شورای خلافت - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Bahmani: /* پیامدهای خلافت عثمان و نقش آن در تحکیم قدرت بنی‌امیه */

2024-06-02T07:49:22Z

پیامدهای خلافت عثمان و نقش آن در تحکیم قدرت بنی‌امیه

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲ ژوئن ۲۰۲۴، ساعت ۱۱:۱۹
خط ۶۰:		خط ۶۰:
	[[راستی]] چه خدمتی از این بالاتر؟!<ref>[[ناصر مکارم شیرازی\|مکارم شیرازی، ناصر]]، [[عاشورا ریشه‌ها انگیزه‌ها رویدادها پیامدها (کتاب)\|عاشورا ریشه‌ها انگیزه‌ها رویدادها پیامدها]] ص ۱۲۵.</ref>.		[[راستی]] چه خدمتی از این بالاتر؟!<ref>[[ناصر مکارم شیرازی\|مکارم شیرازی، ناصر]]، [[عاشورا ریشه‌ها انگیزه‌ها رویدادها پیامدها (کتاب)\|عاشورا ریشه‌ها انگیزه‌ها رویدادها پیامدها]] ص ۱۲۵.</ref>.

	==پیامدهای [[خلافت عثمان]] و نقش آن در [[تحکیم]] [[قدرت]] [[بنی‌امیه]]==		==پیامدهای [[خلافت عثمان]] و نقش آن در تحکیم [[قدرت]] [[بنی‌امیه]]==
	با [[انتخاب عثمان]]<ref>عثمان بن عفان بن ابی العاص بن امیه بن عبد شمس.</ref> به [[خلافت]]، بنی‌امیه که [[دشمنی]] آنان با [[اسلام]] و [[رسول خدا]]{{صل}} از همان آغاز آشکار بود، قدرت یافتند و زمینه‌های [[انتقام]] از [[آل]] [[رسول الله]]{{صل}} فراهم شد.		با انتخاب عثمان<ref>عثمان بن عفان بن ابی العاص بن امیه بن عبد شمس.</ref> به [[خلافت]]، بنی‌امیه که [[دشمنی]] آنان با [[اسلام]] و [[رسول خدا]]{{صل}} از همان آغاز آشکار بود، قدرت یافتند و زمینه‌های [[انتقام]] از [[آل]] [[رسول الله]]{{صل}} فراهم شد.
	قدرت در خاندانی قرار گرفت که در تمامی [[جنگ‌ها]] بر ضد رسول خدا{{صل}} به طور مستقیم یا غیرمستقیم مشارکت داشتند و قدرت و [[نفوذ]] رسول خدا{{صل}} را امری [[دنیوی]] و چیزی همانند [[سلطنت]] و [[حکومت]] می‌دانستند، نه ناشی از [[رسالت]] و [[نبوت]]. به همین خاطر، پس از قدرت یافتن [[عثمان]]، [[ابوسفیان]] روزی خطاب به عثمان گفت:		قدرت در خاندانی قرار گرفت که در تمامی [[جنگ‌ها]] بر ضد رسول خدا{{صل}} به طور مستقیم یا غیرمستقیم مشارکت داشتند و قدرت و [[نفوذ]] رسول خدا{{صل}} را امری [[دنیوی]] و چیزی همانند [[سلطنت]] و [[حکومت]] می‌دانستند، نه ناشی از [[رسالت]] و [[نبوت]]. به همین خاطر، پس از قدرت یافتن [[عثمان]]، [[ابوسفیان]] روزی خطاب به عثمان گفت:
	{{عربی\|صَارَتْ إِلَیْکَ بَعْدَ تَیْمٍ وَ عَدِیٍّ فَأَدِرْهَا کَالْکُرَةِ، وَاجْعَلْ أَوْتَادَهَا بَنِي أُمَیَّةَ، فَإِنَّمَا هُوَ الْمُلْکُ وَ لَا أَدْرِي مَا جَنَّةٌ وَ لَا نَارٌ}}؛ «این خلافت پس از [[قبیله]] [[تیم]] ([[ابوبکر]]) و عدی ([[عمر]]) به تو رسیده است. اکنون آن را همچون توپ (میان قبیله خودت) بگردان و پایه‌های آن را بنی‌امیه قرار ده! (این نکته را بدان که) فقط مسأله، [[فرمانروایی]] است (نه [[خلافت اسلامی]]) من که [[بهشت]] و دوزخی را نمی‌شناسم!».		{{عربی\|صَارَتْ إِلَیْکَ بَعْدَ تَیْمٍ وَ عَدِیٍّ فَأَدِرْهَا کَالْکُرَةِ، وَاجْعَلْ أَوْتَادَهَا بَنِي أُمَیَّةَ، فَإِنَّمَا هُوَ الْمُلْکُ وَ لَا أَدْرِي مَا جَنَّةٌ وَ لَا نَارٌ}}؛ «این خلافت پس از [[قبیله]] [[تیم]] ([[ابوبکر]]) و عدی ([[عمر]]) به تو رسیده است. اکنون آن را همچون توپ (میان قبیله خودت) بگردان و پایه‌های آن را بنی‌امیه قرار ده! (این نکته را بدان که) فقط مسأله، [[فرمانروایی]] است (نه [[خلافت اسلامی]]) من که [[بهشت]] و دوزخی را نمی‌شناسم!».

Bahmani: /* شورای انتصابی عمر، و به قدرت رسیدن عثمان */

2024-06-02T07:49:07Z

شورای انتصابی عمر، و به قدرت رسیدن عثمان

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲ ژوئن ۲۰۲۴، ساعت ۱۱:۱۹
خط ۲۰:		خط ۲۰:
	# عمر [[فرمان]] داد در صورتی که اعضای شورا به توافقی دست نیافته و یا مخالفتی سر زد و بر آن پافشاری کردند، آنها را از دم تیغ بگذرانند چگونه می‌توان بین سخن [[عمرو]] بین این گفته‌اش که: [[رسول خدا]] {{صل}} در حال [[خشنودی]] از این [[صحابه]] [[رحلت]] فرمود، جمع کرد؟ آیا [[مخالفت]] با نظریه [[عمر]]، موجب کشتن صحابه می‌شود؟<ref>تاریخ طبری، ج۳، ص۲۹۳ چاپ مؤسسه اعلمی</ref>.<ref>[[سید منذر حکیم\|حکیم، سید منذر]]، [[‌پیشوایان هدایت ج۲ (کتاب)\|‌پیشوایان هدایت ج۲]] ص ۲۱۷.</ref>		# عمر [[فرمان]] داد در صورتی که اعضای شورا به توافقی دست نیافته و یا مخالفتی سر زد و بر آن پافشاری کردند، آنها را از دم تیغ بگذرانند چگونه می‌توان بین سخن [[عمرو]] بین این گفته‌اش که: [[رسول خدا]] {{صل}} در حال [[خشنودی]] از این [[صحابه]] [[رحلت]] فرمود، جمع کرد؟ آیا [[مخالفت]] با نظریه [[عمر]]، موجب کشتن صحابه می‌شود؟<ref>تاریخ طبری، ج۳، ص۲۹۳ چاپ مؤسسه اعلمی</ref>.<ref>[[سید منذر حکیم\|حکیم، سید منذر]]، [[‌پیشوایان هدایت ج۲ (کتاب)\|‌پیشوایان هدایت ج۲]] ص ۲۱۷.</ref>

	==[[شورای انتصابی عمر]]، و [[به قدرت رسیدن عثمان]]==		==[[شورای انتصابی عمر]] و به قدرت رسیدن عثمان==
	چهارمین نکته‌ای را که می‌توان از ریشه‌های [[ماجرای کربلا]] شمرد، ماجرای تشکیل شورای [[انتصابی]] از سوی [[عمر]] بود که زمینه‌ساز به قدرت رسیدن عثمان و در نتیجه تقویت [[جبهه]] [[اموی]] شد.		چهارمین نکته‌ای را که می‌توان از ریشه‌های [[ماجرای کربلا]] شمرد، ماجرای تشکیل شورای [[انتصابی]] از سوی [[عمر]] بود که زمینه‌ساز به قدرت رسیدن عثمان و در نتیجه تقویت [[جبهه]] [[اموی]] شد.
	فشرده ماجرای تشکیل این [[شورا]] و به قدرت رسیدن عثمان چنین است:		فشرده ماجرای تشکیل این [[شورا]] و به قدرت رسیدن عثمان چنین است:

Jaafari: /* منابع */

2023-08-12T07:43:31Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۲ اوت ۲۰۲۳، ساعت ۱۱:۱۳
خط ۱۳۸:		خط ۱۳۸:
	# [[پرونده:1368987.jpg\|22px]] [[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)\|'''فرهنگ غدیر''']]		# [[پرونده:1368987.jpg\|22px]] [[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)\|'''فرهنگ غدیر''']]
	# [[پرونده:151916.jpg\|22px]] [[سید منذر حکیم\|حکیم، سید منذر]]، [[پیشوایان هدایت ج۲ (کتاب)\|‌'''پیشوایان هدایت ج۲''']]		# [[پرونده:151916.jpg\|22px]] [[سید منذر حکیم\|حکیم، سید منذر]]، [[پیشوایان هدایت ج۲ (کتاب)\|‌'''پیشوایان هدایت ج۲''']]
			# [[پرونده:1100843.jpg\|22px]] [[ناصر مکارم شیرازی\|مکارم شیرازی، ناصر]]، [[عاشورا ریشه‌ها انگیزه‌ها رویدادها پیامدها (کتاب)\|'''عاشورا ریشه‌ها انگیزه‌ها رویدادها پیامدها''']]
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

Jaafari: /* جستارهای وابسته */

2023-08-12T07:43:17Z

جستارهای وابسته

نمایش تغییرات

Bahmani: /* پانویس */

2023-04-11T07:10:49Z

پانویس

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۱ آوریل ۲۰۲۳، ساعت ۱۰:۴۰
خط ۴۲:		خط ۴۲:
	{{حوادث دوره خلفای نخستین}}		{{حوادث دوره خلفای نخستین}}

	[[رده:~~امام علی~~]]		[[رده:حوادث تاریخ اسلام]]
	[[رده:خلافت اسلامی]]		[[رده:خلافت اسلامی]]
	[[رده:مدخل فرهنگ غدیر]]		[[رده:مدخل فرهنگ غدیر]]

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

2022-08-25T06:42:14Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۵ اوت ۲۰۲۲، ساعت ۱۰:۱۲
خط ۷:		خط ۷:
	'''شورای خلافت''' شیوۀ [[انتخاب]] [[خلیفه]] پس از [[عمر]] به صورت "[[شورای شش نفره]]" بود که از سوی [[عمر]] تعیین شد.		'''شورای خلافت''' شیوۀ [[انتخاب]] [[خلیفه]] پس از [[عمر]] به صورت "[[شورای شش نفره]]" بود که از سوی [[عمر]] تعیین شد.

	==مقدمه==		== مقدمه ==
	[[عمر]] پس از ضربت [[ابو لؤلؤ]] و قبل از [[مرگ]] خویش شش نفر را به عنوان اعضای [[شورا]] [[تعیین]] کرد: [[امام علی\|علی]]{{ع}}، [[عثمان]]، [[عبدالرحمان بن عوف]]، [[طلحه]]، [[زبیر]] و [[سعد بن ابی وقّاص]] و [[دستور]] داد این گروه ظرف سه روز یکی را از میان خود به [[خلافت]] برگزینند. گفتگوهای زیادی میان آنان [[گذشت]] و [[عمر]] نظر خود را دربارۀ [[روحیات]] و [[اخلاق]] و ویژگی تک‌تک آنان گفت و برای هریک عیوبی برشمرد و [[عیب]] [[امام علی\|علی]]{{ع}} را هم [[شوخ‌طبع]] بودن دانست، اعتراف کرد که اگر [[امام علی\|علی]]{{ع}} [[خلیفه]] شود، همه را بر راه روشن و [[نورانی]] خواهد کشاند.<ref>شرح نهج البلاغه، ابن ابی الحدید، ج ۱ ص ۱۸۵</ref> و در نهایت [[عبد]] [[الرحمان]] بن عوف در جمع [[مردم]] انحصار [[خلافت]] را میان [[امام علی\|علی]]{{ع}} و [[عثمان]] اعلام کرد و از [[امام علی\|علی]]{{ع}} خواست که بپذیرد تا براساس [[کتاب خدا]] و [[سنت پیامبر]] و [[عمل]] [[ابوبکر]] و [[عمل]] [[عمر]] کند و با او [[بیعت]] کنند. [[امام]]، [[کتاب خدا]] و [[سنت پیامبر]] را قبول داشت ولی رویّۀ [[شیخین]] را نه. امّا [[عثمان]] پذیرفت و نتیجۀ آن شورای شوم، [[خلافت]] [[عثمان]] شد، شورایی که نتیجۀ آن از قبل معلوم بود. [[امام علی\|علی]]{{ع}} در [[خطبۀ شقشقیّه]] ([[خطبه]] ۳ [[نهج البلاغه]]) از [[شورا]] گله‌مندانه یاد می‌کند {{عربی\|فیا للّه و للشّوری}} و از قرار گرفتن خود در کنار دیگرانی که [[لیاقت]] نداشتند، ابراز [[ناراحتی]] می‌کند. [[حضرت]] از آغاز نیز [[شورا]] و نتیجۀ آن را قبول نداشت، لکن آنگونه که در زمان [[ابوبکر]] و [[عمر]] صبری تلخ را پیش گرفت، اینجا هم برای [[حفظ وحدت]] و نداشتن [[یاور]] و [[قوی]] بودن [[توطئه]]، کوتاه آمد. اصل [[ماجرای شورا]] از خلافهای آشکار است. اگر [[خلافت]] تعیینی و [[انتصابی]] است، چرا [[تعیین]] [[پیامبر]]{{صل}} را قبول نکردند و چرا [[ابوبکر]] برای خود [[خلیفه]] [[تعیین]] کرد؟ و اگر به [[رأی]] [[آزاد]] عموم است، چرا آن را در شش نفر منحصر ساختند و [[تهدید]] کردند که یکی را از میان خود [[انتخاب]] کنند؟ ترکیب [[شورا]] نیز بگونه‌ای بود که [[اکثریت]] با [[مخالفان]] [[امام علی\|علی]]{{ع}} بود و روشن بود که کسی جز [[امام علی\|علی]]{{ع}} [[رأی]] خواهد آورد. [[شورا]]، نمونۀ دیگری از [[مظلومیت امیر المؤمنین]]{{ع}} بود و [[اعتراض]] برخی از [[اصحاب]] هم سودی نبخشید.<ref>شرح نهج البلاغه، ابن ابی الحدید، ج ۹ ص ۵۵. دربارۀ شورای خلافت از جمله ر. ک: «حیاة الامام الحسین بن علی»، ج ۱ ص ۳۱۱ و ۳۱۸</ref>.<ref>[[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)\|فرهنگ غدیر]]، ص۳۴۵.</ref>		[[عمر]] پس از ضربت [[ابو لؤلؤ]] و قبل از [[مرگ]] خویش شش نفر را به عنوان اعضای [[شورا]] [[تعیین]] کرد: [[امام علی\|علی]] {{ع}}، [[عثمان]]، [[عبدالرحمان بن عوف]]، [[طلحه]]، [[زبیر]] و [[سعد بن ابی وقّاص]] و [[دستور]] داد این گروه ظرف سه روز یکی را از میان خود به [[خلافت]] برگزینند. گفتگوهای زیادی میان آنان [[گذشت]] و [[عمر]] نظر خود را دربارۀ [[روحیات]] و [[اخلاق]] و ویژگی تک‌تک آنان گفت و برای هریک عیوبی برشمرد و [[عیب]] [[امام علی\|علی]] {{ع}} را هم [[شوخ‌طبع]] بودن دانست، اعتراف کرد که اگر [[امام علی\|علی]] {{ع}} [[خلیفه]] شود، همه را بر راه روشن و [[نورانی]] خواهد کشاند.<ref>شرح نهج البلاغه، ابن ابی الحدید، ج ۱ ص ۱۸۵</ref> و در نهایت [[عبد]] [[الرحمان]] بن عوف در جمع [[مردم]] انحصار [[خلافت]] را میان [[امام علی\|علی]] {{ع}} و [[عثمان]] اعلام کرد و از [[امام علی\|علی]] {{ع}} خواست که بپذیرد تا براساس [[کتاب خدا]] و [[سنت پیامبر]] و [[عمل]] [[ابوبکر]] و [[عمل]] [[عمر]] کند و با او [[بیعت]] کنند. [[امام]]، [[کتاب خدا]] و [[سنت پیامبر]] را قبول داشت ولی رویّۀ [[شیخین]] را نه. امّا [[عثمان]] پذیرفت و نتیجۀ آن شورای شوم، [[خلافت]] [[عثمان]] شد، شورایی که نتیجۀ آن از قبل معلوم بود. [[امام علی\|علی]] {{ع}} در [[خطبۀ شقشقیّه]] ([[خطبه]] ۳ [[نهج البلاغه]]) از [[شورا]] گله‌مندانه یاد می‌کند {{عربی\|فیا للّه و للشّوری}} و از قرار گرفتن خود در کنار دیگرانی که [[لیاقت]] نداشتند، ابراز [[ناراحتی]] می‌کند. [[حضرت]] از آغاز نیز [[شورا]] و نتیجۀ آن را قبول نداشت، لکن آنگونه که در زمان [[ابوبکر]] و [[عمر]] صبری تلخ را پیش گرفت، اینجا هم برای [[حفظ وحدت]] و نداشتن [[یاور]] و [[قوی]] بودن [[توطئه]]، کوتاه آمد. اصل [[ماجرای شورا]] از خلافهای آشکار است. اگر [[خلافت]] تعیینی و [[انتصابی]] است، چرا [[تعیین]] [[پیامبر]] {{صل}} را قبول نکردند و چرا [[ابوبکر]] برای خود [[خلیفه]] [[تعیین]] کرد؟ و اگر به [[رأی]] [[آزاد]] عموم است، چرا آن را در شش نفر منحصر ساختند و [[تهدید]] کردند که یکی را از میان خود [[انتخاب]] کنند؟ ترکیب [[شورا]] نیز بگونه‌ای بود که [[اکثریت]] با [[مخالفان]] [[امام علی\|علی]] {{ع}} بود و روشن بود که کسی جز [[امام علی\|علی]] {{ع}} [[رأی]] خواهد آورد. [[شورا]]، نمونۀ دیگری از [[مظلومیت امیر المؤمنین]] {{ع}} بود و [[اعتراض]] برخی از [[اصحاب]] هم سودی نبخشید.<ref>شرح نهج البلاغه، ابن ابی الحدید، ج ۹ ص ۵۵. دربارۀ شورای خلافت از جمله ر. ک: «حیاة الامام الحسین بن علی»، ج ۱ ص ۳۱۱ و ۳۱۸</ref>.<ref>[[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)\|فرهنگ غدیر]]، ص۳۴۵.</ref>

	==ایرادات [[شورا]]==		== ایرادات [[شورا]] ==
	[[نظام شورایی]] که [[عمر]] آن را بنیان نهاد، عاری از [[صحت]] بود و در روند حرکت آن تناقض دیده می‌شد و در آن اموری را ملاحظه می‌کنیم که این [[نظام]] را از دقت و [[واقع‌گرایی]] دور می‌سازد، به عنوان مثال:		[[نظام شورایی]] که [[عمر]] آن را بنیان نهاد، عاری از [[صحت]] بود و در روند حرکت آن تناقض دیده می‌شد و در آن اموری را ملاحظه می‌کنیم که این [[نظام]] را از دقت و [[واقع‌گرایی]] دور می‌سازد، به عنوان مثال:
	#نامزدهای شورا طبق [[موازین]] [[انتخابات]]، به امتیاز [[برتر]]، دست نیافتند زیرا [[مردم]] در امر کاندیدا کردن و انتخابات، شرکت نداشتند، به همین دلیل اطلاق شورا بر این نظام سخنی گزاف است، چون در این (به اصطلاح) شورا تنها یک تن برای جمعی کاندیدا شده بود تا وی را بر [[امت]] [[تحمیل]] کنند، از این جا بود که عمر با [[تهدید]] به [[قتل]] و [[زور]] [[اسلحه]]، آنان را به گردهمایی و تعیین یک تن از میان خود فرا خواند.		# نامزدهای شورا طبق [[موازین]] [[انتخابات]]، به امتیاز [[برتر]]، دست نیافتند زیرا [[مردم]] در امر کاندیدا کردن و انتخابات، شرکت نداشتند، به همین دلیل اطلاق شورا بر این نظام سخنی گزاف است، چون در این (به اصطلاح) شورا تنها یک تن برای جمعی کاندیدا شده بود تا وی را بر [[امت]] [[تحمیل]] کنند، از این جا بود که عمر با [[تهدید]] به [[قتل]] و [[زور]] [[اسلحه]]، آنان را به گردهمایی و تعیین یک تن از میان خود فرا خواند.
	#ترکیب شخصیت‌ها و طرز [[تفکرات]] اعضای شورا با یکدیگر متفاوت بود و هریک نظر شخصی خود را [[اعلان]] می‌کرد. بنابراین، چگونه ممکن بود [[رأی]] آنان بیانگر رأی امت باشد؟ از طرفی پس از شورا، اختلافاتی میان آنان بروز کرد که [[تفرقه]] و پراکندگی [[مسلمانان]] را به دنبال داشت<ref>انساب الاشراف، ج۵، ص۵۷؛ تذکرة الخواص، ص۵۷؛ النص و الاجتهاد، ص۱۶۸.</ref>.		# ترکیب شخصیت‌ها و طرز [[تفکرات]] اعضای شورا با یکدیگر متفاوت بود و هریک نظر شخصی خود را [[اعلان]] می‌کرد. بنابراین، چگونه ممکن بود [[رأی]] آنان بیانگر رأی امت باشد؟ از طرفی پس از شورا، اختلافاتی میان آنان بروز کرد که [[تفرقه]] و پراکندگی [[مسلمانان]] را به دنبال داشت<ref>انساب الاشراف، ج۵، ص۵۷؛ تذکرة الخواص، ص۵۷؛ النص و الاجتهاد، ص۱۶۸.</ref>.
	# عمر در [[گزینش]] اعضای شورا، خود به تناقض‌گویی گرفتار شد زیرا او در [[سقیفه]] مدعی شده بود که [[خلافت]] مربوط به [[قریش]] است و بر آن پافشاری کرده بود، در صورتی که ملاحظه می‌کنیم وی در اینجا در آرزوی [[حیات]] و [[زندگی]] «سالم» [[غلام]] [[آزاد]] شده [[ابو حذیفه]] است تا او را به [[جانشینی]] خویش برگزیند. از سویی او اعضای شورا را با این ادعا که [[رسول خدا]]{{صل}} از آنان [[خرسند]] بوده و یا [[اهل]] بهشت‌اند، از میان دیگر [[صحابه]] گزینش کرد ولی ناسزاهایی را به آنان نسبت داد که با [[رضایت]] [[پیامبر]] از آنها و با کسانی که اهل بهشت‌اند همخوانی نداشت. پس از آن عمر به [[صهیب]] [[فرمان]] داد سه [[روز]] با مردم [[نماز]] بگزارد، چون به نظر وی نماز گزاردن با مردم ارتباطی به [[خلافت]] نداشت و از لوازم آن به شمار نمی‌آمد، ولی همین شخص که [[روز سقیفه]] جهت به خلافت رسیدن [[ابوبکر]] به [[مبارزه]] پرداخت، [[نماز]] مورد ادعایش نخستین دلیل او در [[شایستگی]] ابوبکر به خلافت، تلقی می‌شد.		# عمر در [[گزینش]] اعضای شورا، خود به تناقض‌گویی گرفتار شد زیرا او در [[سقیفه]] مدعی شده بود که [[خلافت]] مربوط به [[قریش]] است و بر آن پافشاری کرده بود، در صورتی که ملاحظه می‌کنیم وی در اینجا در آرزوی [[حیات]] و [[زندگی]] «سالم» [[غلام]] [[آزاد]] شده [[ابو حذیفه]] است تا او را به [[جانشینی]] خویش برگزیند. از سویی او اعضای شورا را با این ادعا که [[رسول خدا]] {{صل}} از آنان [[خرسند]] بوده و یا [[اهل]] بهشت‌اند، از میان دیگر [[صحابه]] گزینش کرد ولی ناسزاهایی را به آنان نسبت داد که با [[رضایت]] [[پیامبر]] از آنها و با کسانی که اهل بهشت‌اند همخوانی نداشت. پس از آن عمر به [[صهیب]] [[فرمان]] داد سه [[روز]] با مردم [[نماز]] بگزارد، چون به نظر وی نماز گزاردن با مردم ارتباطی به [[خلافت]] نداشت و از لوازم آن به شمار نمی‌آمد، ولی همین شخص که [[روز سقیفه]] جهت به خلافت رسیدن [[ابوبکر]] به [[مبارزه]] پرداخت، [[نماز]] مورد ادعایش نخستین دلیل او در [[شایستگی]] ابوبکر به خلافت، تلقی می‌شد.
	# [[عمر]] خواست علی{{ع}} را به [[جانشینی]] برگزیند زیرا وی [[مردم]] را به راه صحیح و روشن رهنمون می‌شد ولی به سبب رؤیایی که دید از جانشینی [[امام]]{{ع}} منصرف شد گویی وی با این کار خواست در [[مقام]] و [[منزلت]] و شایستگی امام{{ع}} خدشه وارد سازد.		# [[عمر]] خواست علی {{ع}} را به [[جانشینی]] برگزیند زیرا وی [[مردم]] را به راه صحیح و روشن رهنمون می‌شد ولی به سبب رؤیایی که دید از جانشینی [[امام]] {{ع}} منصرف شد گویی وی با این کار خواست در [[مقام]] و [[منزلت]] و شایستگی امام {{ع}} خدشه وارد سازد.
	# عمر گفت: [[دوست]] ندارم [[مسئولیت]] خلافت را در [[زندگی]] و پس از [[مرگ]] بر عهده گیرم، ولی خود از این [[امت]] بزرگ، تنها شش تن را معین و با این عمل، خود را مسلط بر امت و مقدرات آنها نشان داد.		# عمر گفت: [[دوست]] ندارم [[مسئولیت]] خلافت را در [[زندگی]] و پس از [[مرگ]] بر عهده گیرم، ولی خود از این [[امت]] بزرگ، تنها شش تن را معین و با این عمل، خود را مسلط بر امت و مقدرات آنها نشان داد.
	#به نظر می‌رسید [[گزینش]] اعضای [[شورا]] از قبل به گونه‌ای طراحی شده بود تا به احتمال [[قوی]]، خلافت به [[عثمان]] برسد نه به [[امام علی]]{{ع}} که از ناحیه [[خدا]] و [[رسول]] او شایستگی [[پیشوایی]] مردم را دارا بود، کاندیدا کردن [[طلحه]] برای شوراندن کینه‌توزی‌های [[قبیله]] [[تیم]]، انجام پذیرفت؛ زیرا امام{{ع}} در دوران [[خلافت ابوبکر]]، رقیب و مخالف او به شمار می‌آمد و اکنون نیز با طلحه کاندیدای جدید خلافت در [[رقابت]] بود و نامزدی عثمان به جهت تثبیت کینه‌توزی‌های [[بنی امیه]] و [[برانگیختن]] [[احساس]] قدرت‌خواهی و [[جاه‌طلبی]] آنان صورت پذیرفت و کاندیدا ساختن [[عبد]] [[الرحمان]] و سعد به جهت گشودن [[جبهه]] [[سیاسی]] جدیدی برای رقابت با امام{{ع}} عملی گشت زیرا این افراد از تیره [[بنی زهره]] بوده و با بنی امیه [[خویشی]] داشتند و [[بدیهی]] بود که اگر عثمان با امام{{ع}} به رقابت می‌پرداخت، این افراد به عثمان [[تمایل]] نشان می‌دادند.		# به نظر می‌رسید [[گزینش]] اعضای [[شورا]] از قبل به گونه‌ای طراحی شده بود تا به احتمال [[قوی]]، خلافت به [[عثمان]] برسد نه به [[امام علی]] {{ع}} که از ناحیه [[خدا]] و [[رسول]] او شایستگی [[پیشوایی]] مردم را دارا بود، کاندیدا کردن [[طلحه]] برای شوراندن کینه‌توزی‌های [[قبیله]] [[تیم]]، انجام پذیرفت؛ زیرا امام {{ع}} در دوران [[خلافت ابوبکر]]، رقیب و مخالف او به شمار می‌آمد و اکنون نیز با طلحه کاندیدای جدید خلافت در [[رقابت]] بود و نامزدی عثمان به جهت تثبیت کینه‌توزی‌های [[بنی امیه]] و [[برانگیختن]] [[احساس]] قدرت‌خواهی و [[جاه‌طلبی]] آنان صورت پذیرفت و کاندیدا ساختن [[عبد]] [[الرحمان]] و سعد به جهت گشودن [[جبهه]] [[سیاسی]] جدیدی برای رقابت با امام {{ع}} عملی گشت زیرا این افراد از تیره [[بنی زهره]] بوده و با بنی امیه [[خویشی]] داشتند و [[بدیهی]] بود که اگر عثمان با امام {{ع}} به رقابت می‌پرداخت، این افراد به عثمان [[تمایل]] نشان می‌دادند.
	# عمر [[فرمان]] داد در صورتی که اعضای شورا به توافقی دست نیافته و یا مخالفتی سر زد و بر آن پافشاری کردند، آنها را از دم تیغ بگذرانند چگونه می‌توان بین سخن [[عمرو]] بین این گفته‌اش که: [[رسول خدا]]{{صل}} در حال [[خشنودی]] از این [[صحابه]] [[رحلت]] فرمود، جمع کرد؟ آیا [[مخالفت]] با نظریه [[عمر]]، موجب کشتن صحابه می‌شود؟<ref>تاریخ طبری، ج۳، ص۲۹۳ چاپ مؤسسه اعلمی</ref>.<ref>[[سید منذر حکیم\|حکیم، سید منذر]]، [[‌پیشوایان هدایت ج۲ (کتاب)\|‌پیشوایان هدایت ج۲]] ص ۲۱۷.</ref>		# عمر [[فرمان]] داد در صورتی که اعضای شورا به توافقی دست نیافته و یا مخالفتی سر زد و بر آن پافشاری کردند، آنها را از دم تیغ بگذرانند چگونه می‌توان بین سخن [[عمرو]] بین این گفته‌اش که: [[رسول خدا]] {{صل}} در حال [[خشنودی]] از این [[صحابه]] [[رحلت]] فرمود، جمع کرد؟ آیا [[مخالفت]] با نظریه [[عمر]]، موجب کشتن صحابه می‌شود؟<ref>تاریخ طبری، ج۳، ص۲۹۳ چاپ مؤسسه اعلمی</ref>.<ref>[[سید منذر حکیم\|حکیم، سید منذر]]، [[‌پیشوایان هدایت ج۲ (کتاب)\|‌پیشوایان هدایت ج۲]] ص ۲۱۷.</ref>

	== جستارهای وابسته ==		== جستارهای وابسته ==
	{{مدخل وابسته}}		{{مدخل وابسته}}
	* [[امام علی]]{{ع}}		* [[امام علی]] {{ع}}
	* [[عمر بن خطاب]]		* [[عمر بن خطاب]]
	* [[عثمان بن عفان]]		* [[عثمان بن عفان]]

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵

2022-07-31T08:06:28Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۱:۳۶
خط ۱:		خط ۱:
	~~{{امامت}}~~
	{{مدخل مرتبط		{{مدخل مرتبط
	\| موضوع مرتبط = خلافت		\| موضوع مرتبط = خلافت
خط ۲۲:		خط ۲۱:

	== جستارهای وابسته ==		== جستارهای وابسته ==
	{{~~مدخل‌~~ وابسته}}		{{مدخل وابسته}}
	* [[امام علی]]{{ع}}		* [[امام علی]]{{ع}}
	* [[عمر بن خطاب]]		* [[عمر بن خطاب]]
خط ۴۳:		خط ۴۲:
	{{حوادث دوره خلفای نخستین}}		{{حوادث دوره خلفای نخستین}}

	~~[[رده:مدخل]]~~
	[[رده:امام علی]]		[[رده:امام علی]]
	[[رده:خلافت اسلامی]]		[[رده:خلافت اسلامی]]
	[[رده:مدخل فرهنگ غدیر]]		[[رده:مدخل فرهنگ غدیر]]

Bahmani در ‏۱۷ مهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۰۹:۱۷

2022-05-17T09:17:20Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۷ مهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۲:۴۷
خط ۶:		خط ۶:
	\| پرسش مرتبط =		\| پرسش مرتبط =
	}}		}}
	'''شورای خلافت''' شیوۀ [[انتخاب]] [[خلیفه]] پس از [[عمر]] به صورت "[[شورای شش نفره]]" بود که از سوی [[عمر]] [[تعیین]] شد~~<ref>[[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)\|فرهنگ غدیر]]، ص۳۴۵.</ref>~~.		'''شورای خلافت''' شیوۀ [[انتخاب]] [[خلیفه]] پس از [[عمر]] به صورت "[[شورای شش نفره]]" بود که از سوی [[عمر]] تعیین شد.

	==مقدمه==		==مقدمه==

Bahmani در ‏۱۷ مهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۰۹:۱۷

2022-05-17T09:17:05Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۷ مهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۲:۴۷
خط ۱۰:		خط ۱۰:
	==مقدمه==		==مقدمه==
	[[عمر]] پس از ضربت [[ابو لؤلؤ]] و قبل از [[مرگ]] خویش شش نفر را به عنوان اعضای [[شورا]] [[تعیین]] کرد: [[امام علی\|علی]]{{ع}}، [[عثمان]]، [[عبدالرحمان بن عوف]]، [[طلحه]]، [[زبیر]] و [[سعد بن ابی وقّاص]] و [[دستور]] داد این گروه ظرف سه روز یکی را از میان خود به [[خلافت]] برگزینند. گفتگوهای زیادی میان آنان [[گذشت]] و [[عمر]] نظر خود را دربارۀ [[روحیات]] و [[اخلاق]] و ویژگی تک‌تک آنان گفت و برای هریک عیوبی برشمرد و [[عیب]] [[امام علی\|علی]]{{ع}} را هم [[شوخ‌طبع]] بودن دانست، اعتراف کرد که اگر [[امام علی\|علی]]{{ع}} [[خلیفه]] شود، همه را بر راه روشن و [[نورانی]] خواهد کشاند.<ref>شرح نهج البلاغه، ابن ابی الحدید، ج ۱ ص ۱۸۵</ref> و در نهایت [[عبد]] [[الرحمان]] بن عوف در جمع [[مردم]] انحصار [[خلافت]] را میان [[امام علی\|علی]]{{ع}} و [[عثمان]] اعلام کرد و از [[امام علی\|علی]]{{ع}} خواست که بپذیرد تا براساس [[کتاب خدا]] و [[سنت پیامبر]] و [[عمل]] [[ابوبکر]] و [[عمل]] [[عمر]] کند و با او [[بیعت]] کنند. [[امام]]، [[کتاب خدا]] و [[سنت پیامبر]] را قبول داشت ولی رویّۀ [[شیخین]] را نه. امّا [[عثمان]] پذیرفت و نتیجۀ آن شورای شوم، [[خلافت]] [[عثمان]] شد، شورایی که نتیجۀ آن از قبل معلوم بود. [[امام علی\|علی]]{{ع}} در [[خطبۀ شقشقیّه]] ([[خطبه]] ۳ [[نهج البلاغه]]) از [[شورا]] گله‌مندانه یاد می‌کند {{عربی\|فیا للّه و للشّوری}} و از قرار گرفتن خود در کنار دیگرانی که [[لیاقت]] نداشتند، ابراز [[ناراحتی]] می‌کند. [[حضرت]] از آغاز نیز [[شورا]] و نتیجۀ آن را قبول نداشت، لکن آنگونه که در زمان [[ابوبکر]] و [[عمر]] صبری تلخ را پیش گرفت، اینجا هم برای [[حفظ وحدت]] و نداشتن [[یاور]] و [[قوی]] بودن [[توطئه]]، کوتاه آمد. اصل [[ماجرای شورا]] از خلافهای آشکار است. اگر [[خلافت]] تعیینی و [[انتصابی]] است، چرا [[تعیین]] [[پیامبر]]{{صل}} را قبول نکردند و چرا [[ابوبکر]] برای خود [[خلیفه]] [[تعیین]] کرد؟ و اگر به [[رأی]] [[آزاد]] عموم است، چرا آن را در شش نفر منحصر ساختند و [[تهدید]] کردند که یکی را از میان خود [[انتخاب]] کنند؟ ترکیب [[شورا]] نیز بگونه‌ای بود که [[اکثریت]] با [[مخالفان]] [[امام علی\|علی]]{{ع}} بود و روشن بود که کسی جز [[امام علی\|علی]]{{ع}} [[رأی]] خواهد آورد. [[شورا]]، نمونۀ دیگری از [[مظلومیت امیر المؤمنین]]{{ع}} بود و [[اعتراض]] برخی از [[اصحاب]] هم سودی نبخشید.<ref>شرح نهج البلاغه، ابن ابی الحدید، ج ۹ ص ۵۵. دربارۀ شورای خلافت از جمله ر. ک: «حیاة الامام الحسین بن علی»، ج ۱ ص ۳۱۱ و ۳۱۸</ref>.<ref>[[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)\|فرهنگ غدیر]]، ص۳۴۵.</ref>		[[عمر]] پس از ضربت [[ابو لؤلؤ]] و قبل از [[مرگ]] خویش شش نفر را به عنوان اعضای [[شورا]] [[تعیین]] کرد: [[امام علی\|علی]]{{ع}}، [[عثمان]]، [[عبدالرحمان بن عوف]]، [[طلحه]]، [[زبیر]] و [[سعد بن ابی وقّاص]] و [[دستور]] داد این گروه ظرف سه روز یکی را از میان خود به [[خلافت]] برگزینند. گفتگوهای زیادی میان آنان [[گذشت]] و [[عمر]] نظر خود را دربارۀ [[روحیات]] و [[اخلاق]] و ویژگی تک‌تک آنان گفت و برای هریک عیوبی برشمرد و [[عیب]] [[امام علی\|علی]]{{ع}} را هم [[شوخ‌طبع]] بودن دانست، اعتراف کرد که اگر [[امام علی\|علی]]{{ع}} [[خلیفه]] شود، همه را بر راه روشن و [[نورانی]] خواهد کشاند.<ref>شرح نهج البلاغه، ابن ابی الحدید، ج ۱ ص ۱۸۵</ref> و در نهایت [[عبد]] [[الرحمان]] بن عوف در جمع [[مردم]] انحصار [[خلافت]] را میان [[امام علی\|علی]]{{ع}} و [[عثمان]] اعلام کرد و از [[امام علی\|علی]]{{ع}} خواست که بپذیرد تا براساس [[کتاب خدا]] و [[سنت پیامبر]] و [[عمل]] [[ابوبکر]] و [[عمل]] [[عمر]] کند و با او [[بیعت]] کنند. [[امام]]، [[کتاب خدا]] و [[سنت پیامبر]] را قبول داشت ولی رویّۀ [[شیخین]] را نه. امّا [[عثمان]] پذیرفت و نتیجۀ آن شورای شوم، [[خلافت]] [[عثمان]] شد، شورایی که نتیجۀ آن از قبل معلوم بود. [[امام علی\|علی]]{{ع}} در [[خطبۀ شقشقیّه]] ([[خطبه]] ۳ [[نهج البلاغه]]) از [[شورا]] گله‌مندانه یاد می‌کند {{عربی\|فیا للّه و للشّوری}} و از قرار گرفتن خود در کنار دیگرانی که [[لیاقت]] نداشتند، ابراز [[ناراحتی]] می‌کند. [[حضرت]] از آغاز نیز [[شورا]] و نتیجۀ آن را قبول نداشت، لکن آنگونه که در زمان [[ابوبکر]] و [[عمر]] صبری تلخ را پیش گرفت، اینجا هم برای [[حفظ وحدت]] و نداشتن [[یاور]] و [[قوی]] بودن [[توطئه]]، کوتاه آمد. اصل [[ماجرای شورا]] از خلافهای آشکار است. اگر [[خلافت]] تعیینی و [[انتصابی]] است، چرا [[تعیین]] [[پیامبر]]{{صل}} را قبول نکردند و چرا [[ابوبکر]] برای خود [[خلیفه]] [[تعیین]] کرد؟ و اگر به [[رأی]] [[آزاد]] عموم است، چرا آن را در شش نفر منحصر ساختند و [[تهدید]] کردند که یکی را از میان خود [[انتخاب]] کنند؟ ترکیب [[شورا]] نیز بگونه‌ای بود که [[اکثریت]] با [[مخالفان]] [[امام علی\|علی]]{{ع}} بود و روشن بود که کسی جز [[امام علی\|علی]]{{ع}} [[رأی]] خواهد آورد. [[شورا]]، نمونۀ دیگری از [[مظلومیت امیر المؤمنین]]{{ع}} بود و [[اعتراض]] برخی از [[اصحاب]] هم سودی نبخشید.<ref>شرح نهج البلاغه، ابن ابی الحدید، ج ۹ ص ۵۵. دربارۀ شورای خلافت از جمله ر. ک: «حیاة الامام الحسین بن علی»، ج ۱ ص ۳۱۱ و ۳۱۸</ref>.<ref>[[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)\|فرهنگ غدیر]]، ص۳۴۵.</ref>

			==ایرادات [[شورا]]==
			[[نظام شورایی]] که [[عمر]] آن را بنیان نهاد، عاری از [[صحت]] بود و در روند حرکت آن تناقض دیده می‌شد و در آن اموری را ملاحظه می‌کنیم که این [[نظام]] را از دقت و [[واقع‌گرایی]] دور می‌سازد، به عنوان مثال:
			#نامزدهای شورا طبق [[موازین]] [[انتخابات]]، به امتیاز [[برتر]]، دست نیافتند زیرا [[مردم]] در امر کاندیدا کردن و انتخابات، شرکت نداشتند، به همین دلیل اطلاق شورا بر این نظام سخنی گزاف است، چون در این (به اصطلاح) شورا تنها یک تن برای جمعی کاندیدا شده بود تا وی را بر [[امت]] [[تحمیل]] کنند، از این جا بود که عمر با [[تهدید]] به [[قتل]] و [[زور]] [[اسلحه]]، آنان را به گردهمایی و تعیین یک تن از میان خود فرا خواند.
			#ترکیب شخصیت‌ها و طرز [[تفکرات]] اعضای شورا با یکدیگر متفاوت بود و هریک نظر شخصی خود را [[اعلان]] می‌کرد. بنابراین، چگونه ممکن بود [[رأی]] آنان بیانگر رأی امت باشد؟ از طرفی پس از شورا، اختلافاتی میان آنان بروز کرد که [[تفرقه]] و پراکندگی [[مسلمانان]] را به دنبال داشت<ref>انساب الاشراف، ج۵، ص۵۷؛ تذکرة الخواص، ص۵۷؛ النص و الاجتهاد، ص۱۶۸.</ref>.
			# عمر در [[گزینش]] اعضای شورا، خود به تناقض‌گویی گرفتار شد زیرا او در [[سقیفه]] مدعی شده بود که [[خلافت]] مربوط به [[قریش]] است و بر آن پافشاری کرده بود، در صورتی که ملاحظه می‌کنیم وی در اینجا در آرزوی [[حیات]] و [[زندگی]] «سالم» [[غلام]] [[آزاد]] شده [[ابو حذیفه]] است تا او را به [[جانشینی]] خویش برگزیند. از سویی او اعضای شورا را با این ادعا که [[رسول خدا]]{{صل}} از آنان [[خرسند]] بوده و یا [[اهل]] بهشت‌اند، از میان دیگر [[صحابه]] گزینش کرد ولی ناسزاهایی را به آنان نسبت داد که با [[رضایت]] [[پیامبر]] از آنها و با کسانی که اهل بهشت‌اند همخوانی نداشت. پس از آن عمر به [[صهیب]] [[فرمان]] داد سه [[روز]] با مردم [[نماز]] بگزارد، چون به نظر وی نماز گزاردن با مردم ارتباطی به [[خلافت]] نداشت و از لوازم آن به شمار نمی‌آمد، ولی همین شخص که [[روز سقیفه]] جهت به خلافت رسیدن [[ابوبکر]] به [[مبارزه]] پرداخت، [[نماز]] مورد ادعایش نخستین دلیل او در [[شایستگی]] ابوبکر به خلافت، تلقی می‌شد.
			# [[عمر]] خواست علی{{ع}} را به [[جانشینی]] برگزیند زیرا وی [[مردم]] را به راه صحیح و روشن رهنمون می‌شد ولی به سبب رؤیایی که دید از جانشینی [[امام]]{{ع}} منصرف شد گویی وی با این کار خواست در [[مقام]] و [[منزلت]] و شایستگی امام{{ع}} خدشه وارد سازد.
			# عمر گفت: [[دوست]] ندارم [[مسئولیت]] خلافت را در [[زندگی]] و پس از [[مرگ]] بر عهده گیرم، ولی خود از این [[امت]] بزرگ، تنها شش تن را معین و با این عمل، خود را مسلط بر امت و مقدرات آنها نشان داد.
			#به نظر می‌رسید [[گزینش]] اعضای [[شورا]] از قبل به گونه‌ای طراحی شده بود تا به احتمال [[قوی]]، خلافت به [[عثمان]] برسد نه به [[امام علی]]{{ع}} که از ناحیه [[خدا]] و [[رسول]] او شایستگی [[پیشوایی]] مردم را دارا بود، کاندیدا کردن [[طلحه]] برای شوراندن کینه‌توزی‌های [[قبیله]] [[تیم]]، انجام پذیرفت؛ زیرا امام{{ع}} در دوران [[خلافت ابوبکر]]، رقیب و مخالف او به شمار می‌آمد و اکنون نیز با طلحه کاندیدای جدید خلافت در [[رقابت]] بود و نامزدی عثمان به جهت تثبیت کینه‌توزی‌های [[بنی امیه]] و [[برانگیختن]] [[احساس]] قدرت‌خواهی و [[جاه‌طلبی]] آنان صورت پذیرفت و کاندیدا ساختن [[عبد]] [[الرحمان]] و سعد به جهت گشودن [[جبهه]] [[سیاسی]] جدیدی برای رقابت با امام{{ع}} عملی گشت زیرا این افراد از تیره [[بنی زهره]] بوده و با بنی امیه [[خویشی]] داشتند و [[بدیهی]] بود که اگر عثمان با امام{{ع}} به رقابت می‌پرداخت، این افراد به عثمان [[تمایل]] نشان می‌دادند.
			# عمر [[فرمان]] داد در صورتی که اعضای شورا به توافقی دست نیافته و یا مخالفتی سر زد و بر آن پافشاری کردند، آنها را از دم تیغ بگذرانند چگونه می‌توان بین سخن [[عمرو]] بین این گفته‌اش که: [[رسول خدا]]{{صل}} در حال [[خشنودی]] از این [[صحابه]] [[رحلت]] فرمود، جمع کرد؟ آیا [[مخالفت]] با نظریه [[عمر]]، موجب کشتن صحابه می‌شود؟<ref>تاریخ طبری، ج۳، ص۲۹۳ چاپ مؤسسه اعلمی</ref>.<ref>[[سید منذر حکیم\|حکیم، سید منذر]]، [[‌پیشوایان هدایت ج۲ (کتاب)\|‌پیشوایان هدایت ج۲]] ص ۲۱۷.</ref>

	== جستارهای وابسته ==		== جستارهای وابسته ==
خط ۲۵:		خط ۳۵:
	{{منابع}}		{{منابع}}
	# [[پرونده:1368987.jpg\|22px]] [[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)\|'''فرهنگ غدیر''']]		# [[پرونده:1368987.jpg\|22px]] [[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)\|'''فرهنگ غدیر''']]
			# [[پرونده:151916.jpg\|22px]] [[سید منذر حکیم\|حکیم، سید منذر]]، [[پیشوایان هدایت ج۲ (کتاب)\|‌'''پیشوایان هدایت ج۲''']]
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

Bahmani در ‏۱۷ مهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۰۹:۱۵

2022-05-17T09:15:46Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۷ مهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۲:۴۵
خط ۱:		خط ۱:
	{{امامت}}		{{امامت}}
	~~<div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">این~~ مدخل ~~از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>~~		{{مدخل مرتبط
	~~<div style~~=~~"background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">[[شورای~~ خلافت ~~در قرآن]] - [[~~شورای خلافت ~~در حدیث]] -~~ [[شورای خلافت در نهج البلاغه]] ~~- [[شورای خلافت در معارف دعا و زیارات]] - [[شورای خلافت در کلام اسلامی]] - [[شورای خلافت در اخلاق اسلامی]]</div>~~		\| موضوع مرتبط = خلافت
	~~<div style~~="background-color: rgb(206,242, 299); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">در این باره، تعداد بسیاری از پرسش‌های عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل '''[[شورای خلافت (پرسش)]]''' قابل دسترسی خواهند بود.</div>		\| عنوان مدخل = شورای خلافت
			\| مداخل مرتبط = [[شورای خلافت در نهج البلاغه]]
			\| پرسش مرتبط =
			}}
	'''شورای خلافت''' شیوۀ [[انتخاب]] [[خلیفه]] پس از [[عمر]] به صورت "[[شورای شش نفره]]" بود که از سوی [[عمر]] [[تعیین]] شد<ref>[[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)\|فرهنگ غدیر]]، ص۳۴۵.</ref>.		'''شورای خلافت''' شیوۀ [[انتخاب]] [[خلیفه]] پس از [[عمر]] به صورت "[[شورای شش نفره]]" بود که از سوی [[عمر]] [[تعیین]] شد<ref>[[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)\|فرهنگ غدیر]]، ص۳۴۵.</ref>.

	==مقدمه==		==مقدمه==
	* [[عمر]] پس از ضربت [[ابو لؤلؤ]] و قبل از [[مرگ]] خویش شش نفر را به عنوان اعضای [[شورا]] [[تعیین]] کرد: [[امام علی\|علی]]{{ع}}، [[عثمان]]، [[عبدالرحمان بن عوف]]، [[طلحه]]، [[زبیر]] و [[سعد بن ابی وقّاص]] و [[دستور]] داد این گروه ظرف سه روز یکی را از میان خود به [[خلافت]] برگزینند. گفتگوهای زیادی میان آنان [[گذشت]] و [[عمر]] نظر خود را دربارۀ [[روحیات]] و [[اخلاق]] و ویژگی تک‌تک آنان گفت و برای هریک عیوبی برشمرد و [[عیب]] [[امام علی\|علی]]{{ع}} را هم [[شوخ‌طبع]] بودن دانست، اعتراف کرد که اگر [[امام علی\|علی]]{{ع}} [[خلیفه]] شود، همه را بر راه روشن و [[نورانی]] خواهد کشاند.<ref>شرح نهج البلاغه، ابن ابی الحدید، ج ۱ ص ۱۸۵</ref> و در نهایت [[عبد]] [[الرحمان]] بن عوف در جمع [[مردم]] انحصار [[خلافت]] را میان [[امام علی\|علی]]{{ع}} و [[عثمان]] اعلام کرد و از [[امام علی\|علی]]{{ع}} خواست که بپذیرد تا براساس [[کتاب خدا]] و [[سنت پیامبر]] و [[عمل]] [[ابوبکر]] و [[عمل]] [[عمر]] کند و با او [[بیعت]] کنند. [[امام]]، [[کتاب خدا]] و [[سنت پیامبر]] را قبول داشت ولی رویّۀ [[شیخین]] را نه. امّا [[عثمان]] پذیرفت و نتیجۀ آن شورای شوم، [[خلافت]] [[عثمان]] شد، شورایی که نتیجۀ آن از قبل معلوم بود. [[امام علی\|علی]]{{ع}} در [[خطبۀ شقشقیّه]] ([[خطبه]] ۳ [[نهج البلاغه]]) از [[شورا]] گله‌مندانه یاد می‌کند {{عربی\|فیا للّه و للشّوری}} و از قرار گرفتن خود در کنار دیگرانی که [[لیاقت]] نداشتند، ابراز [[ناراحتی]] می‌کند. [[حضرت]] از آغاز نیز [[شورا]] و نتیجۀ آن را قبول نداشت، لکن آنگونه که در زمان [[ابوبکر]] و [[عمر]] صبری تلخ را پیش گرفت، اینجا هم برای [[حفظ وحدت]] و نداشتن [[یاور]] و [[قوی]] بودن [[توطئه]]، کوتاه آمد. اصل [[ماجرای شورا]] از خلافهای آشکار است. اگر [[خلافت]] تعیینی و [[انتصابی]] است، چرا [[تعیین]] [[پیامبر]]{{صل}} را قبول نکردند و چرا [[ابوبکر]] برای خود [[خلیفه]] [[تعیین]] کرد؟ و اگر به [[رأی]] [[آزاد]] عموم است، چرا آن را در شش نفر منحصر ساختند و [[تهدید]] کردند که یکی را از میان خود [[انتخاب]] کنند؟ ترکیب [[شورا]] نیز بگونه‌ای بود که [[اکثریت]] با [[مخالفان]] [[امام علی\|علی]]{{ع}} بود و روشن بود که کسی جز [[امام علی\|علی]]{{ع}} [[رأی]] خواهد آورد. [[شورا]]، نمونۀ دیگری از [[مظلومیت امیر المؤمنین]]{{ع}} بود و [[اعتراض]] برخی از [[اصحاب]] هم سودی نبخشید.<ref>شرح نهج البلاغه، ابن ابی الحدید، ج ۹ ص ۵۵. دربارۀ شورای خلافت از جمله ر. ک: «حیاة الامام الحسین بن علی»، ج ۱ ص ۳۱۱ و ۳۱۸</ref><ref>[[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)\|فرهنگ غدیر]]، ص۳۴۵.</ref>.		[[عمر]] پس از ضربت [[ابو لؤلؤ]] و قبل از [[مرگ]] خویش شش نفر را به عنوان اعضای [[شورا]] [[تعیین]] کرد: [[امام علی\|علی]]{{ع}}، [[عثمان]]، [[عبدالرحمان بن عوف]]، [[طلحه]]، [[زبیر]] و [[سعد بن ابی وقّاص]] و [[دستور]] داد این گروه ظرف سه روز یکی را از میان خود به [[خلافت]] برگزینند. گفتگوهای زیادی میان آنان [[گذشت]] و [[عمر]] نظر خود را دربارۀ [[روحیات]] و [[اخلاق]] و ویژگی تک‌تک آنان گفت و برای هریک عیوبی برشمرد و [[عیب]] [[امام علی\|علی]]{{ع}} را هم [[شوخ‌طبع]] بودن دانست، اعتراف کرد که اگر [[امام علی\|علی]]{{ع}} [[خلیفه]] شود، همه را بر راه روشن و [[نورانی]] خواهد کشاند.<ref>شرح نهج البلاغه، ابن ابی الحدید، ج ۱ ص ۱۸۵</ref> و در نهایت [[عبد]] [[الرحمان]] بن عوف در جمع [[مردم]] انحصار [[خلافت]] را میان [[امام علی\|علی]]{{ع}} و [[عثمان]] اعلام کرد و از [[امام علی\|علی]]{{ع}} خواست که بپذیرد تا براساس [[کتاب خدا]] و [[سنت پیامبر]] و [[عمل]] [[ابوبکر]] و [[عمل]] [[عمر]] کند و با او [[بیعت]] کنند. [[امام]]، [[کتاب خدا]] و [[سنت پیامبر]] را قبول داشت ولی رویّۀ [[شیخین]] را نه. امّا [[عثمان]] پذیرفت و نتیجۀ آن شورای شوم، [[خلافت]] [[عثمان]] شد، شورایی که نتیجۀ آن از قبل معلوم بود. [[امام علی\|علی]]{{ع}} در [[خطبۀ شقشقیّه]] ([[خطبه]] ۳ [[نهج البلاغه]]) از [[شورا]] گله‌مندانه یاد می‌کند {{عربی\|فیا للّه و للشّوری}} و از قرار گرفتن خود در کنار دیگرانی که [[لیاقت]] نداشتند، ابراز [[ناراحتی]] می‌کند. [[حضرت]] از آغاز نیز [[شورا]] و نتیجۀ آن را قبول نداشت، لکن آنگونه که در زمان [[ابوبکر]] و [[عمر]] صبری تلخ را پیش گرفت، اینجا هم برای [[حفظ وحدت]] و نداشتن [[یاور]] و [[قوی]] بودن [[توطئه]]، کوتاه آمد. اصل [[ماجرای شورا]] از خلافهای آشکار است. اگر [[خلافت]] تعیینی و [[انتصابی]] است، چرا [[تعیین]] [[پیامبر]]{{صل}} را قبول نکردند و چرا [[ابوبکر]] برای خود [[خلیفه]] [[تعیین]] کرد؟ و اگر به [[رأی]] [[آزاد]] عموم است، چرا آن را در شش نفر منحصر ساختند و [[تهدید]] کردند که یکی را از میان خود [[انتخاب]] کنند؟ ترکیب [[شورا]] نیز بگونه‌ای بود که [[اکثریت]] با [[مخالفان]] [[امام علی\|علی]]{{ع}} بود و روشن بود که کسی جز [[امام علی\|علی]]{{ع}} [[رأی]] خواهد آورد. [[شورا]]، نمونۀ دیگری از [[مظلومیت امیر المؤمنین]]{{ع}} بود و [[اعتراض]] برخی از [[اصحاب]] هم سودی نبخشید.<ref>شرح نهج البلاغه، ابن ابی الحدید، ج ۹ ص ۵۵. دربارۀ شورای خلافت از جمله ر. ک: «حیاة الامام الحسین بن علی»، ج ۱ ص ۳۱۱ و ۳۱۸</ref>.<ref>[[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)\|فرهنگ غدیر]]، ص۳۴۵.</ref>

	== جستارهای وابسته ==		== جستارهای وابسته ==
خط ۲۲:		خط ۲۴:
	== منابع ==		== منابع ==
	{{منابع}}		{{منابع}}
	* [[پرونده:1368987.jpg\|22px]] [[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)\|'''فرهنگ غدیر''']]		# [[پرونده:1368987.jpg\|22px]] [[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)\|'''فرهنگ غدیر''']]
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

خط ۳۱:		خط ۳۳:

	[[رده:مدخل]]		[[رده:مدخل]]
			[[رده:امام علی]]
	[[رده:خلافت اسلامی]]		[[رده:خلافت اسلامی]]
	[[رده:مدخل فرهنگ غدیر]]		[[رده:مدخل فرهنگ غدیر]]