت]] [[اسلام]] حکومت [[قانون]] است و بدون [[علم]] به [[قوانین اسلام]] [[حکومت اسلامی]] نخواهد بود. به علاوه روایاتی که [[اختیارات]] جامعۀ [[مسلمانان]] و سررشته امور را به دست [[فقها]] می‌سپارد)؛
# [[شعور]] [[سیاسی]] و [[آگاهی]] بر [[زمان]] و شرایط حاضر [[زندگی]] {{متن حدیث|الْعَالِمُ بِزَمَانِهِ لَا تَهْجُمُ عَلَيْهِ اللَّوَابِسُ}}<ref>اصول کافی، ج۱، ص۲۷.</ref>؛
# [[پاکی ولادت]] {{متن حدیث|لَا خَيْرَ فِي وَلَدِ الزِّنَا...}} و {{متن حدیث|أَنْ يَحِنَّ إِلَى الْحَرَامِ... وَالِاسْتِخْفَافُ بِالدِّينِ}}<ref>سفینة البحار، ج۱، ص۵۶.</ref>؛
# [[شجاعت]] (زیرا بدون آن صفات دیگر متحقق نخواهد شد)<ref>فقه سیاسی، ج۲، ص۲۰۳.</ref>.<ref>[[عباس علی عمید زنجانی|عمید زنجانی، عباس علی]]، [[دانشنامه فقه سیاسی ج۲ (کتاب)|دانشنامه فقه سیاسی ج۲]]، ص ۱۵۷.</ref>

==[[شرایط امام واجب الاطاعة]] از دیدگاه [[علامه حلی]]==
علامه حلی به [[شرایط امامت]] پرداخته می‌گوید، در [[امام]] [[واجب الاطاعه]]، چند شرط معتبر است:
#باید [[مکلف]] باشد؛ زیرا وی بر دیگران [[ولایت]] دارد. غیرمکلف چگونه می‌تواند امور دیگران و [[مسئولیت]] آنان را بر عهده بگیرد؛
#باید [[مسلمان]] باشد تا بتواند [[مصالح مسلمانان]] و [[اسلام]] را مراعات کند و به گفته‌اش بتوان [[اطمینان]] کرد و به او پشت گرمی داشت. بی‌شک [[غیر مسلمان]] [[ظالم]] است و [[خدا]] گفته است که {{متن قرآن|لَا تَرْكَنُوا إِلَى الَّذِينَ ظَلَمُوا}}<ref>«و به ستمگران مگرایید» سوره هود، آیه ۱۱۳.</ref>؛
# [[عدالت]] نیز بدان جهت شرط است که [[فاسق]] ظالم است و ظالم غیر قابل [[اعتماد]] و غیر [[صالح]] برای [[امامت]] است [[قرآن]] به [[صراحت]] در مورد فاسق می‌گوید {{متن قرآن|لَا يَنَالُ عَهْدِي الظَّالِمِينَ}}<ref>«پیمان من به ستمکاران نمی‌رسد» سوره بقره، آیه ۱۲۴.</ref> [[میثاق]] امامت به [[ظالمان]] نمی‌رسد؛
#باید [[آزاده]] باشد، هرگاه برده مشغول به [[خدمت]] اربابش باشد، او نمی‌تواند به مصالح مسلمانان بیندیشید. امامت [[ریاست]] بر [[جامعه]] است، برده خود مرئوس و محکوم است؛
# امام باید مرد باشد، تا [[هیبت]] لازم را برای ایفای [[مسئولیت‌ها]] داشته باشد و بتواند با مردان [[همنشین]] و نزدیک شود و توان [[فکر]] کردن داشته باشد؛
#به داشتن [[علم]] از آن جهت شرط است که [[توانایی]] [[شناخت]] [[احکام]] و [[قوانین]] را احراز کند و به [[مردم]] نیز [[تعلیم]] دهد و با سئوال از دیگران مسئولیتی از او ترک نشود؛
#باید [[شجاع]] باشد تا توان رزم داشته باشد و [[سپاه]] را [[رهبری]] و بر [[پیروزی]] [[قادر]] و به [[حمایت]] از موجودیت و [[حاکمیت]] [[دین]] توانا باشد؛
#دارای [[قدرت]] [[تدبیر]] و کفایت باشد؛ زیرا برپایی [[نظام اجتماعی]] این صفت را می‌طلبد؛
#از نظر قوا و حواس ادراکی مانند گوش، [[چشم]] و زبان سالم باشد، تا بتواند به حل و فصل امور بپردازد؛
#باید تمامی اعضای [[بدن]] او سالم باشد، یعنی: دست‌ها، پاها و [[نقص]] عضوی در او دیده نشود. این نظر با یکی از دو قول فقهای [[شافعی]] مطابقت دارد؛
#منسوب به قبیلة [[قریش]] باشد؛ زیرا [[پیامبر]]{{صل}} فرمود: {{متن حدیث|الْأَئِمَّةُ مِنْ قُرَيْشٍ}} «[[امامان]] همگی از قریش هستند» ظاهر گفته جمعی از فقهای شافعیه چنین است ولی جوینی با آن [[مخالفت]] ورزیده است و این در حالی است که یکی از [[دلایل]] تعیین [[خلافت]] در [[سقیفۀ بنی ساعده]]، براساس انتساب به قریش بوده است؛
#به [[اعتقاد شیعه]] [[امام]] باید [[معصوم]] باشد؛ زیرا [[فلسفه]] [[تعیین امام]] آن است که [[امت]] ممکن است [[اشتباه]] کنند و کار این اشتباه به [[آشفتگی]] و [[گسستن]] [[نظام جامعه]] بینجامد؛ [[بدیهی]] است که در [[جامعه]] همواره زمینه و عوامل برخورد و درگیری و تغالب وجود دارد و هر [[انسانی]] می‌خواهد نیازهای خود را تأمین کند و [[مزاحم]] را از سر راه بردارد و در این میان تمایلاتش نسبت به نیازمندی‌ها و خشمش در برابر مزاحمان همواره او را به [[ظلم]] وا می‌دارد و ادامه این حالت جامعه را به [[هرج و مرج]] و گسیختگی امور و بر هم خوردن [[نظم اجتماعی]] می‌کشاند، با فرض این که، جامعه و [[نظم]] آن از ضروریات [[زندگی بشری]] است؛ زیرا که [[بشر]] به [[تنهایی]] نمی‌تواند تمامی مایحتاج خود را شخصاً تأمین کند و تأمین همه نیازمندی‌ها احتیاج به [[همکاری]] و مشارکت و [[تقسیم کار]] دارد تا بر اساس مبادلات نظم برپا شود؛
# تعیین امام از جانب [[خدا]] یا [[رسول]] و یا امامی است که [[امامت]] او به ثبوت رسیده است؛ زیرا [[عصمت]] از حالت‌های بسیار پوشیده است و [[آگاهی]] از آن برای [[انسان]] امکان‌پذیر نیست؛
# امام باید نسبت به [[مردم]] عصر خود برجسته و [[افضل]] باشد، تا در میان همه شناخته شده شود؛
# امام باید از تمامی امور [[ناشایست]] [[منزه]] باشد. این خود مقتضای عصمت است و از سوی دیگر کسی که به امور ناشایست [[آلوده]] است و در جامعه [[پست]] شمرده می‌شود، از [[چشم‌ها]] و [[دل‌ها]] می‌افتد، پس ناگزیر [[فلسفه وجودی]] و [[هدف غایی]] امامت از دست می‌رود.
واجد شرایط بودن و داشتن صفات برای [[تصدی مقام امامت]] کافی نیست لازمست [[امام]] از [[مشروعیت]] نیز برخوردار باشد. به [[اعتقاد شیعه]] [[مشروعیت امامت]] با [[نص]] و [[تعیین امام]] [[مشروع]] و [[منصوب]] قبلی است و [[بیعت]] کافی نیست، ولی علمای [[اهل تسنن]] در مشروعیت امامت بیعت را کافی می‌دانند<ref>فقه سیاسی، ج۵، ص۳۴۲-۳۴۴.</ref>.<ref>[[عباس علی عمید زنجانی|عمید زنجانی، عباس علی]]، [[دانشنامه فقه سیاسی ج۲ (کتاب)|دانشنامه فقه سیاسی ج۲]]، ص ۱۵۷.</ref>

== منابع ==
{{منابع}}
# [[پرونده:1100701.jpg|22px]] [[عباس علی عمید زنجانی|عمید زنجانی، عباس علی]]، [[دانشنامه فقه سیاسی ج۲ (کتاب)|'''دانشنامه فقه سیاسی ج۲''']]
{{پایان منابع}}

== پانویس ==
{{پانویس}}