Jaafari در ‏۱۴ فوریهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۰۸:۰۴

2024-02-14T08:04:05Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۴ فوریهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۱:۳۴
خط ۲:		خط ۲:
	\| موضوع مرتبط = شریعت		\| موضوع مرتبط = شریعت
	\| عنوان مدخل = شریعت		\| عنوان مدخل = شریعت
	\| مداخل مرتبط = [[شریعت در قرآن]] - [[شریعت در فقه اسلامی]] - [[شریعت در فقه سیاسی]] - [[شریعت در کلام اسلامی]] - [[شریعت در جامعه‌شناسی اسلامی]]		\| مداخل مرتبط = [[شریعت در لغت]] - [[شریعت در قرآن]] - [[شریعت در فقه اسلامی]] - [[شریعت در فقه سیاسی]] - [[شریعت در کلام اسلامی]] - [[شریعت در جامعه‌شناسی اسلامی]]
	\| پرسش مرتبط =		\| پرسش مرتبط =
	}}		}}

Jaafari: /* پانویس */

2023-06-17T05:23:48Z

پانویس

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۷ ژوئن ۲۰۲۳، ساعت ۰۸:۵۳
خط ۳۲:		خط ۳۲:
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

	~~[[رده:اصطلاحات سیاسی]]~~
	[[رده:شریعت]]		[[رده:شریعت]]

Jaafari: صفحه‌ای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = شریعت | عنوان مدخل = شریعت | مداخل مرتبط = شریعت در قرآن - شریعت در فقه اسلامی - شریعت در فقه سیاسی - شریعت در کلام اسلامی - شریعت در جامعه‌شناسی اسلامی | پرسش مرتبط = }} ==نظریه شریعت ثابت از درون متغیر== یکی ا...» ایجاد کرد

2023-04-16T14:14:37Z

صفحه‌ای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = شریعت | عنوان مدخل = شریعت | مداخل مرتبط = شریعت در قرآن - شریعت در فقه اسلامی - شریعت در فقه سیاسی - شریعت در کلام اسلامی - شریعت در جامعه‌شناسی اسلامی | پرسش مرتبط = }} ==نظریه شریعت ثابت از درون متغیر== یکی ا...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

{{مدخل مرتبط
| موضوع مرتبط = شریعت
| عنوان مدخل = شریعت
| مداخل مرتبط = [[شریعت در قرآن]] - [[شریعت در فقه اسلامی]] - [[شریعت در فقه سیاسی]] - [[شریعت در کلام اسلامی]] - [[شریعت در جامعه‌شناسی اسلامی]]
| پرسش مرتبط =
}}

==[[نظریه شریعت ثابت]] از درون متغیر==
یکی از نظریات در خصوص [[شریعت]] و [[احکام]] آن، نظریۀ «[[شریعت ثابت]] از درون متغیر» است.
در [[نظریه]]«شریعت ثابت از درون متغیر» دو نکته اساسی وجود دارد که آن را از نظریات دیگری چون [[قبض و بسط شریعت]] و یا گفتمان [[دینی]] ([[معرفت دینی]]) متمایز می‌کند<ref>ولایت و زعامت، ص۱۸۰.</ref>:
#تبدیل [[احکام اولیه]] به [[احکام ثانویه]] و یا به تعبیر روشن‌تر، پذیرش تجدد و نوگرایی در [[احکام شریعت]] منوط به [[قواعد]] مشخصی است که خود این قواعد روشمند هستند و شریعت خود از آغاز، این روشمندی و [[قانونمندی]] را در انطباق شریعت با شرایط نو مشخص کرده و با قواعد خاصی محدود کرده است؛
#بنابر نظریه«[[نظام]] ثابت و متغیر»، چیزی بر [[اسلام]] افزوده نمی‌شود چنان‌که از احکام شریعت چیزی کاسته نمی‌شود و از آنجا که [[ثبات]] و [[تغییر]] در ذات [[شریعت اسلام]] [[پیش‌بینی]] شده اجرای هر مرحله از آن، چه در قالب [[اجرای احکام]] اولیه و یا اجرای احکام ثانویه، مصادیق روشنی از اسلام است و تغییر درونی در شریعت با [[تولد]] احکام ثانویه هرگز اسلام را دچار [[تحول]] نمی‌کند؛ زیرا اسلام خود چنین تغییرات را از ابتدا پیش‌بینی کرده است.
به هر حال می‌توان نظریه«ثابت و متغیر» را در تحولات شریعت و انطباق با شرایط [[زمان]] نوعی [[مدرنیزم]] و قبول نوگرایی در درون شریعت دانست<ref>فقه سیاسی، ج۱۰، ص۲۰۰.</ref>.<ref>[[عباس علی عمید زنجانی|عمید زنجانی، عباس علی]]، [[دانشنامه فقه سیاسی ج۲ (کتاب)|دانشنامه فقه سیاسی ج۲]]، ص ۷۱۸.</ref>

==[[نظریه فهم سیال]]==
یکی از نظریات دیگر در خصوص شریعت و [[احکام فقهی]] آن، نظریه«[[فهم]] سیال» یا به عبارتی «[[هرمنوتیک دینی]]» است.
[[اجمال]] این نظریه آن است که امروز [[دین]] در [[اختیار]] ما نیست دین و [[اسلام واقعی]] همان بود که در سده نخستین [[بعثت]] توسط [[پیامبر اسلام]]{{صل}} و [[قرآن]] عرضه شد و آن، مجموعه‌ای از [[تعالیم]] در قالب شرایط خاص زمانی بود که [[الزامات]] و مقتضیات عصر [[نزول قرآن]] آن را ایجاب می‌کرد. از آن پس هرچه در [[تاریخ اسلام]] و در آراء متفکران [[مسلمان]] جلوه کرده است فهم دینی است که هر صاحب [[تدبیر]] و اندیشه‌ای با [[تأمل]] در متون و [[نصوص دینی]] به تناسب [[الزامات]] و مقتضیات عصر خود [[استنباط]] و راه [[آینده]] خود و [[جامعه]] را به‌دست می‌آورد.
بر مبنای نظریه [[دین]] [[حقیقی]] و [[واقعی]] همواره ثابت است و به گذشته تعلق دارد و از طرف زمانی و مقتضیات علت و معلولی خود قابل تسرّی و سیلان نیست. [[دینی]] که [[قرآن]] بیانگر آن است، نه قابل [[تغییر]] و نه قابل تسری به زمان‌های دیگر است. اما [[فهم قرآن]] و برداشتی که از قرآن برای روشن شدن راه [[زندگی]] نو انسان‌هایی که پس از [[عصر نزول]] زیست می‌کنند به‌دست می‌آید نه ثابت است و نه غیر قابل تسری، بلکه شاید به تعداد انسان‌های متفکر [[فهم]] دینی وجود داشته باشد و در هر [[زمان]] فهم جدید از دین جایگزین تأمل پیشینیان شود.

[[فقها]] نیز خود، این شیوه را در برخی از موارد بکار گرفته‌اند و [[نصوص]] [[اسلامی]] را به قضایای خارجی اختصاص داده و برخی از [[احکام]] را موردی و زمانی تلقی کرده‌اند. در [[باور]] این گروه از متفکران [[مسلمان]]، [[ایمان]] و [[اعتقاد جازم]] دینی هرگز مانع از فهم جدید و استنباط نو به تناسب [[عقل]] سیال و [[علم]] در حال [[پیشرفت]] نمی‌شود، بلکه [[مؤمن]] با دو بال [[عقل و دین]] یا [[علم و دین]]، [[آفاق]] جدیدی از زندگی را [[کشف]] می‌کند که زندگی را بر او خوش‌تر و [[وجدان]] دینی او را راحت‌تر می‌کند.

در نگاه [[هرمنوتیک]] به [[اسلام]] و قرآن همه مقوله‌های دینی چون [[خدا]]، [[نبوت]]، [[آخرت]]، [[عدالت]]، [[تکالیف]] [[بندگی خدا]]، [[روابط]] بین [[انسان]] و خدا و [[احکام فقهی]] با معانی جدید متناسب با شرایط موجود و عینی زندگی خود انسان [[تفسیر]] می‌شوند.
[[حکومت دینی]] در [[خدمت]] انسان‌هاست نه [[حاکم]] بر آنها، حکومت دینی کار خدا را انجام می‌دهد نه خدایی، کار خدا تعمیم [[نعمت]] بر همه خلایق است چه مؤمن و چه [[کافر]]، خدا انسان را [[آزاد]] و مختار کرده و [[برابری]] و [[عدالت]] را شامل حال همگان کرده است. چنین [[حکومتی]] نمی‌تواند [[دموکراتیک]] نباشد.
براساس این نظریه، [[شریعت]] و [[احکام فقهی]] می‌تواند همه مسائل ساختاری و [[وظایف دولت]] و [[حقوق مردم]] را مشخص کند، اما نه شریعتی که در [[عصر نزول]] بوده بلکه [[فهم]] جدیدی از آن به گونه‌ای که شرایط و [[مقتضیات زمان]] می‌طلبد<ref>فقه سیاسی، ج۱۰، ص۱۶۱ – ۱۵۸.</ref>.<ref>[[عباس علی عمید زنجانی|عمید زنجانی، عباس علی]]، [[دانشنامه فقه سیاسی ج۲ (کتاب)|دانشنامه فقه سیاسی ج۲]]، ص ۷۱۹.</ref>

== منابع ==
{{منابع}}
# [[پرونده:1100701.jpg|22px]] [[عباس علی عمید زنجانی|عمید زنجانی، عباس علی]]، [[دانشنامه فقه سیاسی ج۲ (کتاب)|'''دانشنامه فقه سیاسی ج۲''']]
{{پایان منابع}}

== پانویس ==
{{پانویس}}

[[رده:اصطلاحات سیاسی]]
[[رده:شریعت]]

شریعت در فقه سیاسی - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Jaafari در ‏۱۴ فوریهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۰۸:۰۴

Jaafari: /* پانویس */