Jaafari: /* منابع */

2025-12-23T05:33:32Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۳ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۰۳
خط ۲۱:		خط ۲۱:

	آنها نیز این کار را کردند. [[سپاه کوفه]] درب حصار را [[آتش]] زدند و به [[خیال]] اینکه آنها کشته خواهند شد آنجا را رها کرده، به [[لشکرگاه]] خود بازگشتند. شبیب به یاران خود گفت: [[منتظر]] چه چیزی هستید؟ اگر تا صبح اینجا بمانیم همۀ ما هلاک خواهیم شد. گفتند: نظر تو چیست‌؟ گفت: شما نخست با من و یا هرکس دیگری که صلاح می‌دانید [[بیعت]] کنید، سپس از اینجا بیرون رویم و سپاه کوفه را غافلگیر کنیم. آنها با شبیب بیعت کردند و از حصار بیرون آمدند و غافلگیرانه بر سر سپاه کوفه ریختند و آنها را [[شکست]] دادند و [[اموال]] موجود در لشکرگاه را به [[غنیمت]] گرفتند<ref>ابن اثیر: الکامل، ج ۴، ص۴۴؛ تاریخ طبری، ج ۳، ص۷۶</ref>.<ref>[[یعقوب جعفری\|جعفری، یعقوب]]، [[خوارج در تاریخ (کتاب)\|خوارج در تاریخ]]، ص ۱۰۸.</ref>		آنها نیز این کار را کردند. [[سپاه کوفه]] درب حصار را [[آتش]] زدند و به [[خیال]] اینکه آنها کشته خواهند شد آنجا را رها کرده، به [[لشکرگاه]] خود بازگشتند. شبیب به یاران خود گفت: [[منتظر]] چه چیزی هستید؟ اگر تا صبح اینجا بمانیم همۀ ما هلاک خواهیم شد. گفتند: نظر تو چیست‌؟ گفت: شما نخست با من و یا هرکس دیگری که صلاح می‌دانید [[بیعت]] کنید، سپس از اینجا بیرون رویم و سپاه کوفه را غافلگیر کنیم. آنها با شبیب بیعت کردند و از حصار بیرون آمدند و غافلگیرانه بر سر سپاه کوفه ریختند و آنها را [[شکست]] دادند و [[اموال]] موجود در لشکرگاه را به [[غنیمت]] گرفتند<ref>ابن اثیر: الکامل، ج ۴، ص۴۴؛ تاریخ طبری، ج ۳، ص۷۶</ref>.<ref>[[یعقوب جعفری\|جعفری، یعقوب]]، [[خوارج در تاریخ (کتاب)\|خوارج در تاریخ]]، ص ۱۰۸.</ref>

			او از خوارج [[صفریه]] بود و در [[شهر]] دارا نزدیکی‌های [[موصل]] می‌زیست و پیروانی داشت که برایشان [[موعظه]] می‌کرد و وقتی زمینه را آماده ساخت به [[فکر]] قیام افتاد و با [[شبیب بن یزید]] [[ائتلاف]] کرد.
			ابن مسرح چندین بار با سپاه [[خلیفه]] درگیر شد و آنها را [[شکست]] داد تا اینکه در یکی از [[درگیری‌ها]] سپاه او تارومار و خودش نیز کشته شد<ref>ابن اثیر: الکامل، ج ۴، ص۴۲</ref>.
			خوارج خاطرۀ او را گرامی می‌داشتند و قبرش را که در موصل است [[زیارت]] می‌کردند و هرکس از خوارج آن محل که قصد خروج و قیام داشت نزد [[قبر]] [[صالح بن مسرح]] سر خود را می‌تراشید<ref>ابن قتیبه: المعارف، ص۲۳۲</ref>.<ref>[[یعقوب جعفری\|جعفری، یعقوب]]، [[خوارج در تاریخ (کتاب)\|خوارج در تاریخ]]، ص ۲۱۴.</ref>

	== منابع ==		== منابع ==

Jaafari: صفحه‌ای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = صالح بن مسرح تمیمی | عنوان مدخل = صالح بن مسرح تمیمی | مداخل مرتبط = صالح بن مسرح تمیمی در تاریخ اسلامی | پرسش مرتبط = }} ==مقدمه== صالح بن مسرح تمیمی مرد عابد و زردرو و درعین‌حال احمقی بود از خوارج که در شهر دارا...» ایجاد کرد

2025-12-22T07:23:40Z

صفحه‌ای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = صالح بن مسرح تمیمی | عنوان مدخل = صالح بن مسرح تمیمی | مداخل مرتبط = صالح بن مسرح تمیمی در تاریخ اسلامی | پرسش مرتبط = }} ==مقدمه== صالح بن مسرح تمیمی مرد عابد و زردرو و درعین‌حال احمقی بود از خوارج که در شهر دارا...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

{{مدخل مرتبط
| موضوع مرتبط = صالح بن مسرح تمیمی
| عنوان مدخل = صالح بن مسرح تمیمی
| مداخل مرتبط = [[صالح بن مسرح تمیمی در تاریخ اسلامی]]
| پرسش مرتبط =
}}

==مقدمه==
صالح بن مسرح تمیمی [[مرد]] [[عابد]] و زردرو و درعین‌حال احمقی بود از خوارج که در [[شهر]] دارا و [[ارض]] [[موصل]] و جزیره [[زندگی]] می‌کرد. او برای خود پیروانی داشت که به آنها [[قرآن]] و [[فقه]] [[تعلیم]] می‌داد و [[موعظه]] می‌کرد و [[خطبه]] می‌خواند. یکی از خطبه‌های او را [[طبری]] در [[تاریخ]] خود آورده که در آن، هم از عثمان و هم از [[امیر المؤمنین علی بن ابی طالب]]{{ع}} اظهار [[بیزاری]] و [[برائت]] کرده است<ref>تاریخ طبری، ص۵۵۶</ref>.
صالح نخستین کس از خوارج [[صفریه]] بود که قیام کرد<ref>ابن کثیر: البدایة و النهایة، ج ۹، ص۱۰</ref> و به خروج علیه [[ظلم]] و [[جهاد]] با مخالفان [[دعوت]] نمود و [[مردم]] او را [[اجابت]] نمودند.
او کسانی را به اطراف و اکناف فرستاد تا نیرو جمع کنند. در این میان، نامه‌ای از [[شبیب بن یزید خارجی]] به او رسید که نوشته بود تو ارادۀ خروج کرده‌ای، اگر این کار را انجام بدهی تو بزرگ [[مسلمانان]] هستی و ما دنبال کس دیگری جز تو نخواهیم رفت و اگر می‌خواهی خروج را به [[تأخیر]] بیندازی ما را باخبر کن؛ زیرا اجلها زود می‌رسد و من مطمئن نیستم که [[مرگ]] مرا دریابد درحالی‌که با [[ستمگران]] جهاد نکرده‌ام.
[[صالح]] در پاسخ شبیب نوشت: چیزی مانع از خروج من نیست جز [[انتظار]] رسیدن تو. پیش ما بیا که تو کسی هستی که از [[اندیشه]] و [[رأی]] تو [[بی‌نیاز]] نیستیم.
وقتی نامۀ صالح به شبیب رسید، [[یاران]] خود را فراخواند و همراه با آنها به دارا پیش صالح آمد. صالح پیکهایی به نزد هواداران خود فرستاد و به آنها پیغام داد که اوّل ماه صفر سال هفتاد و شش خروج خواهد کرد. همۀ آنها نزد او جمع شدند و از او پرسیدند که آیا پیش از [[جنگ]]، مخالفان را به سوی عقیدۀ خود دعوت کنیم یا نه‌؟ او گفت: بهتر است که دعوت کنید تا [[حجت]] بر آنها تمام شود.

صالح به آنها گفت: بیشتر شما پیاده هستید و [[محمد بن مروان]] مرکبهای بسیار دارد، اول به او [[حمله]] کنید تا مرکب به دست بیاورید. و آنها همان [[روز]] حمله کرده و مرکبهای او را تصاحب نمودند. محمد که [[امیر]] جزیره بود از خروج آنها باخبر شد و [[عدی بن عدی کندی]] را با هزار تن برای مقابلۀ با آنان فرستاد. عدی با [[سپاه]] خود به دوغان آمد و به صالح پیغام داد که منطقه را ترک کند؛ زیرا [[دوست]] ندارد با او بجنگد. صالح سخن او را نپذیرفت و با یاران خود به سپاه عدی حمله کرد. صالح، [[شبیب]] را در [[میمنه]] و [[سوید بن سلیم]] را در میسرۀ سپاه خود قرار داد و خود در [[قلب لشکر]] جا گرفت. [[لشکر]] صالح، عدی را غافلگیر نمود و درحالی که آنها هیچ‌گونه [[آمادگی]] نداشتند بر سرشان ریخت و [[شکست]] [[سختی]] به آنها داد و هرچه در لشکرگاهشان بود [[غارت]] کرد و عدی بن عدی پا به [[فرار]] نهاد.
[[محمد بن مروان]] از شکست عدی در مقابل [[خوارج]] ناراحت و بر او [[خشمناک]] شد، سپس خالد بن جزء سلمی را با هزار و پانصد تن به جنگ صالح بن مسرح فرستاد و نیز حرث ب ن جعونه را با هزار و پانصد تن دیگر روانه کرد و به آنها گفت: شما دو نفر با [[سپاهیان]] خود بر این خارجی بتازید و هرکدام که از دیگری [[سبقت]] بگیرد امیر کل او خواهد بود.
دو [[فرمانده]] در تعقیب [[صالح]] [[حرکت]] کردند و از محل اقامت او پرسیدند. به آنها گفته شد که صالح در «آمد» است، پس به آن‌سو رهسپار شدند. صالح که از آمدن این دو [[سپاه]] باخبر شده بود، [[شبیب]] را با جمعی از سپاه خود به مصاف حرث بن جعونه فرستاد و خود با جمعی دیگر به طرف خالد رفت و [[جنگ]] [[سختی]] درگرفت. وقتی [[فرماندهان سپاه]] محمد بن مروان دیدند که کار سخت شده است هردو پیاده شدند و اکثر افراد سپاه نیز پیاده شدند و سپاه صالح نتوانستند با ایشان مقابله کنند؛ زیرا با نیزه‌ها و تیرها به آنان [[حمله]] می‌شد. جنگ بسیار شدیدی رخ داد و تا شب ادامه یافت و بسیاری از دو طرف زخمی شدند.

صالح با [[یاران]] خود [[مشورت]] کرد. شبیب گفت: اینها به [[خندق]] خود متکی هستند؛ نظر من این است که [[عقب‌نشینی]] کنیم. صالح گفت:
نظر من هم همین است. این بود که شبانه حرکت کردند و [[ارض جزیره]] و [[موصل]] را پشت‌سر گذاشتند و به [[دسکره]] رسیدند. چون این خبر به حجاج رسید سه هزار کس از [[اهل کوفه]] را به تعقیب آنها فرستاد. دو سپاه در محلی میان موصل و [[جوخی]] به یکدیگر رسیدند و پس از [[جنگی]] شدید، سپاه خوارج تارومار شد و خود صالح به [[قتل]] رسید و شبیب هم از اسب به [[زمین]] افتاد و باقیماندۀ سپاه خوارج را صدا کرد و به آنها گفت که پشت به هم کنند و به این صورت به حصاری که در آنجا بود پناه ببرند.

آنها نیز این کار را کردند. [[سپاه کوفه]] درب حصار را [[آتش]] زدند و به [[خیال]] اینکه آنها کشته خواهند شد آنجا را رها کرده، به [[لشکرگاه]] خود بازگشتند. شبیب به یاران خود گفت: [[منتظر]] چه چیزی هستید؟ اگر تا صبح اینجا بمانیم همۀ ما هلاک خواهیم شد. گفتند: نظر تو چیست‌؟ گفت: شما نخست با من و یا هرکس دیگری که صلاح می‌دانید [[بیعت]] کنید، سپس از اینجا بیرون رویم و سپاه کوفه را غافلگیر کنیم. آنها با شبیب بیعت کردند و از حصار بیرون آمدند و غافلگیرانه بر سر سپاه کوفه ریختند و آنها را [[شکست]] دادند و [[اموال]] موجود در لشکرگاه را به [[غنیمت]] گرفتند<ref>ابن اثیر: الکامل، ج ۴، ص۴۴؛ تاریخ طبری، ج ۳، ص۷۶</ref>.<ref>[[یعقوب جعفری|جعفری، یعقوب]]، [[خوارج در تاریخ (کتاب)|خوارج در تاریخ]]، ص ۱۰۸.</ref>

== منابع ==
{{منابع}}
# [[پرونده:IM010969.jpg|22px]] [[یعقوب جعفری|جعفری، یعقوب]]، [[خوارج در تاریخ (کتاب)|'''خوارج در تاریخ''']]
{{پایان منابع}}

== پانویس ==
{{پانویس}}

[[رده:صالح بن مسرح تمیمی]]

صالح بن مسرح تمیمی در تاریخ اسلامی - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Jaafari: /* منابع */