

<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="fa">
	<id>https://fa.imamatpedia.com/w/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%D8%B5%D8%A7%D8%AD%D8%A8_%D8%B2%D9%86%D8%AC</id>
	<title>صاحب زنج - تاریخچهٔ نسخه‌ها</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://fa.imamatpedia.com/w/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%D8%B5%D8%A7%D8%AD%D8%A8_%D8%B2%D9%86%D8%AC"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="https://fa.imamatpedia.com/w/index.php?title=%D8%B5%D8%A7%D8%AD%D8%A8_%D8%B2%D9%86%D8%AC&amp;action=history"/>
	<updated>2026-04-21T15:44:56Z</updated>
	<subtitle>تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.41.0</generator>
	<entry>
		<id>https://fa.imamatpedia.com/w/index.php?title=%D8%B5%D8%A7%D8%AD%D8%A8_%D8%B2%D9%86%D8%AC&amp;diff=1358121&amp;oldid=prev</id>
		<title>Jaafari: صفحه‌ای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط  | موضوع مرتبط = خوارج | عنوان مدخل  =  | مداخل مرتبط =  | پرسش مرتبط  =  }}  ==مقدمه== او که خود را به عنوان علی بن محمد بن احمد علوی معرفی کرده و نسبش را به زید شهید می‌رساند، رهبر فتنۀ بزرگ و معروفی است که در بصره و حوالی آن در سال ۲۵...» ایجاد کرد</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://fa.imamatpedia.com/w/index.php?title=%D8%B5%D8%A7%D8%AD%D8%A8_%D8%B2%D9%86%D8%AC&amp;diff=1358121&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2025-12-23T05:33:01Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;صفحه‌ای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط  | موضوع مرتبط = خوارج | عنوان مدخل  =  | مداخل مرتبط =  | پرسش مرتبط  =  }}  ==مقدمه== او که خود را به عنوان &lt;a href=&quot;/w/index.php?title=%D8%B9%D9%84%DB%8C_%D8%A8%D9%86_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%A8%D9%86_%D8%A7%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%B9%D9%84%D9%88%DB%8C&amp;amp;action=edit&amp;amp;redlink=1&quot; class=&quot;new&quot; title=&quot;علی بن محمد بن احمد علوی (صفحه وجود ندارد)&quot;&gt;علی بن محمد بن احمد علوی&lt;/a&gt; معرفی کرده و نسبش را به &lt;a href=&quot;/wiki/%D8%B2%DB%8C%D8%AF_%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF&quot; class=&quot;mw-redirect&quot; title=&quot;زید شهید&quot;&gt;زید شهید&lt;/a&gt; می‌رساند، &lt;a href=&quot;/wiki/%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1&quot; class=&quot;mw-redirect&quot; title=&quot;رهبر&quot;&gt;رهبر&lt;/a&gt; فتنۀ بزرگ و معروفی است که در &lt;a href=&quot;/wiki/%D8%A8%D8%B5%D8%B1%D9%87&quot; title=&quot;بصره&quot;&gt;بصره&lt;/a&gt; و حوالی آن در سال ۲۵...» ایجاد کرد&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;صفحهٔ تازه&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;{{مدخل مرتبط &lt;br /&gt;
| موضوع مرتبط = خوارج&lt;br /&gt;
| عنوان مدخل  = &lt;br /&gt;
| مداخل مرتبط = &lt;br /&gt;
| پرسش مرتبط  = &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==مقدمه==&lt;br /&gt;
او که خود را به عنوان [[علی بن محمد بن احمد علوی]] معرفی کرده و نسبش را به [[زید شهید]] می‌رساند، [[رهبر]] فتنۀ بزرگ و معروفی است که در [[بصره]] و حوالی آن در سال ۲۵۵ به وجود آمد. یارانش برده‌های سیاه [[زنجی]] بودند که از هر سو به طرف او آمدند و کشتارهای فجیع و وحشیانه‌ای کردند و زنها و [[کودکان]] را نیز می‌کشتند.&lt;br /&gt;
در بسیاری از منابع صاحب زنج را از [[خوارج ازرقی]] دانسته‌اند، چون [[رفتار]] او مانند رفتار [[ازارقه]] بود و در خطبه‌ای که از وی نقل شده در اول آن گفته است «الا [[لا حکم الاّ للّه]]». همچنین او [[عقیده]] داشت که همۀ [[گناهان]] باعث [[شرک]] است&amp;lt;ref&amp;gt;نشوان الحمیری: الحور العین، ص۲۰۲؛ مسعودی: مروج الذهب، ج ۴، ص۱۰۸؛ تاریخ ایران، ترجمۀ کریم کشاورز، ص۲۰۸&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
البته او خود را [[علوی]] می‌دانست و [[نسب]] خود را به [[زید بن علی بن الحسین]]{{عم}} می‌رساند، اما این ادعا مورد قبول واقع نشد و در روایتی از [[امام حسن عسکری]]{{ع}} آمده است که فرمود: صاحب زنج از ما [[اهل بیت]] نیست&amp;lt;ref&amp;gt;محدّث قمی: الکنی و الالقاب، ج ۲، ص۴۰۲&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
گفته شده که او یک [[ایرانی]] از روستای ورزنین [[ری]] بوده است&amp;lt;ref&amp;gt;عبدالحسین زرّین‌کوب: تاریخ ایران بعد از اسلام، ص۴۷۷&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
به نظر می‌رسد که او فقط قصد [[قیام]] و [[سلطنت]] داشت و می‌خواست تمام ناراضیان را از [[خوارج]] و [[علویان]] و [[مظلومان]] به نحوی دور خود جمع کند و به گفتۀ ابن عماد «هر صاحب فتنه‌ای به سراغ او آمد و کارش بالا گرفت».&amp;lt;ref&amp;gt;ابن عماد: شذرات الذهب، ج ۳، ص۲۴۵&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
تفصیل [[داستان]] او در کتاب‌های [[تاریخی]] مانند [[طبری]] و [[ابن اثیر]] آمده است و بعضیها او را همان کسی می‌دانند که علی{{ع}} در یکی از خطبه‌هایش فتنۀ او را برای [[مردم بصره]] [[پیشگویی]] کرده است&amp;lt;ref&amp;gt;نهج البلاغه، خطبۀ ۱۲۸&amp;lt;/ref&amp;gt;.&amp;lt;ref&amp;gt;[[یعقوب جعفری|جعفری، یعقوب]]، [[خوارج در تاریخ (کتاب)|خوارج در تاریخ]]، ص ۲۱۲.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== منابع ==&lt;br /&gt;
{{منابع}}&lt;br /&gt;
# [[پرونده:IM010969.jpg|22px]] [[یعقوب جعفری|جعفری، یعقوب]]، [[خوارج در تاریخ (کتاب)|&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;خوارج در تاریخ&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;]]&lt;br /&gt;
{{پایان منابع}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== پانویس ==&lt;br /&gt;
{{پانویس}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[رده:اعلام]]&lt;br /&gt;
[[رده:خوارج]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Jaafari</name></author>
	</entry>
</feed>