صحابه در کلام اسلامی - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Jaafari در ‏۱۷ ژوئیهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۶:۲۴

2025-07-17T06:24:25Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۷ ژوئیهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۵۴
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط\| موضوع مرتبط = صحابه\| عنوان مدخل = صحابه\| مداخل مرتبط = [[صحابه در قرآن]] - [[صحابه در علوم حدیث]] - [[صحابه در نهج البلاغه]] - [[صحابه در اصول فقه]] - [[صحابه در معارف دعا و زیارات]] - [[صحابه در معارف و سیره سجادی]] - [[صحابه در فقه اسلامی]] - [[صحابه در کلام اسلامی]] - [[صحابه از دیدگاه اهل سنت]]\| پرسش مرتبط = }}		{{مدخل مرتبط
			\| موضوع مرتبط = صحابه
			\| عنوان مدخل = صحابه
			\| مداخل مرتبط = [[صحابه در قرآن]] - [[صحابه در علوم حدیث]] - [[صحابه در نهج البلاغه]] - [[صحابه در اصول فقه]] - [[صحابه در معارف دعا و زیارات]] - [[صحابه در معارف و سیره نبوی]] - [[صحابه در معارف و سیره سجادی]] - [[صحابه در فقه اسلامی]] - [[صحابه در کلام اسلامی]] - [[صحابه از دیدگاه اهل سنت]]
			\| پرسش مرتبط =
			}}

	'''صحابه'''، به اشخاصی گفته می‌‌شود که همراه و ملازم [[حضرت محمد]] {{صل}} بوده‌اند. طبق [[آیات]] و [[روایات]] وضعیت تمام صحابه یکی نبوده و برخی از صحابه مورد [[ستایش]] و برخی دیگر مورد نکوهش [[خداوند متعال]] و [[پیامبر]] {{صل}} قرار گرفته‌اند. [[اهل سنت]] با استناد به آیات و روایات مورد ستایش صحابه، [[حکم]] به [[عدالت]] جمیع صحابه داده است، در حالی که [[شیعه]] به [[دلیل]] وجود دو دسته از آیات و روایات در مورد صحابه، حکم آنان را مانند باقی [[مردم]] می‌‌دانند که عدالت آنها باید مورد بررسی قرار بگیرد.		'''صحابه'''، به اشخاصی گفته می‌‌شود که همراه و ملازم [[حضرت محمد]] {{صل}} بوده‌اند. طبق [[آیات]] و [[روایات]] وضعیت تمام صحابه یکی نبوده و برخی از صحابه مورد [[ستایش]] و برخی دیگر مورد نکوهش [[خداوند متعال]] و [[پیامبر]] {{صل}} قرار گرفته‌اند. [[اهل سنت]] با استناد به آیات و روایات مورد ستایش صحابه، [[حکم]] به [[عدالت]] جمیع صحابه داده است، در حالی که [[شیعه]] به [[دلیل]] وجود دو دسته از آیات و روایات در مورد صحابه، حکم آنان را مانند باقی [[مردم]] می‌‌دانند که عدالت آنها باید مورد بررسی قرار بگیرد.

Bahmani: /* مؤمنان خاطی]و فاسق */

2025-04-29T07:19:41Z

مؤمنان خاطی]و فاسق

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۹ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۴۹
خط ۲۲۷:		خط ۲۲۷:
	روشن است که [[شیعه]]، این گروه [[عظیم]] از صحابه را از [[پاک‌ترین]] [[یاران پیامبر]]{{صل}} می‌داند که مدال [[افتخار]] {{متن قرآن\|رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمْ وَرَضُوا عَنْهُ}}<ref>«خداوند از آنان خشنود است و آنان از خداوند خشنودند» سوره مائده، آیه ۱۱۹.</ref> را از [[خداوند]] دریافت کرده‌اند.<ref>[[مهدی رستم‌نژاد\|رستم‌نژاد، مهدی]]، [[پاسخ به شبهات وهابیان علیه شیعه (کتاب)\|پاسخ به شبهات وهابیان علیه شیعه]] ص ۱۸۸.</ref>		روشن است که [[شیعه]]، این گروه [[عظیم]] از صحابه را از [[پاک‌ترین]] [[یاران پیامبر]]{{صل}} می‌داند که مدال [[افتخار]] {{متن قرآن\|رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمْ وَرَضُوا عَنْهُ}}<ref>«خداوند از آنان خشنود است و آنان از خداوند خشنودند» سوره مائده، آیه ۱۱۹.</ref> را از [[خداوند]] دریافت کرده‌اند.<ref>[[مهدی رستم‌نژاد\|رستم‌نژاد، مهدی]]، [[پاسخ به شبهات وهابیان علیه شیعه (کتاب)\|پاسخ به شبهات وهابیان علیه شیعه]] ص ۱۸۸.</ref>

	===[[مؤمنان]] خاطی]و [[فاسق]]===		===[[مؤمنان]] خاطی و [[فاسق]]===
	گروهی دیگر از یاران پیامبر{{صل}} کسانی هستند که گاه دچار [[خطا]] و [[گناه]] می‌شد. جالب توجه آن‌که [[قرآن]] وقتی صحابه را با تعبیر {{متن قرآن\|رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمْ وَرَضُوا عَنْهُ}} مورد [[تمجید]] قرار داد به فاصله دو [[آیه]]، به معرفی مؤمنان خاطی پرداخت و فرمود: {{متن قرآن\|وَآخَرُونَ اعْتَرَفُوا بِذُنُوبِهِمْ خَلَطُوا عَمَلًا صَالِحًا وَآخَرَ سَيِّئًا}}<ref>«و دیگرانی هستند که به گناه خویش اعتراف دارند؛ کردار پسندیده‌ای را با کار ناپسندی دیگر آمیخته‌اند باشد که خداوند از آنان در گذرد که خداوند آمرزنده‌ای بخشاینده است» سوره توبه، آیه ۱۰۲.</ref>.		گروهی دیگر از یاران پیامبر{{صل}} کسانی هستند که گاه دچار [[خطا]] و [[گناه]] می‌شد. جالب توجه آن‌که [[قرآن]] وقتی صحابه را با تعبیر {{متن قرآن\|رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمْ وَرَضُوا عَنْهُ}} مورد [[تمجید]] قرار داد به فاصله دو [[آیه]]، به معرفی مؤمنان خاطی پرداخت و فرمود: {{متن قرآن\|وَآخَرُونَ اعْتَرَفُوا بِذُنُوبِهِمْ خَلَطُوا عَمَلًا صَالِحًا وَآخَرَ سَيِّئًا}}<ref>«و دیگرانی هستند که به گناه خویش اعتراف دارند؛ کردار پسندیده‌ای را با کار ناپسندی دیگر آمیخته‌اند باشد که خداوند از آنان در گذرد که خداوند آمرزنده‌ای بخشاینده است» سوره توبه، آیه ۱۰۲.</ref>.
	قرآن حتی برخی از آنها را با واژه «فاسق» توصیف کرده می‌گوید: {{متن قرآن\|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِنْ جَاءَكُمْ فَاسِقٌ بِنَبَإٍ فَتَبَيَّنُوا}}<ref>«ای مؤمنان! اگر بزهکاری برایتان خبری آورد بررسی کنید مبادا نادانسته به گروهی زیان رسانید، آنگاه از آنچه کرده‌اید پشیمان گردید» سوره حجرات، آیه ۶.</ref>.		قرآن حتی برخی از آنها را با واژه «فاسق» توصیف کرده می‌گوید: {{متن قرآن\|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِنْ جَاءَكُمْ فَاسِقٌ بِنَبَإٍ فَتَبَيَّنُوا}}<ref>«ای مؤمنان! اگر بزهکاری برایتان خبری آورد بررسی کنید مبادا نادانسته به گروهی زیان رسانید، آنگاه از آنچه کرده‌اید پشیمان گردید» سوره حجرات، آیه ۶.</ref>.

Bahmani: /* مؤمنان خاطی و فاسق */

2025-04-29T07:19:32Z

مؤمنان خاطی و فاسق

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۹ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۴۹
خط ۲۲۷:		خط ۲۲۷:
	روشن است که [[شیعه]]، این گروه [[عظیم]] از صحابه را از [[پاک‌ترین]] [[یاران پیامبر]]{{صل}} می‌داند که مدال [[افتخار]] {{متن قرآن\|رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمْ وَرَضُوا عَنْهُ}}<ref>«خداوند از آنان خشنود است و آنان از خداوند خشنودند» سوره مائده، آیه ۱۱۹.</ref> را از [[خداوند]] دریافت کرده‌اند.<ref>[[مهدی رستم‌نژاد\|رستم‌نژاد، مهدی]]، [[پاسخ به شبهات وهابیان علیه شیعه (کتاب)\|پاسخ به شبهات وهابیان علیه شیعه]] ص ۱۸۸.</ref>		روشن است که [[شیعه]]، این گروه [[عظیم]] از صحابه را از [[پاک‌ترین]] [[یاران پیامبر]]{{صل}} می‌داند که مدال [[افتخار]] {{متن قرآن\|رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمْ وَرَضُوا عَنْهُ}}<ref>«خداوند از آنان خشنود است و آنان از خداوند خشنودند» سوره مائده، آیه ۱۱۹.</ref> را از [[خداوند]] دریافت کرده‌اند.<ref>[[مهدی رستم‌نژاد\|رستم‌نژاد، مهدی]]، [[پاسخ به شبهات وهابیان علیه شیعه (کتاب)\|پاسخ به شبهات وهابیان علیه شیعه]] ص ۱۸۸.</ref>

	===[[مؤمنان]] [[خاطی]] و [[فاسق]]===		===[[مؤمنان]] خاطی]و [[فاسق]]===
	گروهی دیگر از یاران پیامبر{{صل}} کسانی هستند که گاه دچار [[خطا]] و [[گناه]] می‌شد. جالب توجه آن‌که [[قرآن]] وقتی صحابه را با تعبیر {{متن قرآن\|رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمْ وَرَضُوا عَنْهُ}} مورد [[تمجید]] قرار داد به فاصله دو [[آیه]]، به معرفی مؤمنان خاطی پرداخت و فرمود: {{متن قرآن\|وَآخَرُونَ اعْتَرَفُوا بِذُنُوبِهِمْ خَلَطُوا عَمَلًا صَالِحًا وَآخَرَ سَيِّئًا}}<ref>«و دیگرانی هستند که به گناه خویش اعتراف دارند؛ کردار پسندیده‌ای را با کار ناپسندی دیگر آمیخته‌اند باشد که خداوند از آنان در گذرد که خداوند آمرزنده‌ای بخشاینده است» سوره توبه، آیه ۱۰۲.</ref>.		گروهی دیگر از یاران پیامبر{{صل}} کسانی هستند که گاه دچار [[خطا]] و [[گناه]] می‌شد. جالب توجه آن‌که [[قرآن]] وقتی صحابه را با تعبیر {{متن قرآن\|رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمْ وَرَضُوا عَنْهُ}} مورد [[تمجید]] قرار داد به فاصله دو [[آیه]]، به معرفی مؤمنان خاطی پرداخت و فرمود: {{متن قرآن\|وَآخَرُونَ اعْتَرَفُوا بِذُنُوبِهِمْ خَلَطُوا عَمَلًا صَالِحًا وَآخَرَ سَيِّئًا}}<ref>«و دیگرانی هستند که به گناه خویش اعتراف دارند؛ کردار پسندیده‌ای را با کار ناپسندی دیگر آمیخته‌اند باشد که خداوند از آنان در گذرد که خداوند آمرزنده‌ای بخشاینده است» سوره توبه، آیه ۱۰۲.</ref>.
	قرآن حتی برخی از آنها را با واژه «فاسق» توصیف کرده می‌گوید: {{متن قرآن\|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِنْ جَاءَكُمْ فَاسِقٌ بِنَبَإٍ فَتَبَيَّنُوا}}<ref>«ای مؤمنان! اگر بزهکاری برایتان خبری آورد بررسی کنید مبادا نادانسته به گروهی زیان رسانید، آنگاه از آنچه کرده‌اید پشیمان گردید» سوره حجرات، آیه ۶.</ref>.		قرآن حتی برخی از آنها را با واژه «فاسق» توصیف کرده می‌گوید: {{متن قرآن\|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِنْ جَاءَكُمْ فَاسِقٌ بِنَبَإٍ فَتَبَيَّنُوا}}<ref>«ای مؤمنان! اگر بزهکاری برایتان خبری آورد بررسی کنید مبادا نادانسته به گروهی زیان رسانید، آنگاه از آنچه کرده‌اید پشیمان گردید» سوره حجرات، آیه ۶.</ref>.
	بنا بر نظر [[مفسران]] این [[آیه]] درباره «[[ولید بن عقبه]]» است که از [[صحابه پیامبر]]{{صل}} محسوب می‌شود. حتی [[پیامبر]]{{صل}} [[مأموریت]] [[جمع‌آوری زکات]] [[بنی المصطلق]] را به وی سپرد؛ ولی وی به دلیل عداوتی که با آن [[قبیله]] داشت خبر آورد که آنان حاضر به [[پرداخت زکات]] نیستند، با این خبر [[مسلمانان]] آماده [[پیکار]] شدند که [[خداوند]] با [[نزول]] این آیه، ولید بن عقبه را [[فاسق]] خواند<ref>تفسیر عبد الرزاق، ج۳، ص۲۳۱.</ref>.<ref>[[مهدی رستم‌نژاد\|رستم‌نژاد، مهدی]]، [[پاسخ به شبهات وهابیان علیه شیعه (کتاب)\|پاسخ به شبهات وهابیان علیه شیعه]] ص ۱۹۱.</ref>		بنا بر نظر [[مفسران]] این [[آیه]] درباره «[[ولید بن عقبه]]» است که از [[صحابه پیامبر]]{{صل}} محسوب می‌شود. حتی [[پیامبر]]{{صل}} [[مأموریت]] [[جمع‌آوری زکات]] [[بنی المصطلق]] را به وی سپرد؛ ولی وی به دلیل عداوتی که با آن [[قبیله]] داشت خبر آورد که آنان حاضر به [[پرداخت زکات]] نیستند، با این خبر [[مسلمانان]] آماده [[پیکار]] شدند که [[خداوند]] با نزول این آیه، ولید بن عقبه را [[فاسق]] خواند<ref>تفسیر عبد الرزاق، ج۳، ص۲۳۱.</ref>.<ref>[[مهدی رستم‌نژاد\|رستم‌نژاد، مهدی]]، [[پاسخ به شبهات وهابیان علیه شیعه (کتاب)\|پاسخ به شبهات وهابیان علیه شیعه]] ص ۱۹۱.</ref>

	===[[منافقان]]===		===[[منافقان]]===

Bahmani: /* پاسخ */

2025-04-29T07:19:14Z

پاسخ

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۹ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۴۹
خط ۱۷۵:		خط ۱۷۵:
	اینها سؤالاتی است که این نوشتار طی چند نکته در پی یافتن پاسخ به آنها است:		اینها سؤالاتی است که این نوشتار طی چند نکته در پی یافتن پاسخ به آنها است:

	'''نکته نخست''': «صحابه» در لغت به معنی ملازم و همراه است؛ ولی در اصطلاح حتی نزد [[دانشمندان اهل سنت]] از تعریف واحدی برخوردار نیست. بیشتر [[اهل سنت]] با نگاه حداکثری بر این باورند هر [[مسلمانی]] که [[پیامبر]]{{صل}} را دیده باشد، حتی اگر در یک [[روز]] یا یک [[ساعت]] از روز باشد «صحابه» محسوب می‌شود.		'''نکته نخست''': «صحابه» در لغت به معنی ملازم و همراه است؛ ولی در اصطلاح حتی نزد دانشمندان اهل سنت از تعریف واحدی برخوردار نیست. بیشتر [[اهل سنت]] با نگاه حداکثری بر این باورند هر [[مسلمانی]] که [[پیامبر]]{{صل}} را دیده باشد، حتی اگر در یک [[روز]] یا یک [[ساعت]] از روز باشد «صحابه» محسوب می‌شود.
	[[بخاری]] می‌نویسد: {{عربی\|من صحب رسول الله أو رآه من المسلمين فهو من أصحابه}}؛ «هر کس از [[مسلمانان]] با پیامبر{{صل}} [[مصاحبت]] داشته یا او را دیده باشد از [[اصحاب]] آن حضرت به شمار می‌آید»<ref>عمدة القاری، ج۱۶، ص۱۶۹؛ اسدالغابة، ج۱، ص۱۲.</ref>.		[[بخاری]] می‌نویسد: {{عربی\|من صحب رسول الله أو رآه من المسلمين فهو من أصحابه}}؛ «هر کس از [[مسلمانان]] با پیامبر{{صل}} [[مصاحبت]] داشته یا او را دیده باشد از [[اصحاب]] آن حضرت به شمار می‌آید»<ref>عمدة القاری، ج۱۶، ص۱۶۹؛ اسدالغابة، ج۱، ص۱۲.</ref>.
	[[احمد بن حنبل]] با توضیح بیشتری می‌گوید: {{عربی\|أصحاب رسول الله كل من صحبه شهراً أو يوماً أو ساعة أو رآه}}؛ «صحابه کسی است که یک ماه یا یک روز یا حتی ساعتی (لحظه‌ای) با پیامبر{{صل}} مصاحبت کند یا او را ببیند»<ref>اسد الغابة، ج۱، ص۱۲. </ref>.		[[احمد بن حنبل]] با توضیح بیشتری می‌گوید: {{عربی\|أصحاب رسول الله كل من صحبه شهراً أو يوماً أو ساعة أو رآه}}؛ «صحابه کسی است که یک ماه یا یک روز یا حتی ساعتی (لحظه‌ای) با پیامبر{{صل}} مصاحبت کند یا او را ببیند»<ref>اسد الغابة، ج۱، ص۱۲. </ref>.

	عسقلانی می‌نویسد: {{عربی\|إن الصحابي هو كل من لقي النبي{{صل}} مؤمناً و لو [[ساعة]] من [[نهار]] و مات على الإسلام}}؛ «هر کس [[پیامبر]]{{صل}} را در حال [[ایمان]] [[ملاقات]] کند، هرچند به [[میزان]] یک [[ساعت]] (لحظه) در [[روز]] باشد و بر [[اسلام]] بمیرد «[[صحابی]]» به شمار می‌آید»<ref>الاصابة، ج۱، ص۱۵۷.</ref>.		عسقلانی می‌نویسد: {{عربی\|إن الصحابي هو كل من لقي النبي{{صل}} مؤمناً و لو [[ساعة]] من [[نهار]] و مات على الإسلام}}؛ «هر کس [[پیامبر]]{{صل}} را در حال [[ایمان]] [[ملاقات]] کند، هرچند به [[میزان]] یک [[ساعت]] (لحظه) در [[روز]] باشد و بر [[اسلام]] بمیرد «[[صحابی]]» به شمار می‌آید»<ref>الاصابة، ج۱، ص۱۵۷.</ref>.
	در مقابل این دیدگاه، شمار کمتری از [[دانشمندان اهل سنت]] در تعریف [[صحابه]] با نگاه حداقلی قائل‌اند که تنها، دیدن یا [[مصاحبت]] مختصر برای عنوان صحابی کافی نیست، بلکه شخص صحابی باید مدت قابل ملاحظه‌ای در مصاحبت پیامبر{{صل}} به سر ببرد.		در مقابل این دیدگاه، شمار کمتری از دانشمندان اهل سنت در تعریف [[صحابه]] با نگاه حداقلی قائل‌اند که تنها، دیدن یا [[مصاحبت]] مختصر برای عنوان صحابی کافی نیست، بلکه شخص صحابی باید مدت قابل ملاحظه‌ای در مصاحبت پیامبر{{صل}} به سر ببرد.
	[[قاضی]] [[ابوبکر محمد بن طیب]] از [[معتقدان]] به این نکته است. وی می‌گوید: «گرچه مفهوم صحابه در لغت عام است، ولی [[عرف]] [[امت]] این واژه را برای کسانی اطلاق می‌کند که مدت قابل توجهی با پیامبر{{صل}} مصاحبت داشته باشد»<ref>الجرح، اسدالغابة، ج۱، ص۱۲. </ref>.		[[قاضی]] [[ابوبکر محمد بن طیب]] از [[معتقدان]] به این نکته است. وی می‌گوید: «گرچه مفهوم صحابه در لغت عام است، ولی [[عرف]] [[امت]] این واژه را برای کسانی اطلاق می‌کند که مدت قابل توجهی با پیامبر{{صل}} مصاحبت داشته باشد»<ref>الجرح، اسدالغابة، ج۱، ص۱۲. </ref>.

	«عینی» - نویسنده کتاب [[عمدة القاری (کتاب)\|عمدة القاری]] - از [[سعید بن مسیب]] نقل می‌کند: «[[صحابه پیامبر]]{{صل}} کسی است که حداقل یک یا دو سال با آن حضرت بوده و در یک یا دو [[غزوه]] با [[رسول خدا]]{{صل}} در [[جنگ]] [[همراهی]] کرده باشد»<ref>عمدة القاری، ج۱۶، ص۱۶۹.</ref>.		«عینی» - نویسنده کتاب [[عمدة القاری (کتاب)\|عمدة القاری]] - از [[سعید بن مسیب]] نقل می‌کند: «[[صحابه پیامبر]]{{صل}} کسی است که حداقل یک یا دو سال با آن حضرت بوده و در یک یا دو [[غزوه]] با [[رسول خدا]]{{صل}} در [[جنگ]] [[همراهی]] کرده باشد»<ref>عمدة القاری، ج۱۶، ص۱۶۹.</ref>.
	افزون بر اینها برخی از [[دانشمندان شیعه]] چون [[آیت‌الله]] [[معرفت]]، به جز از طول مصاحبت، شرط دیگری را نیز لازم می‌دانند و آن اینکه این مصاحبت باید به میزانی باشد که [[خلق و خوی پیامبر]]{{صل}} در شخص صحابی تجلی یابد و در [[رفتار]] و کردارش متبلور گردد<ref>ر.ک: التفسیر الاثری، ج۱، ص۹۸ - ۱۰۵.</ref>.		افزون بر اینها برخی از دانشمندان شیعه چون [[آیت‌الله]] [[معرفت]]، به جز از طول مصاحبت، شرط دیگری را نیز لازم می‌دانند و آن اینکه این مصاحبت باید به میزانی باشد که [[خلق و خوی پیامبر]]{{صل}} در شخص صحابی تجلی یابد و در [[رفتار]] و کردارش متبلور گردد<ref>ر.ک: التفسیر الاثری، ج۱، ص۹۸ - ۱۰۵.</ref>.

	'''نکته دوم''': در نگاه عموم [[اهل سنت]]، صحابه حتی با همان تعریف حداکثری از چنان جایگاه مقدسی برخوردارند که کوچک‌ترین ایرادی بر آنان وارد نیست، بلکه حتی [[گفت‌وگو]] درباره [[عدالت]] یا عدم عدالت آنان، خلاف [[نص قرآن]] است.		'''نکته دوم''': در نگاه عموم [[اهل سنت]]، صحابه حتی با همان تعریف حداکثری از چنان جایگاه مقدسی برخوردارند که کوچک‌ترین ایرادی بر آنان وارد نیست، بلکه حتی [[گفت‌وگو]] درباره [[عدالت]] یا عدم عدالت آنان، خلاف [[نص قرآن]] است.

Bahmani: /* تهمت عدم اعتنا به صحابه در اندیشه شیعی */

2025-04-29T07:18:44Z

تهمت عدم اعتنا به صحابه در اندیشه شیعی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۹ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۴۸
خط ۱۶۴:		خط ۱۶۴:

	==تهمت عدم اعتنا به صحابه در اندیشه شیعی==		==تهمت عدم اعتنا به صحابه در اندیشه شیعی==
	وهابیان ادعا می‌کنند: [[قرآن]] از [[صحابه پیامبر]]{{صل}} [[تمجید]] کرده، از آنان به بزرگی و [[عظمت]] یاد کرده و [[رضایت]] خویش را از همه [[صحابه]] اعلام نموده است؛ ولی [[شیعیان]] با نادیده گرفتن این [[آیات]]، هیچ حرمتی برای صحابه قائل نیستند، [[روایات]] آنان را تلقی به قبول نمی‌کنند و آنان را [[عادل]] نمی‌دانند.		وهابیان ادعا می‌کنند: [[قرآن]] از [[صحابه پیامبر]]{{صل}} [[تمجید]] کرده، از آنان به بزرگی و عظمت یاد کرده و [[رضایت]] خویش را از همه [[صحابه]] اعلام نموده است؛ ولی [[شیعیان]] با نادیده گرفتن این [[آیات]]، هیچ حرمتی برای صحابه قائل نیستند، [[روایات]] آنان را تلقی به قبول نمی‌کنند و آنان را [[عادل]] نمی‌دانند.

	'''تحلیل و بررسی''': موضوع صحابه، مانند برخی از مباحث کلیدی از لایه‌های متعددی برخوردار است، به گونه‌ای که می‌توان هر یک از آن لایه‌ها را به صورت جداگانه مورد بحث و بررسی قرار داد. مهم‌ترین سؤالاتی که با این موضوع مرتبط است عبارت است از:		'''تحلیل و بررسی''': موضوع صحابه، مانند برخی از مباحث کلیدی از لایه‌های متعددی برخوردار است، به گونه‌ای که می‌توان هر یک از آن لایه‌ها را به صورت جداگانه مورد بحث و بررسی قرار داد. مهم‌ترین سؤالاتی که با این موضوع مرتبط است عبارت است از:

Bahmani در ‏۲۹ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۰۷:۱۸

2025-04-29T07:18:10Z

نمایش تغییرات

Bahmani در ‏۲۹ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۰۷:۰۱

2025-04-29T07:01:54Z

نمایش تغییرات

Bahmani در ‏۲۹ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۰۷:۰۰

2025-04-29T07:00:13Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۹ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۳۰
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط\| موضوع مرتبط = صحابه\| عنوان مدخل = صحابه\| مداخل مرتبط = [[صحابه در قرآن]] - [[صحابه در علوم حدیث]] - [[صحابه در نهج البلاغه]] - [[صحابه در اصول فقه]] - [[صحابه در معارف دعا و زیارات]] - [[صحابه در معارف و سیره سجادی]] - [[صحابه در فقه اسلامی]] - [[صحابه در کلام اسلامی]] - [[صحابه از دیدگاه اهل سنت]]\| پرسش مرتبط = }}		{{مدخل مرتبط\| موضوع مرتبط = صحابه\| عنوان مدخل = صحابه\| مداخل مرتبط = [[صحابه در قرآن]] - [[صحابه در علوم حدیث]] - [[صحابه در نهج البلاغه]] - [[صحابه در اصول فقه]] - [[صحابه در معارف دعا و زیارات]] - [[صحابه در معارف و سیره سجادی]] - [[صحابه در فقه اسلامی]] - [[صحابه در کلام اسلامی]] - [[صحابه از دیدگاه اهل سنت]]\| پرسش مرتبط = }}
	'''صحابه'''، به اشخاصی گفته می‌‌شود که همراه و ملازم [[حضرت محمد]] {{صل}} بوده‌اند. طبق [[آیات]] و [[روایات]] وضعیت تمام صحابه یکی نبوده و برخی از صحابه مورد [[ستایش]] و برخی دیگر مورد [[نکوهش]] [[خداوند متعال]] و [[پیامبر]] {{صل}} قرار گرفته‌اند. [[اهل سنت]] با استناد به آیات و روایات مورد ستایش صحابه، [[حکم]] به [[عدالت]] جمیع صحابه داده است، در حالی که [[شیعه]] به [[دلیل]] وجود دو دسته از آیات و روایات در مورد صحابه، حکم آنان را مانند باقی [[مردم]] می‌‌دانند که عدالت آنها باید مورد بررسی قرار بگیرد.
			'''صحابه'''، به اشخاصی گفته می‌‌شود که همراه و ملازم [[حضرت محمد]] {{صل}} بوده‌اند. طبق [[آیات]] و [[روایات]] وضعیت تمام صحابه یکی نبوده و برخی از صحابه مورد [[ستایش]] و برخی دیگر مورد نکوهش [[خداوند متعال]] و [[پیامبر]] {{صل}} قرار گرفته‌اند. [[اهل سنت]] با استناد به آیات و روایات مورد ستایش صحابه، [[حکم]] به [[عدالت]] جمیع صحابه داده است، در حالی که [[شیعه]] به [[دلیل]] وجود دو دسته از آیات و روایات در مورد صحابه، حکم آنان را مانند باقی [[مردم]] می‌‌دانند که عدالت آنها باید مورد بررسی قرار بگیرد.

	== معناشناسی لغوی ==		== معناشناسی لغوی ==
خط ۱۵۳:		خط ۱۵۴:
	این تعریف خاص از صحابه، در [[منابع اهل سنت]] نقل شده است. صحابه‌نگاران ذیل نام [[مجاشع بن مسعود]] و برادرزاده‌اش آورده‌اند که پس از فتح مکه آن دو نزد رسول خدا {{صل}} آمده بودند تا مسلمان شوند. آن [[حضرت]] چنین افرادی را در شمار [[تابعین]] قرار داد و فرمود: {{متن حدیث\|لَا هِجْرَةَ بَعْدَ الْفَتْحِ}}.		این تعریف خاص از صحابه، در [[منابع اهل سنت]] نقل شده است. صحابه‌نگاران ذیل نام [[مجاشع بن مسعود]] و برادرزاده‌اش آورده‌اند که پس از فتح مکه آن دو نزد رسول خدا {{صل}} آمده بودند تا مسلمان شوند. آن [[حضرت]] چنین افرادی را در شمار [[تابعین]] قرار داد و فرمود: {{متن حدیث\|لَا هِجْرَةَ بَعْدَ الْفَتْحِ}}.

	صحابه از سوی اهل بیت {{عم}}، هم به شکل [[اعلی]] [[تمجید]] شده‌اند و هم [[تضعیف]] و تنقیص. تمجید از آن اصحابی که [[شرافت]] [[مصاحبت با پیامبر]] را پاس داشته، بر همان [[ایمان]] و [[مجاهدت]] و [[پایداری]] و [[دفاع از دین]] [[خدا]] و رسولش [[استوار]] ماندند و تنقیص و [[انتقاد]] از آن دسته اصحابی است که این شرافت را به [[دنیاطلبی]] و ریاست‌خواهی فروختند. [[امام علی]] {{ع}} درباره گروه نخست، سخنان زیادی دارد. آن حضرت در [[خطبه ۹۷]]، [[اصحاب رسول خدا]] {{صل}} را چنین وصف می‌‌کند: «همانا [[یاران محمد]] {{صل}} را دیدم و کسی را نمی‌بینم که همانند آنان باشد. [[روز]] را ژولیده‌مو و گردآلود به شب می‌‌رساندند و شب را به نوبت در [[سجده]] و [[قیام]] به سر می‌‌بردند. گاه پیشانی بر [[زمین]] می‌‌سودند و گاه گونه بر [[خاک]]. از یاد [[معاد]] درازی چنان ناآرام می‌‌نمودند که گویی بر پاره [[آتش]] ایستاده بودند. میان دو چشمشان چون زانوی بزان پینه بسته بود، از درازی ماندن در [[سجود]]. اگر [[نام خدا]] برده می‌‌شد، چندان می‌‌گریستند که گریبان‌هاشان ‌تر می‌گشت، و می‌لرزیدند چنان که درخت، ‌ [[روز]] تندباد بلرزد، از [[کیفری]] که [[بیم]] آن داشتند یا به پاداشی که [[امید]] آن داشتند». آن [[حضرت]] در [[خطبه 56]] نیز به مجاهدت‌های مخلصانه [[صحابه]] و [[صبر]] و [[بردباری]] آنان در برابر [[ناراحتی‌ها]] و [[جهاد]] سخن گفته است. این سخنان دقیقاً ترجمان همان [[آیه]] ۱۰ [[سوره حدید]] است که به [[یقین]] چنین توصیفاتی از نگاه علی {{ع}}، شامل گروه دیگری از صحابه نمی‌شود که در آن [[زمان]] زنده بودند و در خطبه‌های دیگر به شدت [[نکوهش]] شده‌اند.		صحابه از سوی اهل بیت {{عم}}، هم به شکل [[اعلی]] [[تمجید]] شده‌اند و هم [[تضعیف]] و تنقیص. تمجید از آن اصحابی که [[شرافت]] [[مصاحبت با پیامبر]] را پاس داشته، بر همان [[ایمان]] و [[مجاهدت]] و [[پایداری]] و [[دفاع از دین]] [[خدا]] و رسولش [[استوار]] ماندند و تنقیص و [[انتقاد]] از آن دسته اصحابی است که این شرافت را به [[دنیاطلبی]] و ریاست‌خواهی فروختند. [[امام علی]] {{ع}} درباره گروه نخست، سخنان زیادی دارد. آن حضرت در [[خطبه ۹۷]]، [[اصحاب رسول خدا]] {{صل}} را چنین وصف می‌‌کند: «همانا [[یاران محمد]] {{صل}} را دیدم و کسی را نمی‌بینم که همانند آنان باشد. [[روز]] را ژولیده‌مو و گردآلود به شب می‌‌رساندند و شب را به نوبت در [[سجده]] و [[قیام]] به سر می‌‌بردند. گاه پیشانی بر [[زمین]] می‌‌سودند و گاه گونه بر [[خاک]]. از یاد [[معاد]] درازی چنان ناآرام می‌‌نمودند که گویی بر پاره [[آتش]] ایستاده بودند. میان دو چشمشان چون زانوی بزان پینه بسته بود، از درازی ماندن در [[سجود]]. اگر [[نام خدا]] برده می‌‌شد، چندان می‌‌گریستند که گریبان‌هاشان ‌تر می‌گشت، و می‌لرزیدند چنان که درخت، ‌ [[روز]] تندباد بلرزد، از [[کیفری]] که [[بیم]] آن داشتند یا به پاداشی که [[امید]] آن داشتند». آن [[حضرت]] در [[خطبه 56]] نیز به مجاهدت‌های مخلصانه [[صحابه]] و [[صبر]] و [[بردباری]] آنان در برابر [[ناراحتی‌ها]] و [[جهاد]] سخن گفته است. این سخنان دقیقاً ترجمان همان [[آیه]] ۱۰ [[سوره حدید]] است که به [[یقین]] چنین توصیفاتی از نگاه علی {{ع}}، شامل گروه دیگری از صحابه نمی‌شود که در آن [[زمان]] زنده بودند و در خطبه‌های دیگر به شدت نکوهش شده‌اند.

	[[امام سجاد]] {{ع}} در دعایی نسبتاً طولانی، پس از [[ستایش]] [[پیروان]] [[پیامبران]] به‌طور عموم، به [[تمجید]] [[صحابه رسول خدا]] {{صل}} به‌طور خصوص پرداخته و به انواع [[مجاهدت‌ها]] و گذشت‌های آنان در راه [[اسلام]] و پیشبرد [[اهداف پیامبر]] اشاره کرده و البته این توصیفات را مخصوص کسانی دانسته که همراه بودن با آن حضرت را [[نیکو]] به پایان بردند.		[[امام سجاد]] {{ع}} در دعایی نسبتاً طولانی، پس از [[ستایش]] [[پیروان]] [[پیامبران]] به‌طور عموم، به [[تمجید]] [[صحابه رسول خدا]] {{صل}} به‌طور خصوص پرداخته و به انواع [[مجاهدت‌ها]] و گذشت‌های آنان در راه [[اسلام]] و پیشبرد [[اهداف پیامبر]] اشاره کرده و البته این توصیفات را مخصوص کسانی دانسته که همراه بودن با آن حضرت را [[نیکو]] به پایان بردند.

Jaafari: /* تهمت عدم اعتنا به صحابه در اندیشه شیعی */

2023-06-24T08:27:15Z

تهمت عدم اعتنا به صحابه در اندیشه شیعی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۴ ژوئن ۲۰۲۳، ساعت ۱۱:۵۷
خط ۱۷۲:		خط ۱۷۲:
	# شیعه درباره روایاتی چون {{متن حدیث\|أَصْحَابِي كَالنُّجُومِ‌}} چه می‌گوید؟		# شیعه درباره روایاتی چون {{متن حدیث\|أَصْحَابِي كَالنُّجُومِ‌}} چه می‌گوید؟
	#چرا شیعیان به روایات صحابه اعتنا نمی‌کنند؟		#چرا شیعیان به روایات صحابه اعتنا نمی‌کنند؟
			===پاسخ===
	اینها سؤالاتی است که این نوشتار طی چند نکته در پی یافتن پاسخ به آنها است:		اینها سؤالاتی است که این نوشتار طی چند نکته در پی یافتن پاسخ به آنها است:

Msadeq در ‏۱۸ ژوئن ۲۰۲۳، ساعت ۰۷:۰۴

2023-06-18T07:04:27Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۸ ژوئن ۲۰۲۳، ساعت ۱۰:۳۴
خط ۲۹۱:		خط ۲۹۱:

	برای نمونه به چند [[روایت]] اشاره می‌شود:		برای نمونه به چند [[روایت]] اشاره می‌شود:
	# [[بخاری]] به نقل از ~~ابی~~ [[وائل]] از عبدالله از [[پیامبر اسلام]]{{صل}} نقل می‌کند که فرمود: {{متن حدیث\|أَنَا فَرَطُكُمْ عَلَى الْحَوْضِ وَ لَيُرْفَعَنَّ رِجَالٌ مِنْكُمْ ثُمَّ لَيَخْتَلِجَنَّ دُونِي فَأَقُولُ يَا رَبِّ أَصْحَابِي فَيُقَالُ: إِنَّكَ لَا تَدْرِي مَا أَحْدَثُوا بَعْدَكَ}}؛ من کنار [[حوض]] به [[انتظار]] شما می‌مانم، مردانی از شما را نزد من می‌آورند، ولی از نزدیک شدن آنها به من جلوگیری می‌کنند، می‌گویم، پروردگارا! اینان [[اصحاب]] من‌اند! [[خداوند]] می‌فرماید: تو نمی‌دانی که بعد از تو چه کرده‌اند!»<ref>صحیح البخاری، ج۷، ص۲۰۶.</ref>.		# [[بخاری]] به نقل از [[ابی وائل]] از عبدالله از [[پیامبر اسلام]]{{صل}} نقل می‌کند که فرمود: {{متن حدیث\|أَنَا فَرَطُكُمْ عَلَى الْحَوْضِ وَ لَيُرْفَعَنَّ رِجَالٌ مِنْكُمْ ثُمَّ لَيَخْتَلِجَنَّ دُونِي فَأَقُولُ يَا رَبِّ أَصْحَابِي فَيُقَالُ: إِنَّكَ لَا تَدْرِي مَا أَحْدَثُوا بَعْدَكَ}}؛ من کنار [[حوض]] به [[انتظار]] شما می‌مانم، مردانی از شما را نزد من می‌آورند، ولی از نزدیک شدن آنها به من جلوگیری می‌کنند، می‌گویم، پروردگارا! اینان [[اصحاب]] من‌اند! [[خداوند]] می‌فرماید: تو نمی‌دانی که بعد از تو چه کرده‌اند!»<ref>صحیح البخاری، ج۷، ص۲۰۶.</ref>.
	مضمون این [[روایت]] ده‌ها بار با اندک اختلافی در [[صحیح بخاری]] و [[صحیح مسلم]] وارد شده است<ref>ر.ک: صحیح البخاری، ج۵، ص۲۴۰؛ ج۷، ص۱۹۵ و ۲۰۶. </ref>.		مضمون این [[روایت]] ده‌ها بار با اندک اختلافی در [[صحیح بخاری]] و [[صحیح مسلم]] وارد شده است<ref>ر.ک: صحیح البخاری، ج۵، ص۲۴۰؛ ج۷، ص۱۹۵ و ۲۰۶. </ref>.
	# [[بخاری]] از [[ابوهریره]] روایت می‌کند که [[پیامبر]]{{صل}} فرمود: {{متن حدیث\|يَرِدُ عَلَيَّ يَوْمَ الْقِيَامَةِ رَهْطٌ مِنْ أَصْحَابِي فَيُحَلَّئُونَ عَنِ الْحَوْضِ فَأَقُولُ يَا رَبِّ أَصْحَابِي أَصْحَابِي فَيُقَالُ إِنَّكَ لَا عِلْمَ لَكَ بِمَا أَحْدَثُوا بَعْدَكَ ارْتَدُّوا عَلى أَدْبارِهِمْ الْقَهْقَرَى}}؛ «گروهی از اصحابم [[روز قیامت]] بر من وارد می‌شوند؛ ولی آنها را از نزدیک شدن به [[حوض]] باز می‌دارند، من می‌گویم: خدایا! اینان اصحاب من‌اند، پس [[خدا]] می‌فرماید: تو به آنچه آنان پس از تو کرده‌اند خبر نداری، آنان به گذشته [[جاهلی]] خویش برگشته‌اند»<ref>صحیح البخاری، ج۷، ص۲۰۷.</ref>.		# [[بخاری]] از [[ابوهریره]] روایت می‌کند که [[پیامبر]]{{صل}} فرمود: {{متن حدیث\|يَرِدُ عَلَيَّ يَوْمَ الْقِيَامَةِ رَهْطٌ مِنْ أَصْحَابِي فَيُحَلَّئُونَ عَنِ الْحَوْضِ فَأَقُولُ يَا رَبِّ أَصْحَابِي أَصْحَابِي فَيُقَالُ إِنَّكَ لَا عِلْمَ لَكَ بِمَا أَحْدَثُوا بَعْدَكَ ارْتَدُّوا عَلى أَدْبارِهِمْ الْقَهْقَرَى}}؛ «گروهی از اصحابم [[روز قیامت]] بر من وارد می‌شوند؛ ولی آنها را از نزدیک شدن به [[حوض]] باز می‌دارند، من می‌گویم: خدایا! اینان اصحاب من‌اند، پس [[خدا]] می‌فرماید: تو به آنچه آنان پس از تو کرده‌اند خبر نداری، آنان به گذشته [[جاهلی]] خویش برگشته‌اند»<ref>صحیح البخاری، ج۷، ص۲۰۷.</ref>.