شیعیان بصره - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Wasity: /* تشیع */

2023-02-02T08:38:37Z

تشیع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲ فوریهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۲:۰۸
خط ۷:		خط ۷:

	==تشیع==		==تشیع==
	{{همچنین\|شیعه}}		{{همچنین\|شیعه\|تشیع}}

	==شیعیان بصره در قرن اول هجری==		==شیعیان بصره در قرن اول هجری==
	{{همچنین\|بصره}}		{{همچنین\|بصره}}

Wasity: /* شیعیان بصره در قرن اول هجری */

2023-02-02T08:38:14Z

شیعیان بصره در قرن اول هجری

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲ فوریهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۲:۰۸
خط ۶:		خط ۶:
	}}		}}

			==تشیع==
			{{همچنین\|شیعه}}
	==شیعیان بصره در قرن اول هجری==		==شیعیان بصره در قرن اول هجری==
	{{همچنین~~\|شیعیان~~\|بصره}}		{{همچنین\|بصره}}
	با نظر در [[منابع تاریخی]] این‌گونه برداشت می‌شود که [[بصره]] از ابتدای تأسیس، شهری متمایل به [[خلفا]] بوده است و [[مردم]] این [[شهر]] بعد از [[کشته شدن عثمان]] و [[واقعه جمل]]، که در آن بسیاری از بصریان از [[قبایل]] مختلف به طرف‌داری از [[اصحاب جمل]] و به [[خون‌خواهی عثمان]] [[شورش]] کرده بودند، کشته شدند و عثمانی‌مذهب شدند و با [[حضرت علی]]{{ع}} به [[مخالفت]] پرداختند؛ اما استعمال واژه [[شیعه]] علی{{ع}} در مقابل [[شیعه عثمان]] که در محاورات [[مردم بصره]] در آن [[روزگار]] به کار می‌رفته است، گویای این مدعا است که [[شیعیان]] و طرف‌داران [[خاندان رسالت]]، هرچند به تعداد کم، از آغاز در آن شهر حضور داشته‌اند و در [[حیات سیاسی]] مذهبی شهر تأثیرگذار بوده‌اند. [[مورخان]] عموماً بصره را یک شهر عثمانی‌مذهب معرفی می‌کنند؛ اما شواهد و قراینی وجود دارد که باوجود [[حاکمیت]] [[حاکمان]] [[عثمانی]] در بصره، در این شهر نیز مانند شهرهای دیگر، شیعیان و محبین خاندان رسالت حضور داشتند و [[زندگی]] می‌کردند.		با نظر در [[منابع تاریخی]] این‌گونه برداشت می‌شود که [[بصره]] از ابتدای تأسیس، شهری متمایل به [[خلفا]] بوده است و [[مردم]] این [[شهر]] بعد از [[کشته شدن عثمان]] و [[واقعه جمل]]، که در آن بسیاری از بصریان از [[قبایل]] مختلف به طرف‌داری از [[اصحاب جمل]] و به [[خون‌خواهی عثمان]] [[شورش]] کرده بودند، کشته شدند و عثمانی‌مذهب شدند و با [[حضرت علی]]{{ع}} به [[مخالفت]] پرداختند؛ اما استعمال واژه [[شیعه]] علی{{ع}} در مقابل [[شیعه عثمان]] که در محاورات [[مردم بصره]] در آن [[روزگار]] به کار می‌رفته است، گویای این مدعا است که [[شیعیان]] و طرف‌داران [[خاندان رسالت]]، هرچند به تعداد کم، از آغاز در آن شهر حضور داشته‌اند و در [[حیات سیاسی]] مذهبی شهر تأثیرگذار بوده‌اند. [[مورخان]] عموماً بصره را یک شهر عثمانی‌مذهب معرفی می‌کنند؛ اما شواهد و قراینی وجود دارد که باوجود [[حاکمیت]] [[حاکمان]] [[عثمانی]] در بصره، در این شهر نیز مانند شهرهای دیگر، شیعیان و محبین خاندان رسالت حضور داشتند و [[زندگی]] می‌کردند.
	اولین بار که در بصره به گروهی به نام طرف‌داران حضرت علی{{ع}} برمی‌خوریم، در ماجرای [[قتل عثمان]] است. در [[سال ۳۵ هجری]]، [[مسلمانان]] از شهرهای مختلف برای ابراز [[نارضایتی]] خود راهی [[مدینه]]، مرکز [[خلافت عثمان]]، شدند. از بصره نیز گروهی به عنوان مخالف [[عثمان]] به سمت مرکز [[خلافت]] حرکت کردند. در میان این گروه دو طیف [[شناسایی]] می‌شود: اول، دسته‌ای که فقط مخالف عثمان بودند و سیاست‌های او را قبول نداشتند. [[فرماندهی]] اینها برعهده [[حرقوص بن زهیر سعدی]] بود که بعد از [[جنگ صفین]] از صفوف [[سپاه حضرت علی]]{{ع}} خارج شد و یکی از سرکردگان [[خوارج]] شد. گروه دوم به [[سرپرستی]] [[حکیم بن جبله عبدی]] که علاوه بر مخالفت با سیاست‌های عثمان به طرف‌داری از [[امام علی]]{{ع}} هم [[شهرت]] داشتند<ref>تاریخ طبری، ج۶، ص۲۲۲۸.</ref>. [[حکیم]] در حوادث مدینه بسیار فعال بود و در واقع فرماندهی همه نیروهای [[بصری]] را در دست داشت. حکیم یکی از افراد [[قبیله عبدالقیس]] بود که از شاخه‌های اصلی [[قبیله ربیعه]] محسوب می‌شد. افراد این [[قبیله]] به [[عبدی]] [[شهرت]] داشتند و بیشترین تعداد طرف‌داران [[امام علی]]{{ع}} در [[بصره]] از این قبیله بوده است. در ماجرای [[جنگ جمل]] پیش از آن‌که [[سپاه امام علی]]{{ع}} برای مقابله با [[شورشیان]] به بصره برسد، [[حکیم]] و یارانش که از [[رفتار]] [[یاران]] [[جمل]] با [[عثمان بن حنیف]] به [[خشم]] آمده بودند، در [[جنگ]] با آنها آن‌قدر [[اصرار]] ورزیدند که همگی کشته شدند<ref>تاریخ طبری، ج۶، ص۲۳۷۸.</ref>.		اولین بار که در بصره به گروهی به نام طرف‌داران حضرت علی{{ع}} برمی‌خوریم، در ماجرای [[قتل عثمان]] است. در [[سال ۳۵ هجری]]، [[مسلمانان]] از شهرهای مختلف برای ابراز [[نارضایتی]] خود راهی [[مدینه]]، مرکز [[خلافت عثمان]]، شدند. از بصره نیز گروهی به عنوان مخالف [[عثمان]] به سمت مرکز [[خلافت]] حرکت کردند. در میان این گروه دو طیف [[شناسایی]] می‌شود: اول، دسته‌ای که فقط مخالف عثمان بودند و سیاست‌های او را قبول نداشتند. [[فرماندهی]] اینها برعهده [[حرقوص بن زهیر سعدی]] بود که بعد از [[جنگ صفین]] از صفوف [[سپاه حضرت علی]]{{ع}} خارج شد و یکی از سرکردگان [[خوارج]] شد. گروه دوم به [[سرپرستی]] [[حکیم بن جبله عبدی]] که علاوه بر مخالفت با سیاست‌های عثمان به طرف‌داری از [[امام علی]]{{ع}} هم [[شهرت]] داشتند<ref>تاریخ طبری، ج۶، ص۲۲۲۸.</ref>. [[حکیم]] در حوادث مدینه بسیار فعال بود و در واقع فرماندهی همه نیروهای [[بصری]] را در دست داشت. حکیم یکی از افراد [[قبیله عبدالقیس]] بود که از شاخه‌های اصلی [[قبیله ربیعه]] محسوب می‌شد. افراد این [[قبیله]] به [[عبدی]] [[شهرت]] داشتند و بیشترین تعداد طرف‌داران [[امام علی]]{{ع}} در [[بصره]] از این قبیله بوده است. در ماجرای [[جنگ جمل]] پیش از آن‌که [[سپاه امام علی]]{{ع}} برای مقابله با [[شورشیان]] به بصره برسد، [[حکیم]] و یارانش که از [[رفتار]] [[یاران]] [[جمل]] با [[عثمان بن حنیف]] به [[خشم]] آمده بودند، در [[جنگ]] با آنها آن‌قدر [[اصرار]] ورزیدند که همگی کشته شدند<ref>تاریخ طبری، ج۶، ص۲۳۷۸.</ref>.

Wasity: /* شیعیان بصره در قرن اول هجری */

2023-02-02T06:41:37Z

شیعیان بصره در قرن اول هجری

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲ فوریهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۰:۱۱
خط ۷:		خط ۷:

	==شیعیان بصره در قرن اول هجری==		==شیعیان بصره در قرن اول هجری==
	{{همچنین\|بصره}}		{{همچنین\|شیعیان\|بصره}}
	با نظر در [[منابع تاریخی]] این‌گونه برداشت می‌شود که [[بصره]] از ابتدای تأسیس، شهری متمایل به [[خلفا]] بوده است و [[مردم]] این [[شهر]] بعد از [[کشته شدن عثمان]] و [[واقعه جمل]]، که در آن بسیاری از بصریان از [[قبایل]] مختلف به طرف‌داری از [[اصحاب جمل]] و به [[خون‌خواهی عثمان]] [[شورش]] کرده بودند، کشته شدند و عثمانی‌مذهب شدند و با [[حضرت علی]]{{ع}} به [[مخالفت]] پرداختند؛ اما استعمال واژه [[شیعه]] علی{{ع}} در مقابل [[شیعه عثمان]] که در محاورات [[مردم بصره]] در آن [[روزگار]] به کار می‌رفته است، گویای این مدعا است که [[شیعیان]] و طرف‌داران [[خاندان رسالت]]، هرچند به تعداد کم، از آغاز در آن شهر حضور داشته‌اند و در [[حیات سیاسی]] مذهبی شهر تأثیرگذار بوده‌اند. [[مورخان]] عموماً بصره را یک شهر عثمانی‌مذهب معرفی می‌کنند؛ اما شواهد و قراینی وجود دارد که باوجود [[حاکمیت]] [[حاکمان]] [[عثمانی]] در بصره، در این شهر نیز مانند شهرهای دیگر، شیعیان و محبین خاندان رسالت حضور داشتند و [[زندگی]] می‌کردند.		با نظر در [[منابع تاریخی]] این‌گونه برداشت می‌شود که [[بصره]] از ابتدای تأسیس، شهری متمایل به [[خلفا]] بوده است و [[مردم]] این [[شهر]] بعد از [[کشته شدن عثمان]] و [[واقعه جمل]]، که در آن بسیاری از بصریان از [[قبایل]] مختلف به طرف‌داری از [[اصحاب جمل]] و به [[خون‌خواهی عثمان]] [[شورش]] کرده بودند، کشته شدند و عثمانی‌مذهب شدند و با [[حضرت علی]]{{ع}} به [[مخالفت]] پرداختند؛ اما استعمال واژه [[شیعه]] علی{{ع}} در مقابل [[شیعه عثمان]] که در محاورات [[مردم بصره]] در آن [[روزگار]] به کار می‌رفته است، گویای این مدعا است که [[شیعیان]] و طرف‌داران [[خاندان رسالت]]، هرچند به تعداد کم، از آغاز در آن شهر حضور داشته‌اند و در [[حیات سیاسی]] مذهبی شهر تأثیرگذار بوده‌اند. [[مورخان]] عموماً بصره را یک شهر عثمانی‌مذهب معرفی می‌کنند؛ اما شواهد و قراینی وجود دارد که باوجود [[حاکمیت]] [[حاکمان]] [[عثمانی]] در بصره، در این شهر نیز مانند شهرهای دیگر، شیعیان و محبین خاندان رسالت حضور داشتند و [[زندگی]] می‌کردند.
	اولین بار که در بصره به گروهی به نام طرف‌داران حضرت علی{{ع}} برمی‌خوریم، در ماجرای [[قتل عثمان]] است. در [[سال ۳۵ هجری]]، [[مسلمانان]] از شهرهای مختلف برای ابراز [[نارضایتی]] خود راهی [[مدینه]]، مرکز [[خلافت عثمان]]، شدند. از بصره نیز گروهی به عنوان مخالف [[عثمان]] به سمت مرکز [[خلافت]] حرکت کردند. در میان این گروه دو طیف [[شناسایی]] می‌شود: اول، دسته‌ای که فقط مخالف عثمان بودند و سیاست‌های او را قبول نداشتند. [[فرماندهی]] اینها برعهده [[حرقوص بن زهیر سعدی]] بود که بعد از [[جنگ صفین]] از صفوف [[سپاه حضرت علی]]{{ع}} خارج شد و یکی از سرکردگان [[خوارج]] شد. گروه دوم به [[سرپرستی]] [[حکیم بن جبله عبدی]] که علاوه بر مخالفت با سیاست‌های عثمان به طرف‌داری از [[امام علی]]{{ع}} هم [[شهرت]] داشتند<ref>تاریخ طبری، ج۶، ص۲۲۲۸.</ref>. [[حکیم]] در حوادث مدینه بسیار فعال بود و در واقع فرماندهی همه نیروهای [[بصری]] را در دست داشت. حکیم یکی از افراد [[قبیله عبدالقیس]] بود که از شاخه‌های اصلی [[قبیله ربیعه]] محسوب می‌شد. افراد این [[قبیله]] به [[عبدی]] [[شهرت]] داشتند و بیشترین تعداد طرف‌داران [[امام علی]]{{ع}} در [[بصره]] از این قبیله بوده است. در ماجرای [[جنگ جمل]] پیش از آن‌که [[سپاه امام علی]]{{ع}} برای مقابله با [[شورشیان]] به بصره برسد، [[حکیم]] و یارانش که از [[رفتار]] [[یاران]] [[جمل]] با [[عثمان بن حنیف]] به [[خشم]] آمده بودند، در [[جنگ]] با آنها آن‌قدر [[اصرار]] ورزیدند که همگی کشته شدند<ref>تاریخ طبری، ج۶، ص۲۳۷۸.</ref>.		اولین بار که در بصره به گروهی به نام طرف‌داران حضرت علی{{ع}} برمی‌خوریم، در ماجرای [[قتل عثمان]] است. در [[سال ۳۵ هجری]]، [[مسلمانان]] از شهرهای مختلف برای ابراز [[نارضایتی]] خود راهی [[مدینه]]، مرکز [[خلافت عثمان]]، شدند. از بصره نیز گروهی به عنوان مخالف [[عثمان]] به سمت مرکز [[خلافت]] حرکت کردند. در میان این گروه دو طیف [[شناسایی]] می‌شود: اول، دسته‌ای که فقط مخالف عثمان بودند و سیاست‌های او را قبول نداشتند. [[فرماندهی]] اینها برعهده [[حرقوص بن زهیر سعدی]] بود که بعد از [[جنگ صفین]] از صفوف [[سپاه حضرت علی]]{{ع}} خارج شد و یکی از سرکردگان [[خوارج]] شد. گروه دوم به [[سرپرستی]] [[حکیم بن جبله عبدی]] که علاوه بر مخالفت با سیاست‌های عثمان به طرف‌داری از [[امام علی]]{{ع}} هم [[شهرت]] داشتند<ref>تاریخ طبری، ج۶، ص۲۲۲۸.</ref>. [[حکیم]] در حوادث مدینه بسیار فعال بود و در واقع فرماندهی همه نیروهای [[بصری]] را در دست داشت. حکیم یکی از افراد [[قبیله عبدالقیس]] بود که از شاخه‌های اصلی [[قبیله ربیعه]] محسوب می‌شد. افراد این [[قبیله]] به [[عبدی]] [[شهرت]] داشتند و بیشترین تعداد طرف‌داران [[امام علی]]{{ع}} در [[بصره]] از این قبیله بوده است. در ماجرای [[جنگ جمل]] پیش از آن‌که [[سپاه امام علی]]{{ع}} برای مقابله با [[شورشیان]] به بصره برسد، [[حکیم]] و یارانش که از [[رفتار]] [[یاران]] [[جمل]] با [[عثمان بن حنیف]] به [[خشم]] آمده بودند، در [[جنگ]] با آنها آن‌قدر [[اصرار]] ورزیدند که همگی کشته شدند<ref>تاریخ طبری، ج۶، ص۲۳۷۸.</ref>.

Wasity: /* شیعیان در بصره */

2023-02-02T06:41:18Z

شیعیان در بصره

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲ فوریهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۰:۱۱
خط ۶:		خط ۶:
	}}		}}

	==شیعیان در ~~بصره~~==		==شیعیان بصره در قرن اول هجری==
			{{همچنین\|بصره}}
	با نظر در [[منابع تاریخی]] این‌گونه برداشت می‌شود که [[بصره]] از ابتدای تأسیس، شهری متمایل به [[خلفا]] بوده است و [[مردم]] این [[شهر]] بعد از [[کشته شدن عثمان]] و [[واقعه جمل]]، که در آن بسیاری از بصریان از [[قبایل]] مختلف به طرف‌داری از [[اصحاب جمل]] و به [[خون‌خواهی عثمان]] [[شورش]] کرده بودند، کشته شدند و عثمانی‌مذهب شدند و با [[حضرت علی]]{{ع}} به [[مخالفت]] پرداختند؛ اما استعمال واژه [[شیعه]] علی{{ع}} در مقابل [[شیعه عثمان]] که در محاورات [[مردم بصره]] در آن [[روزگار]] به کار می‌رفته است، گویای این مدعا است که [[شیعیان]] و طرف‌داران [[خاندان رسالت]]، هرچند به تعداد کم، از آغاز در آن شهر حضور داشته‌اند و در [[حیات سیاسی]] مذهبی شهر تأثیرگذار بوده‌اند. [[مورخان]] عموماً بصره را یک شهر عثمانی‌مذهب معرفی می‌کنند؛ اما شواهد و قراینی وجود دارد که باوجود [[حاکمیت]] [[حاکمان]] [[عثمانی]] در بصره، در این شهر نیز مانند شهرهای دیگر، شیعیان و محبین خاندان رسالت حضور داشتند و [[زندگی]] می‌کردند.		با نظر در [[منابع تاریخی]] این‌گونه برداشت می‌شود که [[بصره]] از ابتدای تأسیس، شهری متمایل به [[خلفا]] بوده است و [[مردم]] این [[شهر]] بعد از [[کشته شدن عثمان]] و [[واقعه جمل]]، که در آن بسیاری از بصریان از [[قبایل]] مختلف به طرف‌داری از [[اصحاب جمل]] و به [[خون‌خواهی عثمان]] [[شورش]] کرده بودند، کشته شدند و عثمانی‌مذهب شدند و با [[حضرت علی]]{{ع}} به [[مخالفت]] پرداختند؛ اما استعمال واژه [[شیعه]] علی{{ع}} در مقابل [[شیعه عثمان]] که در محاورات [[مردم بصره]] در آن [[روزگار]] به کار می‌رفته است، گویای این مدعا است که [[شیعیان]] و طرف‌داران [[خاندان رسالت]]، هرچند به تعداد کم، از آغاز در آن شهر حضور داشته‌اند و در [[حیات سیاسی]] مذهبی شهر تأثیرگذار بوده‌اند. [[مورخان]] عموماً بصره را یک شهر عثمانی‌مذهب معرفی می‌کنند؛ اما شواهد و قراینی وجود دارد که باوجود [[حاکمیت]] [[حاکمان]] [[عثمانی]] در بصره، در این شهر نیز مانند شهرهای دیگر، شیعیان و محبین خاندان رسالت حضور داشتند و [[زندگی]] می‌کردند.
	اولین بار که در بصره به گروهی به نام طرف‌داران حضرت علی{{ع}} برمی‌خوریم، در ماجرای [[قتل عثمان]] است. در [[سال ۳۵ هجری]]، [[مسلمانان]] از شهرهای مختلف برای ابراز [[نارضایتی]] خود راهی [[مدینه]]، مرکز [[خلافت عثمان]]، شدند. از بصره نیز گروهی به عنوان مخالف [[عثمان]] به سمت مرکز [[خلافت]] حرکت کردند. در میان این گروه دو طیف [[شناسایی]] می‌شود: اول، دسته‌ای که فقط مخالف عثمان بودند و سیاست‌های او را قبول نداشتند. [[فرماندهی]] اینها برعهده [[حرقوص بن زهیر سعدی]] بود که بعد از [[جنگ صفین]] از صفوف [[سپاه حضرت علی]]{{ع}} خارج شد و یکی از سرکردگان [[خوارج]] شد. گروه دوم به [[سرپرستی]] [[حکیم بن جبله عبدی]] که علاوه بر مخالفت با سیاست‌های عثمان به طرف‌داری از [[امام علی]]{{ع}} هم [[شهرت]] داشتند<ref>تاریخ طبری، ج۶، ص۲۲۲۸.</ref>. [[حکیم]] در حوادث مدینه بسیار فعال بود و در واقع فرماندهی همه نیروهای [[بصری]] را در دست داشت. حکیم یکی از افراد [[قبیله عبدالقیس]] بود که از شاخه‌های اصلی [[قبیله ربیعه]] محسوب می‌شد. افراد این [[قبیله]] به [[عبدی]] [[شهرت]] داشتند و بیشترین تعداد طرف‌داران [[امام علی]]{{ع}} در [[بصره]] از این قبیله بوده است. در ماجرای [[جنگ جمل]] پیش از آن‌که [[سپاه امام علی]]{{ع}} برای مقابله با [[شورشیان]] به بصره برسد، [[حکیم]] و یارانش که از [[رفتار]] [[یاران]] [[جمل]] با [[عثمان بن حنیف]] به [[خشم]] آمده بودند، در [[جنگ]] با آنها آن‌قدر [[اصرار]] ورزیدند که همگی کشته شدند<ref>تاریخ طبری، ج۶، ص۲۳۷۸.</ref>.		اولین بار که در بصره به گروهی به نام طرف‌داران حضرت علی{{ع}} برمی‌خوریم، در ماجرای [[قتل عثمان]] است. در [[سال ۳۵ هجری]]، [[مسلمانان]] از شهرهای مختلف برای ابراز [[نارضایتی]] خود راهی [[مدینه]]، مرکز [[خلافت عثمان]]، شدند. از بصره نیز گروهی به عنوان مخالف [[عثمان]] به سمت مرکز [[خلافت]] حرکت کردند. در میان این گروه دو طیف [[شناسایی]] می‌شود: اول، دسته‌ای که فقط مخالف عثمان بودند و سیاست‌های او را قبول نداشتند. [[فرماندهی]] اینها برعهده [[حرقوص بن زهیر سعدی]] بود که بعد از [[جنگ صفین]] از صفوف [[سپاه حضرت علی]]{{ع}} خارج شد و یکی از سرکردگان [[خوارج]] شد. گروه دوم به [[سرپرستی]] [[حکیم بن جبله عبدی]] که علاوه بر مخالفت با سیاست‌های عثمان به طرف‌داری از [[امام علی]]{{ع}} هم [[شهرت]] داشتند<ref>تاریخ طبری، ج۶، ص۲۲۲۸.</ref>. [[حکیم]] در حوادث مدینه بسیار فعال بود و در واقع فرماندهی همه نیروهای [[بصری]] را در دست داشت. حکیم یکی از افراد [[قبیله عبدالقیس]] بود که از شاخه‌های اصلی [[قبیله ربیعه]] محسوب می‌شد. افراد این [[قبیله]] به [[عبدی]] [[شهرت]] داشتند و بیشترین تعداد طرف‌داران [[امام علی]]{{ع}} در [[بصره]] از این قبیله بوده است. در ماجرای [[جنگ جمل]] پیش از آن‌که [[سپاه امام علی]]{{ع}} برای مقابله با [[شورشیان]] به بصره برسد، [[حکیم]] و یارانش که از [[رفتار]] [[یاران]] [[جمل]] با [[عثمان بن حنیف]] به [[خشم]] آمده بودند، در [[جنگ]] با آنها آن‌قدر [[اصرار]] ورزیدند که همگی کشته شدند<ref>تاریخ طبری، ج۶، ص۲۳۷۸.</ref>.

Wasity: /* شیعیان در بصره */

2023-02-01T14:21:17Z

شیعیان در بصره

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱ فوریهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۷:۵۱
خط ۹:		خط ۹:
	با نظر در [[منابع تاریخی]] این‌گونه برداشت می‌شود که [[بصره]] از ابتدای تأسیس، شهری متمایل به [[خلفا]] بوده است و [[مردم]] این [[شهر]] بعد از [[کشته شدن عثمان]] و [[واقعه جمل]]، که در آن بسیاری از بصریان از [[قبایل]] مختلف به طرف‌داری از [[اصحاب جمل]] و به [[خون‌خواهی عثمان]] [[شورش]] کرده بودند، کشته شدند و عثمانی‌مذهب شدند و با [[حضرت علی]]{{ع}} به [[مخالفت]] پرداختند؛ اما استعمال واژه [[شیعه]] علی{{ع}} در مقابل [[شیعه عثمان]] که در محاورات [[مردم بصره]] در آن [[روزگار]] به کار می‌رفته است، گویای این مدعا است که [[شیعیان]] و طرف‌داران [[خاندان رسالت]]، هرچند به تعداد کم، از آغاز در آن شهر حضور داشته‌اند و در [[حیات سیاسی]] مذهبی شهر تأثیرگذار بوده‌اند. [[مورخان]] عموماً بصره را یک شهر عثمانی‌مذهب معرفی می‌کنند؛ اما شواهد و قراینی وجود دارد که باوجود [[حاکمیت]] [[حاکمان]] [[عثمانی]] در بصره، در این شهر نیز مانند شهرهای دیگر، شیعیان و محبین خاندان رسالت حضور داشتند و [[زندگی]] می‌کردند.		با نظر در [[منابع تاریخی]] این‌گونه برداشت می‌شود که [[بصره]] از ابتدای تأسیس، شهری متمایل به [[خلفا]] بوده است و [[مردم]] این [[شهر]] بعد از [[کشته شدن عثمان]] و [[واقعه جمل]]، که در آن بسیاری از بصریان از [[قبایل]] مختلف به طرف‌داری از [[اصحاب جمل]] و به [[خون‌خواهی عثمان]] [[شورش]] کرده بودند، کشته شدند و عثمانی‌مذهب شدند و با [[حضرت علی]]{{ع}} به [[مخالفت]] پرداختند؛ اما استعمال واژه [[شیعه]] علی{{ع}} در مقابل [[شیعه عثمان]] که در محاورات [[مردم بصره]] در آن [[روزگار]] به کار می‌رفته است، گویای این مدعا است که [[شیعیان]] و طرف‌داران [[خاندان رسالت]]، هرچند به تعداد کم، از آغاز در آن شهر حضور داشته‌اند و در [[حیات سیاسی]] مذهبی شهر تأثیرگذار بوده‌اند. [[مورخان]] عموماً بصره را یک شهر عثمانی‌مذهب معرفی می‌کنند؛ اما شواهد و قراینی وجود دارد که باوجود [[حاکمیت]] [[حاکمان]] [[عثمانی]] در بصره، در این شهر نیز مانند شهرهای دیگر، شیعیان و محبین خاندان رسالت حضور داشتند و [[زندگی]] می‌کردند.
	اولین بار که در بصره به گروهی به نام طرف‌داران حضرت علی{{ع}} برمی‌خوریم، در ماجرای [[قتل عثمان]] است. در [[سال ۳۵ هجری]]، [[مسلمانان]] از شهرهای مختلف برای ابراز [[نارضایتی]] خود راهی [[مدینه]]، مرکز [[خلافت عثمان]]، شدند. از بصره نیز گروهی به عنوان مخالف [[عثمان]] به سمت مرکز [[خلافت]] حرکت کردند. در میان این گروه دو طیف [[شناسایی]] می‌شود: اول، دسته‌ای که فقط مخالف عثمان بودند و سیاست‌های او را قبول نداشتند. [[فرماندهی]] اینها برعهده [[حرقوص بن زهیر سعدی]] بود که بعد از [[جنگ صفین]] از صفوف [[سپاه حضرت علی]]{{ع}} خارج شد و یکی از سرکردگان [[خوارج]] شد. گروه دوم به [[سرپرستی]] [[حکیم بن جبله عبدی]] که علاوه بر مخالفت با سیاست‌های عثمان به طرف‌داری از [[امام علی]]{{ع}} هم [[شهرت]] داشتند<ref>تاریخ طبری، ج۶، ص۲۲۲۸.</ref>. [[حکیم]] در حوادث مدینه بسیار فعال بود و در واقع فرماندهی همه نیروهای [[بصری]] را در دست داشت. حکیم یکی از افراد [[قبیله عبدالقیس]] بود که از شاخه‌های اصلی [[قبیله ربیعه]] محسوب می‌شد. افراد این [[قبیله]] به [[عبدی]] [[شهرت]] داشتند و بیشترین تعداد طرف‌داران [[امام علی]]{{ع}} در [[بصره]] از این قبیله بوده است. در ماجرای [[جنگ جمل]] پیش از آن‌که [[سپاه امام علی]]{{ع}} برای مقابله با [[شورشیان]] به بصره برسد، [[حکیم]] و یارانش که از [[رفتار]] [[یاران]] [[جمل]] با [[عثمان بن حنیف]] به [[خشم]] آمده بودند، در [[جنگ]] با آنها آن‌قدر [[اصرار]] ورزیدند که همگی کشته شدند<ref>تاریخ طبری، ج۶، ص۲۳۷۸.</ref>.		اولین بار که در بصره به گروهی به نام طرف‌داران حضرت علی{{ع}} برمی‌خوریم، در ماجرای [[قتل عثمان]] است. در [[سال ۳۵ هجری]]، [[مسلمانان]] از شهرهای مختلف برای ابراز [[نارضایتی]] خود راهی [[مدینه]]، مرکز [[خلافت عثمان]]، شدند. از بصره نیز گروهی به عنوان مخالف [[عثمان]] به سمت مرکز [[خلافت]] حرکت کردند. در میان این گروه دو طیف [[شناسایی]] می‌شود: اول، دسته‌ای که فقط مخالف عثمان بودند و سیاست‌های او را قبول نداشتند. [[فرماندهی]] اینها برعهده [[حرقوص بن زهیر سعدی]] بود که بعد از [[جنگ صفین]] از صفوف [[سپاه حضرت علی]]{{ع}} خارج شد و یکی از سرکردگان [[خوارج]] شد. گروه دوم به [[سرپرستی]] [[حکیم بن جبله عبدی]] که علاوه بر مخالفت با سیاست‌های عثمان به طرف‌داری از [[امام علی]]{{ع}} هم [[شهرت]] داشتند<ref>تاریخ طبری، ج۶، ص۲۲۲۸.</ref>. [[حکیم]] در حوادث مدینه بسیار فعال بود و در واقع فرماندهی همه نیروهای [[بصری]] را در دست داشت. حکیم یکی از افراد [[قبیله عبدالقیس]] بود که از شاخه‌های اصلی [[قبیله ربیعه]] محسوب می‌شد. افراد این [[قبیله]] به [[عبدی]] [[شهرت]] داشتند و بیشترین تعداد طرف‌داران [[امام علی]]{{ع}} در [[بصره]] از این قبیله بوده است. در ماجرای [[جنگ جمل]] پیش از آن‌که [[سپاه امام علی]]{{ع}} برای مقابله با [[شورشیان]] به بصره برسد، [[حکیم]] و یارانش که از [[رفتار]] [[یاران]] [[جمل]] با [[عثمان بن حنیف]] به [[خشم]] آمده بودند، در [[جنگ]] با آنها آن‌قدر [[اصرار]] ورزیدند که همگی کشته شدند<ref>تاریخ طبری، ج۶، ص۲۳۷۸.</ref>.
	در جنگ جمل بصریان را می‌توان به سه گروه تقسیم کرد: یک گروه که از طرف‌داران و [[شیعیان]] [[امام]] بودند و مرتبه‌ای بیشتر از [[خلافت]] برای ایشان قائل بودند؛ مانند، حکیم و یارانش. گروه دیگر افرادی چون [[~~شفیق~~ بن ثور سدوسی]]، [[مهلب بن ابی صفره ازدی]] و [[ابن جرموز عبدی]] بودند که با یاران خود به سپاه امام علی{{ع}} پیوستند. اینان امام علی{{ع}} را [[خلیفه]] می‌شمردند و [[همراهی]] با ایشان را [[اطاعت از حکومت]] [[اسلامی]] می‌دانستند. برخی از [[محققان]] می‌نویسند که آنها پیرو حضرت بودند؛ ولی نمی‌توان آنها را [[شیعه]] امام دانست. در مقابل این دو دسته که به [[یاری]] حضرت پرداختند، گروه دیگری بود که تعداد زیادی از [[مردم بصره]] را شامل می‌شد، مخالف حضرت بودند و همین موضوع یکی از دلایلی بود که [[اهل]] جمل این [[شهر]] را برای [[آشکار کردن]] [[مخالفت]] خود [[انتخاب]] کردند<ref>مروج الذهب، ج۱، ص۷۱۴؛ مقاله شیعیان بصره از سال ۳۵ تا ۶۱ هجری.</ref>.		در جنگ جمل بصریان را می‌توان به سه گروه تقسیم کرد: یک گروه که از طرف‌داران و [[شیعیان]] [[امام]] بودند و مرتبه‌ای بیشتر از [[خلافت]] برای ایشان قائل بودند؛ مانند، حکیم و یارانش. گروه دیگر افرادی چون [[شقیق بن ثور سدوسی]]، [[مهلب بن ابی صفره ازدی]] و [[ابن جرموز عبدی]] بودند که با یاران خود به سپاه امام علی{{ع}} پیوستند. اینان امام علی{{ع}} را [[خلیفه]] می‌شمردند و [[همراهی]] با ایشان را [[اطاعت از حکومت]] [[اسلامی]] می‌دانستند. برخی از [[محققان]] می‌نویسند که آنها پیرو حضرت بودند؛ ولی نمی‌توان آنها را [[شیعه]] امام دانست. در مقابل این دو دسته که به [[یاری]] حضرت پرداختند، گروه دیگری بود که تعداد زیادی از [[مردم بصره]] را شامل می‌شد، مخالف حضرت بودند و همین موضوع یکی از دلایلی بود که [[اهل]] جمل این [[شهر]] را برای [[آشکار کردن]] [[مخالفت]] خود [[انتخاب]] کردند<ref>مروج الذهب، ج۱، ص۷۱۴؛ مقاله شیعیان بصره از سال ۳۵ تا ۶۱ هجری.</ref>.

	در پایان جنگ جمل [[حضرت علی]]{{ع}} وارد بصره شد و در [[اجتماع]] [[عظیم]] بصریان در [[مسجد جامع]] این شهر [[سخنرانی]] فرمود. امام در آن [[خطبه]] [[اهل بصره]] را به شدت [[شماتت]] نمود.		در پایان جنگ جمل [[حضرت علی]]{{ع}} وارد بصره شد و در [[اجتماع]] [[عظیم]] بصریان در [[مسجد جامع]] این شهر [[سخنرانی]] فرمود. امام در آن [[خطبه]] [[اهل بصره]] را به شدت [[شماتت]] نمود.

Wasity: /* شیعیان در بصره */

2023-02-01T14:18:58Z

شیعیان در بصره

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱ فوریهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۷:۴۸
خط ۸:		خط ۸:
	==شیعیان در بصره==		==شیعیان در بصره==
	با نظر در [[منابع تاریخی]] این‌گونه برداشت می‌شود که [[بصره]] از ابتدای تأسیس، شهری متمایل به [[خلفا]] بوده است و [[مردم]] این [[شهر]] بعد از [[کشته شدن عثمان]] و [[واقعه جمل]]، که در آن بسیاری از بصریان از [[قبایل]] مختلف به طرف‌داری از [[اصحاب جمل]] و به [[خون‌خواهی عثمان]] [[شورش]] کرده بودند، کشته شدند و عثمانی‌مذهب شدند و با [[حضرت علی]]{{ع}} به [[مخالفت]] پرداختند؛ اما استعمال واژه [[شیعه]] علی{{ع}} در مقابل [[شیعه عثمان]] که در محاورات [[مردم بصره]] در آن [[روزگار]] به کار می‌رفته است، گویای این مدعا است که [[شیعیان]] و طرف‌داران [[خاندان رسالت]]، هرچند به تعداد کم، از آغاز در آن شهر حضور داشته‌اند و در [[حیات سیاسی]] مذهبی شهر تأثیرگذار بوده‌اند. [[مورخان]] عموماً بصره را یک شهر عثمانی‌مذهب معرفی می‌کنند؛ اما شواهد و قراینی وجود دارد که باوجود [[حاکمیت]] [[حاکمان]] [[عثمانی]] در بصره، در این شهر نیز مانند شهرهای دیگر، شیعیان و محبین خاندان رسالت حضور داشتند و [[زندگی]] می‌کردند.		با نظر در [[منابع تاریخی]] این‌گونه برداشت می‌شود که [[بصره]] از ابتدای تأسیس، شهری متمایل به [[خلفا]] بوده است و [[مردم]] این [[شهر]] بعد از [[کشته شدن عثمان]] و [[واقعه جمل]]، که در آن بسیاری از بصریان از [[قبایل]] مختلف به طرف‌داری از [[اصحاب جمل]] و به [[خون‌خواهی عثمان]] [[شورش]] کرده بودند، کشته شدند و عثمانی‌مذهب شدند و با [[حضرت علی]]{{ع}} به [[مخالفت]] پرداختند؛ اما استعمال واژه [[شیعه]] علی{{ع}} در مقابل [[شیعه عثمان]] که در محاورات [[مردم بصره]] در آن [[روزگار]] به کار می‌رفته است، گویای این مدعا است که [[شیعیان]] و طرف‌داران [[خاندان رسالت]]، هرچند به تعداد کم، از آغاز در آن شهر حضور داشته‌اند و در [[حیات سیاسی]] مذهبی شهر تأثیرگذار بوده‌اند. [[مورخان]] عموماً بصره را یک شهر عثمانی‌مذهب معرفی می‌کنند؛ اما شواهد و قراینی وجود دارد که باوجود [[حاکمیت]] [[حاکمان]] [[عثمانی]] در بصره، در این شهر نیز مانند شهرهای دیگر، شیعیان و محبین خاندان رسالت حضور داشتند و [[زندگی]] می‌کردند.
	اولین بار که در بصره به گروهی به نام طرف‌داران حضرت علی{{ع}} برمی‌خوریم، در ماجرای [[قتل عثمان]] است. در [[سال ۳۵ هجری]]، [[مسلمانان]] از شهرهای مختلف برای ابراز [[نارضایتی]] خود راهی [[مدینه]]، مرکز [[خلافت عثمان]]، شدند. از بصره نیز گروهی به عنوان مخالف [[عثمان]] به سمت مرکز [[خلافت]] حرکت کردند. در میان این گروه دو طیف [[شناسایی]] می‌شود: اول، دسته‌ای که فقط مخالف عثمان بودند و سیاست‌های او را قبول نداشتند. [[فرماندهی]] اینها برعهده [[~~هرقوص~~ بن زهیر سعدی]] بود که بعد از [[جنگ صفین]] از صفوف [[سپاه حضرت علی]]{{ع}} خارج شد و یکی از سرکردگان [[خوارج]] شد. گروه دوم به [[سرپرستی]] [[حکیم بن جبله عبدی]] که علاوه بر مخالفت با سیاست‌های عثمان به طرف‌داری از [[امام علی]]{{ع}} هم [[شهرت]] داشتند<ref>تاریخ طبری، ج۶، ص۲۲۲۸.</ref>. [[حکیم]] در حوادث مدینه بسیار فعال بود و در واقع فرماندهی همه نیروهای [[بصری]] را در دست داشت. حکیم یکی از افراد [[قبیله عبدالقیس]] بود که از شاخه‌های اصلی [[قبیله ربیعه]] محسوب می‌شد. افراد این [[قبیله]] به [[عبدی]] [[شهرت]] داشتند و بیشترین تعداد طرف‌داران [[امام علی]]{{ع}} در [[بصره]] از این قبیله بوده است. در ماجرای [[جنگ جمل]] پیش از آن‌که [[سپاه امام علی]]{{ع}} برای مقابله با [[شورشیان]] به بصره برسد، [[حکیم]] و یارانش که از [[رفتار]] [[یاران]] [[جمل]] با [[عثمان بن حنیف]] به [[خشم]] آمده بودند، در [[جنگ]] با آنها آن‌قدر [[اصرار]] ورزیدند که همگی کشته شدند<ref>تاریخ طبری، ج۶، ص۲۳۷۸.</ref>.		اولین بار که در بصره به گروهی به نام طرف‌داران حضرت علی{{ع}} برمی‌خوریم، در ماجرای [[قتل عثمان]] است. در [[سال ۳۵ هجری]]، [[مسلمانان]] از شهرهای مختلف برای ابراز [[نارضایتی]] خود راهی [[مدینه]]، مرکز [[خلافت عثمان]]، شدند. از بصره نیز گروهی به عنوان مخالف [[عثمان]] به سمت مرکز [[خلافت]] حرکت کردند. در میان این گروه دو طیف [[شناسایی]] می‌شود: اول، دسته‌ای که فقط مخالف عثمان بودند و سیاست‌های او را قبول نداشتند. [[فرماندهی]] اینها برعهده [[حرقوص بن زهیر سعدی]] بود که بعد از [[جنگ صفین]] از صفوف [[سپاه حضرت علی]]{{ع}} خارج شد و یکی از سرکردگان [[خوارج]] شد. گروه دوم به [[سرپرستی]] [[حکیم بن جبله عبدی]] که علاوه بر مخالفت با سیاست‌های عثمان به طرف‌داری از [[امام علی]]{{ع}} هم [[شهرت]] داشتند<ref>تاریخ طبری، ج۶، ص۲۲۲۸.</ref>. [[حکیم]] در حوادث مدینه بسیار فعال بود و در واقع فرماندهی همه نیروهای [[بصری]] را در دست داشت. حکیم یکی از افراد [[قبیله عبدالقیس]] بود که از شاخه‌های اصلی [[قبیله ربیعه]] محسوب می‌شد. افراد این [[قبیله]] به [[عبدی]] [[شهرت]] داشتند و بیشترین تعداد طرف‌داران [[امام علی]]{{ع}} در [[بصره]] از این قبیله بوده است. در ماجرای [[جنگ جمل]] پیش از آن‌که [[سپاه امام علی]]{{ع}} برای مقابله با [[شورشیان]] به بصره برسد، [[حکیم]] و یارانش که از [[رفتار]] [[یاران]] [[جمل]] با [[عثمان بن حنیف]] به [[خشم]] آمده بودند، در [[جنگ]] با آنها آن‌قدر [[اصرار]] ورزیدند که همگی کشته شدند<ref>تاریخ طبری، ج۶، ص۲۳۷۸.</ref>.
	در جنگ جمل بصریان را می‌توان به سه گروه تقسیم کرد: یک گروه که از طرف‌داران و [[شیعیان]] [[امام]] بودند و مرتبه‌ای بیشتر از [[خلافت]] برای ایشان قائل بودند؛ مانند، حکیم و یارانش. گروه دیگر افرادی چون [[شفیق بن ثور سدوسی]]، [[مهلب بن ابی صفره ازدی]] و [[ابن جرموز عبدی]] بودند که با یاران خود به سپاه امام علی{{ع}} پیوستند. اینان امام علی{{ع}} را [[خلیفه]] می‌شمردند و [[همراهی]] با ایشان را [[اطاعت از حکومت]] [[اسلامی]] می‌دانستند. برخی از [[محققان]] می‌نویسند که آنها پیرو حضرت بودند؛ ولی نمی‌توان آنها را [[شیعه]] امام دانست. در مقابل این دو دسته که به [[یاری]] حضرت پرداختند، گروه دیگری بود که تعداد زیادی از [[مردم بصره]] را شامل می‌شد، مخالف حضرت بودند و همین موضوع یکی از دلایلی بود که [[اهل]] جمل این [[شهر]] را برای [[آشکار کردن]] [[مخالفت]] خود [[انتخاب]] کردند<ref>مروج الذهب، ج۱، ص۷۱۴؛ مقاله شیعیان بصره از سال ۳۵ تا ۶۱ هجری.</ref>.		در جنگ جمل بصریان را می‌توان به سه گروه تقسیم کرد: یک گروه که از طرف‌داران و [[شیعیان]] [[امام]] بودند و مرتبه‌ای بیشتر از [[خلافت]] برای ایشان قائل بودند؛ مانند، حکیم و یارانش. گروه دیگر افرادی چون [[شفیق بن ثور سدوسی]]، [[مهلب بن ابی صفره ازدی]] و [[ابن جرموز عبدی]] بودند که با یاران خود به سپاه امام علی{{ع}} پیوستند. اینان امام علی{{ع}} را [[خلیفه]] می‌شمردند و [[همراهی]] با ایشان را [[اطاعت از حکومت]] [[اسلامی]] می‌دانستند. برخی از [[محققان]] می‌نویسند که آنها پیرو حضرت بودند؛ ولی نمی‌توان آنها را [[شیعه]] امام دانست. در مقابل این دو دسته که به [[یاری]] حضرت پرداختند، گروه دیگری بود که تعداد زیادی از [[مردم بصره]] را شامل می‌شد، مخالف حضرت بودند و همین موضوع یکی از دلایلی بود که [[اهل]] جمل این [[شهر]] را برای [[آشکار کردن]] [[مخالفت]] خود [[انتخاب]] کردند<ref>مروج الذهب، ج۱، ص۷۱۴؛ مقاله شیعیان بصره از سال ۳۵ تا ۶۱ هجری.</ref>.

Jaafari: صفحه‌ای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = | عنوان مدخل = | مداخل مرتبط = | پرسش مرتبط = }} ==شیعیان در بصره== با نظر در منابع تاریخی این‌گونه برداشت می‌شود که بصره از ابتدای تأسیس، شهری متمایل به خلفا بوده است و مردم این شهر بعد از کشته شدن عثمان و ...» ایجاد کرد

2023-02-01T08:30:59Z

صفحه‌ای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = | عنوان مدخل = | مداخل مرتبط = | پرسش مرتبط = }} ==شیعیان در بصره== با نظر در منابع تاریخی این‌گونه برداشت می‌شود که بصره از ابتدای تأسیس، شهری متمایل به خلفا بوده است و مردم این شهر بعد از کشته شدن عثمان و ...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

{{مدخل مرتبط
| موضوع مرتبط =
| عنوان مدخل =
| مداخل مرتبط =
| پرسش مرتبط =
}}

==شیعیان در بصره==
با نظر در [[منابع تاریخی]] این‌گونه برداشت می‌شود که [[بصره]] از ابتدای تأسیس، شهری متمایل به [[خلفا]] بوده است و [[مردم]] این [[شهر]] بعد از [[کشته شدن عثمان]] و [[واقعه جمل]]، که در آن بسیاری از بصریان از [[قبایل]] مختلف به طرف‌داری از [[اصحاب جمل]] و به [[خون‌خواهی عثمان]] [[شورش]] کرده بودند، کشته شدند و عثمانی‌مذهب شدند و با [[حضرت علی]]{{ع}} به [[مخالفت]] پرداختند؛ اما استعمال واژه [[شیعه]] علی{{ع}} در مقابل [[شیعه عثمان]] که در محاورات [[مردم بصره]] در آن [[روزگار]] به کار می‌رفته است، گویای این مدعا است که [[شیعیان]] و طرف‌داران [[خاندان رسالت]]، هرچند به تعداد کم، از آغاز در آن شهر حضور داشته‌اند و در [[حیات سیاسی]] مذهبی شهر تأثیرگذار بوده‌اند. [[مورخان]] عموماً بصره را یک شهر عثمانی‌مذهب معرفی می‌کنند؛ اما شواهد و قراینی وجود دارد که باوجود [[حاکمیت]] [[حاکمان]] [[عثمانی]] در بصره، در این شهر نیز مانند شهرهای دیگر، شیعیان و محبین خاندان رسالت حضور داشتند و [[زندگی]] می‌کردند.
اولین بار که در بصره به گروهی به نام طرف‌داران حضرت علی{{ع}} برمی‌خوریم، در ماجرای [[قتل عثمان]] است. در [[سال ۳۵ هجری]]، [[مسلمانان]] از شهرهای مختلف برای ابراز [[نارضایتی]] خود راهی [[مدینه]]، مرکز [[خلافت عثمان]]، شدند. از بصره نیز گروهی به عنوان مخالف [[عثمان]] به سمت مرکز [[خلافت]] حرکت کردند. در میان این گروه دو طیف [[شناسایی]] می‌شود: اول، دسته‌ای که فقط مخالف عثمان بودند و سیاست‌های او را قبول نداشتند. [[فرماندهی]] اینها برعهده [[هرقوص بن زهیر سعدی]] بود که بعد از [[جنگ صفین]] از صفوف [[سپاه حضرت علی]]{{ع}} خارج شد و یکی از سرکردگان [[خوارج]] شد. گروه دوم به [[سرپرستی]] [[حکیم بن جبله عبدی]] که علاوه بر مخالفت با سیاست‌های عثمان به طرف‌داری از [[امام علی]]{{ع}} هم [[شهرت]] داشتند<ref>تاریخ طبری، ج۶، ص۲۲۲۸.</ref>. [[حکیم]] در حوادث مدینه بسیار فعال بود و در واقع فرماندهی همه نیروهای [[بصری]] را در دست داشت. حکیم یکی از افراد [[قبیله عبدالقیس]] بود که از شاخه‌های اصلی [[قبیله ربیعه]] محسوب می‌شد. افراد این [[قبیله]] به [[عبدی]] [[شهرت]] داشتند و بیشترین تعداد طرف‌داران [[امام علی]]{{ع}} در [[بصره]] از این قبیله بوده است. در ماجرای [[جنگ جمل]] پیش از آن‌که [[سپاه امام علی]]{{ع}} برای مقابله با [[شورشیان]] به بصره برسد، [[حکیم]] و یارانش که از [[رفتار]] [[یاران]] [[جمل]] با [[عثمان بن حنیف]] به [[خشم]] آمده بودند، در [[جنگ]] با آنها آن‌قدر [[اصرار]] ورزیدند که همگی کشته شدند<ref>تاریخ طبری، ج۶، ص۲۳۷۸.</ref>.
در جنگ جمل بصریان را می‌توان به سه گروه تقسیم کرد: یک گروه که از طرف‌داران و [[شیعیان]] [[امام]] بودند و مرتبه‌ای بیشتر از [[خلافت]] برای ایشان قائل بودند؛ مانند، حکیم و یارانش. گروه دیگر افرادی چون [[شفیق بن ثور سدوسی]]، [[مهلب بن ابی صفره ازدی]] و [[ابن جرموز عبدی]] بودند که با یاران خود به سپاه امام علی{{ع}} پیوستند. اینان امام علی{{ع}} را [[خلیفه]] می‌شمردند و [[همراهی]] با ایشان را [[اطاعت از حکومت]] [[اسلامی]] می‌دانستند. برخی از [[محققان]] می‌نویسند که آنها پیرو حضرت بودند؛ ولی نمی‌توان آنها را [[شیعه]] امام دانست. در مقابل این دو دسته که به [[یاری]] حضرت پرداختند، گروه دیگری بود که تعداد زیادی از [[مردم بصره]] را شامل می‌شد، مخالف حضرت بودند و همین موضوع یکی از دلایلی بود که [[اهل]] جمل این [[شهر]] را برای [[آشکار کردن]] [[مخالفت]] خود [[انتخاب]] کردند<ref>مروج الذهب، ج۱، ص۷۱۴؛ مقاله شیعیان بصره از سال ۳۵ تا ۶۱ هجری.</ref>.

در پایان جنگ جمل [[حضرت علی]]{{ع}} وارد بصره شد و در [[اجتماع]] [[عظیم]] بصریان در [[مسجد جامع]] این شهر [[سخنرانی]] فرمود. امام در آن [[خطبه]] [[اهل بصره]] را به شدت [[شماتت]] نمود.
گروهی از محققین برآنند تا نشان دهند که در [[زمان]] [[خلافت امام علی]]{{ع}}، بصره خالی از شیعیان بوده است و اهل آن شهر همه عثمانی‌مذهب و [[دشمن]] حضرت بوده‌اند. شاید بتوان این‌گونه [[تفسیر]] کرد که تعداد عثمانی‌مذهبان در این شهر بسیار زیاد بوده است و [[اکثریت]] را تشکیل می‌دادند؛ اما در بعضی از متون [[تاریخی]] اسنادی وجود دارد که حضور [[شیعیان]] و محبین [[امیرالمؤمنین]] را به [[اثبات]] می‌رساند. یکی از این [[اسناد]] در کتاب [[الغارات]] آمده است. بعد از کشته شدن [[محمد بن ابی‌بکر]] در [[مصر]]، [[عمرو بن حمق]]، [[حجر بن عدی]]، [[حبه بن جوین عرنی بجلی]] و [[حارث بن اعور همدانی]] برای علی{{ع}} [[نامه]] نوشتند و نظرش را درباره [[ابوبکر]] و [[عمر]] و... پرسیدند. [[امام علی]]{{ع}} جوابیه‌ای برای آنها نوشت. در بخشی از جوابیه آمده است:
[...] شنیدم آنها به [[مکه]] رفتند و با سپاهی که یک‌یکِ آنها با من [[بیعت]] کرده بودند؛ آهنگ [[بصره]] کردند. این دو بر [[نماینده]] من و [[نگهبانان]] [[بیت‌المال]] تعرض کردند و بر [[مردم]] شهری که همه در بیعت من بوده‌اند، تاختند [...] آنها به شیعیان من [[هجوم]] آوردند و شیعیان مرا زیر [[شکنجه]] و [[حبس]] و [[تبعید]] قرار دادند و عده‌ای از آنها را به [[شهادت]] رساندند. [...].
با کمی توجه در متن [[روایت]]، از وجود لفظ [[شیعه]] در [[کلام]] حضرت می‌توان دریافت که گروهی از شیعیان در بصره می‌زیستند<ref>الغارات، ص۱۶۳.</ref>.
[[طبری]] در ذکر حوادث [[سال ۶۰ هجری]] درباره [[نامه امام حسین]]{{ع}} برای شیعیان بصره آورده است: هنگامی که [[امام حسین]]{{ع}} در مکه حضور داشتند نامه‌ای خطاب به بزرگان شیعه بصره نوشت و آنها را به [[اطاعت]] و [[یاری]] خود [[دعوت]] کرد. [[رجال]] و بزرگانی چون [[مالک بن مسمع بکری]]، [[احنف بن قیس]]، [[منذر بن جارود]] و... مخاطب نامه بوده‌اند. وقتی نامه امام حسین{{ع}} به اهالی بصره رسید، [[یزید بن مسعود]] عده‌ای از [[قبایل]] مختلف را که از [[بنی‌تمیم]] و بنی‌حنظله و [[بنی‌سعد]] بودند، جمع کرد و نامه [[سالار شهیدان]] را برای آنها قرائت کرد و سپس برای آنها سخن گفت. وی ضمن سخنانی، [[معاویه]] و امام حسین{{ع}} را معرفی کرد و مردم را به [[یاری امام حسین]]{{ع}} [[تشویق]] کرد. پس از پایان [[خطبه]]، اهالی بصره دعوت سالارشهیدان را پذیرفتند و یزید بن مسعود نامه‌ای را خدمت [[امام]] فرستاد و خبر قبول [[ولایت]] سالارشهیدان را از جانب [[شیعیان]] [[بصره]] به امام رساند<ref>تاریخ طبری، ج۷، ص۲۹۲۵.</ref>.

شیعیان بصره هنگامی که از [[حرکت امام حسین]]{{ع}} به سمت [[کوفه]] مطلع شدند، در [[خانه]] زنی به نام «[[ماریه بنت سعد]]» گرد آمدند. این [[زن]] که از تیره [[عبدالقیس]] است، یکی از شیعیان بصره معرفی شده است که خانه او مرکز تجمع شیعیان بود. شیعیان در انتها نتوانستند به نتیجه یکسانی برسند. فقط از میان آنها فردی به نام [[یزید بن نبیط]] به همراه دو پسرش عبیدالله و عبدالله به سوی کوفه حرکت کردند تا به [[امام حسین]]{{ع}} ملحق شوند. او به همراه دو فرزندش در [[کربلا]] کشته شد<ref>کامل، ج۱۱، ص۱۱۳.</ref>.
هرچند در [[زمان قیام]] سالارشهیدان، [[حاکمان بصره]] راه‌های خروجی [[شهر]] را به شدت تحت کنترل قرار دادند و از خروج بصریان ممانعت کردند، در [[منابع تاریخی]] ذکر شده است که یزید بن نبیط و دو پسرش در واقعه [[طف]] به [[یاری]] سالارشهیدان شتافتند. در [[روز ترویه]] سال شصت، وقتی [[سالار شهیدان]] به [[دعوت]] [[کوفیان]] رهسپار [[عراق]] شد، عده‌ای از اهالی [[مکه]] و [[حجاز]] و جمعی از اهالی بصره حضرت را در این [[سفر]] [[همراهی]] می‌کردند<ref>کامل، ج۱۱، ص۱۱۶.</ref>.
بعد از [[مرگ یزید]]، [[مردم بصره]] از [[فرصت]] استفاده کردند و به [[قیام]] و [[انقلاب]] دست زدند که این قیام سبب فرار ابن‌زیاد از بصره به [[شام]] شد. پس از آن چندین قیام بر [[ضد]] [[امویان]] شکل گرفت که یا بصره کانون جریان بود و یا شیعیان بصره در آن فعالیت زیادی داشتند. از جمله این [[قیام‌ها]] شرکت مردم بصره در [[قیام زید بن علی بن الحسین]]{{ع}} است. [[قیام زید]] از جمله قیام‌های [[علوی]] بود که در نیمه اول [[قرن دوم]]، در کوفه به وقوع پیوست و ماهیتی [[شیعی]] و ضد [[اموی]] داشت. وقتی زید [[تصمیم]] به قیام گرفت ۱۰۰ هزار نفر از شیعیان و [[مردم]] دیگر از شهرهای کوفه، بصره، [[خراسان]] و مناطق دیگر با او [[بیعت]] کردند و او را در برابر [[حکومت بنی‌امیه]] [[حمایت]] کردند. به گزارش برخی از [[مورخان]] فقط ۱۵ هزار نفر از [[رزمندگان]] زید [[کوفی]] بوده‌اند و بخش عمده نیروی رزمی زید را افرادی از [[بصره]] و مناطق دیگر از جمله گروهی از [[خوارج]]، تشکیل می‌دادند<ref>کوفه و نقش آن در قرون نخستین اسلامی، ص۳۹۷.</ref>.
از دیگر [[قیام‌های شیعی]] [[عراق]] که در بصره اثرگذار بود، می‌توان به [[قیام]] [[ابراهیم بن عبدالله]] اشاره کرد. پس از [[قیام نفس زکیه]] در [[مدینه]]، [[برادر]] او [[ابراهیم]] به بصره رفت و در آنجا برضد [[حکومت]] [[بنی‌عباس]] قیام کرد. او بصره را از آن جهت [[انتخاب]] کرد که [[شیعیان]] بصره آن [[شهر]] را به یکی از کانون‌های مخالف [[حکومت اموی]] بدل کرده بودند. شایان ذکر است [[علویان]] که حدود ۱۴ هزار نفر آنها از بصره بودند، نقش تعیین‌کننده‌ای در قیام او ایفا کردند. همچنین قیام [[ابن طباطبا]] را که مدتی در بصره حکومت [[شیعی]] برقرار کرد و قیام [[صاحب زنج]] که ادعای [[تشیع]] داشت، می‌توان نام برد<ref>مقاله تشیع بصره در قرون نخستین.</ref>.<ref>[[سید امیر حسینی|حسینی، سید امیر]]، [[بصره و نقش آن در تحولات قرن اول هجری (کتاب)|بصره و نقش آن در تحولات قرن اول هجری]]، ص۹۰.</ref>

== منابع ==
{{منابع}}
# [[پرونده: IM010553.jpg|22px]] [[سید امیر حسینی|حسینی، سید امیر]]، [[بصره و نقش آن در تحولات قرن اول هجری (کتاب)|'''بصره و نقش آن در تحولات قرن اول هجری''']]
{{پایان منابع}}

== پانویس ==
{{پانویس}}