صبر در قرآن - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Bahmani در ‏۱۳ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۳۰

2025-12-13T11:30:57Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۳ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۵:۰۰
خط ۱:		خط ۱:
	~~{{در دست ویرایش ۲\|ماه=[[آذر]]\|روز=[[۱۹]]\|سال=[[۱۴۰۴]]\|کاربر=Bahmani}}~~
	{{مدخل مرتبط		{{مدخل مرتبط
	\| موضوع مرتبط = صبر		\| موضوع مرتبط = صبر

Bahmani: /* منابع */

2025-12-13T11:30:25Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۳ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۵:۰۰
خط ۶۱۷:		خط ۶۱۷:
	# [[پرونده:11790.jpg\|22px]] [[خلیل منصوری\|منصوری، خلیل]]، [[راه رسیدن به مقام صابران (مقاله)\|'''راه رسیدن به مقام صابران''']]		# [[پرونده:11790.jpg\|22px]] [[خلیل منصوری\|منصوری، خلیل]]، [[راه رسیدن به مقام صابران (مقاله)\|'''راه رسیدن به مقام صابران''']]
	# [[پرونده:11790.jpg\|22px]] [[خلیل منصوری\|منصوری، خلیل]]، [[نسبت صبر و ایمان (مقاله)\|'''نسبت صبر و ایمان''']]		# [[پرونده:11790.jpg\|22px]] [[خلیل منصوری\|منصوری، خلیل]]، [[نسبت صبر و ایمان (مقاله)\|'''نسبت صبر و ایمان''']]
			# [[پرونده:11790.jpg\|22px]] [[خلیل منصوری\|منصوری، خلیل]]، [[صبر پیامبر الگوی مؤمنان (مقاله)\|'''صبر پیامبر الگوی مؤمنان''']]
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

Bahmani: /* منابع */

2025-12-13T11:29:23Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۳ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۴:۵۹
خط ۶۱۴:		خط ۶۱۴:
	# [[پرونده:11790.jpg\|22px]] [[خلیل منصوری\|منصوری، خلیل]]، [[چگونه میزان صبر خود را بشناسیم (مقاله)\|'''چگونه میزان صبر خود را بشناسیم''']]		# [[پرونده:11790.jpg\|22px]] [[خلیل منصوری\|منصوری، خلیل]]، [[چگونه میزان صبر خود را بشناسیم (مقاله)\|'''چگونه میزان صبر خود را بشناسیم''']]
	# [[پرونده:11790.jpg\|22px]] [[خلیل منصوری\|منصوری، خلیل]]، [[موارد سه گانه صبر در قرآن (مقاله)\|'''موارد سه گانه صبر در قرآن''']]		# [[پرونده:11790.jpg\|22px]] [[خلیل منصوری\|منصوری، خلیل]]، [[موارد سه گانه صبر در قرآن (مقاله)\|'''موارد سه گانه صبر در قرآن''']]
	~~# [[پرونده:11790.jpg\|22px]] [[خلیل منصوری\|منصوری، خلیل]]، [[صبر در سایه توفیق الهی (مقاله)\|'''صبر در سایه توفیق الهی''']]~~
	# [[پرونده:11790.jpg\|22px]] [[خلیل منصوری\|منصوری، خلیل]]، [[استعانت و صبر نشانه توحید (مقاله)\|'''استعانت و صبر نشانه توحید''']]
	# [[پرونده:11790.jpg\|22px]] [[خلیل منصوری\|منصوری، خلیل]]، [[نقش مالکیت خدا در صبر بر مصیبت (مقاله)\|'''نقش مالکیت خدا در صبر بر مصیبت''']]		# [[پرونده:11790.jpg\|22px]] [[خلیل منصوری\|منصوری، خلیل]]، [[نقش مالکیت خدا در صبر بر مصیبت (مقاله)\|'''نقش مالکیت خدا در صبر بر مصیبت''']]
	# [[پرونده:11790.jpg\|22px]] [[خلیل منصوری\|منصوری، خلیل]]، [[راه رسیدن به مقام صابران (مقاله)\|'''راه رسیدن به مقام صابران''']]		# [[پرونده:11790.jpg\|22px]] [[خلیل منصوری\|منصوری، خلیل]]، [[راه رسیدن به مقام صابران (مقاله)\|'''راه رسیدن به مقام صابران''']]

Bahmani: /* منابع */

2025-12-13T11:28:46Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۳ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۴:۵۸
خط ۶۱۳:		خط ۶۱۳:
	# [[پرونده:11790.jpg\|22px]] [[خلیل منصوری\|منصوری، خلیل]]، [[صبر و شکیبایی پیامبر از منظر قرآن (مقاله)\|'''صبر و شکیبایی پیامبر از منظر قرآن''']]		# [[پرونده:11790.jpg\|22px]] [[خلیل منصوری\|منصوری، خلیل]]، [[صبر و شکیبایی پیامبر از منظر قرآن (مقاله)\|'''صبر و شکیبایی پیامبر از منظر قرآن''']]
	# [[پرونده:11790.jpg\|22px]] [[خلیل منصوری\|منصوری، خلیل]]، [[چگونه میزان صبر خود را بشناسیم (مقاله)\|'''چگونه میزان صبر خود را بشناسیم''']]		# [[پرونده:11790.jpg\|22px]] [[خلیل منصوری\|منصوری، خلیل]]، [[چگونه میزان صبر خود را بشناسیم (مقاله)\|'''چگونه میزان صبر خود را بشناسیم''']]
	# [[پرونده:11790.jpg\|22px]] [[خلیل منصوری\|منصوری، خلیل]]، [[نقش تا‌ب‌آوری در آزمون‌ها و ابتلائات الهی (مقاله)\|'''نقش تا‌ب‌آوری در آزمون‌ها و ابتلائات الهی''']]
	# [[پرونده:11790.jpg\|22px]] [[خلیل منصوری\|منصوری، خلیل]]، [[موارد سه گانه صبر در قرآن (مقاله)\|'''موارد سه گانه صبر در قرآن''']]		# [[پرونده:11790.jpg\|22px]] [[خلیل منصوری\|منصوری، خلیل]]، [[موارد سه گانه صبر در قرآن (مقاله)\|'''موارد سه گانه صبر در قرآن''']]
	# [[پرونده:11790.jpg\|22px]] [[خلیل منصوری\|منصوری، خلیل]]، [[صبر در سایه توفیق الهی (مقاله)\|'''صبر در سایه توفیق الهی''']]		# [[پرونده:11790.jpg\|22px]] [[خلیل منصوری\|منصوری، خلیل]]، [[صبر در سایه توفیق الهی (مقاله)\|'''صبر در سایه توفیق الهی''']]

Bahmani: /* منابع */

2025-12-13T11:26:07Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۳ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۴:۵۶
خط ۵۹۹:		خط ۵۹۹:
	== منابع ==		== منابع ==
	{{منابع}}		{{منابع}}
	# [[پرونده:~~1313~~.jpg\|22px]] [[~~فرهنگ قرآن ج۱۸ (کتاب)\|'''فرهنگ قرآن ج۱۸''']]~~		# [[پرونده:10115255.jpg\|22px]] [[حسین مظاهری\|مظاهری، حسین]]، [[دانش اخلاق اسلامی ج۴ (کتاب)\|'''دانش اخلاق اسلامی ج۴''']]
	~~# [[پرونده:55210091.jpg\|22px]] [[محمد جعفر سعیدیان‌فر\|سعیدیان‌فر]] و [[سید محمد علی ایازی~~\|~~ایازی~~]]، [[~~فرهنگ‌نامه پیامبر در قرآن کریم ج۲~~ (کتاب)\|'''~~فرهنگ‌نامه پیامبر در قرآن کریم ج۲~~''']]
	# [[پرونده:13681050.jpg\|22px]] [[علی‌جان کریمی\|کریمی، علی‌جان]]، [[صبر - کریمی (مقاله)\|مقاله «صبر»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۷ (کتاب)\|'''دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۷''']]		# [[پرونده:13681050.jpg\|22px]] [[علی‌جان کریمی\|کریمی، علی‌جان]]، [[صبر - کریمی (مقاله)\|مقاله «صبر»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۷ (کتاب)\|'''دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۷''']]
	# [[پرونده:11790.jpg\|22px]] [[خلیل منصوری\|منصوری، خلیل]]، [[صبر و شکیبایی در اسلام (مقاله)\|'''صبر و شکیبایی در اسلام''']]		# [[پرونده:11790.jpg\|22px]] [[خلیل منصوری\|منصوری، خلیل]]، [[صبر و شکیبایی در اسلام (مقاله)\|'''صبر و شکیبایی در اسلام''']]

Bahmani: /* منابع */

2025-12-13T11:23:03Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۳ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۴:۵۳
خط ۶۰۷:		خط ۶۰۷:
	# [[پرونده:11790.jpg\|22px]] [[خلیل منصوری\|منصوری، خلیل]]، [[رابطه علم و صبر (مقاله)\|'''رابطه علم و صبر''']]		# [[پرونده:11790.jpg\|22px]] [[خلیل منصوری\|منصوری، خلیل]]، [[رابطه علم و صبر (مقاله)\|'''رابطه علم و صبر''']]
	# [[پرونده:11790.jpg\|22px]] [[خلیل منصوری\|منصوری، خلیل]]، [[عوامل ایجاد صبر و بردباری (مقاله)\|'''عوامل ایجاد صبر و بردباری''']]		# [[پرونده:11790.jpg\|22px]] [[خلیل منصوری\|منصوری، خلیل]]، [[عوامل ایجاد صبر و بردباری (مقاله)\|'''عوامل ایجاد صبر و بردباری''']]
	~~# [[پرونده:11790.jpg\|22px]] [[خلیل منصوری\|منصوری، خلیل]]، [[عوامل و آثار صبر در زندگی (مقاله)\|'''عوامل و آثار صبر در زندگی''']]~~
	# [[پرونده:11790.jpg\|22px]] [[خلیل منصوری\|منصوری، خلیل]]، [[آثار و کارکردهای صبر و شکیبایی در زندگی (مقاله)\|'''آثار و کارکردهای صبر و شکیبایی در زندگی''']]		# [[پرونده:11790.jpg\|22px]] [[خلیل منصوری\|منصوری، خلیل]]، [[آثار و کارکردهای صبر و شکیبایی در زندگی (مقاله)\|'''آثار و کارکردهای صبر و شکیبایی در زندگی''']]
	# [[پرونده:11790.jpg\|22px]] [[خلیل منصوری\|منصوری، خلیل]]، [[صبر ویژگی‌ها و آثار آن (مقاله)\|'''صبر ویژگی‌ها و آثار آن''']]		# [[پرونده:11790.jpg\|22px]] [[خلیل منصوری\|منصوری، خلیل]]، [[صبر ویژگی‌ها و آثار آن (مقاله)\|'''صبر ویژگی‌ها و آثار آن''']]

Bahmani: /* ویژگی‌ها و نشانه‌های صابران */

2025-12-13T11:13:07Z

ویژگی‌ها و نشانه‌های صابران

نمایش تغییرات

Bahmani: /* عوامل دیگر */

2025-12-13T11:10:56Z

عوامل دیگر

Bahmani: /* صبر بر طاعت */

2025-12-13T11:08:40Z

صبر بر طاعت

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۳ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۴:۳۸
خط ۵۴:		خط ۵۴:
	=== صبر بر طاعت ===		=== صبر بر طاعت ===
	در آیاتی مراد از صبر، صبر بر طاعت است؛ زیرا پس از طرح یکی از [[طاعات]] به صبر توصیه کرده، یا به‌گونه‌ای از آن تمجید یا به آن [[تشویق]] کرده است؛ مانند:		در آیاتی مراد از صبر، صبر بر طاعت است؛ زیرا پس از طرح یکی از [[طاعات]] به صبر توصیه کرده، یا به‌گونه‌ای از آن تمجید یا به آن [[تشویق]] کرده است؛ مانند:
	# [[عبادت خدا]]: {{متن قرآن\|رَبُّ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَمَا بَيْنَهُمَا فَاعْبُدْهُ وَاصْطَبِرْ لِعِبَادَتِهِ هَلْ تَعْلَمُ لَهُ سَمِيًّا}}<ref>«پروردگار آسمان‌ها و زمین است و آنچه میان آنهاست پس او را بپرست و در پرستش او شکیبایی کن، آیا برای او همنامی می‌شناسی؟» سوره مریم، آیه ۶۵.</ref>؛		# '''[[عبادت خدا]]:''' {{متن قرآن\|رَبُّ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَمَا بَيْنَهُمَا فَاعْبُدْهُ وَاصْطَبِرْ لِعِبَادَتِهِ هَلْ تَعْلَمُ لَهُ سَمِيًّا}}<ref>«پروردگار آسمان‌ها و زمین است و آنچه میان آنهاست پس او را بپرست و در پرستش او شکیبایی کن، آیا برای او همنامی می‌شناسی؟» سوره مریم، آیه ۶۵.</ref>؛
	# [[فرمان]] دادن [[خانواده]] به [[نماز]]: {{متن قرآن\|وَأْمُرْ أَهْلَكَ بِالصَّلاةِ وَاصْطَبِرْ عَلَيْهَا لا نَسْأَلُكَ رِزْقًا نَّحْنُ نَرْزُقُكَ وَالْعَاقِبَةُ لِلتَّقْوَى}}<ref> و خانواده‌ات را به نماز فرمان ده و بر آن شکیب کن، ما از تو روزی نمی‌خواهیم که خود، تو را روزی می‌دهیم و سرانجام (نیک) برای پرهیزگاری است؛ سوره طه، آیه۱۳۲.</ref> «اصطبار» برگرفته از صبر به معنای اکتساب صبر<ref>نضرة النعیم، ج ۶، ص۲۴۴۲.</ref> و ثابت‌ قدم بودن<ref>منهج الصادقین، ج ‌۵، ص۴۲۴-۴۲۵.</ref> است و مراد از آن تحمل سختی‌های [[طاعت]] و [[عبادت]] است<ref>التبیان، ج ‌۷، ص۱۳۹؛ المنیر، ج ‌۱۶، ص۱۴۰.</ref>؛		# '''[[فرمان]] دادن [[خانواده]] به [[نماز]]:''' {{متن قرآن\|وَأْمُرْ أَهْلَكَ بِالصَّلاةِ وَاصْطَبِرْ عَلَيْهَا لا نَسْأَلُكَ رِزْقًا نَّحْنُ نَرْزُقُكَ وَالْعَاقِبَةُ لِلتَّقْوَى}}<ref> و خانواده‌ات را به نماز فرمان ده و بر آن شکیب کن، ما از تو روزی نمی‌خواهیم که خود، تو را روزی می‌دهیم و سرانجام (نیک) برای پرهیزگاری است؛ سوره طه، آیه۱۳۲.</ref> «اصطبار» برگرفته از صبر به معنای اکتساب صبر<ref>نضرة النعیم، ج ۶، ص۲۴۴۲.</ref> و ثابت‌ قدم بودن<ref>منهج الصادقین، ج ‌۵، ص۴۲۴-۴۲۵.</ref> است و مراد از آن تحمل سختی‌های [[طاعت]] و [[عبادت]] است<ref>التبیان، ج ‌۷، ص۱۳۹؛ المنیر، ج ‌۱۶، ص۱۴۰.</ref>؛
	# [[جهاد]]: {{متن قرآن\|لَّيْسَ الْبِرَّ أَن تُوَلُّواْ وُجُوهَكُمْ قِبَلَ الْمَشْرِقِ وَالْمَغْرِبِ وَلَكِنَّ الْبِرَّ مَنْ آمَنَ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الآخِرِ وَالْمَلائِكَةِ وَالْكِتَابِ وَالنَّبِيِّينَ وَآتَى الْمَالَ عَلَى حُبِّهِ ذَوِي الْقُرْبَى وَالْيَتَامَى وَالْمَسَاكِينَ وَابْنَ السَّبِيلِ وَالسَّائِلِينَ وَفِي الرِّقَابِ وَأَقَامَ الصَّلاةَ وَآتَى الزَّكَاةَ وَالْمُوفُونَ بِعَهْدِهِمْ إِذَا عَاهَدُواْ وَالصَّابِرِينَ فِي الْبَأْسَاء وَالضَّرَّاء وَحِينَ الْبَأْسِ أُوْلَئِكَ الَّذِينَ صَدَقُوا وَأُولَئِكَ هُمُ الْمُتَّقُونَ}}<ref>نیکی آن نیست که روی را سوی خاور و باختر بگردانید، بلکه نیکی (از آن) کسی است که به خداوند و روز بازپسین و فرشتگان و کتاب (آسمانی) و پیامبران ایمان آورد و دارایی را با دوست داشتنش به نزدیکان و یتیمان و بیچارگان و به راه‌ماندگان و کمک‌خواهان و در راه (آزادی) بردگان ببخشد و نماز برپا دارد و زکات پردازد و (نیکی از آن) آنان (است) که چون پیمان بندند وفا کنند؛ و به ویژه شکیبایان در سختی و رنج و در هنگامه کارزار، آنها راستگویند و آنانند که به راستی پرهیزگارند؛ سوره بقره، آیه۱۷۷.</ref>؛ {{متن قرآن\|فَلَمَّا فَصَلَ طَالُوتُ بِالْجُنُودِ قَالَ إِنَّ اللَّهَ مُبْتَلِيكُم بِنَهَرٍ فَمَن شَرِبَ مِنْهُ فَلَيْسَ مِنِّي وَمَن لَّمْ يَطْعَمْهُ فَإِنَّهُ مِنِّي إِلاَّ مَنِ اغْتَرَفَ غُرْفَةً بِيَدِهِ فَشَرِبُواْ مِنْهُ إِلاَّ قَلِيلاً مِّنْهُمْ فَلَمَّا جَاوَزَهُ هُوَ وَالَّذِينَ آمَنُواْ مَعَهُ قَالُواْ لاَ طَاقَةَ لَنَا الْيَوْمَ بِجَالُوتَ وَجُنُودِهِ قَالَ الَّذِينَ يَظُنُّونَ أَنَّهُم مُّلاقُوا اللَّهِ كَم مِّن فِئَةٍ قَلِيلَةٍ غَلَبَتْ فِئَةً كَثِيرَةً بِإِذْنِ اللَّهِ وَاللَّهُ مَعَ الصَّابِرِينَ وَلَمَّا بَرَزُواْ لِجَالُوتَ وَجُنُودِهِ قَالُواْ رَبَّنَا أَفْرِغْ عَلَيْنَا صَبْرًا وَثَبِّتْ أَقْدَامَنَا وَانصُرْنَا عَلَى الْقَوْمِ الْكَافِرِينَ فَهَزَمُوهُم بِإِذْنِ اللَّهِ وَقَتَلَ دَاوُدُ جَالُوتَ وَآتَاهُ اللَّهُ الْمُلْكَ وَالْحِكْمَةَ وَعَلَّمَهُ مِمَّا يَشَاء وَلَوْلاَ دَفْعُ اللَّهِ النَّاسَ بَعْضَهُمْ بِبَعْضٍ لَّفَسَدَتِ الأَرْضُ وَلَكِنَّ اللَّهَ ذُو فَضْلٍ عَلَى الْعَالَمِينَ}}<ref> و چون طالوت با سپاه (از شهر) بیرون رفت گفت: خداوند شما را به (آب) جویباری می‌آزماید، هر که از آن بنوشد از من نیست و هر که نخورد با من است مگر آنکه تنها کفی از آن برگیرد. باری، همه جز اندکی از آن نوشیدند و چون طالوت و مؤمنان همراه وی از آن گذشتند (همراهان سست ایمان طالوت که از آب نوشیده بودند) گفتند: امروز ما را تاب جالوت و سپاه وی نیست اما آنان که می‌دانستند خداوند را دیدار خواهند کرد گفتند: بسا گروهی اندک بر گروهی بسیار به اذن خداوند، پیروز شده است و خداوند با شکیبایان است. و چون با جالوت و سپاه وی رویاروی شدند گفتند: پروردگارا! ما را از شکیب، سرشار کن و گام‌های ما را استوار دار و ما را بر کافران پیروز گردان. پس آنان را به اذن خداوند تار و مار کردند و داود جالوت را کشت و خداوند به وی پادشاهی و فرزانگی ارزانی داشت و آنچه خود می‌خواست بدو آموخت، و اگر خداوند برخی مردم را با برخی دیگر باز نمی‌داشت، زمین تباه می‌گردید امّا خداوند بر جهانیان بخششی (بزرگ) دارد؛ سوره بقره، آیه ۲۴۹ - ۲۵۱.</ref> در این [[آیه]] از [[صابران]] در [[جهاد]]، با عبارت {{متن قرآن\|حِينَ الْبَأْسِ}} تمجید شده است<ref>مجمع البیان، ج ‌۱، ص۴۷۸؛ منهج الصادقین، ج ‌۱، ص۳۷۲.</ref>؛		# '''[[جهاد]]:''' {{متن قرآن\|لَّيْسَ الْبِرَّ أَن تُوَلُّواْ وُجُوهَكُمْ قِبَلَ الْمَشْرِقِ وَالْمَغْرِبِ وَلَكِنَّ الْبِرَّ مَنْ آمَنَ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الآخِرِ وَالْمَلائِكَةِ وَالْكِتَابِ وَالنَّبِيِّينَ وَآتَى الْمَالَ عَلَى حُبِّهِ ذَوِي الْقُرْبَى وَالْيَتَامَى وَالْمَسَاكِينَ وَابْنَ السَّبِيلِ وَالسَّائِلِينَ وَفِي الرِّقَابِ وَأَقَامَ الصَّلاةَ وَآتَى الزَّكَاةَ وَالْمُوفُونَ بِعَهْدِهِمْ إِذَا عَاهَدُواْ وَالصَّابِرِينَ فِي الْبَأْسَاء وَالضَّرَّاء وَحِينَ الْبَأْسِ أُوْلَئِكَ الَّذِينَ صَدَقُوا وَأُولَئِكَ هُمُ الْمُتَّقُونَ}}<ref>نیکی آن نیست که روی را سوی خاور و باختر بگردانید، بلکه نیکی (از آن) کسی است که به خداوند و روز بازپسین و فرشتگان و کتاب (آسمانی) و پیامبران ایمان آورد و دارایی را با دوست داشتنش به نزدیکان و یتیمان و بیچارگان و به راه‌ماندگان و کمک‌خواهان و در راه (آزادی) بردگان ببخشد و نماز برپا دارد و زکات پردازد و (نیکی از آن) آنان (است) که چون پیمان بندند وفا کنند؛ و به ویژه شکیبایان در سختی و رنج و در هنگامه کارزار، آنها راستگویند و آنانند که به راستی پرهیزگارند؛ سوره بقره، آیه۱۷۷.</ref>؛ {{متن قرآن\|فَلَمَّا فَصَلَ طَالُوتُ بِالْجُنُودِ قَالَ إِنَّ اللَّهَ مُبْتَلِيكُم بِنَهَرٍ فَمَن شَرِبَ مِنْهُ فَلَيْسَ مِنِّي وَمَن لَّمْ يَطْعَمْهُ فَإِنَّهُ مِنِّي إِلاَّ مَنِ اغْتَرَفَ غُرْفَةً بِيَدِهِ فَشَرِبُواْ مِنْهُ إِلاَّ قَلِيلاً مِّنْهُمْ فَلَمَّا جَاوَزَهُ هُوَ وَالَّذِينَ آمَنُواْ مَعَهُ قَالُواْ لاَ طَاقَةَ لَنَا الْيَوْمَ بِجَالُوتَ وَجُنُودِهِ قَالَ الَّذِينَ يَظُنُّونَ أَنَّهُم مُّلاقُوا اللَّهِ كَم مِّن فِئَةٍ قَلِيلَةٍ غَلَبَتْ فِئَةً كَثِيرَةً بِإِذْنِ اللَّهِ وَاللَّهُ مَعَ الصَّابِرِينَ وَلَمَّا بَرَزُواْ لِجَالُوتَ وَجُنُودِهِ قَالُواْ رَبَّنَا أَفْرِغْ عَلَيْنَا صَبْرًا وَثَبِّتْ أَقْدَامَنَا وَانصُرْنَا عَلَى الْقَوْمِ الْكَافِرِينَ فَهَزَمُوهُم بِإِذْنِ اللَّهِ وَقَتَلَ دَاوُدُ جَالُوتَ وَآتَاهُ اللَّهُ الْمُلْكَ وَالْحِكْمَةَ وَعَلَّمَهُ مِمَّا يَشَاء وَلَوْلاَ دَفْعُ اللَّهِ النَّاسَ بَعْضَهُمْ بِبَعْضٍ لَّفَسَدَتِ الأَرْضُ وَلَكِنَّ اللَّهَ ذُو فَضْلٍ عَلَى الْعَالَمِينَ}}<ref> و چون طالوت با سپاه (از شهر) بیرون رفت گفت: خداوند شما را به (آب) جویباری می‌آزماید، هر که از آن بنوشد از من نیست و هر که نخورد با من است مگر آنکه تنها کفی از آن برگیرد. باری، همه جز اندکی از آن نوشیدند و چون طالوت و مؤمنان همراه وی از آن گذشتند (همراهان سست ایمان طالوت که از آب نوشیده بودند) گفتند: امروز ما را تاب جالوت و سپاه وی نیست اما آنان که می‌دانستند خداوند را دیدار خواهند کرد گفتند: بسا گروهی اندک بر گروهی بسیار به اذن خداوند، پیروز شده است و خداوند با شکیبایان است. و چون با جالوت و سپاه وی رویاروی شدند گفتند: پروردگارا! ما را از شکیب، سرشار کن و گام‌های ما را استوار دار و ما را بر کافران پیروز گردان. پس آنان را به اذن خداوند تار و مار کردند و داود جالوت را کشت و خداوند به وی پادشاهی و فرزانگی ارزانی داشت و آنچه خود می‌خواست بدو آموخت، و اگر خداوند برخی مردم را با برخی دیگر باز نمی‌داشت، زمین تباه می‌گردید امّا خداوند بر جهانیان بخششی (بزرگ) دارد؛ سوره بقره، آیه ۲۴۹ - ۲۵۱.</ref> در این [[آیه]] از [[صابران]] در [[جهاد]]، با عبارت {{متن قرآن\|حِينَ الْبَأْسِ}} تمجید شده است<ref>مجمع البیان، ج ‌۱، ص۴۷۸؛ منهج الصادقین، ج ‌۱، ص۳۷۲.</ref>؛
	# جهاد و [[هجرت]]: {{متن قرآن\|ثُمَّ إِنَّ رَبَّكَ لِلَّذِينَ هَاجَرُواْ مِن بَعْدِ مَا فُتِنُواْ ثُمَّ جَاهَدُواْ وَصَبَرُواْ إِنَّ رَبَّكَ مِن بَعْدِهَا لَغَفُورٌ رَّحِيمٌ}}<ref> سپس پروردگارت برای آنان که پس از آزار دیدن هجرت گزیدند آنگاه جهاد کردند و شکیبایی ورزیدند، بی‌گمان پس از آن آمرزنده‌ای بخشاینده است؛ سوره نحل، آیه۱۱۰.</ref> مقصود از {{متن قرآن\|صَبَرُواْ}} [[صبر]] بر [[دین‌مداری]] و [[جهاد]]<ref>مجمع البیان، ج ‌۶، ص۵۹۸.</ref> و صبر پس از [[هجرت]] است<ref>المیزان، ج ‌۱۲، ص۳۵۶.</ref>. به‌طور کلی مراد از [[صبر بر طاعت]]، سهل‌انگار نبودن در [[انجام واجبات]] و [[مستحبات]] است<ref>التحقیق، ج ۶، ص۱۸۱.</ref>.<ref>[[علی‌جان کریمی\|کریمی، علی‌جان]]، [[صبر - کریمی (مقاله)\|مقاله «صبر»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۷ (کتاب)\|دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۷]]، ص8۲.</ref>		# '''جهاد و [[هجرت]]:''' {{متن قرآن\|ثُمَّ إِنَّ رَبَّكَ لِلَّذِينَ هَاجَرُواْ مِن بَعْدِ مَا فُتِنُواْ ثُمَّ جَاهَدُواْ وَصَبَرُواْ إِنَّ رَبَّكَ مِن بَعْدِهَا لَغَفُورٌ رَّحِيمٌ}}<ref> سپس پروردگارت برای آنان که پس از آزار دیدن هجرت گزیدند آنگاه جهاد کردند و شکیبایی ورزیدند، بی‌گمان پس از آن آمرزنده‌ای بخشاینده است؛ سوره نحل، آیه۱۱۰.</ref> مقصود از {{متن قرآن\|صَبَرُواْ}} [[صبر]] بر [[دین‌مداری]] و [[جهاد]]<ref>مجمع البیان، ج ‌۶، ص۵۹۸.</ref> و صبر پس از [[هجرت]] است<ref>المیزان، ج ‌۱۲، ص۳۵۶.</ref>. به‌طور کلی مراد از [[صبر بر طاعت]]، سهل‌انگار نبودن در [[انجام واجبات]] و [[مستحبات]] است<ref>التحقیق، ج ۶، ص۱۸۱.</ref>.<ref>[[علی‌جان کریمی\|کریمی، علی‌جان]]، [[صبر - کریمی (مقاله)\|مقاله «صبر»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۷ (کتاب)\|دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۷]]، ص8۲.</ref>

	بی‌گمان [[تکالیف]] را از آن سبب [[تکلیف]] گفته‌اند که انجام آن هماره همراه با کلفت و [[سختی]] است. انجام [[اعمال عبادی]] چون [[نماز]] و [[روزه]] و [[حج]] و [[جهاد]] و [[زکات]] و [[خمس]] نیازمند تحمل فشارهایی است که شخص می‌‌بایست در تن و روان و [[مال]] و عرض تحمل کند. انجام اعمال عبادی و [[تکالیف الهی]] به ویژه در شرایط متغیر [[سنی]]، بدنی، روانی، محیطی، [[اجتماعی]]، جغرافیایی و مانند آنها، هماره سخت و دشوار است. البته خدا در [[فرایض]] و [[واجبات]] و همچنین [[محرمات]] بر آن شده است تا تکالیفی را وضع کند که [[اکثریت]] و بیشتری [[مردم]] [[استطاعت]] انجام آن را دارند. از همین روست که خدا در [[قرآن]] می‌‌فرماید: {{متن قرآن\|لَا يُكَلِّفُ اللَّهُ نَفْسًا إِلَّا وُسْعَهَا}}؛ خدا نفسی را بیش از وسعش تکلیف نمی‌کند<ref>بقره، آیه ۲۸۶ و ۲۳۳؛ انعام، آیه ۱۵۲؛ اعراف، آیه ۴۲.</ref>.		بی‌گمان [[تکالیف]] را از آن سبب [[تکلیف]] گفته‌اند که انجام آن هماره همراه با کلفت و [[سختی]] است. انجام [[اعمال عبادی]] چون [[نماز]] و [[روزه]] و [[حج]] و [[جهاد]] و [[زکات]] و [[خمس]] نیازمند تحمل فشارهایی است که شخص می‌‌بایست در تن و روان و [[مال]] و عرض تحمل کند. انجام اعمال عبادی و [[تکالیف الهی]] به ویژه در شرایط متغیر [[سنی]]، بدنی، روانی، محیطی، [[اجتماعی]]، جغرافیایی و مانند آنها، هماره سخت و دشوار است. البته خدا در [[فرایض]] و [[واجبات]] و همچنین [[محرمات]] بر آن شده است تا تکالیفی را وضع کند که [[اکثریت]] و بیشتری [[مردم]] [[استطاعت]] انجام آن را دارند. از همین روست که خدا در [[قرآن]] می‌‌فرماید: {{متن قرآن\|لَا يُكَلِّفُ اللَّهُ نَفْسًا إِلَّا وُسْعَهَا}}؛ خدا نفسی را بیش از وسعش تکلیف نمی‌کند<ref>بقره، آیه ۲۸۶ و ۲۳۳؛ انعام، آیه ۱۵۲؛ اعراف، آیه ۴۲.</ref>.

Bahmani در ‏۱۳ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۰۸

2025-12-13T11:08:10Z

نمایش تغییرات

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۳ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۴:۵۹
خط ۶۱۴:		خط ۶۱۴:
	# [[پرونده:11790.jpg\|22px]] [[خلیل منصوری\|منصوری، خلیل]]، [[چگونه میزان صبر خود را بشناسیم (مقاله)\|'''چگونه میزان صبر خود را بشناسیم''']]		# [[پرونده:11790.jpg\|22px]] [[خلیل منصوری\|منصوری، خلیل]]، [[چگونه میزان صبر خود را بشناسیم (مقاله)\|'''چگونه میزان صبر خود را بشناسیم''']]
	# [[پرونده:11790.jpg\|22px]] [[خلیل منصوری\|منصوری، خلیل]]، [[موارد سه گانه صبر در قرآن (مقاله)\|'''موارد سه گانه صبر در قرآن''']]		# [[پرونده:11790.jpg\|22px]] [[خلیل منصوری\|منصوری، خلیل]]، [[موارد سه گانه صبر در قرآن (مقاله)\|'''موارد سه گانه صبر در قرآن''']]
	~~# [[پرونده:11790.jpg\|22px]] [[خلیل منصوری\|منصوری، خلیل]]، [[صبر در سایه توفیق الهی (مقاله)\|'''صبر در سایه توفیق الهی''']]~~
	# [[پرونده:11790.jpg\|22px]] [[خلیل منصوری\|منصوری، خلیل]]، [[استعانت و صبر نشانه توحید (مقاله)\|'''استعانت و صبر نشانه توحید''']]
	# [[پرونده:11790.jpg\|22px]] [[خلیل منصوری\|منصوری، خلیل]]، [[نقش مالکیت خدا در صبر بر مصیبت (مقاله)\|'''نقش مالکیت خدا در صبر بر مصیبت''']]		# [[پرونده:11790.jpg\|22px]] [[خلیل منصوری\|منصوری، خلیل]]، [[نقش مالکیت خدا در صبر بر مصیبت (مقاله)\|'''نقش مالکیت خدا در صبر بر مصیبت''']]
	# [[پرونده:11790.jpg\|22px]] [[خلیل منصوری\|منصوری، خلیل]]، [[راه رسیدن به مقام صابران (مقاله)\|'''راه رسیدن به مقام صابران''']]		# [[پرونده:11790.jpg\|22px]] [[خلیل منصوری\|منصوری، خلیل]]، [[راه رسیدن به مقام صابران (مقاله)\|'''راه رسیدن به مقام صابران''']]

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۳ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۴:۵۸
خط ۶۱۳:		خط ۶۱۳:
	# [[پرونده:11790.jpg\|22px]] [[خلیل منصوری\|منصوری، خلیل]]، [[صبر و شکیبایی پیامبر از منظر قرآن (مقاله)\|'''صبر و شکیبایی پیامبر از منظر قرآن''']]		# [[پرونده:11790.jpg\|22px]] [[خلیل منصوری\|منصوری، خلیل]]، [[صبر و شکیبایی پیامبر از منظر قرآن (مقاله)\|'''صبر و شکیبایی پیامبر از منظر قرآن''']]
	# [[پرونده:11790.jpg\|22px]] [[خلیل منصوری\|منصوری، خلیل]]، [[چگونه میزان صبر خود را بشناسیم (مقاله)\|'''چگونه میزان صبر خود را بشناسیم''']]		# [[پرونده:11790.jpg\|22px]] [[خلیل منصوری\|منصوری، خلیل]]، [[چگونه میزان صبر خود را بشناسیم (مقاله)\|'''چگونه میزان صبر خود را بشناسیم''']]
	# [[پرونده:11790.jpg\|22px]] [[خلیل منصوری\|منصوری، خلیل]]، [[نقش تا‌ب‌آوری در آزمون‌ها و ابتلائات الهی (مقاله)\|'''نقش تا‌ب‌آوری در آزمون‌ها و ابتلائات الهی''']]
	# [[پرونده:11790.jpg\|22px]] [[خلیل منصوری\|منصوری، خلیل]]، [[موارد سه گانه صبر در قرآن (مقاله)\|'''موارد سه گانه صبر در قرآن''']]		# [[پرونده:11790.jpg\|22px]] [[خلیل منصوری\|منصوری، خلیل]]، [[موارد سه گانه صبر در قرآن (مقاله)\|'''موارد سه گانه صبر در قرآن''']]
	# [[پرونده:11790.jpg\|22px]] [[خلیل منصوری\|منصوری، خلیل]]، [[صبر در سایه توفیق الهی (مقاله)\|'''صبر در سایه توفیق الهی''']]		# [[پرونده:11790.jpg\|22px]] [[خلیل منصوری\|منصوری، خلیل]]، [[صبر در سایه توفیق الهی (مقاله)\|'''صبر در سایه توفیق الهی''']]

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۳ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۴:۵۳
خط ۶۰۷:		خط ۶۰۷:
	# [[پرونده:11790.jpg\|22px]] [[خلیل منصوری\|منصوری، خلیل]]، [[رابطه علم و صبر (مقاله)\|'''رابطه علم و صبر''']]		# [[پرونده:11790.jpg\|22px]] [[خلیل منصوری\|منصوری، خلیل]]، [[رابطه علم و صبر (مقاله)\|'''رابطه علم و صبر''']]
	# [[پرونده:11790.jpg\|22px]] [[خلیل منصوری\|منصوری، خلیل]]، [[عوامل ایجاد صبر و بردباری (مقاله)\|'''عوامل ایجاد صبر و بردباری''']]		# [[پرونده:11790.jpg\|22px]] [[خلیل منصوری\|منصوری، خلیل]]، [[عوامل ایجاد صبر و بردباری (مقاله)\|'''عوامل ایجاد صبر و بردباری''']]
	~~# [[پرونده:11790.jpg\|22px]] [[خلیل منصوری\|منصوری، خلیل]]، [[عوامل و آثار صبر در زندگی (مقاله)\|'''عوامل و آثار صبر در زندگی''']]~~
	# [[پرونده:11790.jpg\|22px]] [[خلیل منصوری\|منصوری، خلیل]]، [[آثار و کارکردهای صبر و شکیبایی در زندگی (مقاله)\|'''آثار و کارکردهای صبر و شکیبایی در زندگی''']]		# [[پرونده:11790.jpg\|22px]] [[خلیل منصوری\|منصوری، خلیل]]، [[آثار و کارکردهای صبر و شکیبایی در زندگی (مقاله)\|'''آثار و کارکردهای صبر و شکیبایی در زندگی''']]
	# [[پرونده:11790.jpg\|22px]] [[خلیل منصوری\|منصوری، خلیل]]، [[صبر ویژگی‌ها و آثار آن (مقاله)\|'''صبر ویژگی‌ها و آثار آن''']]		# [[پرونده:11790.jpg\|22px]] [[خلیل منصوری\|منصوری، خلیل]]، [[صبر ویژگی‌ها و آثار آن (مقاله)\|'''صبر ویژگی‌ها و آثار آن''']]

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۳ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۴:۳۸
خط ۵۴:		خط ۵۴:
	=== صبر بر طاعت ===		=== صبر بر طاعت ===
	در آیاتی مراد از صبر، صبر بر طاعت است؛ زیرا پس از طرح یکی از [[طاعات]] به صبر توصیه کرده، یا به‌گونه‌ای از آن تمجید یا به آن [[تشویق]] کرده است؛ مانند:		در آیاتی مراد از صبر، صبر بر طاعت است؛ زیرا پس از طرح یکی از [[طاعات]] به صبر توصیه کرده، یا به‌گونه‌ای از آن تمجید یا به آن [[تشویق]] کرده است؛ مانند:
	# [[عبادت خدا]]: {{متن قرآن\|رَبُّ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَمَا بَيْنَهُمَا فَاعْبُدْهُ وَاصْطَبِرْ لِعِبَادَتِهِ هَلْ تَعْلَمُ لَهُ سَمِيًّا}}<ref>«پروردگار آسمان‌ها و زمین است و آنچه میان آنهاست پس او را بپرست و در پرستش او شکیبایی کن، آیا برای او همنامی می‌شناسی؟» سوره مریم، آیه ۶۵.</ref>؛		# '''[[عبادت خدا]]:''' {{متن قرآن\|رَبُّ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَمَا بَيْنَهُمَا فَاعْبُدْهُ وَاصْطَبِرْ لِعِبَادَتِهِ هَلْ تَعْلَمُ لَهُ سَمِيًّا}}<ref>«پروردگار آسمان‌ها و زمین است و آنچه میان آنهاست پس او را بپرست و در پرستش او شکیبایی کن، آیا برای او همنامی می‌شناسی؟» سوره مریم، آیه ۶۵.</ref>؛
	# [[فرمان]] دادن [[خانواده]] به [[نماز]]: {{متن قرآن\|وَأْمُرْ أَهْلَكَ بِالصَّلاةِ وَاصْطَبِرْ عَلَيْهَا لا نَسْأَلُكَ رِزْقًا نَّحْنُ نَرْزُقُكَ وَالْعَاقِبَةُ لِلتَّقْوَى}}<ref> و خانواده‌ات را به نماز فرمان ده و بر آن شکیب کن، ما از تو روزی نمی‌خواهیم که خود، تو را روزی می‌دهیم و سرانجام (نیک) برای پرهیزگاری است؛ سوره طه، آیه۱۳۲.</ref> «اصطبار» برگرفته از صبر به معنای اکتساب صبر<ref>نضرة النعیم، ج ۶، ص۲۴۴۲.</ref> و ثابت‌ قدم بودن<ref>منهج الصادقین، ج ‌۵، ص۴۲۴-۴۲۵.</ref> است و مراد از آن تحمل سختی‌های [[طاعت]] و [[عبادت]] است<ref>التبیان، ج ‌۷، ص۱۳۹؛ المنیر، ج ‌۱۶، ص۱۴۰.</ref>؛		# '''[[فرمان]] دادن [[خانواده]] به [[نماز]]:''' {{متن قرآن\|وَأْمُرْ أَهْلَكَ بِالصَّلاةِ وَاصْطَبِرْ عَلَيْهَا لا نَسْأَلُكَ رِزْقًا نَّحْنُ نَرْزُقُكَ وَالْعَاقِبَةُ لِلتَّقْوَى}}<ref> و خانواده‌ات را به نماز فرمان ده و بر آن شکیب کن، ما از تو روزی نمی‌خواهیم که خود، تو را روزی می‌دهیم و سرانجام (نیک) برای پرهیزگاری است؛ سوره طه، آیه۱۳۲.</ref> «اصطبار» برگرفته از صبر به معنای اکتساب صبر<ref>نضرة النعیم، ج ۶، ص۲۴۴۲.</ref> و ثابت‌ قدم بودن<ref>منهج الصادقین، ج ‌۵، ص۴۲۴-۴۲۵.</ref> است و مراد از آن تحمل سختی‌های [[طاعت]] و [[عبادت]] است<ref>التبیان، ج ‌۷، ص۱۳۹؛ المنیر، ج ‌۱۶، ص۱۴۰.</ref>؛
	# [[جهاد]]: {{متن قرآن\|لَّيْسَ الْبِرَّ أَن تُوَلُّواْ وُجُوهَكُمْ قِبَلَ الْمَشْرِقِ وَالْمَغْرِبِ وَلَكِنَّ الْبِرَّ مَنْ آمَنَ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الآخِرِ وَالْمَلائِكَةِ وَالْكِتَابِ وَالنَّبِيِّينَ وَآتَى الْمَالَ عَلَى حُبِّهِ ذَوِي الْقُرْبَى وَالْيَتَامَى وَالْمَسَاكِينَ وَابْنَ السَّبِيلِ وَالسَّائِلِينَ وَفِي الرِّقَابِ وَأَقَامَ الصَّلاةَ وَآتَى الزَّكَاةَ وَالْمُوفُونَ بِعَهْدِهِمْ إِذَا عَاهَدُواْ وَالصَّابِرِينَ فِي الْبَأْسَاء وَالضَّرَّاء وَحِينَ الْبَأْسِ أُوْلَئِكَ الَّذِينَ صَدَقُوا وَأُولَئِكَ هُمُ الْمُتَّقُونَ}}<ref>نیکی آن نیست که روی را سوی خاور و باختر بگردانید، بلکه نیکی (از آن) کسی است که به خداوند و روز بازپسین و فرشتگان و کتاب (آسمانی) و پیامبران ایمان آورد و دارایی را با دوست داشتنش به نزدیکان و یتیمان و بیچارگان و به راه‌ماندگان و کمک‌خواهان و در راه (آزادی) بردگان ببخشد و نماز برپا دارد و زکات پردازد و (نیکی از آن) آنان (است) که چون پیمان بندند وفا کنند؛ و به ویژه شکیبایان در سختی و رنج و در هنگامه کارزار، آنها راستگویند و آنانند که به راستی پرهیزگارند؛ سوره بقره، آیه۱۷۷.</ref>؛ {{متن قرآن\|فَلَمَّا فَصَلَ طَالُوتُ بِالْجُنُودِ قَالَ إِنَّ اللَّهَ مُبْتَلِيكُم بِنَهَرٍ فَمَن شَرِبَ مِنْهُ فَلَيْسَ مِنِّي وَمَن لَّمْ يَطْعَمْهُ فَإِنَّهُ مِنِّي إِلاَّ مَنِ اغْتَرَفَ غُرْفَةً بِيَدِهِ فَشَرِبُواْ مِنْهُ إِلاَّ قَلِيلاً مِّنْهُمْ فَلَمَّا جَاوَزَهُ هُوَ وَالَّذِينَ آمَنُواْ مَعَهُ قَالُواْ لاَ طَاقَةَ لَنَا الْيَوْمَ بِجَالُوتَ وَجُنُودِهِ قَالَ الَّذِينَ يَظُنُّونَ أَنَّهُم مُّلاقُوا اللَّهِ كَم مِّن فِئَةٍ قَلِيلَةٍ غَلَبَتْ فِئَةً كَثِيرَةً بِإِذْنِ اللَّهِ وَاللَّهُ مَعَ الصَّابِرِينَ وَلَمَّا بَرَزُواْ لِجَالُوتَ وَجُنُودِهِ قَالُواْ رَبَّنَا أَفْرِغْ عَلَيْنَا صَبْرًا وَثَبِّتْ أَقْدَامَنَا وَانصُرْنَا عَلَى الْقَوْمِ الْكَافِرِينَ فَهَزَمُوهُم بِإِذْنِ اللَّهِ وَقَتَلَ دَاوُدُ جَالُوتَ وَآتَاهُ اللَّهُ الْمُلْكَ وَالْحِكْمَةَ وَعَلَّمَهُ مِمَّا يَشَاء وَلَوْلاَ دَفْعُ اللَّهِ النَّاسَ بَعْضَهُمْ بِبَعْضٍ لَّفَسَدَتِ الأَرْضُ وَلَكِنَّ اللَّهَ ذُو فَضْلٍ عَلَى الْعَالَمِينَ}}<ref> و چون طالوت با سپاه (از شهر) بیرون رفت گفت: خداوند شما را به (آب) جویباری می‌آزماید، هر که از آن بنوشد از من نیست و هر که نخورد با من است مگر آنکه تنها کفی از آن برگیرد. باری، همه جز اندکی از آن نوشیدند و چون طالوت و مؤمنان همراه وی از آن گذشتند (همراهان سست ایمان طالوت که از آب نوشیده بودند) گفتند: امروز ما را تاب جالوت و سپاه وی نیست اما آنان که می‌دانستند خداوند را دیدار خواهند کرد گفتند: بسا گروهی اندک بر گروهی بسیار به اذن خداوند، پیروز شده است و خداوند با شکیبایان است. و چون با جالوت و سپاه وی رویاروی شدند گفتند: پروردگارا! ما را از شکیب، سرشار کن و گام‌های ما را استوار دار و ما را بر کافران پیروز گردان. پس آنان را به اذن خداوند تار و مار کردند و داود جالوت را کشت و خداوند به وی پادشاهی و فرزانگی ارزانی داشت و آنچه خود می‌خواست بدو آموخت، و اگر خداوند برخی مردم را با برخی دیگر باز نمی‌داشت، زمین تباه می‌گردید امّا خداوند بر جهانیان بخششی (بزرگ) دارد؛ سوره بقره، آیه ۲۴۹ - ۲۵۱.</ref> در این [[آیه]] از [[صابران]] در [[جهاد]]، با عبارت {{متن قرآن\|حِينَ الْبَأْسِ}} تمجید شده است<ref>مجمع البیان، ج ‌۱، ص۴۷۸؛ منهج الصادقین، ج ‌۱، ص۳۷۲.</ref>؛		# '''[[جهاد]]:''' {{متن قرآن\|لَّيْسَ الْبِرَّ أَن تُوَلُّواْ وُجُوهَكُمْ قِبَلَ الْمَشْرِقِ وَالْمَغْرِبِ وَلَكِنَّ الْبِرَّ مَنْ آمَنَ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الآخِرِ وَالْمَلائِكَةِ وَالْكِتَابِ وَالنَّبِيِّينَ وَآتَى الْمَالَ عَلَى حُبِّهِ ذَوِي الْقُرْبَى وَالْيَتَامَى وَالْمَسَاكِينَ وَابْنَ السَّبِيلِ وَالسَّائِلِينَ وَفِي الرِّقَابِ وَأَقَامَ الصَّلاةَ وَآتَى الزَّكَاةَ وَالْمُوفُونَ بِعَهْدِهِمْ إِذَا عَاهَدُواْ وَالصَّابِرِينَ فِي الْبَأْسَاء وَالضَّرَّاء وَحِينَ الْبَأْسِ أُوْلَئِكَ الَّذِينَ صَدَقُوا وَأُولَئِكَ هُمُ الْمُتَّقُونَ}}<ref>نیکی آن نیست که روی را سوی خاور و باختر بگردانید، بلکه نیکی (از آن) کسی است که به خداوند و روز بازپسین و فرشتگان و کتاب (آسمانی) و پیامبران ایمان آورد و دارایی را با دوست داشتنش به نزدیکان و یتیمان و بیچارگان و به راه‌ماندگان و کمک‌خواهان و در راه (آزادی) بردگان ببخشد و نماز برپا دارد و زکات پردازد و (نیکی از آن) آنان (است) که چون پیمان بندند وفا کنند؛ و به ویژه شکیبایان در سختی و رنج و در هنگامه کارزار، آنها راستگویند و آنانند که به راستی پرهیزگارند؛ سوره بقره، آیه۱۷۷.</ref>؛ {{متن قرآن\|فَلَمَّا فَصَلَ طَالُوتُ بِالْجُنُودِ قَالَ إِنَّ اللَّهَ مُبْتَلِيكُم بِنَهَرٍ فَمَن شَرِبَ مِنْهُ فَلَيْسَ مِنِّي وَمَن لَّمْ يَطْعَمْهُ فَإِنَّهُ مِنِّي إِلاَّ مَنِ اغْتَرَفَ غُرْفَةً بِيَدِهِ فَشَرِبُواْ مِنْهُ إِلاَّ قَلِيلاً مِّنْهُمْ فَلَمَّا جَاوَزَهُ هُوَ وَالَّذِينَ آمَنُواْ مَعَهُ قَالُواْ لاَ طَاقَةَ لَنَا الْيَوْمَ بِجَالُوتَ وَجُنُودِهِ قَالَ الَّذِينَ يَظُنُّونَ أَنَّهُم مُّلاقُوا اللَّهِ كَم مِّن فِئَةٍ قَلِيلَةٍ غَلَبَتْ فِئَةً كَثِيرَةً بِإِذْنِ اللَّهِ وَاللَّهُ مَعَ الصَّابِرِينَ وَلَمَّا بَرَزُواْ لِجَالُوتَ وَجُنُودِهِ قَالُواْ رَبَّنَا أَفْرِغْ عَلَيْنَا صَبْرًا وَثَبِّتْ أَقْدَامَنَا وَانصُرْنَا عَلَى الْقَوْمِ الْكَافِرِينَ فَهَزَمُوهُم بِإِذْنِ اللَّهِ وَقَتَلَ دَاوُدُ جَالُوتَ وَآتَاهُ اللَّهُ الْمُلْكَ وَالْحِكْمَةَ وَعَلَّمَهُ مِمَّا يَشَاء وَلَوْلاَ دَفْعُ اللَّهِ النَّاسَ بَعْضَهُمْ بِبَعْضٍ لَّفَسَدَتِ الأَرْضُ وَلَكِنَّ اللَّهَ ذُو فَضْلٍ عَلَى الْعَالَمِينَ}}<ref> و چون طالوت با سپاه (از شهر) بیرون رفت گفت: خداوند شما را به (آب) جویباری می‌آزماید، هر که از آن بنوشد از من نیست و هر که نخورد با من است مگر آنکه تنها کفی از آن برگیرد. باری، همه جز اندکی از آن نوشیدند و چون طالوت و مؤمنان همراه وی از آن گذشتند (همراهان سست ایمان طالوت که از آب نوشیده بودند) گفتند: امروز ما را تاب جالوت و سپاه وی نیست اما آنان که می‌دانستند خداوند را دیدار خواهند کرد گفتند: بسا گروهی اندک بر گروهی بسیار به اذن خداوند، پیروز شده است و خداوند با شکیبایان است. و چون با جالوت و سپاه وی رویاروی شدند گفتند: پروردگارا! ما را از شکیب، سرشار کن و گام‌های ما را استوار دار و ما را بر کافران پیروز گردان. پس آنان را به اذن خداوند تار و مار کردند و داود جالوت را کشت و خداوند به وی پادشاهی و فرزانگی ارزانی داشت و آنچه خود می‌خواست بدو آموخت، و اگر خداوند برخی مردم را با برخی دیگر باز نمی‌داشت، زمین تباه می‌گردید امّا خداوند بر جهانیان بخششی (بزرگ) دارد؛ سوره بقره، آیه ۲۴۹ - ۲۵۱.</ref> در این [[آیه]] از [[صابران]] در [[جهاد]]، با عبارت {{متن قرآن\|حِينَ الْبَأْسِ}} تمجید شده است<ref>مجمع البیان، ج ‌۱، ص۴۷۸؛ منهج الصادقین، ج ‌۱، ص۳۷۲.</ref>؛
	# جهاد و [[هجرت]]: {{متن قرآن\|ثُمَّ إِنَّ رَبَّكَ لِلَّذِينَ هَاجَرُواْ مِن بَعْدِ مَا فُتِنُواْ ثُمَّ جَاهَدُواْ وَصَبَرُواْ إِنَّ رَبَّكَ مِن بَعْدِهَا لَغَفُورٌ رَّحِيمٌ}}<ref> سپس پروردگارت برای آنان که پس از آزار دیدن هجرت گزیدند آنگاه جهاد کردند و شکیبایی ورزیدند، بی‌گمان پس از آن آمرزنده‌ای بخشاینده است؛ سوره نحل، آیه۱۱۰.</ref> مقصود از {{متن قرآن\|صَبَرُواْ}} [[صبر]] بر [[دین‌مداری]] و [[جهاد]]<ref>مجمع البیان، ج ‌۶، ص۵۹۸.</ref> و صبر پس از [[هجرت]] است<ref>المیزان، ج ‌۱۲، ص۳۵۶.</ref>. به‌طور کلی مراد از [[صبر بر طاعت]]، سهل‌انگار نبودن در [[انجام واجبات]] و [[مستحبات]] است<ref>التحقیق، ج ۶، ص۱۸۱.</ref>.<ref>[[علی‌جان کریمی\|کریمی، علی‌جان]]، [[صبر - کریمی (مقاله)\|مقاله «صبر»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۷ (کتاب)\|دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۷]]، ص8۲.</ref>		# '''جهاد و [[هجرت]]:''' {{متن قرآن\|ثُمَّ إِنَّ رَبَّكَ لِلَّذِينَ هَاجَرُواْ مِن بَعْدِ مَا فُتِنُواْ ثُمَّ جَاهَدُواْ وَصَبَرُواْ إِنَّ رَبَّكَ مِن بَعْدِهَا لَغَفُورٌ رَّحِيمٌ}}<ref> سپس پروردگارت برای آنان که پس از آزار دیدن هجرت گزیدند آنگاه جهاد کردند و شکیبایی ورزیدند، بی‌گمان پس از آن آمرزنده‌ای بخشاینده است؛ سوره نحل، آیه۱۱۰.</ref> مقصود از {{متن قرآن\|صَبَرُواْ}} [[صبر]] بر [[دین‌مداری]] و [[جهاد]]<ref>مجمع البیان، ج ‌۶، ص۵۹۸.</ref> و صبر پس از [[هجرت]] است<ref>المیزان، ج ‌۱۲، ص۳۵۶.</ref>. به‌طور کلی مراد از [[صبر بر طاعت]]، سهل‌انگار نبودن در [[انجام واجبات]] و [[مستحبات]] است<ref>التحقیق، ج ۶، ص۱۸۱.</ref>.<ref>[[علی‌جان کریمی\|کریمی، علی‌جان]]، [[صبر - کریمی (مقاله)\|مقاله «صبر»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۷ (کتاب)\|دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۷]]، ص8۲.</ref>

	بی‌گمان [[تکالیف]] را از آن سبب [[تکلیف]] گفته‌اند که انجام آن هماره همراه با کلفت و [[سختی]] است. انجام [[اعمال عبادی]] چون [[نماز]] و [[روزه]] و [[حج]] و [[جهاد]] و [[زکات]] و [[خمس]] نیازمند تحمل فشارهایی است که شخص می‌‌بایست در تن و روان و [[مال]] و عرض تحمل کند. انجام اعمال عبادی و [[تکالیف الهی]] به ویژه در شرایط متغیر [[سنی]]، بدنی، روانی، محیطی، [[اجتماعی]]، جغرافیایی و مانند آنها، هماره سخت و دشوار است. البته خدا در [[فرایض]] و [[واجبات]] و همچنین [[محرمات]] بر آن شده است تا تکالیفی را وضع کند که [[اکثریت]] و بیشتری [[مردم]] [[استطاعت]] انجام آن را دارند. از همین روست که خدا در [[قرآن]] می‌‌فرماید: {{متن قرآن\|لَا يُكَلِّفُ اللَّهُ نَفْسًا إِلَّا وُسْعَهَا}}؛ خدا نفسی را بیش از وسعش تکلیف نمی‌کند<ref>بقره، آیه ۲۸۶ و ۲۳۳؛ انعام، آیه ۱۵۲؛ اعراف، آیه ۴۲.</ref>.		بی‌گمان [[تکالیف]] را از آن سبب [[تکلیف]] گفته‌اند که انجام آن هماره همراه با کلفت و [[سختی]] است. انجام [[اعمال عبادی]] چون [[نماز]] و [[روزه]] و [[حج]] و [[جهاد]] و [[زکات]] و [[خمس]] نیازمند تحمل فشارهایی است که شخص می‌‌بایست در تن و روان و [[مال]] و عرض تحمل کند. انجام اعمال عبادی و [[تکالیف الهی]] به ویژه در شرایط متغیر [[سنی]]، بدنی، روانی، محیطی، [[اجتماعی]]، جغرافیایی و مانند آنها، هماره سخت و دشوار است. البته خدا در [[فرایض]] و [[واجبات]] و همچنین [[محرمات]] بر آن شده است تا تکالیفی را وضع کند که [[اکثریت]] و بیشتری [[مردم]] [[استطاعت]] انجام آن را دارند. از همین روست که خدا در [[قرآن]] می‌‌فرماید: {{متن قرآن\|لَا يُكَلِّفُ اللَّهُ نَفْسًا إِلَّا وُسْعَهَا}}؛ خدا نفسی را بیش از وسعش تکلیف نمی‌کند<ref>بقره، آیه ۲۸۶ و ۲۳۳؛ انعام، آیه ۱۵۲؛ اعراف، آیه ۴۲.</ref>.

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۳ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۴:۴۰
خط ۲۸۶:		خط ۲۸۶:
	# '''اعتقاد به وعده الهی''': [[خدا]] در آیات بسیاری وعده‌هایی به [[بشر]] داده است که از جمله آنها مجازات و [[کیفر]] بدکاران در [[دنیا]] و [[آخرت]]<ref>همان.</ref>، تضمین روزی<ref>طه، آیه ۱۳۲.</ref>، [[پیروزی]] و فرجام خوب [[اهل تقوا]]<ref>هود، آیه ۴۹.</ref>، [[کیفر]] [[کافران]] معاند<ref>احقاف، آیات ۳۴ و ۳۵.</ref>، [[غلبه]] [[حق]] و حقانیت اسلام بر [[کفر]] و [[باطل]]<ref>انعام، آیه ۳۴؛ هود، آیه ۱۱۵، نحل، آیات ۱۲۷ تا ۱۳۰؛ روم، آیه ۶۰.</ref> و مانند آنهاست. همین امر موجب می‌شود که [[انسان]] در برابر [[مشکلات]] و [[مصیبت‌ها]] و معصیت‌ها و انجام [[تکالیف]] و [[وظایف]] صبور باشد و [[استقامت]] ورزد و کوتاه نیاید و [[جزع]] و فزع نکند.		# '''اعتقاد به وعده الهی''': [[خدا]] در آیات بسیاری وعده‌هایی به [[بشر]] داده است که از جمله آنها مجازات و [[کیفر]] بدکاران در [[دنیا]] و [[آخرت]]<ref>همان.</ref>، تضمین روزی<ref>طه، آیه ۱۳۲.</ref>، [[پیروزی]] و فرجام خوب [[اهل تقوا]]<ref>هود، آیه ۴۹.</ref>، [[کیفر]] [[کافران]] معاند<ref>احقاف، آیات ۳۴ و ۳۵.</ref>، [[غلبه]] [[حق]] و حقانیت اسلام بر [[کفر]] و [[باطل]]<ref>انعام، آیه ۳۴؛ هود، آیه ۱۱۵، نحل، آیات ۱۲۷ تا ۱۳۰؛ روم، آیه ۶۰.</ref> و مانند آنهاست. همین امر موجب می‌شود که [[انسان]] در برابر [[مشکلات]] و [[مصیبت‌ها]] و معصیت‌ها و انجام [[تکالیف]] و [[وظایف]] صبور باشد و [[استقامت]] ورزد و کوتاه نیاید و [[جزع]] و فزع نکند.
	#'''[[توحید]] مطلق''': [[انسانی]] که [[معتقد]] است که صفر تا صد هستی در دست خداست و او [[ولایت]] تمام دارد، دیگر گرایشی به [[شرک]] نخواهد داشت و امیدی به [[اهل]] شرک نمی‌بندد و در مشکلات، تنها به [[خدا]] مراجعه کرده و با [[صبر]] بر هر کاری از خدا فرجام [[نیک]] را می‌خواهد<ref>مریم، آیه ۶۵.</ref>.<ref>[[خلیل منصوری\|منصوری، خلیل]]، [[صبر و شکیبایی پیامبر از منظر قرآن (مقاله)\|صبر و شکیبایی پیامبر از منظر قرآن]].</ref>		#'''[[توحید]] مطلق''': [[انسانی]] که [[معتقد]] است که صفر تا صد هستی در دست خداست و او [[ولایت]] تمام دارد، دیگر گرایشی به [[شرک]] نخواهد داشت و امیدی به [[اهل]] شرک نمی‌بندد و در مشکلات، تنها به [[خدا]] مراجعه کرده و با [[صبر]] بر هر کاری از خدا فرجام [[نیک]] را می‌خواهد<ref>مریم، آیه ۶۵.</ref>.<ref>[[خلیل منصوری\|منصوری، خلیل]]، [[صبر و شکیبایی پیامبر از منظر قرآن (مقاله)\|صبر و شکیبایی پیامبر از منظر قرآن]].</ref>
	# اراده قوی: [[خداوند]] در آیاتی بر [[عزم]] و اراده قوی به عنوان یکی از مهمترین موجبات و عوامل صبر اشاره دارد که از آن جمله می‌‌توان به [[آیه]] ۱۸۶ [[سوره آل عمران]]، ۱۷ [[سوره لقمان]]، ۴۳ [[سوره شوری]] و ۳۵ [[سوره احقاف]] اشاره کرد.		# '''اراده قوی:''' [[خداوند]] در آیاتی بر [[عزم]] و اراده قوی به عنوان یکی از مهمترین موجبات و عوامل صبر اشاره دارد که از آن جمله می‌‌توان به [[آیه]] ۱۸۶ [[سوره آل عمران]]، ۱۷ [[سوره لقمان]]، ۴۳ [[سوره شوری]] و ۳۵ [[سوره احقاف]] اشاره کرد.
	# [[استغفار]]: استغفار از [[گناهان]] زمینه‌ساز صبر و [[شکیبایی]] است<ref>{{متن قرآن\|فَلَا تُعْجِبْكَ أَمْوَالُهُمْ وَلَا أَوْلَادُهُمْ إِنَّمَا يُرِيدُ اللَّهُ لِيُعَذِّبَهُمْ بِهَا فِي الْحَيَاةِ الدُّنْيَا وَتَزْهَقَ أَنْفُسُهُمْ وَهُمْ كَافِرُونَ}} «و دارایی‌ها و فرزندان آنان تو را به شگفتی نیفکند، جز این نیست که خداوند می‌خواهد آنان را در زندگی این جهان به عذاب افکند و در حالی که کافرند جانشان (از تن) بیرون رود» سوره توبه، آیه ۵۵.</ref>. در [[حقیقت]] کسی که گناهی کرده با [[استغفار]] از [[خداوند]] این فرصت را برای خود فراهم می‌‌آورد تا بی‌تابی و [[جزع]] و فزع نکند و تحت [[رحمت الهی]] قرار گیرد.		# '''[[استغفار]]:''' استغفار از [[گناهان]] زمینه‌ساز صبر و [[شکیبایی]] است<ref>{{متن قرآن\|فَلَا تُعْجِبْكَ أَمْوَالُهُمْ وَلَا أَوْلَادُهُمْ إِنَّمَا يُرِيدُ اللَّهُ لِيُعَذِّبَهُمْ بِهَا فِي الْحَيَاةِ الدُّنْيَا وَتَزْهَقَ أَنْفُسُهُمْ وَهُمْ كَافِرُونَ}} «و دارایی‌ها و فرزندان آنان تو را به شگفتی نیفکند، جز این نیست که خداوند می‌خواهد آنان را در زندگی این جهان به عذاب افکند و در حالی که کافرند جانشان (از تن) بیرون رود» سوره توبه، آیه ۵۵.</ref>. در [[حقیقت]] کسی که گناهی کرده با [[استغفار]] از [[خداوند]] این فرصت را برای خود فراهم می‌‌آورد تا بی‌تابی و [[جزع]] و فزع نکند و تحت [[رحمت الهی]] قرار گیرد.
	# [[اعتقاد به معاد]]: [[باور]] به [[رستاخیز]] و اعتقاد به معاد و [[روز جزا]] از موجبات [[پایمردی]] در برابر [[سختی]] هاست<ref>بقره، آیات ۴۵ و ۴۶ و ۲۴۹.</ref>. کسی که [[ایمان به معاد]] و باور به [[کیفر]] شدن [[کفار]] در [[آخرت]] دارد در برابر فشارهای مخالفان و [[دشمنان]]<ref>معارج، آیات ۱ تا ۵.</ref> و در برابر [[عنادورزی]] مخالفان [[صبر]] پیشه می‌‌کند<ref>غافر، آیات ۷۰ تا ۷۷.</ref>. چنانکه باور به نزدیکی [[معاد]] موجب می‌‌شود که صبر شخص افزایش یابد و در برابر [[مصیبت‌ها]]، [[سختی‌ها]] و فشارهای دشمنان [[شکیبایی]] ورزد<ref>معارج، آیات ۵ تا ۷.</ref>.		# '''[[اعتقاد به معاد]]:''' [[باور]] به [[رستاخیز]] و اعتقاد به معاد و [[روز جزا]] از موجبات [[پایمردی]] در برابر [[سختی]] هاست<ref>بقره، آیات ۴۵ و ۴۶ و ۲۴۹.</ref>. کسی که [[ایمان به معاد]] و باور به [[کیفر]] شدن [[کفار]] در [[آخرت]] دارد در برابر فشارهای مخالفان و [[دشمنان]]<ref>معارج، آیات ۱ تا ۵.</ref> و در برابر [[عنادورزی]] مخالفان [[صبر]] پیشه می‌‌کند<ref>غافر، آیات ۷۰ تا ۷۷.</ref>. چنانکه باور به نزدیکی [[معاد]] موجب می‌‌شود که صبر شخص افزایش یابد و در برابر [[مصیبت‌ها]]، [[سختی‌ها]] و فشارهای دشمنان [[شکیبایی]] ورزد<ref>معارج، آیات ۵ تا ۷.</ref>.
	# [[امانتداری]]: از موجبات شکیبایی در برابر [[شر]] و بدی است. به این معنا که [[امین]] با [[امانت داری]] خویش زمینه صبر را در خود ایجاد می‌‌کند و از [[صابران]] می‌‌شود<ref>معارج، آیات ۱۹ تا ۳۲.</ref>.		# '''[[امانتداری]]:''' از موجبات شکیبایی در برابر [[شر]] و بدی است. به این معنا که [[امین]] با [[امانت داری]] خویش زمینه صبر را در خود ایجاد می‌‌کند و از [[صابران]] می‌‌شود<ref>معارج، آیات ۱۹ تا ۳۲.</ref>.
	# [[امتحان]]: شکیباسازی و توانمند کردن روحیه [[مردم]]، [[فلسفه آزمایش]] آنان از سوی خداوند است. بنابراین می‌‌توان گفت که [[امتحانات الهی]] در اشکال گوناگون آن، موجب توانمندسازی و تاب آوری مردم می‌‌شود و صبر ایشان را ایجاد یا افزایش می‌‌دهد<ref>بقره، آیه ۱۵۵؛ آل عمران، آیه ۱۸۶؛ هود، آیات ۷ تا ۱۱؛ فرقان، آیه ۲۰.</ref>.		# '''[[امتحان]]:''' شکیباسازی و توانمند کردن روحیه [[مردم]]، [[فلسفه آزمایش]] آنان از سوی خداوند است. بنابراین می‌‌توان گفت که [[امتحانات الهی]] در اشکال گوناگون آن، موجب توانمندسازی و تاب آوری مردم می‌‌شود و صبر ایشان را ایجاد یا افزایش می‌‌دهد<ref>بقره، آیه ۱۵۵؛ آل عمران، آیه ۱۸۶؛ هود، آیات ۷ تا ۱۱؛ فرقان، آیه ۲۰.</ref>.
	# [[امید]] به [[امداد]] [[خدا]]: امید [[انبیا]] و [[مؤمنان]] به [[امداد الهی]] پشتوانه صبر و [[مقاومت]] آنها<ref>{{متن قرآن\|أَمْ حَسِبْتُمْ أَنْ تَدْخُلُوا الْجَنَّةَ وَلَمَّا يَأْتِكُمْ مَثَلُ الَّذِينَ خَلَوْا مِنْ قَبْلِكُمْ مَسَّتْهُمُ الْبَأْسَاءُ وَالضَّرَّاءُ وَزُلْزِلُوا حَتَّى يَقُولَ الرَّسُولُ وَالَّذِينَ آمَنُوا مَعَهُ مَتَى نَصْرُ اللَّهِ أَلَا إِنَّ نَصْرَ اللَّهِ قَرِيبٌ}}؛ «آیا گمان می‌کنید به بهشت در خواهید آمد با آنکه هنوز داستان کسانی که پیش از شما (در) گذشتند بر سر شما نیامده است؟ به آنان سختی و رنج رسید و لرزانده شدند تا جایی که پیامبر و مؤمنان همراه وی می‌گفتند: یاری خداوند کی در می‌رسد؟ آگاه باشید که یاری خداوند نز» سوره بقره، آیه ۲۱۴.</ref> و تاب آوری ایشان در برابر [[شداید]]<ref>سوره یوسف، آیه ۸۳.</ref> و دست یابی به صبر جمیل و پسندیده می‌‌شود<ref>{{متن قرآن\|قَالَ بَلْ سَوَّلَتْ لَكُمْ أَنْفُسُكُمْ أَمْرًا فَصَبْرٌ جَمِيلٌ عَسَى اللَّهُ أَنْ يَأْتِيَنِي بِهِمْ جَمِيعًا إِنَّهُ هُوَ الْعَلِيمُ الْحَكِيمُ}} «(یعقوب) گفت: (نه چنین است) بلکه هوای نفستان کاری را در چشمتان آراست پس (کار من) شکیبی نیکو (خواهد بود)، باشد که خداوند همه آنان را به نزد من باز آورد، اوست که دانای فرزانه است» سوره یوسف، آیه ۸۳.</ref>.		# '''[[امید]] به [[امداد]] [[خدا]]:''' امید [[انبیا]] و [[مؤمنان]] به [[امداد الهی]] پشتوانه صبر و [[مقاومت]] آنها<ref>{{متن قرآن\|أَمْ حَسِبْتُمْ أَنْ تَدْخُلُوا الْجَنَّةَ وَلَمَّا يَأْتِكُمْ مَثَلُ الَّذِينَ خَلَوْا مِنْ قَبْلِكُمْ مَسَّتْهُمُ الْبَأْسَاءُ وَالضَّرَّاءُ وَزُلْزِلُوا حَتَّى يَقُولَ الرَّسُولُ وَالَّذِينَ آمَنُوا مَعَهُ مَتَى نَصْرُ اللَّهِ أَلَا إِنَّ نَصْرَ اللَّهِ قَرِيبٌ}}؛ «آیا گمان می‌کنید به بهشت در خواهید آمد با آنکه هنوز داستان کسانی که پیش از شما (در) گذشتند بر سر شما نیامده است؟ به آنان سختی و رنج رسید و لرزانده شدند تا جایی که پیامبر و مؤمنان همراه وی می‌گفتند: یاری خداوند کی در می‌رسد؟ آگاه باشید که یاری خداوند نز» سوره بقره، آیه ۲۱۴.</ref> و تاب آوری ایشان در برابر [[شداید]]<ref>سوره یوسف، آیه ۸۳.</ref> و دست یابی به صبر جمیل و پسندیده می‌‌شود<ref>{{متن قرآن\|قَالَ بَلْ سَوَّلَتْ لَكُمْ أَنْفُسُكُمْ أَمْرًا فَصَبْرٌ جَمِيلٌ عَسَى اللَّهُ أَنْ يَأْتِيَنِي بِهِمْ جَمِيعًا إِنَّهُ هُوَ الْعَلِيمُ الْحَكِيمُ}} «(یعقوب) گفت: (نه چنین است) بلکه هوای نفستان کاری را در چشمتان آراست پس (کار من) شکیبی نیکو (خواهد بود)، باشد که خداوند همه آنان را به نزد من باز آورد، اوست که دانای فرزانه است» سوره یوسف، آیه ۸۳.</ref>.
	# [[امید]] به [[بهشت]]: آرزوی ورود به بهشت مقتضی [[صبر]] و [[پایداری]] در [[سختی]]‌هاست که [[خداوند]] در آیاتی از جمله ۲۱۴ [[سوره بقره]] و ۱۴۲ [[سوره آل عمران]] به آن توجه داده است.		# '''[[امید]] به [[بهشت]]:''' آرزوی ورود به بهشت مقتضی [[صبر]] و [[پایداری]] در [[سختی]]‌هاست که [[خداوند]] در آیاتی از جمله ۲۱۴ [[سوره بقره]] و ۱۴۲ [[سوره آل عمران]] به آن توجه داده است.
	# [[انفاق]] [[مالی]]: اختصاص دادن سهمی مشخص از [[مال]] خود به [[نیازمندان]] از اسباب صبر در برابر [[مشکلات]] و [[مصیبت‌ها]] و [[تکالیف]] سخت [[الهی]] است<ref>معارج، آیات ۱۹ تا ۲۵.</ref>.		# '''[[انفاق]] [[مالی]]:''' اختصاص دادن سهمی مشخص از [[مال]] خود به [[نیازمندان]] از اسباب صبر در برابر [[مشکلات]] و [[مصیبت‌ها]] و [[تکالیف]] سخت [[الهی]] است<ref>معارج، آیات ۱۹ تا ۲۵.</ref>.
	# [[بصیرت]]: بصیرت و درک عمیق، از عوامل صبر و [[شکیبایی]] است که [[خداوند]] در [[آیات]] ۶۵ و ۶۶ [[سوره انفال]] و ۱۹ و ۲۰ [[سوره رعد]] به آن توجه داده است.		# '''[[بصیرت]]:''' بصیرت و درک عمیق، از عوامل صبر و [[شکیبایی]] است که [[خداوند]] در [[آیات]] ۶۵ و ۶۶ [[سوره انفال]] و ۱۹ و ۲۰ [[سوره رعد]] به آن توجه داده است.
	# [[بینش توحیدی]]: [[جهان بینی توحیدی]] [[مؤمنان]] (از [[خدا]] بودن و به سوی او بازگشتن) دلیل صبر آنان در برابر [[سختی]]‌هاست. این بدان معناست که [[توحید]] به ویژه توحید فعل، نقش تعیین کننده در ایجاد و تقویت صبر در [[بشر]] دارد<ref>بقره، آیات ۱۵۵و۱۵۶.</ref>.		# '''[[بینش توحیدی]]:''' [[جهان بینی توحیدی]] [[مؤمنان]] (از [[خدا]] بودن و به سوی او بازگشتن) دلیل صبر آنان در برابر [[سختی]]‌هاست. این بدان معناست که [[توحید]] به ویژه توحید فعل، نقش تعیین کننده در ایجاد و تقویت صبر در [[بشر]] دارد<ref>بقره، آیات ۱۵۵و۱۵۶.</ref>.
	# [[پاکدامنی]] و [[عفت]]: پاکدامنی از موجبات شکیبایی در برابر [[شرور]] و بدی‌ها و بدکاری هاست که خداوند در آیات ۱۹ تا ۳۱ [[سوره معارج]] به آن اشاره کرده است.		# '''[[پاکدامنی]] و [[عفت]]:''' پاکدامنی از موجبات شکیبایی در برابر [[شرور]] و بدی‌ها و بدکاری هاست که خداوند در آیات ۱۹ تا ۳۱ [[سوره معارج]] به آن اشاره کرده است.
	# [[تدبر]] در سرگذشت‌ها: تدبر و تامل در سرگذشت‌ها به ویژه پیامبرانی چون ایوب{{ع}} و [[موسی]]{{ع}} و یوسف{{ع}} و [[یعقوب]]{{ع}} و مانند آنها می‌‌تواند در ایجاد و افزایش صبر، مفید و سازنده باشد<ref>ص، آیات ۴۱ تا ۴۴؛ غافر، آیه ۵۵.</ref>.		# '''[[تدبر]] در سرگذشت‌ها:''' تدبر و تامل در سرگذشت‌ها به ویژه پیامبرانی چون ایوب{{ع}} و [[موسی]]{{ع}} و یوسف{{ع}} و [[یعقوب]]{{ع}} و مانند آنها می‌‌تواند در ایجاد و افزایش صبر، مفید و سازنده باشد<ref>ص، آیات ۴۱ تا ۴۴؛ غافر، آیه ۵۵.</ref>.
	# [[ترس]] از [[عذاب]] و [[کیفر]]: ترس از عذاب خداوند از عوامل شکیبایی در سختی هاست که از آیات ۱۹ تا ۲۸ سوره معارج این معنا به دست می‌‌آید.		# '''[[ترس]] از [[عذاب]] و [[کیفر]]:''' ترس از عذاب خداوند از عوامل شکیبایی در سختی هاست که از آیات ۱۹ تا ۲۸ سوره معارج این معنا به دست می‌‌آید.
	# [[تسبیح خدا]]: [[تسبیح]] و [[ستایش پروردگار]] در صبح و شام، زمینه [[استواری]] [[روح]] و دستیابی به صبر در برابر ناگواری‌هاست<ref>طه، آیه ۱۳۰؛ غافر، آیه ۵۵؛ ق، آیه ۳۹.</ref>.		# '''[[تسبیح خدا]]:''' [[تسبیح]] و [[ستایش پروردگار]] در صبح و شام، زمینه [[استواری]] [[روح]] و دستیابی به صبر در برابر ناگواری‌هاست<ref>طه، آیه ۱۳۰؛ غافر، آیه ۵۵؛ ق، آیه ۳۹.</ref>.
	# [[تواضع]]: [[فروتنی]] از عوامل دستیابی به صبر است که در آیات ۳۴ و۳۵ [[سوره حج]] به آن اشاره شده است.		# '''[[تواضع]]:''' [[فروتنی]] از عوامل دستیابی به صبر است که در آیات ۳۴ و۳۵ [[سوره حج]] به آن اشاره شده است.
	# توجه به اسوه‌های صبر: توجه به اسوه‌های صبر تقویت کننده روحیه شکیبایی در انسان است. [[خداوند]] بار‌ها در [[قرآن]] به [[مشکلات]] و فشارهایی که [[پیامبران]] تحمل کرده‌اند اشاره نموده تا [[صبر]] [[پیامبر]]{{صل}} و [[مؤمنان]] افزایش یابد<ref>آل عمران، آیه ۱۶۴؛ انعام، آیه ۳۴؛ انبیاء، آیات ۸۳ و۸۵؛ ص، آیات۱۷ و ۴۱ و ۴۴.</ref>.		# '''توجه به اسوه‌های صبر:''' توجه به اسوه‌های صبر تقویت کننده روحیه شکیبایی در انسان است. [[خداوند]] بار‌ها در [[قرآن]] به [[مشکلات]] و فشارهایی که [[پیامبران]] تحمل کرده‌اند اشاره نموده تا [[صبر]] [[پیامبر]]{{صل}} و [[مؤمنان]] افزایش یابد<ref>آل عمران، آیه ۱۶۴؛ انعام، آیه ۳۴؛ انبیاء، آیات ۸۳ و۸۵؛ ص، آیات۱۷ و ۴۱ و ۴۴.</ref>.

	همچنین [[خشوع]]<ref>بقره، آیه ۴۵.</ref>، [[خردمندی]] و [[تعقل]]<ref>رعد، آیات ۱۹ و ۲۲.</ref>، داشتن خصلت‌های [[نیک]]<ref>فصلت، آیات ۳۴ و ۳۵.</ref>، [[سجده]]<ref>انسان، آیات ۲۴ و ۲۶.</ref>، [[شب زنده داری]]<ref>طه، آیه ۱۳۰.</ref>، [[نماز]] و مداومت بر آن<ref>معارج، آیات ۱۹ تا ۲۳.</ref>، [[وفای به عهد]]<ref>معارج، آیات ۱۹ تا ۳۲.</ref>، [[یاد خدا]]<ref>انسان، آیات ۲۴ و ۲۵.</ref>، [[یقین]] به [[آیات الهی]]<ref>سجده، آیه ۲۴.</ref> و مانند آنها از موجبات ایجاد یا تقویت صبر و [[حلم]] و [[بردباری]] و [[شکیبایی]] است<ref>[[خلیل منصوری\|منصوری، خلیل]]، [[عوامل ایجاد صبر و بردباری (مقاله)\|عوامل ایجاد صبر و بردباری]].</ref>.		همچنین [[خشوع]]<ref>بقره، آیه ۴۵.</ref>، [[خردمندی]] و [[تعقل]]<ref>رعد، آیات ۱۹ و ۲۲.</ref>، داشتن خصلت‌های [[نیک]]<ref>فصلت، آیات ۳۴ و ۳۵.</ref>، [[سجده]]<ref>انسان، آیات ۲۴ و ۲۶.</ref>، [[شب زنده داری]]<ref>طه، آیه ۱۳۰.</ref>، [[نماز]] و مداومت بر آن<ref>معارج، آیات ۱۹ تا ۲۳.</ref>، [[وفای به عهد]]<ref>معارج، آیات ۱۹ تا ۳۲.</ref>، [[یاد خدا]]<ref>انسان، آیات ۲۴ و ۲۵.</ref>، [[یقین]] به [[آیات الهی]]<ref>سجده، آیه ۲۴.</ref> و مانند آنها از موجبات ایجاد یا تقویت صبر و [[حلم]] و [[بردباری]] و [[شکیبایی]] است<ref>[[خلیل منصوری\|منصوری، خلیل]]، [[عوامل ایجاد صبر و بردباری (مقاله)\|عوامل ایجاد صبر و بردباری]].</ref>.