صبر در جامعه‌شناسی اسلامی - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Jaafari در ‏۲۶ آوریل ۲۰۲۶، ساعت ۰۷:۵۸

2026-04-26T07:58:47Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۶ آوریل ۲۰۲۶، ساعت ۱۱:۲۸
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط		{{مدخل مرتبط
	\| موضوع مرتبط = صبر		\| موضوع مرتبط = صبر
	\| عنوان مدخل = صبر		\| عنوان مدخل = صبر
	\| مداخل مرتبط = [[صبر در قرآن]] - [[صبر در حدیث]] - [[صبر در نهج البلاغه]] - [[صبر در معارف دعا و زیارات]] - [[صبر در فقه اسلامی]] - [[صبر در فقه سیاسی]] - [[صبر در اخلاق اسلامی]] - [[صبر در معارف و سیره نبوی]] - [[صبر در معارف و سیره علوی]] - [[صبر در معارف و سیره فاطمی]] - [[صبر در معارف و سیره امام حسن]] - [[صبر در معارف و سیره حسینی]] - [[صبر در معارف و سیره سجادی]] - [[صبر در معارف و سیره امام باقر]] - [[صبر در معارف مهدویت]] - [[صبر در سیره معصوم]] - [[صبر در جامعه‌شناسی اسلامی]] - [[صبر در خانواده]] - [[صبر در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی]]		\| مداخل مرتبط = [[صبر در قرآن]] - [[صبر در حدیث]] - [[صبر در نهج البلاغه]] - [[صبر در معارف دعا و زیارات]] - [[صبر در فقه اسلامی]] - [[صبر در فقه سیاسی]] - [[صبر در اخلاق اسلامی]] - [[صبر در معارف و سیره نبوی]] - [[صبر در معارف و سیره علوی]] - [[صبر در معارف و سیره فاطمی]] - [[صبر در معارف و سیره امام حسن]] - [[صبر در معارف و سیره حسینی]] - [[صبر در معارف و سیره سجادی]] - [[صبر در معارف و سیره امام باقر]] - [[صبر در معارف مهدویت]] - [[صبر در سیره معصوم]] - [[صبر در جامعه‌شناسی اسلامی]] - [[صبر در خانواده]] - [[صبر در عرفان اسلامی]] - [[صبر در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی]]
	\| پرسش مرتبط =		\| پرسش مرتبط =
	}}		}}

Bahmani در ‏۱۰ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۵:۱۹

2025-12-10T05:19:32Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۰ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۴۹
خط ۹:		خط ۹:
	[[راغب اصفهانی\|راغب]] در توضیح موارد کاربرد واژه صبر می‌نویسد: صبر لفظ عامی است و چه بسا بر حسب [[اختلاف]] مورد، اسامی مختلفی داشته باشد. اگر [[شکیبایی]] و خودداری نفس در برابر [[مصیبت]] باشد، واژه “صبر” به کار برده می‌شود و ضد آن [[جزع]] و [[بی‌تابی]] است؛ اگر صبر در [[جنگ]] و محاربه باشد، “شجاعت و پایداری” نامیده می‌شود و ضد آن [[ترس]] و جبن است؛ اگر صبر در کار، ملال‌آور و دلتنگ‌کننده باشد “ظرفیت داشتن و دلدار بودن” نامیده می‌شود و ضد آن کم‌ظرفیتی و دلتنگی است؛ اگر صبر در [[مقام]] خودداری از [[سخن گفتن]] باشد، “کتمان” نامیده می‌شود و ضد آن فاش کردن سخن و ناآرامی است<ref>حسین بن محمد راغب اصفهانی، المفردات فی غریب القرآن، ص۴۷۴.</ref>.		[[راغب اصفهانی\|راغب]] در توضیح موارد کاربرد واژه صبر می‌نویسد: صبر لفظ عامی است و چه بسا بر حسب [[اختلاف]] مورد، اسامی مختلفی داشته باشد. اگر [[شکیبایی]] و خودداری نفس در برابر [[مصیبت]] باشد، واژه “صبر” به کار برده می‌شود و ضد آن [[جزع]] و [[بی‌تابی]] است؛ اگر صبر در [[جنگ]] و محاربه باشد، “شجاعت و پایداری” نامیده می‌شود و ضد آن [[ترس]] و جبن است؛ اگر صبر در کار، ملال‌آور و دلتنگ‌کننده باشد “ظرفیت داشتن و دلدار بودن” نامیده می‌شود و ضد آن کم‌ظرفیتی و دلتنگی است؛ اگر صبر در [[مقام]] خودداری از [[سخن گفتن]] باشد، “کتمان” نامیده می‌شود و ضد آن فاش کردن سخن و ناآرامی است<ref>حسین بن محمد راغب اصفهانی، المفردات فی غریب القرآن، ص۴۷۴.</ref>.

	[[پیامبران الهی]] به سبب برخورداری از صبر و [[پایمردی]] - در کنار سایر ویژگی‌های متعالی - مورد تحسین [[خداوند]] قرار گرفته‌اند و برخی به [[لقب]] “اولوالعزم” موصوف شده‌اند. ایفای هیچ رسالتی بدون برخورداری از این ویژگی، ممکن نخواهد بود. واژه “استقامت” به ویژه در [[آیه]] {{متن قرآن\|فَاسْتَقِمْ كَمَا أُمِرْتَ وَمَنْ تَابَ مَعَكَ وَلَا تَطْغَوْا إِنَّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ بَصِيرٌ}}<ref>«پس چنان که فرمان یافته‌ای پایداری کن و (نیز) آنکه همراه تو (به سوی خداوند) بازگشته است (پایداری کند) و سرکشی نورزید که او به آنچه انجام می‌دهید بیناست» سوره هود، آیه ۱۱۲.</ref> که [[پیامبر]] {{صل}} و [[اصحاب]] را به آن امر کرده به معانی مختلفی همچون [[ثبات قدم]] در [[حفظ]] و ادای حق، [[استقامت]] در راه [[تبلیغ]] و [[ارشاد]]، استقامت در [[مبارزه]] و [[پیکار]]، استقامت در انجام وظایف الهی، استقامت در اجرا کردن تعالیم و... [[تفسیر]] شده است. [[علامه طباطبایی]] در ذیل آیه فوق می‌نویسد: [[انسان]] تنها در حال [[قیام]] که بر پای خود می‌ایستد از هر حال دیگری بهتر [[تعادل]] خود را در دست دارد و در نتیجه به تمامی [[اعمال]] خود از [[ثبات]] و حرکت، دادن و گرفتن، اعطا و منع و جلب و دفع مسلط‌تر است و نیز کنترل تمامی قوای خویش و [[افعال]] آن قوا را در دست دارد؛ بنابراین می‌توان گفت حالت [[قیام]] در تمامی [[شئون]] معرف [[شخصیت]] [[آدمی]] است. این اصل معنای قیام است، آنگاه این کلمه را به طور استعاره در متعادل‌ترین احوال هر چیز دیگری استعمال کرده‌اند<ref>سید محمدحسین طباطبایی، المیزان فی تفسیر القرآن، ج۱۱، ص۶۱.</ref>. در اهمیت خصیصه “صبر” به عنوان یک ویژگی [[روحی]] مطلوب و نتیجه‌های [[اجتماعی]] مترتب بر آن نیز می‌نویسد: مصابره عبارت است از اینکه جمعیتی به اتفاق یکدیگر اذیت‌ها را تحمل کنند و هر یک [[صبر]] خود را به صبر دیگری تکیه دهد و در نتیجه برکاتی که در صفت صبر هست دست به دست هم دهند و تأثیر صبر بیشتر گردد و این معنای امری است که هم در فرد ـ اگر نسبت به حال شخصی او در نظر گرفته شود ـ محسوس است و هم در [[اجتماع]] ـ اگر نسبت به حال اجتماع و [[تعاون]] آن در نظر گرفته شود ـ چون باعث می‌شود که تک‌تک افراد نیروی یکدیگر را به هم وصل کنند و همه نیروها یکی شود<ref>سید محمدحسین طباطبایی، المیزان فی تفسیر القرآن، ج۴، ص۱۴۴؛ برای آگاهی بیشتر از جایگاه این آموزه در معارف دینی، ر. ک: محمدتقی مصباح یزدی، ره توشه، ج۲، ص۲۷۰، ۲۷۷، ۳۱۹ و ۳۲۳؛ محسن فیض کاشانی، المهجة البیضاء، ج۷، ص۱۰۵-۱۴۰؛ ناصر مکارم شیرازی با همکاری جمعی از فضلا و دانشمندان، اخلاق در قرآن، ج۲، ص۴۴۱-۴۷۸؛ احمد نراقی، معراج السعاده، ص۶۴۳-۶۵۹.</ref>.<ref>[[سید حسین شرف‌الدین\|شرف‌الدین، سید حسین]]، [[ارزش‌های اجتماعی از منظر قرآن کریم (کتاب)\|ارزش‌های اجتماعی از منظر قرآن کریم]]، ص ۴۴۶.</ref>		[[پیامبران الهی]] به سبب برخورداری از صبر و [[پایمردی]] - در کنار سایر ویژگی‌های متعالی - مورد تحسین [[خداوند]] قرار گرفته‌اند و برخی به [[لقب]] “اولوالعزم” موصوف شده‌اند. ایفای هیچ رسالتی بدون برخورداری از این ویژگی، ممکن نخواهد بود. واژه “استقامت” به ویژه در [[آیه]] {{متن قرآن\|فَاسْتَقِمْ كَمَا أُمِرْتَ وَمَنْ تَابَ مَعَكَ وَلَا تَطْغَوْا إِنَّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ بَصِيرٌ}}<ref>«پس چنان که فرمان یافته‌ای پایداری کن و (نیز) آنکه همراه تو (به سوی خداوند) بازگشته است (پایداری کند) و سرکشی نورزید که او به آنچه انجام می‌دهید بیناست» سوره هود، آیه ۱۱۲.</ref> که [[پیامبر]] {{صل}} و [[اصحاب]] را به آن امر کرده به معانی مختلفی همچون [[ثبات قدم]] در [[حفظ]] و ادای حق، [[استقامت]] در راه [[تبلیغ]] و [[ارشاد]]، استقامت در [[مبارزه]] و [[پیکار]]، استقامت در انجام وظایف الهی، استقامت در اجرا کردن تعالیم و... [[تفسیر]] شده است. [[علامه طباطبایی]] در ذیل آیه فوق می‌نویسد: [[انسان]] تنها در حال [[قیام]] که بر پای خود می‌ایستد از هر حال دیگری بهتر [[تعادل]] خود را در دست دارد و در نتیجه به تمامی [[اعمال]] خود از [[ثبات]] و حرکت، دادن و گرفتن، اعطا و منع و جلب و دفع مسلط‌تر است و نیز کنترل تمامی قوای خویش و [[افعال]] آن قوا را در دست دارد؛ بنابراین می‌توان گفت حالت [[قیام]] در تمامی [[شئون]] معرف [[شخصیت]] [[آدمی]] است. این اصل معنای قیام است، آنگاه این کلمه را به طور استعاره در متعادل‌ترین احوال هر چیز دیگری استعمال کرده‌اند<ref>سید محمدحسین طباطبایی، المیزان فی تفسیر القرآن، ج۱۱، ص۶۱.</ref>. در اهمیت خصیصه “صبر” به عنوان یک ویژگی [[روحی]] مطلوب و نتیجه‌های [[اجتماعی]] مترتب بر آن نیز می‌نویسد: مصابره عبارت است از اینکه جمعیتی به اتفاق یکدیگر اذیت‌ها را تحمل کنند و هر یک [[صبر]] خود را به صبر دیگری تکیه دهد و در نتیجه برکاتی که در صفت صبر هست دست به دست هم دهند و تأثیر صبر بیشتر گردد و این معنای امری است که هم در فرد ـ اگر نسبت به حال شخصی او در نظر گرفته شود ـ محسوس است و هم در [[اجتماع]] ـ اگر نسبت به حال اجتماع و [[تعاون]] آن در نظر گرفته شود ـ چون باعث می‌شود که تک‌تک افراد نیروی یکدیگر را به هم وصل کنند و همه نیروها یکی شود<ref>سید محمدحسین طباطبایی، المیزان فی تفسیر القرآن، ج۴، ص۱۴۴؛ برای آگاهی بیشتر از جایگاه این آموزه در معارف دینی، ر.ک: محمدتقی مصباح یزدی، ره توشه، ج۲، ص۲۷۰، ۲۷۷، ۳۱۹ و ۳۲۳؛ محسن فیض کاشانی، المهجة البیضاء، ج۷، ص۱۰۵-۱۴۰؛ ناصر مکارم شیرازی با همکاری جمعی از فضلا و دانشمندان، اخلاق در قرآن، ج۲، ص۴۴۱-۴۷۸؛ احمد نراقی، معراج السعاده، ص۶۴۳-۶۵۹.</ref>.<ref>[[سید حسین شرف‌الدین\|شرف‌الدین، سید حسین]]، [[ارزش‌های اجتماعی از منظر قرآن کریم (کتاب)\|ارزش‌های اجتماعی از منظر قرآن کریم]]، ص ۴۴۶.</ref>

	== [[آیات]] قرآنی مرتبط ==		== [[آیات]] قرآنی مرتبط ==

Bahmani در ‏۱۰ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۵:۱۹

2025-12-10T05:19:17Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۰ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۴۹
خط ۷:		خط ۷:

	== صبر و قدم در راه هدف‌ها ==		== صبر و قدم در راه هدف‌ها ==
	[[راغب اصفهانی\|راغب]] در توضیح موارد کاربرد واژه صبر می‌نویسد: صبر لفظ عامی است و چه بسا بر حسب [[اختلاف]] مورد، اسامی مختلفی داشته باشد. اگر [[شکیبایی]] و خودداری نفس در برابر [[مصیبت]] باشد، واژه “صبر” به کار برده می‌شود و ضد آن [[جزع]] و [[بی‌تابی]] است؛ اگر صبر در [[جنگ]] و محاربه باشد، “شجاعت و پایداری” نامیده می‌شود و ضد آن [[ترس]] و [[جبن]] است؛ اگر صبر در کار، ملال‌آور و دلتنگ‌کننده باشد “ظرفیت داشتن و دلدار بودن” نامیده می‌شود و ضد آن کم‌ظرفیتی و دلتنگی است؛ اگر صبر در [[مقام]] خودداری از [[سخن گفتن]] باشد، “کتمان” نامیده می‌شود و ضد آن فاش کردن سخن و ناآرامی است<ref>حسین بن محمد راغب اصفهانی، المفردات فی غریب القرآن، ص۴۷۴.</ref>.		[[راغب اصفهانی\|راغب]] در توضیح موارد کاربرد واژه صبر می‌نویسد: صبر لفظ عامی است و چه بسا بر حسب [[اختلاف]] مورد، اسامی مختلفی داشته باشد. اگر [[شکیبایی]] و خودداری نفس در برابر [[مصیبت]] باشد، واژه “صبر” به کار برده می‌شود و ضد آن [[جزع]] و [[بی‌تابی]] است؛ اگر صبر در [[جنگ]] و محاربه باشد، “شجاعت و پایداری” نامیده می‌شود و ضد آن [[ترس]] و جبن است؛ اگر صبر در کار، ملال‌آور و دلتنگ‌کننده باشد “ظرفیت داشتن و دلدار بودن” نامیده می‌شود و ضد آن کم‌ظرفیتی و دلتنگی است؛ اگر صبر در [[مقام]] خودداری از [[سخن گفتن]] باشد، “کتمان” نامیده می‌شود و ضد آن فاش کردن سخن و ناآرامی است<ref>حسین بن محمد راغب اصفهانی، المفردات فی غریب القرآن، ص۴۷۴.</ref>.

	[[پیامبران الهی]] به سبب برخورداری از صبر و [[پایمردی]] - در کنار سایر ویژگی‌های متعالی - مورد تحسین [[خداوند]] قرار گرفته‌اند و برخی به [[لقب]] “اولوالعزم” موصوف شده‌اند. ایفای هیچ رسالتی بدون برخورداری از این ویژگی، ممکن نخواهد بود. واژه “استقامت” به ویژه در [[آیه]] {{متن قرآن\|فَاسْتَقِمْ كَمَا أُمِرْتَ وَمَنْ تَابَ مَعَكَ وَلَا تَطْغَوْا إِنَّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ بَصِيرٌ}}<ref>«پس چنان که فرمان یافته‌ای پایداری کن و (نیز) آنکه همراه تو (به سوی خداوند) بازگشته است (پایداری کند) و سرکشی نورزید که او به آنچه انجام می‌دهید بیناست» سوره هود، آیه ۱۱۲.</ref> که [[پیامبر]] {{صل}} و [[اصحاب]] را به آن امر کرده به معانی مختلفی همچون [[ثبات قدم]] در [[حفظ]] و [[ادای ~~حق]]،~~ [[استقامت]] در راه [[تبلیغ]] و [[ارشاد]]، استقامت در [[مبارزه]] و [[پیکار]]، استقامت در انجام [[وظایف ~~الهی]]،~~ استقامت در [[اجرا]] کردن [[تعالیم]] و... [[تفسیر]] شده است. [[علامه طباطبایی]] در ذیل آیه فوق می‌نویسد: [[انسان]] تنها در حال [[قیام]] که بر پای خود می‌ایستد از هر حال دیگری بهتر [[تعادل]] خود را در دست دارد و در نتیجه به تمامی [[اعمال]] خود از [[ثبات]] و حرکت، دادن و گرفتن، اعطا و منع و جلب و دفع مسلط‌تر است و نیز کنترل تمامی قوای خویش و [[افعال]] آن قوا را در دست دارد؛ بنابراین می‌توان گفت حالت [[قیام]] در تمامی [[شئون]] معرف [[شخصیت]] [[آدمی]] است. این اصل معنای قیام است، آنگاه این کلمه را به طور استعاره در متعادل‌ترین احوال هر چیز دیگری استعمال کرده‌اند<ref>سید محمدحسین طباطبایی، المیزان فی تفسیر القرآن، ج۱۱، ص۶۱.</ref>. در اهمیت خصیصه “صبر” به عنوان یک ویژگی [[روحی]] مطلوب و نتیجه‌های [[اجتماعی]] مترتب بر آن نیز می‌نویسد: مصابره عبارت است از اینکه جمعیتی به اتفاق یکدیگر اذیت‌ها را [[تحمل]] کنند و هر یک [[صبر]] خود را به صبر دیگری تکیه دهد و در نتیجه برکاتی که در صفت صبر هست دست به دست هم دهند و تأثیر صبر بیشتر گردد و این معنای امری است که هم در فرد - اگر نسبت به حال شخصی او در نظر گرفته شود - محسوس است و هم در [[اجتماع]] - اگر نسبت به حال اجتماع و [[تعاون]] آن در نظر گرفته شود - چون باعث می‌شود که تک‌تک افراد نیروی یکدیگر را به هم وصل کنند و همه نیروها یکی شود<ref>سید محمدحسین طباطبایی، المیزان فی تفسیر القرآن، ج۴، ص۱۴۴؛ برای آگاهی بیشتر از جایگاه این آموزه در معارف دینی، ر. ک: محمدتقی مصباح یزدی، ره توشه، ج۲، ص۲۷۰، ۲۷۷، ۳۱۹ و ۳۲۳؛ محسن فیض کاشانی، المهجة البیضاء، ج۷، ص۱۰۵-۱۴۰؛ ناصر مکارم شیرازی با همکاری جمعی از فضلا و دانشمندان، اخلاق در قرآن، ج۲، ص۴۴۱-۴۷۸؛ احمد نراقی، معراج السعاده، ص۶۴۳-۶۵۹.</ref>.<ref>[[سید حسین شرف‌الدین\|شرف‌الدین، سید حسین]]، [[ارزش‌های اجتماعی از منظر قرآن کریم (کتاب)\|ارزش‌های اجتماعی از منظر قرآن کریم]]، ص ۴۴۶.</ref>		[[پیامبران الهی]] به سبب برخورداری از صبر و [[پایمردی]] - در کنار سایر ویژگی‌های متعالی - مورد تحسین [[خداوند]] قرار گرفته‌اند و برخی به [[لقب]] “اولوالعزم” موصوف شده‌اند. ایفای هیچ رسالتی بدون برخورداری از این ویژگی، ممکن نخواهد بود. واژه “استقامت” به ویژه در [[آیه]] {{متن قرآن\|فَاسْتَقِمْ كَمَا أُمِرْتَ وَمَنْ تَابَ مَعَكَ وَلَا تَطْغَوْا إِنَّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ بَصِيرٌ}}<ref>«پس چنان که فرمان یافته‌ای پایداری کن و (نیز) آنکه همراه تو (به سوی خداوند) بازگشته است (پایداری کند) و سرکشی نورزید که او به آنچه انجام می‌دهید بیناست» سوره هود، آیه ۱۱۲.</ref> که [[پیامبر]] {{صل}} و [[اصحاب]] را به آن امر کرده به معانی مختلفی همچون [[ثبات قدم]] در [[حفظ]] و ادای حق، [[استقامت]] در راه [[تبلیغ]] و [[ارشاد]]، استقامت در [[مبارزه]] و [[پیکار]]، استقامت در انجام وظایف الهی، استقامت در اجرا کردن تعالیم و... [[تفسیر]] شده است. [[علامه طباطبایی]] در ذیل آیه فوق می‌نویسد: [[انسان]] تنها در حال [[قیام]] که بر پای خود می‌ایستد از هر حال دیگری بهتر [[تعادل]] خود را در دست دارد و در نتیجه به تمامی [[اعمال]] خود از [[ثبات]] و حرکت، دادن و گرفتن، اعطا و منع و جلب و دفع مسلط‌تر است و نیز کنترل تمامی قوای خویش و [[افعال]] آن قوا را در دست دارد؛ بنابراین می‌توان گفت حالت [[قیام]] در تمامی [[شئون]] معرف [[شخصیت]] [[آدمی]] است. این اصل معنای قیام است، آنگاه این کلمه را به طور استعاره در متعادل‌ترین احوال هر چیز دیگری استعمال کرده‌اند<ref>سید محمدحسین طباطبایی، المیزان فی تفسیر القرآن، ج۱۱، ص۶۱.</ref>. در اهمیت خصیصه “صبر” به عنوان یک ویژگی [[روحی]] مطلوب و نتیجه‌های [[اجتماعی]] مترتب بر آن نیز می‌نویسد: مصابره عبارت است از اینکه جمعیتی به اتفاق یکدیگر اذیت‌ها را تحمل کنند و هر یک [[صبر]] خود را به صبر دیگری تکیه دهد و در نتیجه برکاتی که در صفت صبر هست دست به دست هم دهند و تأثیر صبر بیشتر گردد و این معنای امری است که هم در فرد ـ اگر نسبت به حال شخصی او در نظر گرفته شود ـ محسوس است و هم در [[اجتماع]] ـ اگر نسبت به حال اجتماع و [[تعاون]] آن در نظر گرفته شود ـ چون باعث می‌شود که تک‌تک افراد نیروی یکدیگر را به هم وصل کنند و همه نیروها یکی شود<ref>سید محمدحسین طباطبایی، المیزان فی تفسیر القرآن، ج۴، ص۱۴۴؛ برای آگاهی بیشتر از جایگاه این آموزه در معارف دینی، ر. ک: محمدتقی مصباح یزدی، ره توشه، ج۲، ص۲۷۰، ۲۷۷، ۳۱۹ و ۳۲۳؛ محسن فیض کاشانی، المهجة البیضاء، ج۷، ص۱۰۵-۱۴۰؛ ناصر مکارم شیرازی با همکاری جمعی از فضلا و دانشمندان، اخلاق در قرآن، ج۲، ص۴۴۱-۴۷۸؛ احمد نراقی، معراج السعاده، ص۶۴۳-۶۵۹.</ref>.<ref>[[سید حسین شرف‌الدین\|شرف‌الدین، سید حسین]]، [[ارزش‌های اجتماعی از منظر قرآن کریم (کتاب)\|ارزش‌های اجتماعی از منظر قرآن کریم]]، ص ۴۴۶.</ref>

	== [[آیات]] قرآنی مرتبط ==		== [[آیات]] قرآنی مرتبط ==
خط ۱۶:		خط ۱۶:
	# امر [[مؤمنان]] به [[ثبات قدم]] در [[مبارزه]]: {{متن قرآن\|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذَا لَقِيتُمْ فِئَةً فَاثْبُتُوا...}}<ref>«ای مؤمنان! چون با دسته‌ای (از دشمن) رویاروی شدید استوار باشید» سوره انفال، آیه ۴۵.</ref>.		# امر [[مؤمنان]] به [[ثبات قدم]] در [[مبارزه]]: {{متن قرآن\|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذَا لَقِيتُمْ فِئَةً فَاثْبُتُوا...}}<ref>«ای مؤمنان! چون با دسته‌ای (از دشمن) رویاروی شدید استوار باشید» سوره انفال، آیه ۴۵.</ref>.
	# تواصی به [[صبر]] از اوصاف [[سعادت]] یافتگان: {{متن قرآن\|ثُمَّ كَانَ مِنَ الَّذِينَ آمَنُوا وَتَوَاصَوْا بِالصَّبْرِ وَتَوَاصَوْا بِالْمَرْحَمَةِ * أُولَئِكَ أَصْحَابُ الْمَيْمَنَةِ}}<ref>«آنگاه، از کسانی خواهد بود که ایمان آورده‌اند و یکدیگر را به شکیبایی و یکدیگر را به مهرورزی سفارش می‌کنند * آنان، خجستگانند» سوره بلد، آیه ۱۷-۱۸.</ref>.		# تواصی به [[صبر]] از اوصاف [[سعادت]] یافتگان: {{متن قرآن\|ثُمَّ كَانَ مِنَ الَّذِينَ آمَنُوا وَتَوَاصَوْا بِالصَّبْرِ وَتَوَاصَوْا بِالْمَرْحَمَةِ * أُولَئِكَ أَصْحَابُ الْمَيْمَنَةِ}}<ref>«آنگاه، از کسانی خواهد بود که ایمان آورده‌اند و یکدیگر را به شکیبایی و یکدیگر را به مهرورزی سفارش می‌کنند * آنان، خجستگانند» سوره بلد، آیه ۱۷-۱۸.</ref>.
	# [[پایداری]]، زمینه‌ساز [[عنایات]] ویژه: {{متن قرآن\|وَأَنْ لَوِ اسْتَقَامُوا عَلَى الطَّرِيقَةِ لَأَسْقَيْنَاهُمْ مَاءً غَدَقًا}}<ref>«و اینکه (به من وحی شده است) اگر بر راه (حقّ) پایداری ورزند آنان را از آبی (و رفاهی) فراوان سیراب می‌کنیم؛» سوره جن، آیه ۱۶.</ref>.		# [[پایداری]]، زمینه‌ساز عنایات ویژه: {{متن قرآن\|وَأَنْ لَوِ اسْتَقَامُوا عَلَى الطَّرِيقَةِ لَأَسْقَيْنَاهُمْ مَاءً غَدَقًا}}<ref>«و اینکه (به من وحی شده است) اگر بر راه (حقّ) پایداری ورزند آنان را از آبی (و رفاهی) فراوان سیراب می‌کنیم؛» سوره جن، آیه ۱۶.</ref>.

	برحذر داشتن مؤمنان از رویگرانی از [[دشمن]] و عقب‌نشینی در میدان [[نبرد]]<ref>{{متن قرآن\|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذَا لَقِيتُمُ الَّذِينَ كَفَرُوا زَحْفًا فَلَا تُوَلُّوهُمُ الْأَدْبَارَ}} «ای مؤمنان! چون با انبوه کافران رویاروی شدید از آنان واپس مگریزید!» سوره انفال، آیه ۱۵.</ref>؛ [[وعده]] مضاعف شدن [[قدرت]] [[مجاهدان در راه خدا]] در صورت [[صبوری]] و [[مقاومت]]<ref>{{متن قرآن\|يَا أَيُّهَا النَّبِيُّ حَرِّضِ الْمُؤْمِنِينَ عَلَى الْقِتَالِ إِن يَكُن مِّنكُمْ عِشْرُونَ صَابِرُونَ يَغْلِبُواْ مِئَتَيْنِ وَإِن يَكُن مِّنكُم مِّائَةٌ يَغْلِبُواْ أَلْفًا مِّنَ الَّذِينَ كَفَرُواْ بِأَنَّهُمْ قَوْمٌ لاَّ يَفْقَهُونَ}} «ای پیامبر! مؤمنان را به کارزار برانگیز، اگر از شما بیست تن شکیبا باشند بر دویست تن پیروز می‌گردند و اگر از شما صد تن باشند بر هزار تن از کافران پیروز می‌شوند زیرا آنان گروهی هستند که درنمی‌یابند» سوره انفال، آیه ۶۵.</ref> و وعده [[پاداش]] مضاعف [[الهی]] به [[صابران]]<ref>{{متن قرآن\|أُولَئِكَ يُؤْتَوْنَ أَجْرَهُمْ مَرَّتَيْنِ بِمَا صَبَرُوا وَيَدْرَءُونَ بِالْحَسَنَةِ السَّيِّئَةَ وَمِمَّا رَزَقْنَاهُمْ يُنْفِقُونَ}} «آنانند که پاداششان برای شکیبی که ورزیده‌اند دو بار به آنان داده می‌شود و بدی را با نیکی دور می‌سازند و از آنچه روزیشان کرده‌ایم می‌بخشند» سوره قصص، آیه ۵۴.</ref> نیز در [[آیات]] متعددی، مورد توجه قرار گرفته است<ref>[[سید حسین شرف‌الدین\|شرف‌الدین، سید حسین]]، [[ارزش‌های اجتماعی از منظر قرآن کریم (کتاب)\|ارزش‌های اجتماعی از منظر قرآن کریم]]، ص ۴۴۶.</ref>.		برحذر داشتن مؤمنان از رویگرانی از [[دشمن]] و عقب‌نشینی در میدان [[نبرد]]<ref>{{متن قرآن\|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذَا لَقِيتُمُ الَّذِينَ كَفَرُوا زَحْفًا فَلَا تُوَلُّوهُمُ الْأَدْبَارَ}} «ای مؤمنان! چون با انبوه کافران رویاروی شدید از آنان واپس مگریزید!» سوره انفال، آیه ۱۵.</ref>؛ [[وعده]] مضاعف شدن [[قدرت]] [[مجاهدان در راه خدا]] در صورت [[صبوری]] و [[مقاومت]]<ref>{{متن قرآن\|يَا أَيُّهَا النَّبِيُّ حَرِّضِ الْمُؤْمِنِينَ عَلَى الْقِتَالِ إِن يَكُن مِّنكُمْ عِشْرُونَ صَابِرُونَ يَغْلِبُواْ مِئَتَيْنِ وَإِن يَكُن مِّنكُم مِّائَةٌ يَغْلِبُواْ أَلْفًا مِّنَ الَّذِينَ كَفَرُواْ بِأَنَّهُمْ قَوْمٌ لاَّ يَفْقَهُونَ}} «ای پیامبر! مؤمنان را به کارزار برانگیز، اگر از شما بیست تن شکیبا باشند بر دویست تن پیروز می‌گردند و اگر از شما صد تن باشند بر هزار تن از کافران پیروز می‌شوند زیرا آنان گروهی هستند که درنمی‌یابند» سوره انفال، آیه ۶۵.</ref> و وعده [[پاداش]] مضاعف [[الهی]] به [[صابران]]<ref>{{متن قرآن\|أُولَئِكَ يُؤْتَوْنَ أَجْرَهُمْ مَرَّتَيْنِ بِمَا صَبَرُوا وَيَدْرَءُونَ بِالْحَسَنَةِ السَّيِّئَةَ وَمِمَّا رَزَقْنَاهُمْ يُنْفِقُونَ}} «آنانند که پاداششان برای شکیبی که ورزیده‌اند دو بار به آنان داده می‌شود و بدی را با نیکی دور می‌سازند و از آنچه روزیشان کرده‌ایم می‌بخشند» سوره قصص، آیه ۵۴.</ref> نیز در [[آیات]] متعددی، مورد توجه قرار گرفته است<ref>[[سید حسین شرف‌الدین\|شرف‌الدین، سید حسین]]، [[ارزش‌های اجتماعی از منظر قرآن کریم (کتاب)\|ارزش‌های اجتماعی از منظر قرآن کریم]]، ص ۴۴۶.</ref>.

Bahmani در ‏۱۲ ژانویهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۷:۳۶

2025-01-12T07:36:31Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۲ ژانویهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۰۶
خط ۲:		خط ۲:
	\| موضوع مرتبط = صبر		\| موضوع مرتبط = صبر
	\| عنوان مدخل = صبر		\| عنوان مدخل = صبر
	\| مداخل مرتبط = [[صبر در قرآن]] - [[صبر در حدیث]] - [[صبر در نهج البلاغه]] - [[صبر در معارف دعا و زیارات]] - [[صبر در فقه اسلامی]] - [[صبر در فقه سیاسی]] - [[صبر در اخلاق اسلامی]] - [[صبر در معارف و سیره نبوی]] - [[صبر در معارف و سیره علوی]] - [[صبر در معارف و سیره فاطمی]] - [[صبر در معارف و سیره امام حسن]] - [[صبر در معارف و سیره حسینی]] - [[صبر در معارف و سیره سجادی]] - [[صبر در معارف مهدویت]] - [[صبر در سیره معصوم]] - [[صبر در جامعه‌شناسی اسلامی]] - [[صبر در خانواده]] - [[صبر در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی]]		\| مداخل مرتبط = [[صبر در قرآن]] - [[صبر در حدیث]] - [[صبر در نهج البلاغه]] - [[صبر در معارف دعا و زیارات]] - [[صبر در فقه اسلامی]] - [[صبر در فقه سیاسی]] - [[صبر در اخلاق اسلامی]] - [[صبر در معارف و سیره نبوی]] - [[صبر در معارف و سیره علوی]] - [[صبر در معارف و سیره فاطمی]] - [[صبر در معارف و سیره امام حسن]] - [[صبر در معارف و سیره حسینی]] - [[صبر در معارف و سیره سجادی]] - [[صبر در معارف و سیره امام باقر]] - [[صبر در معارف مهدویت]] - [[صبر در سیره معصوم]] - [[صبر در جامعه‌شناسی اسلامی]] - [[صبر در خانواده]] - [[صبر در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی]]
	\| پرسش مرتبط =		\| پرسش مرتبط =
	}}		}}

Bahmani در ‏۱۲ اکتبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۶:۴۲

2024-10-12T06:42:52Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۲ اکتبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۰:۱۲
خط ۲:		خط ۲:
	\| موضوع مرتبط = صبر		\| موضوع مرتبط = صبر
	\| عنوان مدخل = صبر		\| عنوان مدخل = صبر
	\| مداخل مرتبط = [[صبر در قرآن]] - [[صبر در حدیث]] - [[صبر در ~~فقه اسلامی~~]] - [[صبر در ~~نهج البلاغه~~]] - [[صبر در ~~اخلاق~~ اسلامی]] - [[صبر در ~~معارف مهدویت~~]] - [[صبر در معارف و سیره نبوی]] - [[صبر در معارف و سیره علوی]] - [[صبر در معارف و سیره ~~حسینی~~]] - [[صبر در ~~فقه سیاسی~~]] - [[صبر در معارف ~~دعا~~ و ~~زیارات~~]] - [[صبر در معارف و سیره سجادی]] - [[صبر در ~~سیره معصوم~~]] - [[صبر در ~~جامعه‌شناسی اسلامی~~]] - [[صبر در ~~خانواده~~]] - [[صبر در ~~معارف و سیره فاطمی~~]] - [[صبر در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی]]		\| مداخل مرتبط = [[صبر در قرآن]] - [[صبر در حدیث]] - [[صبر در نهج البلاغه]] - [[صبر در معارف دعا و زیارات]] - [[صبر در فقه اسلامی]] - [[صبر در فقه سیاسی]] - [[صبر در اخلاق اسلامی]] - [[صبر در معارف و سیره نبوی]] - [[صبر در معارف و سیره علوی]] - [[صبر در معارف و سیره فاطمی]] - [[صبر در معارف و سیره امام حسن]] - [[صبر در معارف و سیره حسینی]] - [[صبر در معارف و سیره سجادی]] - [[صبر در معارف مهدویت]] - [[صبر در سیره معصوم]] - [[صبر در جامعه‌شناسی اسلامی]] - [[صبر در خانواده]] - [[صبر در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی]]
	\| پرسش مرتبط =		\| پرسش مرتبط =
	}}		}}

Bahmani در ‏۲ مهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۰۸:۰۵

2023-05-02T08:05:15Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲ مهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۱:۳۵
خط ۱:		خط ۱:
	~~{{سیره معصوم}}~~
	{{مدخل مرتبط		{{مدخل مرتبط
	\| موضوع مرتبط = صبر		\| موضوع مرتبط = صبر
	\| عنوان مدخل = [[صبر]]		\| عنوان مدخل = صبر
	\| مداخل مرتبط = [[صبر در قرآن]] - [[صبر در حدیث]] - [[صبر در فقه اسلامی]] - [[صبر در نهج البلاغه]] - [[صبر در اخلاق اسلامی]] - [[صبر در معارف مهدویت]] - [[صبر در معارف و سیره حسینی]] - [[صبر در فقه سیاسی]] - [[صبر در معارف دعا و زیارات]] - [[صبر در معارف و سیره سجادی]] - [[صبر در سیره معصوم]] - [[صبر در جامعه‌شناسی اسلامی]] - [[صبر در خانواده]] - [[صبر در معارف و سیره ~~نبوی~~]]		\| مداخل مرتبط = [[صبر در قرآن]] - [[صبر در حدیث]] - [[صبر در فقه اسلامی]] - [[صبر در نهج البلاغه]] - [[صبر در اخلاق اسلامی]] - [[صبر در معارف مهدویت]] - [[صبر در معارف و سیره نبوی]] - [[صبر در معارف و سیره علوی]] - [[صبر در معارف و سیره حسینی]] - [[صبر در فقه سیاسی]] - [[صبر در معارف دعا و زیارات]] - [[صبر در معارف و سیره سجادی]] - [[صبر در سیره معصوم]] - [[صبر در جامعه‌شناسی اسلامی]] - [[صبر در خانواده]] - [[صبر در معارف و سیره فاطمی]] - [[صبر در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی]]
	\| پرسش مرتبط =		\| پرسش مرتبط =
	}}		}}
خط ۱۸:		خط ۱۷:
	# تواصی به [[صبر]] از اوصاف [[سعادت]] یافتگان: {{متن قرآن\|ثُمَّ كَانَ مِنَ الَّذِينَ آمَنُوا وَتَوَاصَوْا بِالصَّبْرِ وَتَوَاصَوْا بِالْمَرْحَمَةِ * أُولَئِكَ أَصْحَابُ الْمَيْمَنَةِ}}<ref>«آنگاه، از کسانی خواهد بود که ایمان آورده‌اند و یکدیگر را به شکیبایی و یکدیگر را به مهرورزی سفارش می‌کنند * آنان، خجستگانند» سوره بلد، آیه ۱۷-۱۸.</ref>.		# تواصی به [[صبر]] از اوصاف [[سعادت]] یافتگان: {{متن قرآن\|ثُمَّ كَانَ مِنَ الَّذِينَ آمَنُوا وَتَوَاصَوْا بِالصَّبْرِ وَتَوَاصَوْا بِالْمَرْحَمَةِ * أُولَئِكَ أَصْحَابُ الْمَيْمَنَةِ}}<ref>«آنگاه، از کسانی خواهد بود که ایمان آورده‌اند و یکدیگر را به شکیبایی و یکدیگر را به مهرورزی سفارش می‌کنند * آنان، خجستگانند» سوره بلد، آیه ۱۷-۱۸.</ref>.
	# [[پایداری]]، زمینه‌ساز [[عنایات]] ویژه: {{متن قرآن\|وَأَنْ لَوِ اسْتَقَامُوا عَلَى الطَّرِيقَةِ لَأَسْقَيْنَاهُمْ مَاءً غَدَقًا}}<ref>«و اینکه (به من وحی شده است) اگر بر راه (حقّ) پایداری ورزند آنان را از آبی (و رفاهی) فراوان سیراب می‌کنیم؛» سوره جن، آیه ۱۶.</ref>.		# [[پایداری]]، زمینه‌ساز [[عنایات]] ویژه: {{متن قرآن\|وَأَنْ لَوِ اسْتَقَامُوا عَلَى الطَّرِيقَةِ لَأَسْقَيْنَاهُمْ مَاءً غَدَقًا}}<ref>«و اینکه (به من وحی شده است) اگر بر راه (حقّ) پایداری ورزند آنان را از آبی (و رفاهی) فراوان سیراب می‌کنیم؛» سوره جن، آیه ۱۶.</ref>.
	برحذر داشتن مؤمنان از رویگرانی از [[دشمن]] و عقب‌نشینی در میدان [[نبرد]]<ref>{{متن قرآن\|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذَا لَقِيتُمُ الَّذِينَ كَفَرُوا زَحْفًا فَلَا تُوَلُّوهُمُ الْأَدْبَارَ}} «ای مؤمنان! چون با انبوه کافران رویاروی شدید از آنان واپس مگریزید!» سوره انفال، آیه ۱۵.</ref>؛ [[وعده]] مضاعف شدن [[قدرت]] [[مجاهدان در راه خدا]] در صورت [[صبوری]] و [[مقاومت]]<ref>{{متن قرآن\|يَا أَيُّهَا النَّبِيُّ حَرِّضِ الْمُؤْمِنِينَ عَلَى الْقِتَالِ إِن يَكُن مِّنكُمْ عِشْرُونَ صَابِرُونَ يَغْلِبُواْ مِئَتَيْنِ وَإِن يَكُن مِّنكُم مِّائَةٌ يَغْلِبُواْ أَلْفًا مِّنَ الَّذِينَ كَفَرُواْ بِأَنَّهُمْ قَوْمٌ لاَّ يَفْقَهُونَ}} «ای پیامبر! مؤمنان را به کارزار برانگیز، اگر از شما بیست تن شکیبا باشند بر دویست تن پیروز می‌گردند و اگر از شما صد تن باشند بر هزار تن از کافران پیروز می‌شوند زیرا آنان گروهی هستند که درنمی‌یابند» سوره انفال، آیه ۶۵.</ref> و وعده [[پاداش]] مضاعف [[الهی]] به [[صابران]]<ref>{{متن قرآن\|أُولَئِكَ يُؤْتَوْنَ أَجْرَهُمْ مَرَّتَيْنِ بِمَا صَبَرُوا وَيَدْرَءُونَ بِالْحَسَنَةِ السَّيِّئَةَ وَمِمَّا رَزَقْنَاهُمْ يُنْفِقُونَ}} «آنانند که پاداششان برای شکیبی که ورزیده‌اند دو بار به آنان داده می‌شود و بدی را با نیکی دور می‌سازند و از آنچه روزیشان کرده‌ایم می‌بخشند» سوره قصص، آیه ۵۴.</ref> نیز در [[آیات]] متعددی، مورد توجه قرار گرفته است.<ref>[[سید حسین شرف‌الدین\|شرف‌الدین، سید حسین]]، [[ارزش‌های اجتماعی از منظر قرآن کریم (کتاب)\|ارزش‌های اجتماعی از منظر قرآن کریم]]، ص ۴۴۶.</ref>		برحذر داشتن مؤمنان از رویگرانی از [[دشمن]] و عقب‌نشینی در میدان [[نبرد]]<ref>{{متن قرآن\|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذَا لَقِيتُمُ الَّذِينَ كَفَرُوا زَحْفًا فَلَا تُوَلُّوهُمُ الْأَدْبَارَ}} «ای مؤمنان! چون با انبوه کافران رویاروی شدید از آنان واپس مگریزید!» سوره انفال، آیه ۱۵.</ref>؛ [[وعده]] مضاعف شدن [[قدرت]] [[مجاهدان در راه خدا]] در صورت [[صبوری]] و [[مقاومت]]<ref>{{متن قرآن\|يَا أَيُّهَا النَّبِيُّ حَرِّضِ الْمُؤْمِنِينَ عَلَى الْقِتَالِ إِن يَكُن مِّنكُمْ عِشْرُونَ صَابِرُونَ يَغْلِبُواْ مِئَتَيْنِ وَإِن يَكُن مِّنكُم مِّائَةٌ يَغْلِبُواْ أَلْفًا مِّنَ الَّذِينَ كَفَرُواْ بِأَنَّهُمْ قَوْمٌ لاَّ يَفْقَهُونَ}} «ای پیامبر! مؤمنان را به کارزار برانگیز، اگر از شما بیست تن شکیبا باشند بر دویست تن پیروز می‌گردند و اگر از شما صد تن باشند بر هزار تن از کافران پیروز می‌شوند زیرا آنان گروهی هستند که درنمی‌یابند» سوره انفال، آیه ۶۵.</ref> و وعده [[پاداش]] مضاعف [[الهی]] به [[صابران]]<ref>{{متن قرآن\|أُولَئِكَ يُؤْتَوْنَ أَجْرَهُمْ مَرَّتَيْنِ بِمَا صَبَرُوا وَيَدْرَءُونَ بِالْحَسَنَةِ السَّيِّئَةَ وَمِمَّا رَزَقْنَاهُمْ يُنْفِقُونَ}} «آنانند که پاداششان برای شکیبی که ورزیده‌اند دو بار به آنان داده می‌شود و بدی را با نیکی دور می‌سازند و از آنچه روزیشان کرده‌ایم می‌بخشند» سوره قصص، آیه ۵۴.</ref> نیز در [[آیات]] متعددی، مورد توجه قرار گرفته است<ref>[[سید حسین شرف‌الدین\|شرف‌الدین، سید حسین]]، [[ارزش‌های اجتماعی از منظر قرآن کریم (کتاب)\|ارزش‌های اجتماعی از منظر قرآن کریم]]، ص ۴۴۶.</ref>.

	== منابع ==		== منابع ==

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

2022-08-25T06:44:57Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۵ اوت ۲۰۲۲، ساعت ۱۰:۱۴
خط ۷:		خط ۷:
	}}		}}

	==صبر و قدم در راه هدف‌ها==		== صبر و قدم در راه هدف‌ها ==
	[[راغب اصفهانی\|راغب]] در توضیح موارد کاربرد واژه صبر می‌نویسد: صبر لفظ عامی است و چه بسا بر حسب [[اختلاف]] مورد، اسامی مختلفی داشته باشد. اگر [[شکیبایی]] و خودداری نفس در برابر [[مصیبت]] باشد، واژه “صبر” به کار برده می‌شود و ضد آن [[جزع]] و [[بی‌تابی]] است؛ اگر صبر در [[جنگ]] و محاربه باشد، “شجاعت و پایداری” نامیده می‌شود و ضد آن [[ترس]] و [[جبن]] است؛ اگر صبر در کار، ملال‌آور و دلتنگ‌کننده باشد “ظرفیت داشتن و دلدار بودن” نامیده می‌شود و ضد آن کم‌ظرفیتی و دلتنگی است؛ اگر صبر در [[مقام]] خودداری از [[سخن گفتن]] باشد، “کتمان” نامیده می‌شود و ضد آن فاش کردن سخن و ناآرامی است<ref>حسین بن محمد راغب اصفهانی، المفردات فی غریب القرآن، ص۴۷۴.</ref>.		[[راغب اصفهانی\|راغب]] در توضیح موارد کاربرد واژه صبر می‌نویسد: صبر لفظ عامی است و چه بسا بر حسب [[اختلاف]] مورد، اسامی مختلفی داشته باشد. اگر [[شکیبایی]] و خودداری نفس در برابر [[مصیبت]] باشد، واژه “صبر” به کار برده می‌شود و ضد آن [[جزع]] و [[بی‌تابی]] است؛ اگر صبر در [[جنگ]] و محاربه باشد، “شجاعت و پایداری” نامیده می‌شود و ضد آن [[ترس]] و [[جبن]] است؛ اگر صبر در کار، ملال‌آور و دلتنگ‌کننده باشد “ظرفیت داشتن و دلدار بودن” نامیده می‌شود و ضد آن کم‌ظرفیتی و دلتنگی است؛ اگر صبر در [[مقام]] خودداری از [[سخن گفتن]] باشد، “کتمان” نامیده می‌شود و ضد آن فاش کردن سخن و ناآرامی است<ref>حسین بن محمد راغب اصفهانی، المفردات فی غریب القرآن، ص۴۷۴.</ref>.

	[[پیامبران الهی]] به سبب برخورداری از صبر و [[پایمردی]] - در کنار سایر ویژگی‌های متعالی - مورد تحسین [[خداوند]] قرار گرفته‌اند و برخی به [[لقب]] “اولوالعزم” موصوف شده‌اند. ایفای هیچ رسالتی بدون برخورداری از این ویژگی، ممکن نخواهد بود. واژه “استقامت” به ویژه در [[آیه]] {{متن قرآن\|فَاسْتَقِمْ كَمَا أُمِرْتَ وَمَنْ تَابَ مَعَكَ وَلَا تَطْغَوْا إِنَّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ بَصِيرٌ}}<ref>«پس چنان که فرمان یافته‌ای پایداری کن و (نیز) آنکه همراه تو (به سوی خداوند) بازگشته است (پایداری کند) و سرکشی نورزید که او به آنچه انجام می‌دهید بیناست» سوره هود، آیه ۱۱۲.</ref> که [[پیامبر]]{{صل}} و [[اصحاب]] را به آن امر کرده به معانی مختلفی همچون [[ثبات قدم]] در [[حفظ]] و [[ادای حق]]، [[استقامت]] در راه [[تبلیغ]] و [[ارشاد]]، استقامت در [[مبارزه]] و [[پیکار]]، استقامت در انجام [[وظایف الهی]]، استقامت در [[اجرا]] کردن [[تعالیم]] و... [[تفسیر]] شده است. [[علامه طباطبایی]] در ذیل آیه فوق می‌نویسد: [[انسان]] تنها در حال [[قیام]] که بر پای خود می‌ایستد از هر حال دیگری بهتر [[تعادل]] خود را در دست دارد و در نتیجه به تمامی [[اعمال]] خود از [[ثبات]] و حرکت، دادن و گرفتن، اعطا و منع و جلب و دفع مسلط‌تر است و نیز کنترل تمامی قوای خویش و [[افعال]] آن قوا را در دست دارد؛ بنابراین می‌توان گفت حالت [[قیام]] در تمامی [[شئون]] معرف [[شخصیت]] [[آدمی]] است. این اصل معنای قیام است، آنگاه این کلمه را به طور استعاره در متعادل‌ترین احوال هر چیز دیگری استعمال کرده‌اند<ref>سید محمدحسین طباطبایی، المیزان فی تفسیر القرآن، ج۱۱، ص۶۱.</ref>. در اهمیت خصیصه “صبر” به عنوان یک ویژگی [[روحی]] مطلوب و نتیجه‌های [[اجتماعی]] مترتب بر آن نیز می‌نویسد: مصابره عبارت است از اینکه جمعیتی به اتفاق یکدیگر اذیت‌ها را [[تحمل]] کنند و هر یک [[صبر]] خود را به صبر دیگری تکیه دهد و در نتیجه برکاتی که در صفت صبر هست دست به دست هم دهند و تأثیر صبر بیشتر گردد و این معنای امری است که هم در فرد - اگر نسبت به حال شخصی او در نظر گرفته شود - محسوس است و هم در [[اجتماع]] - اگر نسبت به حال اجتماع و [[تعاون]] آن در نظر گرفته شود - چون باعث می‌شود که تک‌تک افراد نیروی یکدیگر را به هم وصل کنند و همه نیروها یکی شود<ref>سید محمدحسین طباطبایی، المیزان فی تفسیر القرآن، ج۴، ص۱۴۴؛ برای آگاهی بیشتر از جایگاه این آموزه در معارف دینی، ر.ک: محمدتقی مصباح یزدی، ره توشه، ج۲، ص۲۷۰، ۲۷۷، ۳۱۹ و ۳۲۳؛ محسن فیض کاشانی، المهجة البیضاء، ج۷، ص۱۰۵-۱۴۰؛ ناصر مکارم شیرازی با همکاری جمعی از فضلا و دانشمندان، اخلاق در قرآن، ج۲، ص۴۴۱-۴۷۸؛ احمد نراقی، معراج السعاده، ص۶۴۳-۶۵۹.</ref>.<ref>[[سید حسین شرف‌الدین\|شرف‌الدین، سید حسین]]، [[ارزش‌های اجتماعی از منظر قرآن کریم (کتاب)\|ارزش‌های اجتماعی از منظر قرآن کریم]]، ص ۴۴۶.</ref>		[[پیامبران الهی]] به سبب برخورداری از صبر و [[پایمردی]] - در کنار سایر ویژگی‌های متعالی - مورد تحسین [[خداوند]] قرار گرفته‌اند و برخی به [[لقب]] “اولوالعزم” موصوف شده‌اند. ایفای هیچ رسالتی بدون برخورداری از این ویژگی، ممکن نخواهد بود. واژه “استقامت” به ویژه در [[آیه]] {{متن قرآن\|فَاسْتَقِمْ كَمَا أُمِرْتَ وَمَنْ تَابَ مَعَكَ وَلَا تَطْغَوْا إِنَّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ بَصِيرٌ}}<ref>«پس چنان که فرمان یافته‌ای پایداری کن و (نیز) آنکه همراه تو (به سوی خداوند) بازگشته است (پایداری کند) و سرکشی نورزید که او به آنچه انجام می‌دهید بیناست» سوره هود، آیه ۱۱۲.</ref> که [[پیامبر]] {{صل}} و [[اصحاب]] را به آن امر کرده به معانی مختلفی همچون [[ثبات قدم]] در [[حفظ]] و [[ادای حق]]، [[استقامت]] در راه [[تبلیغ]] و [[ارشاد]]، استقامت در [[مبارزه]] و [[پیکار]]، استقامت در انجام [[وظایف الهی]]، استقامت در [[اجرا]] کردن [[تعالیم]] و... [[تفسیر]] شده است. [[علامه طباطبایی]] در ذیل آیه فوق می‌نویسد: [[انسان]] تنها در حال [[قیام]] که بر پای خود می‌ایستد از هر حال دیگری بهتر [[تعادل]] خود را در دست دارد و در نتیجه به تمامی [[اعمال]] خود از [[ثبات]] و حرکت، دادن و گرفتن، اعطا و منع و جلب و دفع مسلط‌تر است و نیز کنترل تمامی قوای خویش و [[افعال]] آن قوا را در دست دارد؛ بنابراین می‌توان گفت حالت [[قیام]] در تمامی [[شئون]] معرف [[شخصیت]] [[آدمی]] است. این اصل معنای قیام است، آنگاه این کلمه را به طور استعاره در متعادل‌ترین احوال هر چیز دیگری استعمال کرده‌اند<ref>سید محمدحسین طباطبایی، المیزان فی تفسیر القرآن، ج۱۱، ص۶۱.</ref>. در اهمیت خصیصه “صبر” به عنوان یک ویژگی [[روحی]] مطلوب و نتیجه‌های [[اجتماعی]] مترتب بر آن نیز می‌نویسد: مصابره عبارت است از اینکه جمعیتی به اتفاق یکدیگر اذیت‌ها را [[تحمل]] کنند و هر یک [[صبر]] خود را به صبر دیگری تکیه دهد و در نتیجه برکاتی که در صفت صبر هست دست به دست هم دهند و تأثیر صبر بیشتر گردد و این معنای امری است که هم در فرد - اگر نسبت به حال شخصی او در نظر گرفته شود - محسوس است و هم در [[اجتماع]] - اگر نسبت به حال اجتماع و [[تعاون]] آن در نظر گرفته شود - چون باعث می‌شود که تک‌تک افراد نیروی یکدیگر را به هم وصل کنند و همه نیروها یکی شود<ref>سید محمدحسین طباطبایی، المیزان فی تفسیر القرآن، ج۴، ص۱۴۴؛ برای آگاهی بیشتر از جایگاه این آموزه در معارف دینی، ر. ک: محمدتقی مصباح یزدی، ره توشه، ج۲، ص۲۷۰، ۲۷۷، ۳۱۹ و ۳۲۳؛ محسن فیض کاشانی، المهجة البیضاء، ج۷، ص۱۰۵-۱۴۰؛ ناصر مکارم شیرازی با همکاری جمعی از فضلا و دانشمندان، اخلاق در قرآن، ج۲، ص۴۴۱-۴۷۸؛ احمد نراقی، معراج السعاده، ص۶۴۳-۶۵۹.</ref>.<ref>[[سید حسین شرف‌الدین\|شرف‌الدین، سید حسین]]، [[ارزش‌های اجتماعی از منظر قرآن کریم (کتاب)\|ارزش‌های اجتماعی از منظر قرآن کریم]]، ص ۴۴۶.</ref>

	==[[آیات]] قرآنی مرتبط==		== [[آیات]] قرآنی مرتبط ==
	# [[امر الهی\|امر حضرت]]{{صل}} به [[استقامت]] در مسیر ایفای [[رسالت]]: {{متن قرآن\|فَاصْبِرْ كَمَا صَبَرَ أُولُو الْعَزْمِ مِنَ الرُّسُلِ...}}<ref>«بنابراین شکیبا باش همان‌گونه که پیامبران اولوا العزم شکیبایی ورزیدند» سوره احقاف، آیه ۳۵.</ref>.		# [[امر الهی\|امر حضرت]] {{صل}} به [[استقامت]] در مسیر ایفای [[رسالت]]: {{متن قرآن\|فَاصْبِرْ كَمَا صَبَرَ أُولُو الْعَزْمِ مِنَ الرُّسُلِ...}}<ref>«بنابراین شکیبا باش همان‌گونه که پیامبران اولوا العزم شکیبایی ورزیدند» سوره احقاف، آیه ۳۵.</ref>.
	# [[پایداری]] ویژگی اولیای [[خداوند]]: {{متن قرآن\|وَكَأَيِّنْ مِنْ نَبِيٍّ قَاتَلَ مَعَهُ رِبِّيُّونَ كَثِيرٌ فَمَا وَهَنُوا لِمَا أَصَابَهُمْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَمَا ضَعُفُوا وَمَا اسْتَكَانُوا وَاللَّهُ يُحِبُّ الصَّابِرِينَ}}<ref>«و بسا پیامبرانی که همراه آنان توده‌های انبوه به نبرد (با دشمنان خداوند) پرداختند و در راه خداوند هر چه به ایشان رسید نه سست و نه ناتوان شدند و نه تن به زبونی سپردند؛ و خداوند شکیبایان را دوست می‌دارد» سوره آل عمران، آیه ۱۴۶.</ref>.		# [[پایداری]] ویژگی اولیای [[خداوند]]: {{متن قرآن\|وَكَأَيِّنْ مِنْ نَبِيٍّ قَاتَلَ مَعَهُ رِبِّيُّونَ كَثِيرٌ فَمَا وَهَنُوا لِمَا أَصَابَهُمْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَمَا ضَعُفُوا وَمَا اسْتَكَانُوا وَاللَّهُ يُحِبُّ الصَّابِرِينَ}}<ref>«و بسا پیامبرانی که همراه آنان توده‌های انبوه به نبرد (با دشمنان خداوند) پرداختند و در راه خداوند هر چه به ایشان رسید نه سست و نه ناتوان شدند و نه تن به زبونی سپردند؛ و خداوند شکیبایان را دوست می‌دارد» سوره آل عمران، آیه ۱۴۶.</ref>.
	#امر [[مؤمنان]] به [[ثبات قدم]] در [[مبارزه]]: {{متن قرآن\|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذَا لَقِيتُمْ فِئَةً فَاثْبُتُوا...}}<ref>«ای مؤمنان! چون با دسته‌ای (از دشمن) رویاروی شدید استوار باشید» سوره انفال، آیه ۴۵.</ref>.		# امر [[مؤمنان]] به [[ثبات قدم]] در [[مبارزه]]: {{متن قرآن\|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذَا لَقِيتُمْ فِئَةً فَاثْبُتُوا...}}<ref>«ای مؤمنان! چون با دسته‌ای (از دشمن) رویاروی شدید استوار باشید» سوره انفال، آیه ۴۵.</ref>.
	#تواصی به [[صبر]] از اوصاف [[سعادت]] یافتگان: {{متن قرآن\|ثُمَّ كَانَ مِنَ الَّذِينَ آمَنُوا وَتَوَاصَوْا بِالصَّبْرِ وَتَوَاصَوْا بِالْمَرْحَمَةِ * أُولَئِكَ أَصْحَابُ الْمَيْمَنَةِ}}<ref>«آنگاه، از کسانی خواهد بود که ایمان آورده‌اند و یکدیگر را به شکیبایی و یکدیگر را به مهرورزی سفارش می‌کنند * آنان، خجستگانند» سوره بلد، آیه ۱۷-۱۸.</ref>.		# تواصی به [[صبر]] از اوصاف [[سعادت]] یافتگان: {{متن قرآن\|ثُمَّ كَانَ مِنَ الَّذِينَ آمَنُوا وَتَوَاصَوْا بِالصَّبْرِ وَتَوَاصَوْا بِالْمَرْحَمَةِ * أُولَئِكَ أَصْحَابُ الْمَيْمَنَةِ}}<ref>«آنگاه، از کسانی خواهد بود که ایمان آورده‌اند و یکدیگر را به شکیبایی و یکدیگر را به مهرورزی سفارش می‌کنند * آنان، خجستگانند» سوره بلد، آیه ۱۷-۱۸.</ref>.
	# [[پایداری]]، زمینه‌ساز [[عنایات]] ویژه: {{متن قرآن\|وَأَنْ لَوِ اسْتَقَامُوا عَلَى الطَّرِيقَةِ لَأَسْقَيْنَاهُمْ مَاءً غَدَقًا}}<ref>«و اینکه (به من وحی شده است) اگر بر راه (حقّ) پایداری ورزند آنان را از آبی (و رفاهی) فراوان سیراب می‌کنیم؛» سوره جن، آیه ۱۶.</ref>.		# [[پایداری]]، زمینه‌ساز [[عنایات]] ویژه: {{متن قرآن\|وَأَنْ لَوِ اسْتَقَامُوا عَلَى الطَّرِيقَةِ لَأَسْقَيْنَاهُمْ مَاءً غَدَقًا}}<ref>«و اینکه (به من وحی شده است) اگر بر راه (حقّ) پایداری ورزند آنان را از آبی (و رفاهی) فراوان سیراب می‌کنیم؛» سوره جن، آیه ۱۶.</ref>.
	برحذر داشتن مؤمنان از رویگرانی از [[دشمن]] و عقب‌نشینی در میدان [[نبرد]]<ref>{{متن قرآن\|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذَا لَقِيتُمُ الَّذِينَ كَفَرُوا زَحْفًا فَلَا تُوَلُّوهُمُ الْأَدْبَارَ}} «ای مؤمنان! چون با انبوه کافران رویاروی شدید از آنان واپس مگریزید!» سوره انفال، آیه ۱۵.</ref>؛ [[وعده]] مضاعف شدن [[قدرت]] [[مجاهدان در راه خدا]] در صورت [[صبوری]] و [[مقاومت]]<ref>{{متن قرآن\|يَا أَيُّهَا النَّبِيُّ حَرِّضِ الْمُؤْمِنِينَ عَلَى الْقِتَالِ إِن يَكُن مِّنكُمْ عِشْرُونَ صَابِرُونَ يَغْلِبُواْ مِئَتَيْنِ وَإِن يَكُن مِّنكُم مِّائَةٌ يَغْلِبُواْ أَلْفًا مِّنَ الَّذِينَ كَفَرُواْ بِأَنَّهُمْ قَوْمٌ لاَّ يَفْقَهُونَ}} «ای پیامبر! مؤمنان را به کارزار برانگیز، اگر از شما بیست تن شکیبا باشند بر دویست تن پیروز می‌گردند و اگر از شما صد تن باشند بر هزار تن از کافران پیروز می‌شوند زیرا آنان گروهی هستند که درنمی‌یابند» سوره انفال، آیه ۶۵.</ref> و وعده [[پاداش]] مضاعف [[الهی]] به [[صابران]]<ref>{{متن قرآن\|أُولَئِكَ يُؤْتَوْنَ أَجْرَهُمْ مَرَّتَيْنِ بِمَا صَبَرُوا وَيَدْرَءُونَ بِالْحَسَنَةِ السَّيِّئَةَ وَمِمَّا رَزَقْنَاهُمْ يُنْفِقُونَ}} «آنانند که پاداششان برای شکیبی که ورزیده‌اند دو بار به آنان داده می‌شود و بدی را با نیکی دور می‌سازند و از آنچه روزیشان کرده‌ایم می‌بخشند» سوره قصص، آیه ۵۴.</ref> نیز در [[آیات]] متعددی، مورد توجه قرار گرفته است.<ref>[[سید حسین شرف‌الدین\|شرف‌الدین، سید حسین]]، [[ارزش‌های اجتماعی از منظر قرآن کریم (کتاب)\|ارزش‌های اجتماعی از منظر قرآن کریم]]، ص ۴۴۶.</ref>		برحذر داشتن مؤمنان از رویگرانی از [[دشمن]] و عقب‌نشینی در میدان [[نبرد]]<ref>{{متن قرآن\|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذَا لَقِيتُمُ الَّذِينَ كَفَرُوا زَحْفًا فَلَا تُوَلُّوهُمُ الْأَدْبَارَ}} «ای مؤمنان! چون با انبوه کافران رویاروی شدید از آنان واپس مگریزید!» سوره انفال، آیه ۱۵.</ref>؛ [[وعده]] مضاعف شدن [[قدرت]] [[مجاهدان در راه خدا]] در صورت [[صبوری]] و [[مقاومت]]<ref>{{متن قرآن\|يَا أَيُّهَا النَّبِيُّ حَرِّضِ الْمُؤْمِنِينَ عَلَى الْقِتَالِ إِن يَكُن مِّنكُمْ عِشْرُونَ صَابِرُونَ يَغْلِبُواْ مِئَتَيْنِ وَإِن يَكُن مِّنكُم مِّائَةٌ يَغْلِبُواْ أَلْفًا مِّنَ الَّذِينَ كَفَرُواْ بِأَنَّهُمْ قَوْمٌ لاَّ يَفْقَهُونَ}} «ای پیامبر! مؤمنان را به کارزار برانگیز، اگر از شما بیست تن شکیبا باشند بر دویست تن پیروز می‌گردند و اگر از شما صد تن باشند بر هزار تن از کافران پیروز می‌شوند زیرا آنان گروهی هستند که درنمی‌یابند» سوره انفال، آیه ۶۵.</ref> و وعده [[پاداش]] مضاعف [[الهی]] به [[صابران]]<ref>{{متن قرآن\|أُولَئِكَ يُؤْتَوْنَ أَجْرَهُمْ مَرَّتَيْنِ بِمَا صَبَرُوا وَيَدْرَءُونَ بِالْحَسَنَةِ السَّيِّئَةَ وَمِمَّا رَزَقْنَاهُمْ يُنْفِقُونَ}} «آنانند که پاداششان برای شکیبی که ورزیده‌اند دو بار به آنان داده می‌شود و بدی را با نیکی دور می‌سازند و از آنچه روزیشان کرده‌ایم می‌بخشند» سوره قصص، آیه ۵۴.</ref> نیز در [[آیات]] متعددی، مورد توجه قرار گرفته است.<ref>[[سید حسین شرف‌الدین\|شرف‌الدین، سید حسین]]، [[ارزش‌های اجتماعی از منظر قرآن کریم (کتاب)\|ارزش‌های اجتماعی از منظر قرآن کریم]]، ص ۴۴۶.</ref>

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵

2022-07-31T08:09:15Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۱:۳۹
خط ۱۳:		خط ۱۳:

	==[[آیات]] قرآنی مرتبط==		==[[آیات]] قرآنی مرتبط==
	#[[امر الهی\|امر حضرت]]{{صل}} به [[استقامت]] در مسیر ایفای [[رسالت]]: {{متن قرآن\|فَاصْبِرْ كَمَا صَبَرَ أُولُو الْعَزْمِ مِنَ الرُّسُلِ...}}<ref>«بنابراین شکیبا باش همان‌گونه که پیامبران اولوا العزم شکیبایی ورزیدند» سوره احقاف، آیه ۳۵.</ref>.		# [[امر الهی\|امر حضرت]]{{صل}} به [[استقامت]] در مسیر ایفای [[رسالت]]: {{متن قرآن\|فَاصْبِرْ كَمَا صَبَرَ أُولُو الْعَزْمِ مِنَ الرُّسُلِ...}}<ref>«بنابراین شکیبا باش همان‌گونه که پیامبران اولوا العزم شکیبایی ورزیدند» سوره احقاف، آیه ۳۵.</ref>.
	#[[پایداری]] ویژگی اولیای [[خداوند]]: {{متن قرآن\|وَكَأَيِّنْ مِنْ نَبِيٍّ قَاتَلَ مَعَهُ رِبِّيُّونَ كَثِيرٌ فَمَا وَهَنُوا لِمَا أَصَابَهُمْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَمَا ضَعُفُوا وَمَا اسْتَكَانُوا وَاللَّهُ يُحِبُّ الصَّابِرِينَ}}<ref>«و بسا پیامبرانی که همراه آنان توده‌های انبوه به نبرد (با دشمنان خداوند) پرداختند و در راه خداوند هر چه به ایشان رسید نه سست و نه ناتوان شدند و نه تن به زبونی سپردند؛ و خداوند شکیبایان را دوست می‌دارد» سوره آل عمران، آیه ۱۴۶.</ref>.		# [[پایداری]] ویژگی اولیای [[خداوند]]: {{متن قرآن\|وَكَأَيِّنْ مِنْ نَبِيٍّ قَاتَلَ مَعَهُ رِبِّيُّونَ كَثِيرٌ فَمَا وَهَنُوا لِمَا أَصَابَهُمْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَمَا ضَعُفُوا وَمَا اسْتَكَانُوا وَاللَّهُ يُحِبُّ الصَّابِرِينَ}}<ref>«و بسا پیامبرانی که همراه آنان توده‌های انبوه به نبرد (با دشمنان خداوند) پرداختند و در راه خداوند هر چه به ایشان رسید نه سست و نه ناتوان شدند و نه تن به زبونی سپردند؛ و خداوند شکیبایان را دوست می‌دارد» سوره آل عمران، آیه ۱۴۶.</ref>.
	#امر [[مؤمنان]] به [[ثبات قدم]] در [[مبارزه]]: {{متن قرآن\|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذَا لَقِيتُمْ فِئَةً فَاثْبُتُوا...}}<ref>«ای مؤمنان! چون با دسته‌ای (از دشمن) رویاروی شدید استوار باشید» سوره انفال، آیه ۴۵.</ref>.		#امر [[مؤمنان]] به [[ثبات قدم]] در [[مبارزه]]: {{متن قرآن\|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذَا لَقِيتُمْ فِئَةً فَاثْبُتُوا...}}<ref>«ای مؤمنان! چون با دسته‌ای (از دشمن) رویاروی شدید استوار باشید» سوره انفال، آیه ۴۵.</ref>.
	#تواصی به [[صبر]] از اوصاف [[سعادت]] یافتگان: {{متن قرآن\|ثُمَّ كَانَ مِنَ الَّذِينَ آمَنُوا وَتَوَاصَوْا بِالصَّبْرِ وَتَوَاصَوْا بِالْمَرْحَمَةِ * أُولَئِكَ أَصْحَابُ الْمَيْمَنَةِ}}<ref>«آنگاه، از کسانی خواهد بود که ایمان آورده‌اند و یکدیگر را به شکیبایی و یکدیگر را به مهرورزی سفارش می‌کنند * آنان، خجستگانند» سوره بلد، آیه ۱۷-۱۸.</ref>.		#تواصی به [[صبر]] از اوصاف [[سعادت]] یافتگان: {{متن قرآن\|ثُمَّ كَانَ مِنَ الَّذِينَ آمَنُوا وَتَوَاصَوْا بِالصَّبْرِ وَتَوَاصَوْا بِالْمَرْحَمَةِ * أُولَئِكَ أَصْحَابُ الْمَيْمَنَةِ}}<ref>«آنگاه، از کسانی خواهد بود که ایمان آورده‌اند و یکدیگر را به شکیبایی و یکدیگر را به مهرورزی سفارش می‌کنند * آنان، خجستگانند» سوره بلد، آیه ۱۷-۱۸.</ref>.
	#[[پایداری]]، زمینه‌ساز [[عنایات]] ویژه: {{متن قرآن\|وَأَنْ لَوِ اسْتَقَامُوا عَلَى الطَّرِيقَةِ لَأَسْقَيْنَاهُمْ مَاءً غَدَقًا}}<ref>«و اینکه (به من وحی شده است) اگر بر راه (حقّ) پایداری ورزند آنان را از آبی (و رفاهی) فراوان سیراب می‌کنیم؛» سوره جن، آیه ۱۶.</ref>.		# [[پایداری]]، زمینه‌ساز [[عنایات]] ویژه: {{متن قرآن\|وَأَنْ لَوِ اسْتَقَامُوا عَلَى الطَّرِيقَةِ لَأَسْقَيْنَاهُمْ مَاءً غَدَقًا}}<ref>«و اینکه (به من وحی شده است) اگر بر راه (حقّ) پایداری ورزند آنان را از آبی (و رفاهی) فراوان سیراب می‌کنیم؛» سوره جن، آیه ۱۶.</ref>.
	برحذر داشتن مؤمنان از رویگرانی از [[دشمن]] و عقب‌نشینی در میدان [[نبرد]]<ref>{{متن قرآن\|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذَا لَقِيتُمُ الَّذِينَ كَفَرُوا زَحْفًا فَلَا تُوَلُّوهُمُ الْأَدْبَارَ}} «ای مؤمنان! چون با انبوه کافران رویاروی شدید از آنان واپس مگریزید!» سوره انفال، آیه ۱۵.</ref>؛ [[وعده]] مضاعف شدن [[قدرت]] [[مجاهدان در راه خدا]] در صورت [[صبوری]] و [[مقاومت]]<ref>{{متن قرآن\|يَا أَيُّهَا النَّبِيُّ حَرِّضِ الْمُؤْمِنِينَ عَلَى الْقِتَالِ إِن يَكُن مِّنكُمْ عِشْرُونَ صَابِرُونَ يَغْلِبُواْ مِئَتَيْنِ وَإِن يَكُن مِّنكُم مِّائَةٌ يَغْلِبُواْ أَلْفًا مِّنَ الَّذِينَ كَفَرُواْ بِأَنَّهُمْ قَوْمٌ لاَّ يَفْقَهُونَ}} «ای پیامبر! مؤمنان را به کارزار برانگیز، اگر از شما بیست تن شکیبا باشند بر دویست تن پیروز می‌گردند و اگر از شما صد تن باشند بر هزار تن از کافران پیروز می‌شوند زیرا آنان گروهی هستند که درنمی‌یابند» سوره انفال، آیه ۶۵.</ref> و وعده [[پاداش]] مضاعف [[الهی]] به [[صابران]]<ref>{{متن قرآن\|أُولَئِكَ يُؤْتَوْنَ أَجْرَهُمْ مَرَّتَيْنِ بِمَا صَبَرُوا وَيَدْرَءُونَ بِالْحَسَنَةِ السَّيِّئَةَ وَمِمَّا رَزَقْنَاهُمْ يُنْفِقُونَ}} «آنانند که پاداششان برای شکیبی که ورزیده‌اند دو بار به آنان داده می‌شود و بدی را با نیکی دور می‌سازند و از آنچه روزیشان کرده‌ایم می‌بخشند» سوره قصص، آیه ۵۴.</ref> نیز در [[آیات]] متعددی، مورد توجه قرار گرفته است.<ref>[[سید حسین شرف‌الدین\|شرف‌الدین، سید حسین]]، [[ارزش‌های اجتماعی از منظر قرآن کریم (کتاب)\|ارزش‌های اجتماعی از منظر قرآن کریم]]، ص ۴۴۶.</ref>		برحذر داشتن مؤمنان از رویگرانی از [[دشمن]] و عقب‌نشینی در میدان [[نبرد]]<ref>{{متن قرآن\|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذَا لَقِيتُمُ الَّذِينَ كَفَرُوا زَحْفًا فَلَا تُوَلُّوهُمُ الْأَدْبَارَ}} «ای مؤمنان! چون با انبوه کافران رویاروی شدید از آنان واپس مگریزید!» سوره انفال، آیه ۱۵.</ref>؛ [[وعده]] مضاعف شدن [[قدرت]] [[مجاهدان در راه خدا]] در صورت [[صبوری]] و [[مقاومت]]<ref>{{متن قرآن\|يَا أَيُّهَا النَّبِيُّ حَرِّضِ الْمُؤْمِنِينَ عَلَى الْقِتَالِ إِن يَكُن مِّنكُمْ عِشْرُونَ صَابِرُونَ يَغْلِبُواْ مِئَتَيْنِ وَإِن يَكُن مِّنكُم مِّائَةٌ يَغْلِبُواْ أَلْفًا مِّنَ الَّذِينَ كَفَرُواْ بِأَنَّهُمْ قَوْمٌ لاَّ يَفْقَهُونَ}} «ای پیامبر! مؤمنان را به کارزار برانگیز، اگر از شما بیست تن شکیبا باشند بر دویست تن پیروز می‌گردند و اگر از شما صد تن باشند بر هزار تن از کافران پیروز می‌شوند زیرا آنان گروهی هستند که درنمی‌یابند» سوره انفال، آیه ۶۵.</ref> و وعده [[پاداش]] مضاعف [[الهی]] به [[صابران]]<ref>{{متن قرآن\|أُولَئِكَ يُؤْتَوْنَ أَجْرَهُمْ مَرَّتَيْنِ بِمَا صَبَرُوا وَيَدْرَءُونَ بِالْحَسَنَةِ السَّيِّئَةَ وَمِمَّا رَزَقْنَاهُمْ يُنْفِقُونَ}} «آنانند که پاداششان برای شکیبی که ورزیده‌اند دو بار به آنان داده می‌شود و بدی را با نیکی دور می‌سازند و از آنچه روزیشان کرده‌ایم می‌بخشند» سوره قصص، آیه ۵۴.</ref> نیز در [[آیات]] متعددی، مورد توجه قرار گرفته است.<ref>[[سید حسین شرف‌الدین\|شرف‌الدین، سید حسین]]، [[ارزش‌های اجتماعی از منظر قرآن کریم (کتاب)\|ارزش‌های اجتماعی از منظر قرآن کریم]]، ص ۴۴۶.</ref>

خط ۳۱:		خط ۳۱:

	[[رده:صبر]]		[[رده:صبر]]
	~~[[رده:مدخل]]~~

Hosein: جایگزینی متن - '== جستارهای وابسته == ==' به '=='

2022-06-01T15:43:55Z

جایگزینی متن - '== جستارهای وابسته == ==' به '=='

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱ ژوئن ۲۰۲۲، ساعت ۱۹:۱۳
خط ۱۹:		خط ۱۹:
	#[[پایداری]]، زمینه‌ساز [[عنایات]] ویژه: {{متن قرآن\|وَأَنْ لَوِ اسْتَقَامُوا عَلَى الطَّرِيقَةِ لَأَسْقَيْنَاهُمْ مَاءً غَدَقًا}}<ref>«و اینکه (به من وحی شده است) اگر بر راه (حقّ) پایداری ورزند آنان را از آبی (و رفاهی) فراوان سیراب می‌کنیم؛» سوره جن، آیه ۱۶.</ref>.		#[[پایداری]]، زمینه‌ساز [[عنایات]] ویژه: {{متن قرآن\|وَأَنْ لَوِ اسْتَقَامُوا عَلَى الطَّرِيقَةِ لَأَسْقَيْنَاهُمْ مَاءً غَدَقًا}}<ref>«و اینکه (به من وحی شده است) اگر بر راه (حقّ) پایداری ورزند آنان را از آبی (و رفاهی) فراوان سیراب می‌کنیم؛» سوره جن، آیه ۱۶.</ref>.
	برحذر داشتن مؤمنان از رویگرانی از [[دشمن]] و عقب‌نشینی در میدان [[نبرد]]<ref>{{متن قرآن\|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذَا لَقِيتُمُ الَّذِينَ كَفَرُوا زَحْفًا فَلَا تُوَلُّوهُمُ الْأَدْبَارَ}} «ای مؤمنان! چون با انبوه کافران رویاروی شدید از آنان واپس مگریزید!» سوره انفال، آیه ۱۵.</ref>؛ [[وعده]] مضاعف شدن [[قدرت]] [[مجاهدان در راه خدا]] در صورت [[صبوری]] و [[مقاومت]]<ref>{{متن قرآن\|يَا أَيُّهَا النَّبِيُّ حَرِّضِ الْمُؤْمِنِينَ عَلَى الْقِتَالِ إِن يَكُن مِّنكُمْ عِشْرُونَ صَابِرُونَ يَغْلِبُواْ مِئَتَيْنِ وَإِن يَكُن مِّنكُم مِّائَةٌ يَغْلِبُواْ أَلْفًا مِّنَ الَّذِينَ كَفَرُواْ بِأَنَّهُمْ قَوْمٌ لاَّ يَفْقَهُونَ}} «ای پیامبر! مؤمنان را به کارزار برانگیز، اگر از شما بیست تن شکیبا باشند بر دویست تن پیروز می‌گردند و اگر از شما صد تن باشند بر هزار تن از کافران پیروز می‌شوند زیرا آنان گروهی هستند که درنمی‌یابند» سوره انفال، آیه ۶۵.</ref> و وعده [[پاداش]] مضاعف [[الهی]] به [[صابران]]<ref>{{متن قرآن\|أُولَئِكَ يُؤْتَوْنَ أَجْرَهُمْ مَرَّتَيْنِ بِمَا صَبَرُوا وَيَدْرَءُونَ بِالْحَسَنَةِ السَّيِّئَةَ وَمِمَّا رَزَقْنَاهُمْ يُنْفِقُونَ}} «آنانند که پاداششان برای شکیبی که ورزیده‌اند دو بار به آنان داده می‌شود و بدی را با نیکی دور می‌سازند و از آنچه روزیشان کرده‌ایم می‌بخشند» سوره قصص، آیه ۵۴.</ref> نیز در [[آیات]] متعددی، مورد توجه قرار گرفته است.<ref>[[سید حسین شرف‌الدین\|شرف‌الدین، سید حسین]]، [[ارزش‌های اجتماعی از منظر قرآن کریم (کتاب)\|ارزش‌های اجتماعی از منظر قرآن کریم]]، ص ۴۴۶.</ref>		برحذر داشتن مؤمنان از رویگرانی از [[دشمن]] و عقب‌نشینی در میدان [[نبرد]]<ref>{{متن قرآن\|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذَا لَقِيتُمُ الَّذِينَ كَفَرُوا زَحْفًا فَلَا تُوَلُّوهُمُ الْأَدْبَارَ}} «ای مؤمنان! چون با انبوه کافران رویاروی شدید از آنان واپس مگریزید!» سوره انفال، آیه ۱۵.</ref>؛ [[وعده]] مضاعف شدن [[قدرت]] [[مجاهدان در راه خدا]] در صورت [[صبوری]] و [[مقاومت]]<ref>{{متن قرآن\|يَا أَيُّهَا النَّبِيُّ حَرِّضِ الْمُؤْمِنِينَ عَلَى الْقِتَالِ إِن يَكُن مِّنكُمْ عِشْرُونَ صَابِرُونَ يَغْلِبُواْ مِئَتَيْنِ وَإِن يَكُن مِّنكُم مِّائَةٌ يَغْلِبُواْ أَلْفًا مِّنَ الَّذِينَ كَفَرُواْ بِأَنَّهُمْ قَوْمٌ لاَّ يَفْقَهُونَ}} «ای پیامبر! مؤمنان را به کارزار برانگیز، اگر از شما بیست تن شکیبا باشند بر دویست تن پیروز می‌گردند و اگر از شما صد تن باشند بر هزار تن از کافران پیروز می‌شوند زیرا آنان گروهی هستند که درنمی‌یابند» سوره انفال، آیه ۶۵.</ref> و وعده [[پاداش]] مضاعف [[الهی]] به [[صابران]]<ref>{{متن قرآن\|أُولَئِكَ يُؤْتَوْنَ أَجْرَهُمْ مَرَّتَيْنِ بِمَا صَبَرُوا وَيَدْرَءُونَ بِالْحَسَنَةِ السَّيِّئَةَ وَمِمَّا رَزَقْنَاهُمْ يُنْفِقُونَ}} «آنانند که پاداششان برای شکیبی که ورزیده‌اند دو بار به آنان داده می‌شود و بدی را با نیکی دور می‌سازند و از آنچه روزیشان کرده‌ایم می‌بخشند» سوره قصص، آیه ۵۴.</ref> نیز در [[آیات]] متعددی، مورد توجه قرار گرفته است.<ref>[[سید حسین شرف‌الدین\|شرف‌الدین، سید حسین]]، [[ارزش‌های اجتماعی از منظر قرآن کریم (کتاب)\|ارزش‌های اجتماعی از منظر قرآن کریم]]، ص ۴۴۶.</ref>

	~~== جستارهای وابسته ==~~

	== منابع ==		== منابع ==

Heydari: جایگزینی متن - '\(.)\[\[(.)\]\](.)\"\'\'\'(.)\'\'\'\"(.)\<\/div\>\n\(.)\<\/div\>\n\n' به '{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = $2 | عنوان مدخل = $4 | مداخل مرتبط = $6 | پرسش مرتبط = }} '

2022-06-01T07:08:59Z

جایگزینی متن - '\<div\sstyle\=\"background\-color\:\srgb$252\,\s252\,\s233$\;\stext\-align\:center\;\sfont\-size\:\s85\%\;\sfont\-weight\:\snormal\;\"\>(.*)\[\[(.*)\]\](.*)\"\'\'\'(.*)\'\'\'\"(.*)\<\/div\>\n\<div\sstyle\=\"background\-color\:\srgb$255\,\s245\,\s227$\;\stext\-align\:center\;\sfont\-size\:\s85\%\;\sfont\-weight\:\snormal\;\"\>(.*)\<\/div\>\n\n' به '{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = $2 | عنوان مدخل = $4 | مداخل مرتبط = $6 | پرسش مرتبط = }} '

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱ ژوئن ۲۰۲۲، ساعت ۱۰:۳۸
خط ۱:		خط ۱:
	{{سیره معصوم}}		{{سیره معصوم}}
	~~<div style~~=~~"background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">اين~~ مدخل ~~از زیرشاخه‌های بحث '''~~[[صبر]]~~''' است. "'''[[صبر]]'''" از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>~~		{{مدخل مرتبط
	~~<div style~~=~~"background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">~~[[صبر در قرآن]] - [[صبر در حدیث]] - [[صبر در فقه اسلامی]] - [[صبر در نهج البلاغه]] - [[صبر در اخلاق اسلامی]] - [[صبر در معارف مهدویت]] - [[صبر در معارف و سیره حسینی]] - [[صبر در فقه سیاسی]] - [[صبر در معارف دعا و زیارات]] - [[صبر در معارف و سیره سجادی]] - [[صبر در سیره معصوم]] - [[صبر در جامعه‌شناسی اسلامی]] - [[صبر در خانواده]] - [[صبر در معارف و سیره نبوی]]~~</div>~~		\| موضوع مرتبط = صبر
			\| عنوان مدخل = [[صبر]]
			\| مداخل مرتبط = [[صبر در قرآن]] - [[صبر در حدیث]] - [[صبر در فقه اسلامی]] - [[صبر در نهج البلاغه]] - [[صبر در اخلاق اسلامی]] - [[صبر در معارف مهدویت]] - [[صبر در معارف و سیره حسینی]] - [[صبر در فقه سیاسی]] - [[صبر در معارف دعا و زیارات]] - [[صبر در معارف و سیره سجادی]] - [[صبر در سیره معصوم]] - [[صبر در جامعه‌شناسی اسلامی]] - [[صبر در خانواده]] - [[صبر در معارف و سیره نبوی]]
			\| پرسش مرتبط =
			}}

	==صبر و قدم در راه هدف‌ها==		==صبر و قدم در راه هدف‌ها==

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۰ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۴۹
خط ۷:		خط ۷:

	== صبر و قدم در راه هدف‌ها ==		== صبر و قدم در راه هدف‌ها ==
	[[راغب اصفهانی\|راغب]] در توضیح موارد کاربرد واژه صبر می‌نویسد: صبر لفظ عامی است و چه بسا بر حسب [[اختلاف]] مورد، اسامی مختلفی داشته باشد. اگر [[شکیبایی]] و خودداری نفس در برابر [[مصیبت]] باشد، واژه “صبر” به کار برده می‌شود و ضد آن [[جزع]] و [[بی‌تابی]] است؛ اگر صبر در [[جنگ]] و محاربه باشد، “شجاعت و پایداری” نامیده می‌شود و ضد آن [[ترس]] و [[جبن]] است؛ اگر صبر در کار، ملال‌آور و دلتنگ‌کننده باشد “ظرفیت داشتن و دلدار بودن” نامیده می‌شود و ضد آن کم‌ظرفیتی و دلتنگی است؛ اگر صبر در [[مقام]] خودداری از [[سخن گفتن]] باشد، “کتمان” نامیده می‌شود و ضد آن فاش کردن سخن و ناآرامی است<ref>حسین بن محمد راغب اصفهانی، المفردات فی غریب القرآن، ص۴۷۴.</ref>.		[[راغب اصفهانی\|راغب]] در توضیح موارد کاربرد واژه صبر می‌نویسد: صبر لفظ عامی است و چه بسا بر حسب [[اختلاف]] مورد، اسامی مختلفی داشته باشد. اگر [[شکیبایی]] و خودداری نفس در برابر [[مصیبت]] باشد، واژه “صبر” به کار برده می‌شود و ضد آن [[جزع]] و [[بی‌تابی]] است؛ اگر صبر در [[جنگ]] و محاربه باشد، “شجاعت و پایداری” نامیده می‌شود و ضد آن [[ترس]] و جبن است؛ اگر صبر در کار، ملال‌آور و دلتنگ‌کننده باشد “ظرفیت داشتن و دلدار بودن” نامیده می‌شود و ضد آن کم‌ظرفیتی و دلتنگی است؛ اگر صبر در [[مقام]] خودداری از [[سخن گفتن]] باشد، “کتمان” نامیده می‌شود و ضد آن فاش کردن سخن و ناآرامی است<ref>حسین بن محمد راغب اصفهانی، المفردات فی غریب القرآن، ص۴۷۴.</ref>.

	[[پیامبران الهی]] به سبب برخورداری از صبر و [[پایمردی]] - در کنار سایر ویژگی‌های متعالی - مورد تحسین [[خداوند]] قرار گرفته‌اند و برخی به [[لقب]] “اولوالعزم” موصوف شده‌اند. ایفای هیچ رسالتی بدون برخورداری از این ویژگی، ممکن نخواهد بود. واژه “استقامت” به ویژه در [[آیه]] {{متن قرآن\|فَاسْتَقِمْ كَمَا أُمِرْتَ وَمَنْ تَابَ مَعَكَ وَلَا تَطْغَوْا إِنَّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ بَصِيرٌ}}<ref>«پس چنان که فرمان یافته‌ای پایداری کن و (نیز) آنکه همراه تو (به سوی خداوند) بازگشته است (پایداری کند) و سرکشی نورزید که او به آنچه انجام می‌دهید بیناست» سوره هود، آیه ۱۱۲.</ref> که [[پیامبر]] {{صل}} و [[اصحاب]] را به آن امر کرده به معانی مختلفی همچون [[ثبات قدم]] در [[حفظ]] و [[ادای ~~حق]]،~~ [[استقامت]] در راه [[تبلیغ]] و [[ارشاد]]، استقامت در [[مبارزه]] و [[پیکار]]، استقامت در انجام [[وظایف ~~الهی]]،~~ استقامت در [[اجرا]] کردن [[تعالیم]] و... [[تفسیر]] شده است. [[علامه طباطبایی]] در ذیل آیه فوق می‌نویسد: [[انسان]] تنها در حال [[قیام]] که بر پای خود می‌ایستد از هر حال دیگری بهتر [[تعادل]] خود را در دست دارد و در نتیجه به تمامی [[اعمال]] خود از [[ثبات]] و حرکت، دادن و گرفتن، اعطا و منع و جلب و دفع مسلط‌تر است و نیز کنترل تمامی قوای خویش و [[افعال]] آن قوا را در دست دارد؛ بنابراین می‌توان گفت حالت [[قیام]] در تمامی [[شئون]] معرف [[شخصیت]] [[آدمی]] است. این اصل معنای قیام است، آنگاه این کلمه را به طور استعاره در متعادل‌ترین احوال هر چیز دیگری استعمال کرده‌اند<ref>سید محمدحسین طباطبایی، المیزان فی تفسیر القرآن، ج۱۱، ص۶۱.</ref>. در اهمیت خصیصه “صبر” به عنوان یک ویژگی [[روحی]] مطلوب و نتیجه‌های [[اجتماعی]] مترتب بر آن نیز می‌نویسد: مصابره عبارت است از اینکه جمعیتی به اتفاق یکدیگر اذیت‌ها را [[تحمل]] کنند و هر یک [[صبر]] خود را به صبر دیگری تکیه دهد و در نتیجه برکاتی که در صفت صبر هست دست به دست هم دهند و تأثیر صبر بیشتر گردد و این معنای امری است که هم در فرد - اگر نسبت به حال شخصی او در نظر گرفته شود - محسوس است و هم در [[اجتماع]] - اگر نسبت به حال اجتماع و [[تعاون]] آن در نظر گرفته شود - چون باعث می‌شود که تک‌تک افراد نیروی یکدیگر را به هم وصل کنند و همه نیروها یکی شود<ref>سید محمدحسین طباطبایی، المیزان فی تفسیر القرآن، ج۴، ص۱۴۴؛ برای آگاهی بیشتر از جایگاه این آموزه در معارف دینی، ر. ک: محمدتقی مصباح یزدی، ره توشه، ج۲، ص۲۷۰، ۲۷۷، ۳۱۹ و ۳۲۳؛ محسن فیض کاشانی، المهجة البیضاء، ج۷، ص۱۰۵-۱۴۰؛ ناصر مکارم شیرازی با همکاری جمعی از فضلا و دانشمندان، اخلاق در قرآن، ج۲، ص۴۴۱-۴۷۸؛ احمد نراقی، معراج السعاده، ص۶۴۳-۶۵۹.</ref>.<ref>[[سید حسین شرف‌الدین\|شرف‌الدین، سید حسین]]، [[ارزش‌های اجتماعی از منظر قرآن کریم (کتاب)\|ارزش‌های اجتماعی از منظر قرآن کریم]]، ص ۴۴۶.</ref>		[[پیامبران الهی]] به سبب برخورداری از صبر و [[پایمردی]] - در کنار سایر ویژگی‌های متعالی - مورد تحسین [[خداوند]] قرار گرفته‌اند و برخی به [[لقب]] “اولوالعزم” موصوف شده‌اند. ایفای هیچ رسالتی بدون برخورداری از این ویژگی، ممکن نخواهد بود. واژه “استقامت” به ویژه در [[آیه]] {{متن قرآن\|فَاسْتَقِمْ كَمَا أُمِرْتَ وَمَنْ تَابَ مَعَكَ وَلَا تَطْغَوْا إِنَّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ بَصِيرٌ}}<ref>«پس چنان که فرمان یافته‌ای پایداری کن و (نیز) آنکه همراه تو (به سوی خداوند) بازگشته است (پایداری کند) و سرکشی نورزید که او به آنچه انجام می‌دهید بیناست» سوره هود، آیه ۱۱۲.</ref> که [[پیامبر]] {{صل}} و [[اصحاب]] را به آن امر کرده به معانی مختلفی همچون [[ثبات قدم]] در [[حفظ]] و ادای حق، [[استقامت]] در راه [[تبلیغ]] و [[ارشاد]]، استقامت در [[مبارزه]] و [[پیکار]]، استقامت در انجام وظایف الهی، استقامت در اجرا کردن تعالیم و... [[تفسیر]] شده است. [[علامه طباطبایی]] در ذیل آیه فوق می‌نویسد: [[انسان]] تنها در حال [[قیام]] که بر پای خود می‌ایستد از هر حال دیگری بهتر [[تعادل]] خود را در دست دارد و در نتیجه به تمامی [[اعمال]] خود از [[ثبات]] و حرکت، دادن و گرفتن، اعطا و منع و جلب و دفع مسلط‌تر است و نیز کنترل تمامی قوای خویش و [[افعال]] آن قوا را در دست دارد؛ بنابراین می‌توان گفت حالت [[قیام]] در تمامی [[شئون]] معرف [[شخصیت]] [[آدمی]] است. این اصل معنای قیام است، آنگاه این کلمه را به طور استعاره در متعادل‌ترین احوال هر چیز دیگری استعمال کرده‌اند<ref>سید محمدحسین طباطبایی، المیزان فی تفسیر القرآن، ج۱۱، ص۶۱.</ref>. در اهمیت خصیصه “صبر” به عنوان یک ویژگی [[روحی]] مطلوب و نتیجه‌های [[اجتماعی]] مترتب بر آن نیز می‌نویسد: مصابره عبارت است از اینکه جمعیتی به اتفاق یکدیگر اذیت‌ها را تحمل کنند و هر یک [[صبر]] خود را به صبر دیگری تکیه دهد و در نتیجه برکاتی که در صفت صبر هست دست به دست هم دهند و تأثیر صبر بیشتر گردد و این معنای امری است که هم در فرد ـ اگر نسبت به حال شخصی او در نظر گرفته شود ـ محسوس است و هم در [[اجتماع]] ـ اگر نسبت به حال اجتماع و [[تعاون]] آن در نظر گرفته شود ـ چون باعث می‌شود که تک‌تک افراد نیروی یکدیگر را به هم وصل کنند و همه نیروها یکی شود<ref>سید محمدحسین طباطبایی، المیزان فی تفسیر القرآن، ج۴، ص۱۴۴؛ برای آگاهی بیشتر از جایگاه این آموزه در معارف دینی، ر. ک: محمدتقی مصباح یزدی، ره توشه، ج۲، ص۲۷۰، ۲۷۷، ۳۱۹ و ۳۲۳؛ محسن فیض کاشانی، المهجة البیضاء، ج۷، ص۱۰۵-۱۴۰؛ ناصر مکارم شیرازی با همکاری جمعی از فضلا و دانشمندان، اخلاق در قرآن، ج۲، ص۴۴۱-۴۷۸؛ احمد نراقی، معراج السعاده، ص۶۴۳-۶۵۹.</ref>.<ref>[[سید حسین شرف‌الدین\|شرف‌الدین، سید حسین]]، [[ارزش‌های اجتماعی از منظر قرآن کریم (کتاب)\|ارزش‌های اجتماعی از منظر قرآن کریم]]، ص ۴۴۶.</ref>

	== [[آیات]] قرآنی مرتبط ==		== [[آیات]] قرآنی مرتبط ==
خط ۱۶:		خط ۱۶:
	# امر [[مؤمنان]] به [[ثبات قدم]] در [[مبارزه]]: {{متن قرآن\|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذَا لَقِيتُمْ فِئَةً فَاثْبُتُوا...}}<ref>«ای مؤمنان! چون با دسته‌ای (از دشمن) رویاروی شدید استوار باشید» سوره انفال، آیه ۴۵.</ref>.		# امر [[مؤمنان]] به [[ثبات قدم]] در [[مبارزه]]: {{متن قرآن\|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذَا لَقِيتُمْ فِئَةً فَاثْبُتُوا...}}<ref>«ای مؤمنان! چون با دسته‌ای (از دشمن) رویاروی شدید استوار باشید» سوره انفال، آیه ۴۵.</ref>.
	# تواصی به [[صبر]] از اوصاف [[سعادت]] یافتگان: {{متن قرآن\|ثُمَّ كَانَ مِنَ الَّذِينَ آمَنُوا وَتَوَاصَوْا بِالصَّبْرِ وَتَوَاصَوْا بِالْمَرْحَمَةِ * أُولَئِكَ أَصْحَابُ الْمَيْمَنَةِ}}<ref>«آنگاه، از کسانی خواهد بود که ایمان آورده‌اند و یکدیگر را به شکیبایی و یکدیگر را به مهرورزی سفارش می‌کنند * آنان، خجستگانند» سوره بلد، آیه ۱۷-۱۸.</ref>.		# تواصی به [[صبر]] از اوصاف [[سعادت]] یافتگان: {{متن قرآن\|ثُمَّ كَانَ مِنَ الَّذِينَ آمَنُوا وَتَوَاصَوْا بِالصَّبْرِ وَتَوَاصَوْا بِالْمَرْحَمَةِ * أُولَئِكَ أَصْحَابُ الْمَيْمَنَةِ}}<ref>«آنگاه، از کسانی خواهد بود که ایمان آورده‌اند و یکدیگر را به شکیبایی و یکدیگر را به مهرورزی سفارش می‌کنند * آنان، خجستگانند» سوره بلد، آیه ۱۷-۱۸.</ref>.
	# [[پایداری]]، زمینه‌ساز [[عنایات]] ویژه: {{متن قرآن\|وَأَنْ لَوِ اسْتَقَامُوا عَلَى الطَّرِيقَةِ لَأَسْقَيْنَاهُمْ مَاءً غَدَقًا}}<ref>«و اینکه (به من وحی شده است) اگر بر راه (حقّ) پایداری ورزند آنان را از آبی (و رفاهی) فراوان سیراب می‌کنیم؛» سوره جن، آیه ۱۶.</ref>.		# [[پایداری]]، زمینه‌ساز عنایات ویژه: {{متن قرآن\|وَأَنْ لَوِ اسْتَقَامُوا عَلَى الطَّرِيقَةِ لَأَسْقَيْنَاهُمْ مَاءً غَدَقًا}}<ref>«و اینکه (به من وحی شده است) اگر بر راه (حقّ) پایداری ورزند آنان را از آبی (و رفاهی) فراوان سیراب می‌کنیم؛» سوره جن، آیه ۱۶.</ref>.

	برحذر داشتن مؤمنان از رویگرانی از [[دشمن]] و عقب‌نشینی در میدان [[نبرد]]<ref>{{متن قرآن\|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذَا لَقِيتُمُ الَّذِينَ كَفَرُوا زَحْفًا فَلَا تُوَلُّوهُمُ الْأَدْبَارَ}} «ای مؤمنان! چون با انبوه کافران رویاروی شدید از آنان واپس مگریزید!» سوره انفال، آیه ۱۵.</ref>؛ [[وعده]] مضاعف شدن [[قدرت]] [[مجاهدان در راه خدا]] در صورت [[صبوری]] و [[مقاومت]]<ref>{{متن قرآن\|يَا أَيُّهَا النَّبِيُّ حَرِّضِ الْمُؤْمِنِينَ عَلَى الْقِتَالِ إِن يَكُن مِّنكُمْ عِشْرُونَ صَابِرُونَ يَغْلِبُواْ مِئَتَيْنِ وَإِن يَكُن مِّنكُم مِّائَةٌ يَغْلِبُواْ أَلْفًا مِّنَ الَّذِينَ كَفَرُواْ بِأَنَّهُمْ قَوْمٌ لاَّ يَفْقَهُونَ}} «ای پیامبر! مؤمنان را به کارزار برانگیز، اگر از شما بیست تن شکیبا باشند بر دویست تن پیروز می‌گردند و اگر از شما صد تن باشند بر هزار تن از کافران پیروز می‌شوند زیرا آنان گروهی هستند که درنمی‌یابند» سوره انفال، آیه ۶۵.</ref> و وعده [[پاداش]] مضاعف [[الهی]] به [[صابران]]<ref>{{متن قرآن\|أُولَئِكَ يُؤْتَوْنَ أَجْرَهُمْ مَرَّتَيْنِ بِمَا صَبَرُوا وَيَدْرَءُونَ بِالْحَسَنَةِ السَّيِّئَةَ وَمِمَّا رَزَقْنَاهُمْ يُنْفِقُونَ}} «آنانند که پاداششان برای شکیبی که ورزیده‌اند دو بار به آنان داده می‌شود و بدی را با نیکی دور می‌سازند و از آنچه روزیشان کرده‌ایم می‌بخشند» سوره قصص، آیه ۵۴.</ref> نیز در [[آیات]] متعددی، مورد توجه قرار گرفته است<ref>[[سید حسین شرف‌الدین\|شرف‌الدین، سید حسین]]، [[ارزش‌های اجتماعی از منظر قرآن کریم (کتاب)\|ارزش‌های اجتماعی از منظر قرآن کریم]]، ص ۴۴۶.</ref>.		برحذر داشتن مؤمنان از رویگرانی از [[دشمن]] و عقب‌نشینی در میدان [[نبرد]]<ref>{{متن قرآن\|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذَا لَقِيتُمُ الَّذِينَ كَفَرُوا زَحْفًا فَلَا تُوَلُّوهُمُ الْأَدْبَارَ}} «ای مؤمنان! چون با انبوه کافران رویاروی شدید از آنان واپس مگریزید!» سوره انفال، آیه ۱۵.</ref>؛ [[وعده]] مضاعف شدن [[قدرت]] [[مجاهدان در راه خدا]] در صورت [[صبوری]] و [[مقاومت]]<ref>{{متن قرآن\|يَا أَيُّهَا النَّبِيُّ حَرِّضِ الْمُؤْمِنِينَ عَلَى الْقِتَالِ إِن يَكُن مِّنكُمْ عِشْرُونَ صَابِرُونَ يَغْلِبُواْ مِئَتَيْنِ وَإِن يَكُن مِّنكُم مِّائَةٌ يَغْلِبُواْ أَلْفًا مِّنَ الَّذِينَ كَفَرُواْ بِأَنَّهُمْ قَوْمٌ لاَّ يَفْقَهُونَ}} «ای پیامبر! مؤمنان را به کارزار برانگیز، اگر از شما بیست تن شکیبا باشند بر دویست تن پیروز می‌گردند و اگر از شما صد تن باشند بر هزار تن از کافران پیروز می‌شوند زیرا آنان گروهی هستند که درنمی‌یابند» سوره انفال، آیه ۶۵.</ref> و وعده [[پاداش]] مضاعف [[الهی]] به [[صابران]]<ref>{{متن قرآن\|أُولَئِكَ يُؤْتَوْنَ أَجْرَهُمْ مَرَّتَيْنِ بِمَا صَبَرُوا وَيَدْرَءُونَ بِالْحَسَنَةِ السَّيِّئَةَ وَمِمَّا رَزَقْنَاهُمْ يُنْفِقُونَ}} «آنانند که پاداششان برای شکیبی که ورزیده‌اند دو بار به آنان داده می‌شود و بدی را با نیکی دور می‌سازند و از آنچه روزیشان کرده‌ایم می‌بخشند» سوره قصص، آیه ۵۴.</ref> نیز در [[آیات]] متعددی، مورد توجه قرار گرفته است<ref>[[سید حسین شرف‌الدین\|شرف‌الدین، سید حسین]]، [[ارزش‌های اجتماعی از منظر قرآن کریم (کتاب)\|ارزش‌های اجتماعی از منظر قرآن کریم]]، ص ۴۴۶.</ref>.

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۵ اوت ۲۰۲۲، ساعت ۱۰:۱۴
خط ۷:		خط ۷:
	}}		}}

	==صبر و قدم در راه هدف‌ها==		== صبر و قدم در راه هدف‌ها ==
	[[راغب اصفهانی\|راغب]] در توضیح موارد کاربرد واژه صبر می‌نویسد: صبر لفظ عامی است و چه بسا بر حسب [[اختلاف]] مورد، اسامی مختلفی داشته باشد. اگر [[شکیبایی]] و خودداری نفس در برابر [[مصیبت]] باشد، واژه “صبر” به کار برده می‌شود و ضد آن [[جزع]] و [[بی‌تابی]] است؛ اگر صبر در [[جنگ]] و محاربه باشد، “شجاعت و پایداری” نامیده می‌شود و ضد آن [[ترس]] و [[جبن]] است؛ اگر صبر در کار، ملال‌آور و دلتنگ‌کننده باشد “ظرفیت داشتن و دلدار بودن” نامیده می‌شود و ضد آن کم‌ظرفیتی و دلتنگی است؛ اگر صبر در [[مقام]] خودداری از [[سخن گفتن]] باشد، “کتمان” نامیده می‌شود و ضد آن فاش کردن سخن و ناآرامی است<ref>حسین بن محمد راغب اصفهانی، المفردات فی غریب القرآن، ص۴۷۴.</ref>.		[[راغب اصفهانی\|راغب]] در توضیح موارد کاربرد واژه صبر می‌نویسد: صبر لفظ عامی است و چه بسا بر حسب [[اختلاف]] مورد، اسامی مختلفی داشته باشد. اگر [[شکیبایی]] و خودداری نفس در برابر [[مصیبت]] باشد، واژه “صبر” به کار برده می‌شود و ضد آن [[جزع]] و [[بی‌تابی]] است؛ اگر صبر در [[جنگ]] و محاربه باشد، “شجاعت و پایداری” نامیده می‌شود و ضد آن [[ترس]] و [[جبن]] است؛ اگر صبر در کار، ملال‌آور و دلتنگ‌کننده باشد “ظرفیت داشتن و دلدار بودن” نامیده می‌شود و ضد آن کم‌ظرفیتی و دلتنگی است؛ اگر صبر در [[مقام]] خودداری از [[سخن گفتن]] باشد، “کتمان” نامیده می‌شود و ضد آن فاش کردن سخن و ناآرامی است<ref>حسین بن محمد راغب اصفهانی، المفردات فی غریب القرآن، ص۴۷۴.</ref>.

	[[پیامبران الهی]] به سبب برخورداری از صبر و [[پایمردی]] - در کنار سایر ویژگی‌های متعالی - مورد تحسین [[خداوند]] قرار گرفته‌اند و برخی به [[لقب]] “اولوالعزم” موصوف شده‌اند. ایفای هیچ رسالتی بدون برخورداری از این ویژگی، ممکن نخواهد بود. واژه “استقامت” به ویژه در [[آیه]] {{متن قرآن\|فَاسْتَقِمْ كَمَا أُمِرْتَ وَمَنْ تَابَ مَعَكَ وَلَا تَطْغَوْا إِنَّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ بَصِيرٌ}}<ref>«پس چنان که فرمان یافته‌ای پایداری کن و (نیز) آنکه همراه تو (به سوی خداوند) بازگشته است (پایداری کند) و سرکشی نورزید که او به آنچه انجام می‌دهید بیناست» سوره هود، آیه ۱۱۲.</ref> که [[پیامبر]]{{صل}} و [[اصحاب]] را به آن امر کرده به معانی مختلفی همچون [[ثبات قدم]] در [[حفظ]] و [[ادای حق]]، [[استقامت]] در راه [[تبلیغ]] و [[ارشاد]]، استقامت در [[مبارزه]] و [[پیکار]]، استقامت در انجام [[وظایف الهی]]، استقامت در [[اجرا]] کردن [[تعالیم]] و... [[تفسیر]] شده است. [[علامه طباطبایی]] در ذیل آیه فوق می‌نویسد: [[انسان]] تنها در حال [[قیام]] که بر پای خود می‌ایستد از هر حال دیگری بهتر [[تعادل]] خود را در دست دارد و در نتیجه به تمامی [[اعمال]] خود از [[ثبات]] و حرکت، دادن و گرفتن، اعطا و منع و جلب و دفع مسلط‌تر است و نیز کنترل تمامی قوای خویش و [[افعال]] آن قوا را در دست دارد؛ بنابراین می‌توان گفت حالت [[قیام]] در تمامی [[شئون]] معرف [[شخصیت]] [[آدمی]] است. این اصل معنای قیام است، آنگاه این کلمه را به طور استعاره در متعادل‌ترین احوال هر چیز دیگری استعمال کرده‌اند<ref>سید محمدحسین طباطبایی، المیزان فی تفسیر القرآن، ج۱۱، ص۶۱.</ref>. در اهمیت خصیصه “صبر” به عنوان یک ویژگی [[روحی]] مطلوب و نتیجه‌های [[اجتماعی]] مترتب بر آن نیز می‌نویسد: مصابره عبارت است از اینکه جمعیتی به اتفاق یکدیگر اذیت‌ها را [[تحمل]] کنند و هر یک [[صبر]] خود را به صبر دیگری تکیه دهد و در نتیجه برکاتی که در صفت صبر هست دست به دست هم دهند و تأثیر صبر بیشتر گردد و این معنای امری است که هم در فرد - اگر نسبت به حال شخصی او در نظر گرفته شود - محسوس است و هم در [[اجتماع]] - اگر نسبت به حال اجتماع و [[تعاون]] آن در نظر گرفته شود - چون باعث می‌شود که تک‌تک افراد نیروی یکدیگر را به هم وصل کنند و همه نیروها یکی شود<ref>سید محمدحسین طباطبایی، المیزان فی تفسیر القرآن، ج۴، ص۱۴۴؛ برای آگاهی بیشتر از جایگاه این آموزه در معارف دینی، ر.ک: محمدتقی مصباح یزدی، ره توشه، ج۲، ص۲۷۰، ۲۷۷، ۳۱۹ و ۳۲۳؛ محسن فیض کاشانی، المهجة البیضاء، ج۷، ص۱۰۵-۱۴۰؛ ناصر مکارم شیرازی با همکاری جمعی از فضلا و دانشمندان، اخلاق در قرآن، ج۲، ص۴۴۱-۴۷۸؛ احمد نراقی، معراج السعاده، ص۶۴۳-۶۵۹.</ref>.<ref>[[سید حسین شرف‌الدین\|شرف‌الدین، سید حسین]]، [[ارزش‌های اجتماعی از منظر قرآن کریم (کتاب)\|ارزش‌های اجتماعی از منظر قرآن کریم]]، ص ۴۴۶.</ref>		[[پیامبران الهی]] به سبب برخورداری از صبر و [[پایمردی]] - در کنار سایر ویژگی‌های متعالی - مورد تحسین [[خداوند]] قرار گرفته‌اند و برخی به [[لقب]] “اولوالعزم” موصوف شده‌اند. ایفای هیچ رسالتی بدون برخورداری از این ویژگی، ممکن نخواهد بود. واژه “استقامت” به ویژه در [[آیه]] {{متن قرآن\|فَاسْتَقِمْ كَمَا أُمِرْتَ وَمَنْ تَابَ مَعَكَ وَلَا تَطْغَوْا إِنَّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ بَصِيرٌ}}<ref>«پس چنان که فرمان یافته‌ای پایداری کن و (نیز) آنکه همراه تو (به سوی خداوند) بازگشته است (پایداری کند) و سرکشی نورزید که او به آنچه انجام می‌دهید بیناست» سوره هود، آیه ۱۱۲.</ref> که [[پیامبر]] {{صل}} و [[اصحاب]] را به آن امر کرده به معانی مختلفی همچون [[ثبات قدم]] در [[حفظ]] و [[ادای حق]]، [[استقامت]] در راه [[تبلیغ]] و [[ارشاد]]، استقامت در [[مبارزه]] و [[پیکار]]، استقامت در انجام [[وظایف الهی]]، استقامت در [[اجرا]] کردن [[تعالیم]] و... [[تفسیر]] شده است. [[علامه طباطبایی]] در ذیل آیه فوق می‌نویسد: [[انسان]] تنها در حال [[قیام]] که بر پای خود می‌ایستد از هر حال دیگری بهتر [[تعادل]] خود را در دست دارد و در نتیجه به تمامی [[اعمال]] خود از [[ثبات]] و حرکت، دادن و گرفتن، اعطا و منع و جلب و دفع مسلط‌تر است و نیز کنترل تمامی قوای خویش و [[افعال]] آن قوا را در دست دارد؛ بنابراین می‌توان گفت حالت [[قیام]] در تمامی [[شئون]] معرف [[شخصیت]] [[آدمی]] است. این اصل معنای قیام است، آنگاه این کلمه را به طور استعاره در متعادل‌ترین احوال هر چیز دیگری استعمال کرده‌اند<ref>سید محمدحسین طباطبایی، المیزان فی تفسیر القرآن، ج۱۱، ص۶۱.</ref>. در اهمیت خصیصه “صبر” به عنوان یک ویژگی [[روحی]] مطلوب و نتیجه‌های [[اجتماعی]] مترتب بر آن نیز می‌نویسد: مصابره عبارت است از اینکه جمعیتی به اتفاق یکدیگر اذیت‌ها را [[تحمل]] کنند و هر یک [[صبر]] خود را به صبر دیگری تکیه دهد و در نتیجه برکاتی که در صفت صبر هست دست به دست هم دهند و تأثیر صبر بیشتر گردد و این معنای امری است که هم در فرد - اگر نسبت به حال شخصی او در نظر گرفته شود - محسوس است و هم در [[اجتماع]] - اگر نسبت به حال اجتماع و [[تعاون]] آن در نظر گرفته شود - چون باعث می‌شود که تک‌تک افراد نیروی یکدیگر را به هم وصل کنند و همه نیروها یکی شود<ref>سید محمدحسین طباطبایی، المیزان فی تفسیر القرآن، ج۴، ص۱۴۴؛ برای آگاهی بیشتر از جایگاه این آموزه در معارف دینی، ر. ک: محمدتقی مصباح یزدی، ره توشه، ج۲، ص۲۷۰، ۲۷۷، ۳۱۹ و ۳۲۳؛ محسن فیض کاشانی، المهجة البیضاء، ج۷، ص۱۰۵-۱۴۰؛ ناصر مکارم شیرازی با همکاری جمعی از فضلا و دانشمندان، اخلاق در قرآن، ج۲، ص۴۴۱-۴۷۸؛ احمد نراقی، معراج السعاده، ص۶۴۳-۶۵۹.</ref>.<ref>[[سید حسین شرف‌الدین\|شرف‌الدین، سید حسین]]، [[ارزش‌های اجتماعی از منظر قرآن کریم (کتاب)\|ارزش‌های اجتماعی از منظر قرآن کریم]]، ص ۴۴۶.</ref>

	==[[آیات]] قرآنی مرتبط==		== [[آیات]] قرآنی مرتبط ==
	# [[امر الهی\|امر حضرت]]{{صل}} به [[استقامت]] در مسیر ایفای [[رسالت]]: {{متن قرآن\|فَاصْبِرْ كَمَا صَبَرَ أُولُو الْعَزْمِ مِنَ الرُّسُلِ...}}<ref>«بنابراین شکیبا باش همان‌گونه که پیامبران اولوا العزم شکیبایی ورزیدند» سوره احقاف، آیه ۳۵.</ref>.		# [[امر الهی\|امر حضرت]] {{صل}} به [[استقامت]] در مسیر ایفای [[رسالت]]: {{متن قرآن\|فَاصْبِرْ كَمَا صَبَرَ أُولُو الْعَزْمِ مِنَ الرُّسُلِ...}}<ref>«بنابراین شکیبا باش همان‌گونه که پیامبران اولوا العزم شکیبایی ورزیدند» سوره احقاف، آیه ۳۵.</ref>.
	# [[پایداری]] ویژگی اولیای [[خداوند]]: {{متن قرآن\|وَكَأَيِّنْ مِنْ نَبِيٍّ قَاتَلَ مَعَهُ رِبِّيُّونَ كَثِيرٌ فَمَا وَهَنُوا لِمَا أَصَابَهُمْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَمَا ضَعُفُوا وَمَا اسْتَكَانُوا وَاللَّهُ يُحِبُّ الصَّابِرِينَ}}<ref>«و بسا پیامبرانی که همراه آنان توده‌های انبوه به نبرد (با دشمنان خداوند) پرداختند و در راه خداوند هر چه به ایشان رسید نه سست و نه ناتوان شدند و نه تن به زبونی سپردند؛ و خداوند شکیبایان را دوست می‌دارد» سوره آل عمران، آیه ۱۴۶.</ref>.		# [[پایداری]] ویژگی اولیای [[خداوند]]: {{متن قرآن\|وَكَأَيِّنْ مِنْ نَبِيٍّ قَاتَلَ مَعَهُ رِبِّيُّونَ كَثِيرٌ فَمَا وَهَنُوا لِمَا أَصَابَهُمْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَمَا ضَعُفُوا وَمَا اسْتَكَانُوا وَاللَّهُ يُحِبُّ الصَّابِرِينَ}}<ref>«و بسا پیامبرانی که همراه آنان توده‌های انبوه به نبرد (با دشمنان خداوند) پرداختند و در راه خداوند هر چه به ایشان رسید نه سست و نه ناتوان شدند و نه تن به زبونی سپردند؛ و خداوند شکیبایان را دوست می‌دارد» سوره آل عمران، آیه ۱۴۶.</ref>.
	#امر [[مؤمنان]] به [[ثبات قدم]] در [[مبارزه]]: {{متن قرآن\|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذَا لَقِيتُمْ فِئَةً فَاثْبُتُوا...}}<ref>«ای مؤمنان! چون با دسته‌ای (از دشمن) رویاروی شدید استوار باشید» سوره انفال، آیه ۴۵.</ref>.		# امر [[مؤمنان]] به [[ثبات قدم]] در [[مبارزه]]: {{متن قرآن\|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذَا لَقِيتُمْ فِئَةً فَاثْبُتُوا...}}<ref>«ای مؤمنان! چون با دسته‌ای (از دشمن) رویاروی شدید استوار باشید» سوره انفال، آیه ۴۵.</ref>.
	#تواصی به [[صبر]] از اوصاف [[سعادت]] یافتگان: {{متن قرآن\|ثُمَّ كَانَ مِنَ الَّذِينَ آمَنُوا وَتَوَاصَوْا بِالصَّبْرِ وَتَوَاصَوْا بِالْمَرْحَمَةِ * أُولَئِكَ أَصْحَابُ الْمَيْمَنَةِ}}<ref>«آنگاه، از کسانی خواهد بود که ایمان آورده‌اند و یکدیگر را به شکیبایی و یکدیگر را به مهرورزی سفارش می‌کنند * آنان، خجستگانند» سوره بلد، آیه ۱۷-۱۸.</ref>.		# تواصی به [[صبر]] از اوصاف [[سعادت]] یافتگان: {{متن قرآن\|ثُمَّ كَانَ مِنَ الَّذِينَ آمَنُوا وَتَوَاصَوْا بِالصَّبْرِ وَتَوَاصَوْا بِالْمَرْحَمَةِ * أُولَئِكَ أَصْحَابُ الْمَيْمَنَةِ}}<ref>«آنگاه، از کسانی خواهد بود که ایمان آورده‌اند و یکدیگر را به شکیبایی و یکدیگر را به مهرورزی سفارش می‌کنند * آنان، خجستگانند» سوره بلد، آیه ۱۷-۱۸.</ref>.
	# [[پایداری]]، زمینه‌ساز [[عنایات]] ویژه: {{متن قرآن\|وَأَنْ لَوِ اسْتَقَامُوا عَلَى الطَّرِيقَةِ لَأَسْقَيْنَاهُمْ مَاءً غَدَقًا}}<ref>«و اینکه (به من وحی شده است) اگر بر راه (حقّ) پایداری ورزند آنان را از آبی (و رفاهی) فراوان سیراب می‌کنیم؛» سوره جن، آیه ۱۶.</ref>.		# [[پایداری]]، زمینه‌ساز [[عنایات]] ویژه: {{متن قرآن\|وَأَنْ لَوِ اسْتَقَامُوا عَلَى الطَّرِيقَةِ لَأَسْقَيْنَاهُمْ مَاءً غَدَقًا}}<ref>«و اینکه (به من وحی شده است) اگر بر راه (حقّ) پایداری ورزند آنان را از آبی (و رفاهی) فراوان سیراب می‌کنیم؛» سوره جن، آیه ۱۶.</ref>.
	برحذر داشتن مؤمنان از رویگرانی از [[دشمن]] و عقب‌نشینی در میدان [[نبرد]]<ref>{{متن قرآن\|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذَا لَقِيتُمُ الَّذِينَ كَفَرُوا زَحْفًا فَلَا تُوَلُّوهُمُ الْأَدْبَارَ}} «ای مؤمنان! چون با انبوه کافران رویاروی شدید از آنان واپس مگریزید!» سوره انفال، آیه ۱۵.</ref>؛ [[وعده]] مضاعف شدن [[قدرت]] [[مجاهدان در راه خدا]] در صورت [[صبوری]] و [[مقاومت]]<ref>{{متن قرآن\|يَا أَيُّهَا النَّبِيُّ حَرِّضِ الْمُؤْمِنِينَ عَلَى الْقِتَالِ إِن يَكُن مِّنكُمْ عِشْرُونَ صَابِرُونَ يَغْلِبُواْ مِئَتَيْنِ وَإِن يَكُن مِّنكُم مِّائَةٌ يَغْلِبُواْ أَلْفًا مِّنَ الَّذِينَ كَفَرُواْ بِأَنَّهُمْ قَوْمٌ لاَّ يَفْقَهُونَ}} «ای پیامبر! مؤمنان را به کارزار برانگیز، اگر از شما بیست تن شکیبا باشند بر دویست تن پیروز می‌گردند و اگر از شما صد تن باشند بر هزار تن از کافران پیروز می‌شوند زیرا آنان گروهی هستند که درنمی‌یابند» سوره انفال، آیه ۶۵.</ref> و وعده [[پاداش]] مضاعف [[الهی]] به [[صابران]]<ref>{{متن قرآن\|أُولَئِكَ يُؤْتَوْنَ أَجْرَهُمْ مَرَّتَيْنِ بِمَا صَبَرُوا وَيَدْرَءُونَ بِالْحَسَنَةِ السَّيِّئَةَ وَمِمَّا رَزَقْنَاهُمْ يُنْفِقُونَ}} «آنانند که پاداششان برای شکیبی که ورزیده‌اند دو بار به آنان داده می‌شود و بدی را با نیکی دور می‌سازند و از آنچه روزیشان کرده‌ایم می‌بخشند» سوره قصص، آیه ۵۴.</ref> نیز در [[آیات]] متعددی، مورد توجه قرار گرفته است.<ref>[[سید حسین شرف‌الدین\|شرف‌الدین، سید حسین]]، [[ارزش‌های اجتماعی از منظر قرآن کریم (کتاب)\|ارزش‌های اجتماعی از منظر قرآن کریم]]، ص ۴۴۶.</ref>		برحذر داشتن مؤمنان از رویگرانی از [[دشمن]] و عقب‌نشینی در میدان [[نبرد]]<ref>{{متن قرآن\|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذَا لَقِيتُمُ الَّذِينَ كَفَرُوا زَحْفًا فَلَا تُوَلُّوهُمُ الْأَدْبَارَ}} «ای مؤمنان! چون با انبوه کافران رویاروی شدید از آنان واپس مگریزید!» سوره انفال، آیه ۱۵.</ref>؛ [[وعده]] مضاعف شدن [[قدرت]] [[مجاهدان در راه خدا]] در صورت [[صبوری]] و [[مقاومت]]<ref>{{متن قرآن\|يَا أَيُّهَا النَّبِيُّ حَرِّضِ الْمُؤْمِنِينَ عَلَى الْقِتَالِ إِن يَكُن مِّنكُمْ عِشْرُونَ صَابِرُونَ يَغْلِبُواْ مِئَتَيْنِ وَإِن يَكُن مِّنكُم مِّائَةٌ يَغْلِبُواْ أَلْفًا مِّنَ الَّذِينَ كَفَرُواْ بِأَنَّهُمْ قَوْمٌ لاَّ يَفْقَهُونَ}} «ای پیامبر! مؤمنان را به کارزار برانگیز، اگر از شما بیست تن شکیبا باشند بر دویست تن پیروز می‌گردند و اگر از شما صد تن باشند بر هزار تن از کافران پیروز می‌شوند زیرا آنان گروهی هستند که درنمی‌یابند» سوره انفال، آیه ۶۵.</ref> و وعده [[پاداش]] مضاعف [[الهی]] به [[صابران]]<ref>{{متن قرآن\|أُولَئِكَ يُؤْتَوْنَ أَجْرَهُمْ مَرَّتَيْنِ بِمَا صَبَرُوا وَيَدْرَءُونَ بِالْحَسَنَةِ السَّيِّئَةَ وَمِمَّا رَزَقْنَاهُمْ يُنْفِقُونَ}} «آنانند که پاداششان برای شکیبی که ورزیده‌اند دو بار به آنان داده می‌شود و بدی را با نیکی دور می‌سازند و از آنچه روزیشان کرده‌ایم می‌بخشند» سوره قصص، آیه ۵۴.</ref> نیز در [[آیات]] متعددی، مورد توجه قرار گرفته است.<ref>[[سید حسین شرف‌الدین\|شرف‌الدین، سید حسین]]، [[ارزش‌های اجتماعی از منظر قرآن کریم (کتاب)\|ارزش‌های اجتماعی از منظر قرآن کریم]]، ص ۴۴۶.</ref>

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۱:۳۹
خط ۱۳:		خط ۱۳:

	==[[آیات]] قرآنی مرتبط==		==[[آیات]] قرآنی مرتبط==
	#[[امر الهی\|امر حضرت]]{{صل}} به [[استقامت]] در مسیر ایفای [[رسالت]]: {{متن قرآن\|فَاصْبِرْ كَمَا صَبَرَ أُولُو الْعَزْمِ مِنَ الرُّسُلِ...}}<ref>«بنابراین شکیبا باش همان‌گونه که پیامبران اولوا العزم شکیبایی ورزیدند» سوره احقاف، آیه ۳۵.</ref>.		# [[امر الهی\|امر حضرت]]{{صل}} به [[استقامت]] در مسیر ایفای [[رسالت]]: {{متن قرآن\|فَاصْبِرْ كَمَا صَبَرَ أُولُو الْعَزْمِ مِنَ الرُّسُلِ...}}<ref>«بنابراین شکیبا باش همان‌گونه که پیامبران اولوا العزم شکیبایی ورزیدند» سوره احقاف، آیه ۳۵.</ref>.
	#[[پایداری]] ویژگی اولیای [[خداوند]]: {{متن قرآن\|وَكَأَيِّنْ مِنْ نَبِيٍّ قَاتَلَ مَعَهُ رِبِّيُّونَ كَثِيرٌ فَمَا وَهَنُوا لِمَا أَصَابَهُمْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَمَا ضَعُفُوا وَمَا اسْتَكَانُوا وَاللَّهُ يُحِبُّ الصَّابِرِينَ}}<ref>«و بسا پیامبرانی که همراه آنان توده‌های انبوه به نبرد (با دشمنان خداوند) پرداختند و در راه خداوند هر چه به ایشان رسید نه سست و نه ناتوان شدند و نه تن به زبونی سپردند؛ و خداوند شکیبایان را دوست می‌دارد» سوره آل عمران، آیه ۱۴۶.</ref>.		# [[پایداری]] ویژگی اولیای [[خداوند]]: {{متن قرآن\|وَكَأَيِّنْ مِنْ نَبِيٍّ قَاتَلَ مَعَهُ رِبِّيُّونَ كَثِيرٌ فَمَا وَهَنُوا لِمَا أَصَابَهُمْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَمَا ضَعُفُوا وَمَا اسْتَكَانُوا وَاللَّهُ يُحِبُّ الصَّابِرِينَ}}<ref>«و بسا پیامبرانی که همراه آنان توده‌های انبوه به نبرد (با دشمنان خداوند) پرداختند و در راه خداوند هر چه به ایشان رسید نه سست و نه ناتوان شدند و نه تن به زبونی سپردند؛ و خداوند شکیبایان را دوست می‌دارد» سوره آل عمران، آیه ۱۴۶.</ref>.
	#امر [[مؤمنان]] به [[ثبات قدم]] در [[مبارزه]]: {{متن قرآن\|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذَا لَقِيتُمْ فِئَةً فَاثْبُتُوا...}}<ref>«ای مؤمنان! چون با دسته‌ای (از دشمن) رویاروی شدید استوار باشید» سوره انفال، آیه ۴۵.</ref>.		#امر [[مؤمنان]] به [[ثبات قدم]] در [[مبارزه]]: {{متن قرآن\|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذَا لَقِيتُمْ فِئَةً فَاثْبُتُوا...}}<ref>«ای مؤمنان! چون با دسته‌ای (از دشمن) رویاروی شدید استوار باشید» سوره انفال، آیه ۴۵.</ref>.
	#تواصی به [[صبر]] از اوصاف [[سعادت]] یافتگان: {{متن قرآن\|ثُمَّ كَانَ مِنَ الَّذِينَ آمَنُوا وَتَوَاصَوْا بِالصَّبْرِ وَتَوَاصَوْا بِالْمَرْحَمَةِ * أُولَئِكَ أَصْحَابُ الْمَيْمَنَةِ}}<ref>«آنگاه، از کسانی خواهد بود که ایمان آورده‌اند و یکدیگر را به شکیبایی و یکدیگر را به مهرورزی سفارش می‌کنند * آنان، خجستگانند» سوره بلد، آیه ۱۷-۱۸.</ref>.		#تواصی به [[صبر]] از اوصاف [[سعادت]] یافتگان: {{متن قرآن\|ثُمَّ كَانَ مِنَ الَّذِينَ آمَنُوا وَتَوَاصَوْا بِالصَّبْرِ وَتَوَاصَوْا بِالْمَرْحَمَةِ * أُولَئِكَ أَصْحَابُ الْمَيْمَنَةِ}}<ref>«آنگاه، از کسانی خواهد بود که ایمان آورده‌اند و یکدیگر را به شکیبایی و یکدیگر را به مهرورزی سفارش می‌کنند * آنان، خجستگانند» سوره بلد، آیه ۱۷-۱۸.</ref>.
	#[[پایداری]]، زمینه‌ساز [[عنایات]] ویژه: {{متن قرآن\|وَأَنْ لَوِ اسْتَقَامُوا عَلَى الطَّرِيقَةِ لَأَسْقَيْنَاهُمْ مَاءً غَدَقًا}}<ref>«و اینکه (به من وحی شده است) اگر بر راه (حقّ) پایداری ورزند آنان را از آبی (و رفاهی) فراوان سیراب می‌کنیم؛» سوره جن، آیه ۱۶.</ref>.		# [[پایداری]]، زمینه‌ساز [[عنایات]] ویژه: {{متن قرآن\|وَأَنْ لَوِ اسْتَقَامُوا عَلَى الطَّرِيقَةِ لَأَسْقَيْنَاهُمْ مَاءً غَدَقًا}}<ref>«و اینکه (به من وحی شده است) اگر بر راه (حقّ) پایداری ورزند آنان را از آبی (و رفاهی) فراوان سیراب می‌کنیم؛» سوره جن، آیه ۱۶.</ref>.
	برحذر داشتن مؤمنان از رویگرانی از [[دشمن]] و عقب‌نشینی در میدان [[نبرد]]<ref>{{متن قرآن\|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذَا لَقِيتُمُ الَّذِينَ كَفَرُوا زَحْفًا فَلَا تُوَلُّوهُمُ الْأَدْبَارَ}} «ای مؤمنان! چون با انبوه کافران رویاروی شدید از آنان واپس مگریزید!» سوره انفال، آیه ۱۵.</ref>؛ [[وعده]] مضاعف شدن [[قدرت]] [[مجاهدان در راه خدا]] در صورت [[صبوری]] و [[مقاومت]]<ref>{{متن قرآن\|يَا أَيُّهَا النَّبِيُّ حَرِّضِ الْمُؤْمِنِينَ عَلَى الْقِتَالِ إِن يَكُن مِّنكُمْ عِشْرُونَ صَابِرُونَ يَغْلِبُواْ مِئَتَيْنِ وَإِن يَكُن مِّنكُم مِّائَةٌ يَغْلِبُواْ أَلْفًا مِّنَ الَّذِينَ كَفَرُواْ بِأَنَّهُمْ قَوْمٌ لاَّ يَفْقَهُونَ}} «ای پیامبر! مؤمنان را به کارزار برانگیز، اگر از شما بیست تن شکیبا باشند بر دویست تن پیروز می‌گردند و اگر از شما صد تن باشند بر هزار تن از کافران پیروز می‌شوند زیرا آنان گروهی هستند که درنمی‌یابند» سوره انفال، آیه ۶۵.</ref> و وعده [[پاداش]] مضاعف [[الهی]] به [[صابران]]<ref>{{متن قرآن\|أُولَئِكَ يُؤْتَوْنَ أَجْرَهُمْ مَرَّتَيْنِ بِمَا صَبَرُوا وَيَدْرَءُونَ بِالْحَسَنَةِ السَّيِّئَةَ وَمِمَّا رَزَقْنَاهُمْ يُنْفِقُونَ}} «آنانند که پاداششان برای شکیبی که ورزیده‌اند دو بار به آنان داده می‌شود و بدی را با نیکی دور می‌سازند و از آنچه روزیشان کرده‌ایم می‌بخشند» سوره قصص، آیه ۵۴.</ref> نیز در [[آیات]] متعددی، مورد توجه قرار گرفته است.<ref>[[سید حسین شرف‌الدین\|شرف‌الدین، سید حسین]]، [[ارزش‌های اجتماعی از منظر قرآن کریم (کتاب)\|ارزش‌های اجتماعی از منظر قرآن کریم]]، ص ۴۴۶.</ref>		برحذر داشتن مؤمنان از رویگرانی از [[دشمن]] و عقب‌نشینی در میدان [[نبرد]]<ref>{{متن قرآن\|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذَا لَقِيتُمُ الَّذِينَ كَفَرُوا زَحْفًا فَلَا تُوَلُّوهُمُ الْأَدْبَارَ}} «ای مؤمنان! چون با انبوه کافران رویاروی شدید از آنان واپس مگریزید!» سوره انفال، آیه ۱۵.</ref>؛ [[وعده]] مضاعف شدن [[قدرت]] [[مجاهدان در راه خدا]] در صورت [[صبوری]] و [[مقاومت]]<ref>{{متن قرآن\|يَا أَيُّهَا النَّبِيُّ حَرِّضِ الْمُؤْمِنِينَ عَلَى الْقِتَالِ إِن يَكُن مِّنكُمْ عِشْرُونَ صَابِرُونَ يَغْلِبُواْ مِئَتَيْنِ وَإِن يَكُن مِّنكُم مِّائَةٌ يَغْلِبُواْ أَلْفًا مِّنَ الَّذِينَ كَفَرُواْ بِأَنَّهُمْ قَوْمٌ لاَّ يَفْقَهُونَ}} «ای پیامبر! مؤمنان را به کارزار برانگیز، اگر از شما بیست تن شکیبا باشند بر دویست تن پیروز می‌گردند و اگر از شما صد تن باشند بر هزار تن از کافران پیروز می‌شوند زیرا آنان گروهی هستند که درنمی‌یابند» سوره انفال، آیه ۶۵.</ref> و وعده [[پاداش]] مضاعف [[الهی]] به [[صابران]]<ref>{{متن قرآن\|أُولَئِكَ يُؤْتَوْنَ أَجْرَهُمْ مَرَّتَيْنِ بِمَا صَبَرُوا وَيَدْرَءُونَ بِالْحَسَنَةِ السَّيِّئَةَ وَمِمَّا رَزَقْنَاهُمْ يُنْفِقُونَ}} «آنانند که پاداششان برای شکیبی که ورزیده‌اند دو بار به آنان داده می‌شود و بدی را با نیکی دور می‌سازند و از آنچه روزیشان کرده‌ایم می‌بخشند» سوره قصص، آیه ۵۴.</ref> نیز در [[آیات]] متعددی، مورد توجه قرار گرفته است.<ref>[[سید حسین شرف‌الدین\|شرف‌الدین، سید حسین]]، [[ارزش‌های اجتماعی از منظر قرآن کریم (کتاب)\|ارزش‌های اجتماعی از منظر قرآن کریم]]، ص ۴۴۶.</ref>

خط ۳۱:		خط ۳۱:

	[[رده:صبر]]		[[رده:صبر]]
	~~[[رده:مدخل]]~~

صبر در جامعه‌شناسی اسلامی - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Jaafari در ‏۲۶ آوریل ۲۰۲۶، ساعت ۰۷:۵۸

Bahmani در ‏۱۰ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۵:۱۹

Bahmani در ‏۱۰ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۵:۱۹

Bahmani در ‏۱۲ ژانویهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۷:۳۶

Bahmani در ‏۱۲ اکتبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۶:۴۲

Bahmani در ‏۲ مهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۰۸:۰۵

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵

Hosein: جایگزینی متن - '== جستارهای وابسته == ==' به '=='

Heydari: جایگزینی متن - '\(.*)\[\[(.*)\]\](.*)\"\'\'\'(.*)\'\'\'\"(.*)\<\/div\>\n\(.*)\<\/div\>\n\n' به '{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = $2 | عنوان مدخل = $4 | مداخل مرتبط = $6 | پرسش مرتبط = }} '

Heydari: جایگزینی متن - '\(.)\[\[(.)\]\](.)\"\'\'\'(.)\'\'\'\"(.)\<\/div\>\n\(.)\<\/div\>\n\n' به '{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = $2 | عنوان مدخل = $4 | مداخل مرتبط = $6 | پرسش مرتبط = }} '