صراط مستقیم در حدیث - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Bahmani در ‏۲۵ اوت ۲۰۲۵، ساعت ۰۴:۴۴

2025-08-25T04:44:28Z

Bahmani در ‏۲۵ اوت ۲۰۲۵، ساعت ۰۴:۳۳

2025-08-25T04:33:50Z

Jaafari در ‏۱۰ اوت ۲۰۲۵، ساعت ۰۴:۵۰

2025-08-10T04:50:07Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۰ اوت ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۲۰
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط		{{مدخل مرتبط
	\| موضوع مرتبط = صراط مستقیم		\| موضوع مرتبط = صراط مستقیم
	\| عنوان مدخل = صراط مستقیم		\| عنوان مدخل = صراط مستقیم
	\| مداخل مرتبط = [[صراط مستقیم در لغت]] - [[صراط مستقیم در قرآن]] - [[صراط مستقیم در حدیث]] - [[صراط مستقیم در عرفان اسلامی]] - [[مقام صراط مستقیم]] - [[صراط مستقیم در فقه سیاسی]] - [[صراط مستقیم در جامعه‌شناسی اسلامی]]		\| مداخل مرتبط = [[صراط مستقیم در لغت]] - [[صراط مستقیم در قرآن]] - [[صراط مستقیم در حدیث]] - [[صراط مستقیم در عرفان اسلامی]] - [[صراط مستقیم در کلام اسلامی]] - [[مقام صراط مستقیم]] - [[صراط مستقیم در فقه سیاسی]] - [[صراط مستقیم در جامعه‌شناسی اسلامی]]
	\| پرسش مرتبط =		\| پرسش مرتبط =
	}}		}}

Bahmani در ‏۲۷ مارس ۲۰۲۴، ساعت ۱۰:۴۳

2024-03-27T10:43:13Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۷ مارس ۲۰۲۴، ساعت ۱۴:۱۳
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط		{{مدخل مرتبط
	\| موضوع مرتبط = صراط مستقیم		\| موضوع مرتبط = صراط مستقیم
	\| عنوان مدخل = [[صراط مستقیم]]		\| عنوان مدخل = صراط مستقیم
	\| مداخل مرتبط = [[صراط مستقیم در قرآن]] - [[صراط مستقیم در حدیث]] - [[صراط مستقیم در ~~کلام~~ اسلامی]] - [[صراط مستقیم در ~~عرفان اسلامی~~]] - [[~~مقام~~ صراط مستقیم]]		\| مداخل مرتبط = [[صراط مستقیم در لغت]] - [[صراط مستقیم در قرآن]] - [[صراط مستقیم در حدیث]] - [[صراط مستقیم در عرفان اسلامی]] - [[مقام صراط مستقیم]] - [[صراط مستقیم در فقه سیاسی]] - [[صراط مستقیم در جامعه‌شناسی اسلامی]]
	\| پرسش مرتبط = ~~صراط مستقیم (پرسش)~~		\| پرسش مرتبط =
	}}		}}

Wasity: جایگزینی متن - 'ه. ق.' به 'ﻫ.ق'

2023-07-30T10:48:12Z

جایگزینی متن - 'ه. ق.' به 'ﻫ.ق'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۰ ژوئیهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۴:۱۸
خط ۲۳:		خط ۲۳:
	#{{متن حدیث\|عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ الْبَاقِرِ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ جَدِّهِ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ {{صل}}‏ مَنْ سَرَّهُ [مَنْ أَرَادَ] أَنْ يَجُوزَ عَلَى الصِّرَاطِ كَالرِّيحِ الْعَاصِفِ- وَ يَلِجَ الْجَنَّةَ بِغَيْرِ حِسَابٍ فَلْيَتَوَلَّ وَلِيِّي وَ وَصِيِّي- وَ صَاحِبِي وَ خَلِيفَتِي عَلَى أَهْلِي عَلِيَّ بْنَ أَبِي طَالِبٍ، وَ مَنْ سَرَّهُ [وَ مَنْ أَرَادَ] أَنْ يَلِجَ النَّارَ فَلْيَتْرُكْ وَلَايَتَهُ فَوَ عِزَّةِ رَبِّي وَ جَلَالِهِ إِنَّهُ‏ لَبَابُ‏ اللَّهِ‏ الَّذِي‏ لَا يُؤْتَى إِلَّا مِنْهُ، وَ إِنَّهُ الصِّرَاطُ الْمُسْتَقِيمُ- وَ إِنَّهُ الَّذِي يَسْأَلُ اللَّهُ عَنْ وَلَايَتِهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ}}. توضیح: تصریح به اینکه هرکس [[ولایت علی]] {{ع}} را نداشته باشد [[اهل]] [[جهنم]] است، بیانگر همان اصل [[قرآنی]] است که طی [[آیات]] قبل به آن اشاره شد؛ اینکه مسئله [[ولایت]] جدای از [[توحید]] نیست و [[اعتقاد]] به [[رسالت]]، منهای [[وصایت]] [[اوصیاء]] [[نبی اکرم]] {{صل}}، در نهایت به [[انکار]] [[اصل دین]] باز می‌گردد و لذا هرکس فاقد ولایت باشد، در نهایت با [[کفّار]] در جهنم [[محشور]] می‌گردد.		#{{متن حدیث\|عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ الْبَاقِرِ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ جَدِّهِ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ {{صل}}‏ مَنْ سَرَّهُ [مَنْ أَرَادَ] أَنْ يَجُوزَ عَلَى الصِّرَاطِ كَالرِّيحِ الْعَاصِفِ- وَ يَلِجَ الْجَنَّةَ بِغَيْرِ حِسَابٍ فَلْيَتَوَلَّ وَلِيِّي وَ وَصِيِّي- وَ صَاحِبِي وَ خَلِيفَتِي عَلَى أَهْلِي عَلِيَّ بْنَ أَبِي طَالِبٍ، وَ مَنْ سَرَّهُ [وَ مَنْ أَرَادَ] أَنْ يَلِجَ النَّارَ فَلْيَتْرُكْ وَلَايَتَهُ فَوَ عِزَّةِ رَبِّي وَ جَلَالِهِ إِنَّهُ‏ لَبَابُ‏ اللَّهِ‏ الَّذِي‏ لَا يُؤْتَى إِلَّا مِنْهُ، وَ إِنَّهُ الصِّرَاطُ الْمُسْتَقِيمُ- وَ إِنَّهُ الَّذِي يَسْأَلُ اللَّهُ عَنْ وَلَايَتِهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ}}. توضیح: تصریح به اینکه هرکس [[ولایت علی]] {{ع}} را نداشته باشد [[اهل]] [[جهنم]] است، بیانگر همان اصل [[قرآنی]] است که طی [[آیات]] قبل به آن اشاره شد؛ اینکه مسئله [[ولایت]] جدای از [[توحید]] نیست و [[اعتقاد]] به [[رسالت]]، منهای [[وصایت]] [[اوصیاء]] [[نبی اکرم]] {{صل}}، در نهایت به [[انکار]] [[اصل دین]] باز می‌گردد و لذا هرکس فاقد ولایت باشد، در نهایت با [[کفّار]] در جهنم [[محشور]] می‌گردد.
	#{{متن حدیث\|عَنْ سَلَّامِ بْنِ الْمُسْتَنِيرِ الْجُعْفِيِّ قَالَ: دَخَلْتُ عَلَى أَبِي جَعْفَرٍ {{ع}} فَقُلْتُ جَعَلَنِيَ اللَّهُ فِدَاكَ إِنِّي‏ أَكْرَهُ‏ أَنْ‏ أَشُقَّ عَلَيْكَ‏ فَإِنْ أَذِنْتَ لِي أَنْ أَسْأَلَكَ سَأَلْتُكَ فَقَالَ سَلْنِي عَمَّا شِئْتَ قَالَ قُلْتُ أَسْأَلُكَ عَنِ الْقُرْآنِ قَالَ نَعَمْ قَالَ قُلْتُ مَا قَوْلُ اللَّهِ [عَزَّ وَ جَلَّ] فِي كِتَابِهِ‏ قالَ {{متن قرآن\|هَذَا صِرَاطٌ عَلَيَّ مُسْتَقِيمٌ}}<ref>«فرمود: این راهی است راست، بر عهده من» سوره حجر، آیه ۴۱.</ref>‏ قَالَ صِرَاطُ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ {{ع}} فَقُلْتُ صِرَاطُ عَلِيٍّ فَقَالَ صِرَاطُ عَلِيِّ [بْنِ أَبِي طَالِبٍ {{ع}}‏]}}. توضیح: تکرار [[راوی]] و تأکید [[امام]] {{ع}}، بیانگر غرابت این مسئله برای [[توده]] [[مردم]] در آن [[روزگار]] از یک‌سو و اهتمام [[امام باقر]] {{ع}} برای تبیین آن به عنوان یکی از [[اصول اعتقادی]] از سوی دیگر بوده است. نکته دوم آنکه [[خداوند]] در [[آیه شریفه]]، [[صراط]] [[مخلَصین]] را راهی معرفی می‌نماید که مستقیم و بدون [[نگرانی]] به [[توحید]] ختم می‌شود؛ در نتیجه، [[اقتدا]] به [[امامت]] امام [[معصوم]]، عین قرارگرفتن در [[ولایت الهی]] است که سالک را بدون خطر به سرمنزل مقصود می‌رساند.		#{{متن حدیث\|عَنْ سَلَّامِ بْنِ الْمُسْتَنِيرِ الْجُعْفِيِّ قَالَ: دَخَلْتُ عَلَى أَبِي جَعْفَرٍ {{ع}} فَقُلْتُ جَعَلَنِيَ اللَّهُ فِدَاكَ إِنِّي‏ أَكْرَهُ‏ أَنْ‏ أَشُقَّ عَلَيْكَ‏ فَإِنْ أَذِنْتَ لِي أَنْ أَسْأَلَكَ سَأَلْتُكَ فَقَالَ سَلْنِي عَمَّا شِئْتَ قَالَ قُلْتُ أَسْأَلُكَ عَنِ الْقُرْآنِ قَالَ نَعَمْ قَالَ قُلْتُ مَا قَوْلُ اللَّهِ [عَزَّ وَ جَلَّ] فِي كِتَابِهِ‏ قالَ {{متن قرآن\|هَذَا صِرَاطٌ عَلَيَّ مُسْتَقِيمٌ}}<ref>«فرمود: این راهی است راست، بر عهده من» سوره حجر، آیه ۴۱.</ref>‏ قَالَ صِرَاطُ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ {{ع}} فَقُلْتُ صِرَاطُ عَلِيٍّ فَقَالَ صِرَاطُ عَلِيِّ [بْنِ أَبِي طَالِبٍ {{ع}}‏]}}. توضیح: تکرار [[راوی]] و تأکید [[امام]] {{ع}}، بیانگر غرابت این مسئله برای [[توده]] [[مردم]] در آن [[روزگار]] از یک‌سو و اهتمام [[امام باقر]] {{ع}} برای تبیین آن به عنوان یکی از [[اصول اعتقادی]] از سوی دیگر بوده است. نکته دوم آنکه [[خداوند]] در [[آیه شریفه]]، [[صراط]] [[مخلَصین]] را راهی معرفی می‌نماید که مستقیم و بدون [[نگرانی]] به [[توحید]] ختم می‌شود؛ در نتیجه، [[اقتدا]] به [[امامت]] امام [[معصوم]]، عین قرارگرفتن در [[ولایت الهی]] است که سالک را بدون خطر به سرمنزل مقصود می‌رساند.
	#{{متن حدیث\|حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ فَارِسٍ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ بُكَيْرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْوَاسِطِيِّ عَنْ أَبِيهِ قَالَ: حَدَّثَنِي أَبُو بَصِيرٍ، عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ قَالَ: الصِّرَاطُ الَّذِي‏ قَالَ‏ إِبْلِيسُ‏: {{متن قرآن\|لَأَقْعُدَنَّ لَهُمْ صِرَاطَكَ الْمُسْتَقِيمَ}}<ref>«گفت: پس از آنجا که مرا بیراه نهادی بر سر راه راست تو، به کمین آنان می‌نشینم» سوره اعراف، آیه ۱۶.</ref> فَهُوَ عَلِيٌّ}}<ref>همه روایات از شواهد التنزیل لقواعد التفضیل (ط. التابعة لوزارة الثقافة والإرشاد الإسلامی، مجمع إحیاء الثقافة الإسلامیة، ۱۴۱۱ ه. ق.)، ج۱، ص۷۹.</ref>.		#{{متن حدیث\|حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ فَارِسٍ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ بُكَيْرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْوَاسِطِيِّ عَنْ أَبِيهِ قَالَ: حَدَّثَنِي أَبُو بَصِيرٍ، عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ قَالَ: الصِّرَاطُ الَّذِي‏ قَالَ‏ إِبْلِيسُ‏: {{متن قرآن\|لَأَقْعُدَنَّ لَهُمْ صِرَاطَكَ الْمُسْتَقِيمَ}}<ref>«گفت: پس از آنجا که مرا بیراه نهادی بر سر راه راست تو، به کمین آنان می‌نشینم» سوره اعراف، آیه ۱۶.</ref> فَهُوَ عَلِيٌّ}}<ref>همه روایات از شواهد التنزیل لقواعد التفضیل (ط. التابعة لوزارة الثقافة والإرشاد الإسلامی، مجمع إحیاء الثقافة الإسلامیة، ۱۴۱۱ ﻫ.ق)، ج۱، ص۷۹.</ref>.
	توضیح: از [[سیاق آیه]] روشن می‌شود که همه اهتمام [[شیطان]]، گرفتن [[روح]] [[دین]] - یعنی [[ولایت]] - از [[مسلمانان]] است؛ زیرا او محور اغوای خود را [[صراط مستقیم]] ولایت قرار داده است.		توضیح: از [[سیاق آیه]] روشن می‌شود که همه اهتمام [[شیطان]]، گرفتن [[روح]] [[دین]] - یعنی [[ولایت]] - از [[مسلمانان]] است؛ زیرا او محور اغوای خود را [[صراط مستقیم]] ولایت قرار داده است.

	=== مدارک [[شیعه]] ===		=== مدارک [[شیعه]] ===
	در [[تفاسیر]] شیعه، صراط مستقیم به معانی [[دین اسلام]]، [[قرآن]] و [[اهل بیت]] {{عم}} معنا شده و چنان که گذشت، هیچ‌یک از این سه از یکدیگر جدا نیست. از آنجا که توده مردم معمولاً به دو معنای اول توجه دارند و به سومی کمتر می‌پردازند، در [[روایات]]، بیشتر بر معنای ولایت تأکید نموده‌اند.		در [[تفاسیر]] شیعه، صراط مستقیم به معانی [[دین اسلام]]، [[قرآن]] و [[اهل بیت]] {{عم}} معنا شده و چنان که گذشت، هیچ‌یک از این سه از یکدیگر جدا نیست. از آنجا که توده مردم معمولاً به دو معنای اول توجه دارند و به سومی کمتر می‌پردازند، در [[روایات]]، بیشتر بر معنای ولایت تأکید نموده‌اند.
	#{{متن حدیث\|عَنِ الْمُفَضَّلِ بْنِ عُمَرَ قَالَ حَدَّثَنِي ثَابِتٌ الثُّمَالِيُّ عَنْ سَيِّدِ الْعَابِدِينَ عَلِيِّ بْنِ الْحُسَيْنِ {{ع}} قَالَ: لَيْسَ بَيْنَ‏ اللَّهِ‏ وَ بَيْنَ‏ حُجَّتِهِ‏ حِجَابٌ‏ فَلَا لِلَّهِ دُونَ حُجَّتِهِ سِتْرٌ نَحْنُ أَبْوَابُ اللَّهِ وَ نَحْنُ الصِّرَاطُ الْمُسْتَقِيمُ وَ نَحْنُ عَيْبَةُ عِلْمِهِ وَ نَحْنُ تَرَاجِمَةُ وَحْيِهِ وَ نَحْنُ أَرْكَانُ تَوْحِيدِهِ وَ نَحْنُ مَوْضِعُ سِرِّهِ}}<ref>معانی الاخبار (ط. جامعه مدرسین، ۱۴۰۳ ه. ق.)، ص۳۷.</ref>. توضیح: ابتدای بیان [[امام سجاد]] {{ع}} اشاره به [[مقام]] اسم [[ولی الله]] در [[نظام]] چینشی [[اسماء الهی]] دارد و اینکه این نام اقرب و [[اشرف]] اسماء الهی است؛ به گونه‌ای که میان او و [[خداوند]] حائل و فاصلی جز خودشان وجود ندارد. این بیان دقیقاً منطبق با معنای واژه ولی در لغت است. بر این اساس، هر نوع ارتباطی با [[پروردگار]]، بدواً و ختماً بنابر [[قواعد]] [[عقلی]]، از باب [[ولایت]] انجام می‌گیرد. در ادامه، [[حضرت]] به گوشه‌ای از [[مناقب]] خود براساس این قاعده اشاره می‌نمایند.		#{{متن حدیث\|عَنِ الْمُفَضَّلِ بْنِ عُمَرَ قَالَ حَدَّثَنِي ثَابِتٌ الثُّمَالِيُّ عَنْ سَيِّدِ الْعَابِدِينَ عَلِيِّ بْنِ الْحُسَيْنِ {{ع}} قَالَ: لَيْسَ بَيْنَ‏ اللَّهِ‏ وَ بَيْنَ‏ حُجَّتِهِ‏ حِجَابٌ‏ فَلَا لِلَّهِ دُونَ حُجَّتِهِ سِتْرٌ نَحْنُ أَبْوَابُ اللَّهِ وَ نَحْنُ الصِّرَاطُ الْمُسْتَقِيمُ وَ نَحْنُ عَيْبَةُ عِلْمِهِ وَ نَحْنُ تَرَاجِمَةُ وَحْيِهِ وَ نَحْنُ أَرْكَانُ تَوْحِيدِهِ وَ نَحْنُ مَوْضِعُ سِرِّهِ}}<ref>معانی الاخبار (ط. جامعه مدرسین، ۱۴۰۳ ﻫ.ق)، ص۳۷.</ref>. توضیح: ابتدای بیان [[امام سجاد]] {{ع}} اشاره به [[مقام]] اسم [[ولی الله]] در [[نظام]] چینشی [[اسماء الهی]] دارد و اینکه این نام اقرب و [[اشرف]] اسماء الهی است؛ به گونه‌ای که میان او و [[خداوند]] حائل و فاصلی جز خودشان وجود ندارد. این بیان دقیقاً منطبق با معنای واژه ولی در لغت است. بر این اساس، هر نوع ارتباطی با [[پروردگار]]، بدواً و ختماً بنابر [[قواعد]] [[عقلی]]، از باب [[ولایت]] انجام می‌گیرد. در ادامه، [[حضرت]] به گوشه‌ای از [[مناقب]] خود براساس این قاعده اشاره می‌نمایند.
	#{{متن حدیث\|قَالَ رَسُولُ اللَّهِ {{صل}}‏ فِي قَوْلِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ- {{متن قرآن\|صِرَاطَ الَّذِينَ أَنْعَمْتَ عَلَيْهِمْ غَيْرِ الْمَغْضُوبِ عَلَيْهِمْ وَلَا الضَّالِّينَ}}<ref>«راه آنان که به نعمت پرورده‌ای؛ که نه بر ایشان خشم آورده‌ای و نه گمراه‌اند» سوره فاتحه، آیه ۷.</ref> ‏ قَالَ شِيعَةُ عَلِيٍّ {{ع}} {{متن قرآن\|الَّذِينَ أَنْعَمْتَ عَلَيْهِمْ}}بِوَلَايَةِ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ {{ع}} لَمْ‏ يَغْضَبْ‏ عَلَيْهِمْ‏ وَ لَمْ‏ يَضِلُّوا}}<ref>تفسیر نور الثقلین (ط. اسماعیلیان، ۱۴۱۵ ﻫ.ق). ج۱، ص۲۴.</ref>.		#{{متن حدیث\|قَالَ رَسُولُ اللَّهِ {{صل}}‏ فِي قَوْلِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ- {{متن قرآن\|صِرَاطَ الَّذِينَ أَنْعَمْتَ عَلَيْهِمْ غَيْرِ الْمَغْضُوبِ عَلَيْهِمْ وَلَا الضَّالِّينَ}}<ref>«راه آنان که به نعمت پرورده‌ای؛ که نه بر ایشان خشم آورده‌ای و نه گمراه‌اند» سوره فاتحه، آیه ۷.</ref> ‏ قَالَ شِيعَةُ عَلِيٍّ {{ع}} {{متن قرآن\|الَّذِينَ أَنْعَمْتَ عَلَيْهِمْ}}بِوَلَايَةِ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ {{ع}} لَمْ‏ يَغْضَبْ‏ عَلَيْهِمْ‏ وَ لَمْ‏ يَضِلُّوا}}<ref>تفسیر نور الثقلین (ط. اسماعیلیان، ۱۴۱۵ ﻫ.ق). ج۱، ص۲۴.</ref>.
	#{{متن حدیث\|عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ {{ع}} قَالَ سَمِعْتُهُ يَقُولُ‏ نَحْنُ جَنْبُ اللَّهِ وَ صَفْوَتُهُ‏ وَ نَحْنُ‏ خِيَرَةُ اللَّهِ‏ وَ نَحْنُ‏ مُسْتَوْدَعُ‏ مَوَارِيثِ‏ الْأَنْبِيَاءِ وَ نَحْنُ أُمَنَاءُ اللَّهِ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى وَ نَحْنُ حُجَجُهُ وَ نَحْنُ أَرْكَانُ الْإِيمَانِ وَ نَحْنُ دَعَائِمُ الْإِسْلَامِ وَ نَحْنُ رَحْمَةُ اللَّهِ عَلَى خَلْقِهِ بِنَا يَفْتَحُ اللَّهُ وَ بِنَا يَخْتِمُ وَ نَحْنُ أَئِمَّةُ الْهُدَى وَ مَصَابِيحُ الدُّجَى وَ نَحْنُ مَنَارُ الْهُدَى وَ نَحْنُ السَّابِقُونَ وَ نَحْنُ الْآخِرُونَ وَ نَحْنُ الْعَلَمُ الْمَرْفُوعُ لِلْخَلْقِ مَنْ تَمَسَّكَ بِنَا لَحِقَ وَ مَنْ تَأَخَّرَ عَنَّا غَرِقَ وَ نَحْنُ الْقَادَةُ الْغُرُّ الْمُحَجَّلُونَ وَ نَحْنُ خِيَرَةُ اللَّهِ وَ نَحْنُ الطَّرِيقُ الْوَاضِحُ وَ الصِّرَاطُ الْمُسْتَقِيمُ إِلَى اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ وَ نَحْنُ مِنْ نِعَمِ اللَّهِ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى عَلَى خَلْقِهِ وَ نَحْنُ الْمِنْهَاجُ وَ نَحْنُ مَعْدِنُ النُّبُوَّةِ وَ مُخْتَلَفُ الْمَلَائِكَةِ وَ نَحْنُ مَوَاضِعُ الرِّسَالَةِ...}}<ref>إرشاد القلوب إلی الصواب (للدیلمی) (ط. الشریف الرضی، ۱۴۱۲ ﻫ.ق)، ج۲، ص۴۱۸.</ref>.		#{{متن حدیث\|عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ {{ع}} قَالَ سَمِعْتُهُ يَقُولُ‏ نَحْنُ جَنْبُ اللَّهِ وَ صَفْوَتُهُ‏ وَ نَحْنُ‏ خِيَرَةُ اللَّهِ‏ وَ نَحْنُ‏ مُسْتَوْدَعُ‏ مَوَارِيثِ‏ الْأَنْبِيَاءِ وَ نَحْنُ أُمَنَاءُ اللَّهِ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى وَ نَحْنُ حُجَجُهُ وَ نَحْنُ أَرْكَانُ الْإِيمَانِ وَ نَحْنُ دَعَائِمُ الْإِسْلَامِ وَ نَحْنُ رَحْمَةُ اللَّهِ عَلَى خَلْقِهِ بِنَا يَفْتَحُ اللَّهُ وَ بِنَا يَخْتِمُ وَ نَحْنُ أَئِمَّةُ الْهُدَى وَ مَصَابِيحُ الدُّجَى وَ نَحْنُ مَنَارُ الْهُدَى وَ نَحْنُ السَّابِقُونَ وَ نَحْنُ الْآخِرُونَ وَ نَحْنُ الْعَلَمُ الْمَرْفُوعُ لِلْخَلْقِ مَنْ تَمَسَّكَ بِنَا لَحِقَ وَ مَنْ تَأَخَّرَ عَنَّا غَرِقَ وَ نَحْنُ الْقَادَةُ الْغُرُّ الْمُحَجَّلُونَ وَ نَحْنُ خِيَرَةُ اللَّهِ وَ نَحْنُ الطَّرِيقُ الْوَاضِحُ وَ الصِّرَاطُ الْمُسْتَقِيمُ إِلَى اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ وَ نَحْنُ مِنْ نِعَمِ اللَّهِ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى عَلَى خَلْقِهِ وَ نَحْنُ الْمِنْهَاجُ وَ نَحْنُ مَعْدِنُ النُّبُوَّةِ وَ مُخْتَلَفُ الْمَلَائِكَةِ وَ نَحْنُ مَوَاضِعُ الرِّسَالَةِ...}}<ref>إرشاد القلوب إلی الصواب (للدیلمی) (ط. الشریف الرضی، ۱۴۱۲ ﻫ.ق)، ج۲، ص۴۱۸.</ref>.

Wasity: جایگزینی متن - 'ه. ق)' به 'ﻫ.ق)'

2023-06-07T10:40:31Z

جایگزینی متن - 'ه. ق)' به 'ﻫ.ق)'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۷ ژوئن ۲۰۲۳، ساعت ۱۴:۱۰
خط ۲۹:		خط ۲۹:
	در [[تفاسیر]] شیعه، صراط مستقیم به معانی [[دین اسلام]]، [[قرآن]] و [[اهل بیت]] {{عم}} معنا شده و چنان که گذشت، هیچ‌یک از این سه از یکدیگر جدا نیست. از آنجا که توده مردم معمولاً به دو معنای اول توجه دارند و به سومی کمتر می‌پردازند، در [[روایات]]، بیشتر بر معنای ولایت تأکید نموده‌اند.		در [[تفاسیر]] شیعه، صراط مستقیم به معانی [[دین اسلام]]، [[قرآن]] و [[اهل بیت]] {{عم}} معنا شده و چنان که گذشت، هیچ‌یک از این سه از یکدیگر جدا نیست. از آنجا که توده مردم معمولاً به دو معنای اول توجه دارند و به سومی کمتر می‌پردازند، در [[روایات]]، بیشتر بر معنای ولایت تأکید نموده‌اند.
	#{{متن حدیث\|عَنِ الْمُفَضَّلِ بْنِ عُمَرَ قَالَ حَدَّثَنِي ثَابِتٌ الثُّمَالِيُّ عَنْ سَيِّدِ الْعَابِدِينَ عَلِيِّ بْنِ الْحُسَيْنِ {{ع}} قَالَ: لَيْسَ بَيْنَ‏ اللَّهِ‏ وَ بَيْنَ‏ حُجَّتِهِ‏ حِجَابٌ‏ فَلَا لِلَّهِ دُونَ حُجَّتِهِ سِتْرٌ نَحْنُ أَبْوَابُ اللَّهِ وَ نَحْنُ الصِّرَاطُ الْمُسْتَقِيمُ وَ نَحْنُ عَيْبَةُ عِلْمِهِ وَ نَحْنُ تَرَاجِمَةُ وَحْيِهِ وَ نَحْنُ أَرْكَانُ تَوْحِيدِهِ وَ نَحْنُ مَوْضِعُ سِرِّهِ}}<ref>معانی الاخبار (ط. جامعه مدرسین، ۱۴۰۳ ه. ق.)، ص۳۷.</ref>. توضیح: ابتدای بیان [[امام سجاد]] {{ع}} اشاره به [[مقام]] اسم [[ولی الله]] در [[نظام]] چینشی [[اسماء الهی]] دارد و اینکه این نام اقرب و [[اشرف]] اسماء الهی است؛ به گونه‌ای که میان او و [[خداوند]] حائل و فاصلی جز خودشان وجود ندارد. این بیان دقیقاً منطبق با معنای واژه ولی در لغت است. بر این اساس، هر نوع ارتباطی با [[پروردگار]]، بدواً و ختماً بنابر [[قواعد]] [[عقلی]]، از باب [[ولایت]] انجام می‌گیرد. در ادامه، [[حضرت]] به گوشه‌ای از [[مناقب]] خود براساس این قاعده اشاره می‌نمایند.		#{{متن حدیث\|عَنِ الْمُفَضَّلِ بْنِ عُمَرَ قَالَ حَدَّثَنِي ثَابِتٌ الثُّمَالِيُّ عَنْ سَيِّدِ الْعَابِدِينَ عَلِيِّ بْنِ الْحُسَيْنِ {{ع}} قَالَ: لَيْسَ بَيْنَ‏ اللَّهِ‏ وَ بَيْنَ‏ حُجَّتِهِ‏ حِجَابٌ‏ فَلَا لِلَّهِ دُونَ حُجَّتِهِ سِتْرٌ نَحْنُ أَبْوَابُ اللَّهِ وَ نَحْنُ الصِّرَاطُ الْمُسْتَقِيمُ وَ نَحْنُ عَيْبَةُ عِلْمِهِ وَ نَحْنُ تَرَاجِمَةُ وَحْيِهِ وَ نَحْنُ أَرْكَانُ تَوْحِيدِهِ وَ نَحْنُ مَوْضِعُ سِرِّهِ}}<ref>معانی الاخبار (ط. جامعه مدرسین، ۱۴۰۳ ه. ق.)، ص۳۷.</ref>. توضیح: ابتدای بیان [[امام سجاد]] {{ع}} اشاره به [[مقام]] اسم [[ولی الله]] در [[نظام]] چینشی [[اسماء الهی]] دارد و اینکه این نام اقرب و [[اشرف]] اسماء الهی است؛ به گونه‌ای که میان او و [[خداوند]] حائل و فاصلی جز خودشان وجود ندارد. این بیان دقیقاً منطبق با معنای واژه ولی در لغت است. بر این اساس، هر نوع ارتباطی با [[پروردگار]]، بدواً و ختماً بنابر [[قواعد]] [[عقلی]]، از باب [[ولایت]] انجام می‌گیرد. در ادامه، [[حضرت]] به گوشه‌ای از [[مناقب]] خود براساس این قاعده اشاره می‌نمایند.
	#{{متن حدیث\|قَالَ رَسُولُ اللَّهِ {{صل}}‏ فِي قَوْلِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ- {{متن قرآن\|صِرَاطَ الَّذِينَ أَنْعَمْتَ عَلَيْهِمْ غَيْرِ الْمَغْضُوبِ عَلَيْهِمْ وَلَا الضَّالِّينَ}}<ref>«راه آنان که به نعمت پرورده‌ای؛ که نه بر ایشان خشم آورده‌ای و نه گمراه‌اند» سوره فاتحه، آیه ۷.</ref> ‏ قَالَ شِيعَةُ عَلِيٍّ {{ع}} {{متن قرآن\|الَّذِينَ أَنْعَمْتَ عَلَيْهِمْ}}بِوَلَايَةِ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ {{ع}} لَمْ‏ يَغْضَبْ‏ عَلَيْهِمْ‏ وَ لَمْ‏ يَضِلُّوا}}<ref>تفسیر نور الثقلین (ط. اسماعیلیان، ۱۴۱۵ ه. ق). ج۱، ص۲۴.</ref>.		#{{متن حدیث\|قَالَ رَسُولُ اللَّهِ {{صل}}‏ فِي قَوْلِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ- {{متن قرآن\|صِرَاطَ الَّذِينَ أَنْعَمْتَ عَلَيْهِمْ غَيْرِ الْمَغْضُوبِ عَلَيْهِمْ وَلَا الضَّالِّينَ}}<ref>«راه آنان که به نعمت پرورده‌ای؛ که نه بر ایشان خشم آورده‌ای و نه گمراه‌اند» سوره فاتحه، آیه ۷.</ref> ‏ قَالَ شِيعَةُ عَلِيٍّ {{ع}} {{متن قرآن\|الَّذِينَ أَنْعَمْتَ عَلَيْهِمْ}}بِوَلَايَةِ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ {{ع}} لَمْ‏ يَغْضَبْ‏ عَلَيْهِمْ‏ وَ لَمْ‏ يَضِلُّوا}}<ref>تفسیر نور الثقلین (ط. اسماعیلیان، ۱۴۱۵ ﻫ.ق). ج۱، ص۲۴.</ref>.
	#{{متن حدیث\|عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ {{ع}} قَالَ سَمِعْتُهُ يَقُولُ‏ نَحْنُ جَنْبُ اللَّهِ وَ صَفْوَتُهُ‏ وَ نَحْنُ‏ خِيَرَةُ اللَّهِ‏ وَ نَحْنُ‏ مُسْتَوْدَعُ‏ مَوَارِيثِ‏ الْأَنْبِيَاءِ وَ نَحْنُ أُمَنَاءُ اللَّهِ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى وَ نَحْنُ حُجَجُهُ وَ نَحْنُ أَرْكَانُ الْإِيمَانِ وَ نَحْنُ دَعَائِمُ الْإِسْلَامِ وَ نَحْنُ رَحْمَةُ اللَّهِ عَلَى خَلْقِهِ بِنَا يَفْتَحُ اللَّهُ وَ بِنَا يَخْتِمُ وَ نَحْنُ أَئِمَّةُ الْهُدَى وَ مَصَابِيحُ الدُّجَى وَ نَحْنُ مَنَارُ الْهُدَى وَ نَحْنُ السَّابِقُونَ وَ نَحْنُ الْآخِرُونَ وَ نَحْنُ الْعَلَمُ الْمَرْفُوعُ لِلْخَلْقِ مَنْ تَمَسَّكَ بِنَا لَحِقَ وَ مَنْ تَأَخَّرَ عَنَّا غَرِقَ وَ نَحْنُ الْقَادَةُ الْغُرُّ الْمُحَجَّلُونَ وَ نَحْنُ خِيَرَةُ اللَّهِ وَ نَحْنُ الطَّرِيقُ الْوَاضِحُ وَ الصِّرَاطُ الْمُسْتَقِيمُ إِلَى اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ وَ نَحْنُ مِنْ نِعَمِ اللَّهِ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى عَلَى خَلْقِهِ وَ نَحْنُ الْمِنْهَاجُ وَ نَحْنُ مَعْدِنُ النُّبُوَّةِ وَ مُخْتَلَفُ الْمَلَائِكَةِ وَ نَحْنُ مَوَاضِعُ الرِّسَالَةِ...}}<ref>إرشاد القلوب إلی الصواب (للدیلمی) (ط. الشریف الرضی، ۱۴۱۲ ه. ق)، ج۲، ص۴۱۸.</ref>.		#{{متن حدیث\|عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ {{ع}} قَالَ سَمِعْتُهُ يَقُولُ‏ نَحْنُ جَنْبُ اللَّهِ وَ صَفْوَتُهُ‏ وَ نَحْنُ‏ خِيَرَةُ اللَّهِ‏ وَ نَحْنُ‏ مُسْتَوْدَعُ‏ مَوَارِيثِ‏ الْأَنْبِيَاءِ وَ نَحْنُ أُمَنَاءُ اللَّهِ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى وَ نَحْنُ حُجَجُهُ وَ نَحْنُ أَرْكَانُ الْإِيمَانِ وَ نَحْنُ دَعَائِمُ الْإِسْلَامِ وَ نَحْنُ رَحْمَةُ اللَّهِ عَلَى خَلْقِهِ بِنَا يَفْتَحُ اللَّهُ وَ بِنَا يَخْتِمُ وَ نَحْنُ أَئِمَّةُ الْهُدَى وَ مَصَابِيحُ الدُّجَى وَ نَحْنُ مَنَارُ الْهُدَى وَ نَحْنُ السَّابِقُونَ وَ نَحْنُ الْآخِرُونَ وَ نَحْنُ الْعَلَمُ الْمَرْفُوعُ لِلْخَلْقِ مَنْ تَمَسَّكَ بِنَا لَحِقَ وَ مَنْ تَأَخَّرَ عَنَّا غَرِقَ وَ نَحْنُ الْقَادَةُ الْغُرُّ الْمُحَجَّلُونَ وَ نَحْنُ خِيَرَةُ اللَّهِ وَ نَحْنُ الطَّرِيقُ الْوَاضِحُ وَ الصِّرَاطُ الْمُسْتَقِيمُ إِلَى اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ وَ نَحْنُ مِنْ نِعَمِ اللَّهِ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى عَلَى خَلْقِهِ وَ نَحْنُ الْمِنْهَاجُ وَ نَحْنُ مَعْدِنُ النُّبُوَّةِ وَ مُخْتَلَفُ الْمَلَائِكَةِ وَ نَحْنُ مَوَاضِعُ الرِّسَالَةِ...}}<ref>إرشاد القلوب إلی الصواب (للدیلمی) (ط. الشریف الرضی، ۱۴۱۲ ﻫ.ق)، ج۲، ص۴۱۸.</ref>.

	نتیجه آنکه: [[مقام ولایت]] در معنای بلندی که [[قرآن]] ارائه می‌دهد، دارای لوازم و آثار متعددی است که در هر یک از [[آیات]] ولایی که در طی مباحث این کتاب ارائه می‌گردد، سعی شده تا به یک یا چند جلوه آن اشاره شود. بر اساس [[آیه]] «[[صراط المستقیم]]»، [[مقام ولایت الهی]] [[مظهر]] [[صراط مستقیم]] [[پروردگار]] در [[دنیا]] و [[آخرت]] است.<ref>[[محمد تقی فیاض‌بخش\|فیاض‌بخش]] و [[فرید محسنی\|محسنی]]، [[ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۴ (کتاب)\|ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۴]] ص ۵۲۷.</ref>		نتیجه آنکه: [[مقام ولایت]] در معنای بلندی که [[قرآن]] ارائه می‌دهد، دارای لوازم و آثار متعددی است که در هر یک از [[آیات]] ولایی که در طی مباحث این کتاب ارائه می‌گردد، سعی شده تا به یک یا چند جلوه آن اشاره شود. بر اساس [[آیه]] «[[صراط المستقیم]]»، [[مقام ولایت الهی]] [[مظهر]] [[صراط مستقیم]] [[پروردگار]] در [[دنیا]] و [[آخرت]] است.<ref>[[محمد تقی فیاض‌بخش\|فیاض‌بخش]] و [[فرید محسنی\|محسنی]]، [[ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۴ (کتاب)\|ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۴]] ص ۵۲۷.</ref>

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

2022-08-25T06:46:17Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

نمایش تغییرات

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵

2022-07-31T08:10:46Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۱:۴۰
خط ۱:		خط ۱:
	~~{{امامت}}~~
	{{مدخل مرتبط		{{مدخل مرتبط
	\| موضوع مرتبط = صراط مستقیم		\| موضوع مرتبط = صراط مستقیم
خط ۹:		خط ۸:
	==[[صراط]] [[اخروی]]، تجسم [[صراط]] [[دنیوی]]==		==[[صراط]] [[اخروی]]، تجسم [[صراط]] [[دنیوی]]==
	*در [[روایات]] متعددی از [[صراط]] به عنوان پل و یا‌ گذرگاهی‌ که‌ همگان باید از آن عبور کنند و بر روی [[جهنم]] کشیده شده است، یاد‌ می‌شود‌. اما [[حقیقت]] [[صراط]] چیست؟		*در [[روایات]] متعددی از [[صراط]] به عنوان پل و یا‌ گذرگاهی‌ که‌ همگان باید از آن عبور کنند و بر روی [[جهنم]] کشیده شده است، یاد‌ می‌شود‌. اما [[حقیقت]] [[صراط]] چیست؟
	*[[صراط]] در [[دنیا]] به صورت [[دین]] که مجموعه‌ای از [[اعتقاد]]، [[اخلاق]]، و عمل است‌، و یا به صورت [[معصومین]]{{عم}} که [[دین]] مجسم‌اند، [[ظهور]] می‌کند. اما در [[آخرت]]، [[صراط]] متناسب‌ با حقایق‌ آن نشئه به صورت پل و یا گذرگاهی‌ ظهور‌ می‌کند‌ که یک سمت آن موقف [[قیامت]] و پایانش‌ بهشت‌ [[رحمت]] است.		* [[صراط]] در [[دنیا]] به صورت [[دین]] که مجموعه‌ای از [[اعتقاد]]، [[اخلاق]]، و عمل است‌، و یا به صورت [[معصومین]]{{عم}} که [[دین]] مجسم‌اند، [[ظهور]] می‌کند. اما در [[آخرت]]، [[صراط]] متناسب‌ با حقایق‌ آن نشئه به صورت پل و یا گذرگاهی‌ ظهور‌ می‌کند‌ که یک سمت آن موقف [[قیامت]] و پایانش‌ بهشت‌ [[رحمت]] است.
	*لذا [[صراط]] [[اخروی]] تجسم و تبلور [[صراط]] [[دنیوی]] است. [[صراط]] مستقیم‌ در‌ [[دنیا]] که [[پرهیزگاران]] و [[مؤمنان]] آن را‌ برگزیده‌اند‌، تجسم و تجلی‌ اخروی‌ آن‌ این است که آنان را به بهشت‌ می‌رساند‌ و از طرفی راه‌های [[باطل]] و سبل [[انحرافی]] که [[ستمکاران]] در این [[دنیا]] پیموده‌اند‌، در‌ سرای دیگر تجسم و تبلور [[اخروی]] یافته‌، آنان را داخل دوزخ‌ می‌نماید‌.<ref>منشور جاوید ۳۴۸/۹.</ref>		*لذا [[صراط]] [[اخروی]] تجسم و تبلور [[صراط]] [[دنیوی]] است. [[صراط]] مستقیم‌ در‌ [[دنیا]] که [[پرهیزگاران]] و [[مؤمنان]] آن را‌ برگزیده‌اند‌، تجسم و تجلی‌ اخروی‌ آن‌ این است که آنان را به بهشت‌ می‌رساند‌ و از طرفی راه‌های [[باطل]] و سبل [[انحرافی]] که [[ستمکاران]] در این [[دنیا]] پیموده‌اند‌، در‌ سرای دیگر تجسم و تبلور [[اخروی]] یافته‌، آنان را داخل دوزخ‌ می‌نماید‌.<ref>منشور جاوید ۳۴۸/۹.</ref>
	*در [[روایات]] آمده است‌، راه‌ [[مردم]] به [[بهشت]] در [[روز قیامت]] بسان پلی است که همگان از آن عبور‌ می‌کنند‌ و نیز در [[روایات]] وارد شده‌ است‌ که‌ [[صراط]] باریک‌تر از‌ مو‌ و تیزتر از [[شمشیر]] است که‌ کافران‌ بر آن لغزیده و در [[دوزخ]] فرو می‌افتند.<ref>شرح عقاید صدوق ۴۹.</ref>		*در [[روایات]] آمده است‌، راه‌ [[مردم]] به [[بهشت]] در [[روز قیامت]] بسان پلی است که همگان از آن عبور‌ می‌کنند‌ و نیز در [[روایات]] وارد شده‌ است‌ که‌ [[صراط]] باریک‌تر از‌ مو‌ و تیزتر از [[شمشیر]] است که‌ کافران‌ بر آن لغزیده و در [[دوزخ]] فرو می‌افتند.<ref>شرح عقاید صدوق ۴۹.</ref>
	*[[قرآن کریم]] صریحا در این خصوص سخنی‌ به‌ میان نیاورده است، لکن [[مفسران]] آیه‌: {{متن قرآن\|وَإِنْ مِنْكُمْ إِلَّا وَارِدُهَا كَانَ عَلَى رَبِّكَ حَتْمًا مَقْضِيًّا ثُمَّ نُنَجِّي الَّذِينَ اتَّقَوْا وَنَذَرُ الظَّالِمِينَ فِيهَا جِثِيًّا}}<ref>«و هر یک از شما در آن درخواهد آمد این، بر پروردگارت حکمی است ناگزیر انجام‌پذیر سپس کسانی را که پرهیزگاری ورزیده‌اند رهایی می‌بخشیم و ستمگران را در آن درافتاده به زانو وا می‌نهیم» سوره مریم، آیه ۷۱-۷۲.</ref> را‌ ناظر به مسأله‌ صراط‌ و عبور همگان از این گذرگاه می‌دانند.		* [[قرآن کریم]] صریحا در این خصوص سخنی‌ به‌ میان نیاورده است، لکن [[مفسران]] آیه‌: {{متن قرآن\|وَإِنْ مِنْكُمْ إِلَّا وَارِدُهَا كَانَ عَلَى رَبِّكَ حَتْمًا مَقْضِيًّا ثُمَّ نُنَجِّي الَّذِينَ اتَّقَوْا وَنَذَرُ الظَّالِمِينَ فِيهَا جِثِيًّا}}<ref>«و هر یک از شما در آن درخواهد آمد این، بر پروردگارت حکمی است ناگزیر انجام‌پذیر سپس کسانی را که پرهیزگاری ورزیده‌اند رهایی می‌بخشیم و ستمگران را در آن درافتاده به زانو وا می‌نهیم» سوره مریم، آیه ۷۱-۷۲.</ref> را‌ ناظر به مسأله‌ صراط‌ و عبور همگان از این گذرگاه می‌دانند.
	*بنابراین مقصود از [[آیه]] فوق این است که همگان از جمله‌ بهشتیان‌ و دوزخیان‌ بر [[جهنم]] اشراف پیدا می‌کنند و بدان نزدیک می‌شوند‌. آنگاه‌ نیکوکاران‌ و مؤمنان‌ از‌ آن‌ [[نجات]] می‌یابند و به [[بهشت]] می‌روند، لکن [[دوزخیان]] از این گذرگاه سقوط می‌کنند، و [[دوزخ]]، بدکاران را در خود فرو خواهد برد.		*بنابراین مقصود از [[آیه]] فوق این است که همگان از جمله‌ بهشتیان‌ و دوزخیان‌ بر [[جهنم]] اشراف پیدا می‌کنند و بدان نزدیک می‌شوند‌. آنگاه‌ نیکوکاران‌ و مؤمنان‌ از‌ آن‌ [[نجات]] می‌یابند و به [[بهشت]] می‌روند، لکن [[دوزخیان]] از این گذرگاه سقوط می‌کنند، و [[دوزخ]]، بدکاران را در خود فرو خواهد برد.
	*'''در نتیجه:''' [[صراط]] در روز قیامت‌ ظهوری است از همین راهی که [[انسان]] در [[دنیا]] دارد. چون [[حقیقت دنیا]] [[جهنم]] است و هرکس قدم به این [[دنیا]] نهاده در [[جهنم]] آمده است {{متن قرآن\|وَإِنْ مِنْكُمْ إِلَّا وَارِدُهَا كَانَ عَلَى رَبِّكَ حَتْمًا مَقْضِيًّا}}<ref>«و هر یک از شما در آن درخواهد آمد این، بر پروردگارت حکمی است ناگزیر انجام‌پذیر» سوره مریم، آیه ۷۱.</ref>. [[سعدان بن مسلم]] گوید: از [[امام صادق]]{{ع}} از [[صراط]] سؤال کردم، فرمود‌: آن‌ باریک‌تراز مو و تیزتر از شمشیر‌ است‌. برخی از آن مثل برق عبور می‌کنند، برخی مانند دویدن اسب، برخی هم مانند [[راه رفتن]] اشخاص عادی. افرادی هم چهار دست و پا از آن‌ می‌گذرند و‌ افرادی آویزان آویزان از‌ آن‌، که قسمتی از [[بدن]] آنها در [[آتش]] قرار گرفته و می‌سوزد و قسمت دیگر بدنشان هم بیرون از [[آتش]] قرار گرفته،از [[صراط]] عبور می‌کنند.<ref>تفسیر قمی،۱۰۵/۱ و ۱۰۶.</ref>		*'''در نتیجه:''' [[صراط]] در روز قیامت‌ ظهوری است از همین راهی که [[انسان]] در [[دنیا]] دارد. چون [[حقیقت دنیا]] [[جهنم]] است و هرکس قدم به این [[دنیا]] نهاده در [[جهنم]] آمده است {{متن قرآن\|وَإِنْ مِنْكُمْ إِلَّا وَارِدُهَا كَانَ عَلَى رَبِّكَ حَتْمًا مَقْضِيًّا}}<ref>«و هر یک از شما در آن درخواهد آمد این، بر پروردگارت حکمی است ناگزیر انجام‌پذیر» سوره مریم، آیه ۷۱.</ref>. [[سعدان بن مسلم]] گوید: از [[امام صادق]]{{ع}} از [[صراط]] سؤال کردم، فرمود‌: آن‌ باریک‌تراز مو و تیزتر از شمشیر‌ است‌. برخی از آن مثل برق عبور می‌کنند، برخی مانند دویدن اسب، برخی هم مانند [[راه رفتن]] اشخاص عادی. افرادی هم چهار دست و پا از آن‌ می‌گذرند و‌ افرادی آویزان آویزان از‌ آن‌، که قسمتی از [[بدن]] آنها در [[آتش]] قرار گرفته و می‌سوزد و قسمت دیگر بدنشان هم بیرون از [[آتش]] قرار گرفته،از [[صراط]] عبور می‌کنند.<ref>تفسیر قمی،۱۰۵/۱ و ۱۰۶.</ref>
خط ۴۴:		خط ۴۳:

	[[رده:صراط مستقیم]]		[[رده:صراط مستقیم]]
	~~[[رده:مدخل]]~~

Hosein: جایگزینی متن - '== جستارهای وابسته == ==' به '=='

2022-06-01T15:44:48Z

جایگزینی متن - '== جستارهای وابسته == ==' به '=='

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱ ژوئن ۲۰۲۲، ساعت ۱۹:۱۴
خط ۳۴:		خط ۳۴:

	نتیجه آنکه: [[مقام ولایت]] در معنای بلندی که [[قرآن]] ارائه می‌دهد، دارای لوازم و آثار متعددی است که در هر یک از [[آیات]] ولایی که در طی مباحث این کتاب ارائه می‌گردد، سعی شده تا به یک یا چند جلوه آن اشاره شود. بر اساس [[آیه]] «[[صراط المستقیم]]»، [[مقام ولایت الهی]] [[مظهر]] [[صراط مستقیم]] [[پروردگار]] در [[دنیا]] و [[آخرت]] است.<ref>[[محمد تقی فیاض‌بخش\|فیاض‌بخش]] و [[فرید محسنی\|محسنی]]، [[ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۴ (کتاب)\|ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۴]] ص ۵۲۷.</ref>		نتیجه آنکه: [[مقام ولایت]] در معنای بلندی که [[قرآن]] ارائه می‌دهد، دارای لوازم و آثار متعددی است که در هر یک از [[آیات]] ولایی که در طی مباحث این کتاب ارائه می‌گردد، سعی شده تا به یک یا چند جلوه آن اشاره شود. بر اساس [[آیه]] «[[صراط المستقیم]]»، [[مقام ولایت الهی]] [[مظهر]] [[صراط مستقیم]] [[پروردگار]] در [[دنیا]] و [[آخرت]] است.<ref>[[محمد تقی فیاض‌بخش\|فیاض‌بخش]] و [[فرید محسنی\|محسنی]]، [[ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۴ (کتاب)\|ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۴]] ص ۵۲۷.</ref>

	~~== جستارهای وابسته ==~~

	== منابع ==		== منابع ==

Heydari: جایگزینی متن - '\(.)\'\'\'\[\[(.)\]\]\'\'\'(.)\"\'\'\'(.)\'\'\'\"(.)\<\/div\> \(.)\<\/div\> \
2022-05-31T14:19:22Z

جایگزینی متن - '\<div\sstyle\=\"background\-color\:\srgb\(252\,\s252\,\s233\)\;\stext\-align\:center\;\sfont\-size\:\s85\%\;\sfont\-weight\:\snormal\;\"\>(.)\'\'\'\[\[(.)\]\]\'\'\'(.)\"\'\'\'(.)\'\'\'\"(.)\<\/div\> \<div\sstyle\=\"background\-color\:\srgb\(255\,\s245\,\s227\)\;\stext\-align\:center\;\sfont\-size\:\s85\%\;\sfont\-weight\:\snormal\;\"\>(.)\<\/div\> \<div\sstyle\=\"background\-color\:\srgb\(206\,242\,\s299\)\;\stext\-align\:center\;\sfont\-size\:\s85\%\;\sfont\-weight\:\sn...

→ نسخهٔ قدیمی‌تر نسخهٔ ‏۳۱ مهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۷:۴۹
خط ۱: خط ۱:

{{امامت}}
{{امامت}}

<div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">این مدخل از زیرشاخه‌های بحث '''[[صراط مستقیم]]''' است. "'''[[صراط مستقیم]]'''" از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>
{{مدخل مرتبط

<div style="background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">[[صراط مستقیم در قرآن]] - [[صراط مستقیم در حدیث]] - [[صراط مستقیم در کلام اسلامی]] - [[صراط مستقیم در عرفان اسلامی]] - [[مقام صراط مستقیم]]</div>
| موضوع مرتبط = صراط مستقیم

<div style="background-color: rgb(206,242, 299); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">در این باره، تعداد بسیاری از پرسش‌های عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل '''[[صراط مستقیم (پرسش)]]''' قابل دسترسی خواهند بود.</div>
| عنوان مدخل = [[صراط مستقیم]]

| مداخل مرتبط = [[صراط مستقیم در قرآن]] - [[صراط مستقیم در حدیث]] - [[صراط مستقیم در کلام اسلامی]] - [[صراط مستقیم در عرفان اسلامی]] - [[مقام صراط مستقیم]]

| پرسش مرتبط = صراط مستقیم (پرسش)

}}

==[[صراط]] [[اخروی]]، تجسم [[صراط]] [[دنیوی]]==
==[[صراط]] [[اخروی]]، تجسم [[صراط]] [[دنیوی]]==

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۰ ژوئیهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۴:۱۸
خط ۲۳:		خط ۲۳:
	#{{متن حدیث\|عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ الْبَاقِرِ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ جَدِّهِ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ {{صل}}‏ مَنْ سَرَّهُ [مَنْ أَرَادَ] أَنْ يَجُوزَ عَلَى الصِّرَاطِ كَالرِّيحِ الْعَاصِفِ- وَ يَلِجَ الْجَنَّةَ بِغَيْرِ حِسَابٍ فَلْيَتَوَلَّ وَلِيِّي وَ وَصِيِّي- وَ صَاحِبِي وَ خَلِيفَتِي عَلَى أَهْلِي عَلِيَّ بْنَ أَبِي طَالِبٍ، وَ مَنْ سَرَّهُ [وَ مَنْ أَرَادَ] أَنْ يَلِجَ النَّارَ فَلْيَتْرُكْ وَلَايَتَهُ فَوَ عِزَّةِ رَبِّي وَ جَلَالِهِ إِنَّهُ‏ لَبَابُ‏ اللَّهِ‏ الَّذِي‏ لَا يُؤْتَى إِلَّا مِنْهُ، وَ إِنَّهُ الصِّرَاطُ الْمُسْتَقِيمُ- وَ إِنَّهُ الَّذِي يَسْأَلُ اللَّهُ عَنْ وَلَايَتِهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ}}. توضیح: تصریح به اینکه هرکس [[ولایت علی]] {{ع}} را نداشته باشد [[اهل]] [[جهنم]] است، بیانگر همان اصل [[قرآنی]] است که طی [[آیات]] قبل به آن اشاره شد؛ اینکه مسئله [[ولایت]] جدای از [[توحید]] نیست و [[اعتقاد]] به [[رسالت]]، منهای [[وصایت]] [[اوصیاء]] [[نبی اکرم]] {{صل}}، در نهایت به [[انکار]] [[اصل دین]] باز می‌گردد و لذا هرکس فاقد ولایت باشد، در نهایت با [[کفّار]] در جهنم [[محشور]] می‌گردد.		#{{متن حدیث\|عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ الْبَاقِرِ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ جَدِّهِ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ {{صل}}‏ مَنْ سَرَّهُ [مَنْ أَرَادَ] أَنْ يَجُوزَ عَلَى الصِّرَاطِ كَالرِّيحِ الْعَاصِفِ- وَ يَلِجَ الْجَنَّةَ بِغَيْرِ حِسَابٍ فَلْيَتَوَلَّ وَلِيِّي وَ وَصِيِّي- وَ صَاحِبِي وَ خَلِيفَتِي عَلَى أَهْلِي عَلِيَّ بْنَ أَبِي طَالِبٍ، وَ مَنْ سَرَّهُ [وَ مَنْ أَرَادَ] أَنْ يَلِجَ النَّارَ فَلْيَتْرُكْ وَلَايَتَهُ فَوَ عِزَّةِ رَبِّي وَ جَلَالِهِ إِنَّهُ‏ لَبَابُ‏ اللَّهِ‏ الَّذِي‏ لَا يُؤْتَى إِلَّا مِنْهُ، وَ إِنَّهُ الصِّرَاطُ الْمُسْتَقِيمُ- وَ إِنَّهُ الَّذِي يَسْأَلُ اللَّهُ عَنْ وَلَايَتِهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ}}. توضیح: تصریح به اینکه هرکس [[ولایت علی]] {{ع}} را نداشته باشد [[اهل]] [[جهنم]] است، بیانگر همان اصل [[قرآنی]] است که طی [[آیات]] قبل به آن اشاره شد؛ اینکه مسئله [[ولایت]] جدای از [[توحید]] نیست و [[اعتقاد]] به [[رسالت]]، منهای [[وصایت]] [[اوصیاء]] [[نبی اکرم]] {{صل}}، در نهایت به [[انکار]] [[اصل دین]] باز می‌گردد و لذا هرکس فاقد ولایت باشد، در نهایت با [[کفّار]] در جهنم [[محشور]] می‌گردد.
	#{{متن حدیث\|عَنْ سَلَّامِ بْنِ الْمُسْتَنِيرِ الْجُعْفِيِّ قَالَ: دَخَلْتُ عَلَى أَبِي جَعْفَرٍ {{ع}} فَقُلْتُ جَعَلَنِيَ اللَّهُ فِدَاكَ إِنِّي‏ أَكْرَهُ‏ أَنْ‏ أَشُقَّ عَلَيْكَ‏ فَإِنْ أَذِنْتَ لِي أَنْ أَسْأَلَكَ سَأَلْتُكَ فَقَالَ سَلْنِي عَمَّا شِئْتَ قَالَ قُلْتُ أَسْأَلُكَ عَنِ الْقُرْآنِ قَالَ نَعَمْ قَالَ قُلْتُ مَا قَوْلُ اللَّهِ [عَزَّ وَ جَلَّ] فِي كِتَابِهِ‏ قالَ {{متن قرآن\|هَذَا صِرَاطٌ عَلَيَّ مُسْتَقِيمٌ}}<ref>«فرمود: این راهی است راست، بر عهده من» سوره حجر، آیه ۴۱.</ref>‏ قَالَ صِرَاطُ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ {{ع}} فَقُلْتُ صِرَاطُ عَلِيٍّ فَقَالَ صِرَاطُ عَلِيِّ [بْنِ أَبِي طَالِبٍ {{ع}}‏]}}. توضیح: تکرار [[راوی]] و تأکید [[امام]] {{ع}}، بیانگر غرابت این مسئله برای [[توده]] [[مردم]] در آن [[روزگار]] از یک‌سو و اهتمام [[امام باقر]] {{ع}} برای تبیین آن به عنوان یکی از [[اصول اعتقادی]] از سوی دیگر بوده است. نکته دوم آنکه [[خداوند]] در [[آیه شریفه]]، [[صراط]] [[مخلَصین]] را راهی معرفی می‌نماید که مستقیم و بدون [[نگرانی]] به [[توحید]] ختم می‌شود؛ در نتیجه، [[اقتدا]] به [[امامت]] امام [[معصوم]]، عین قرارگرفتن در [[ولایت الهی]] است که سالک را بدون خطر به سرمنزل مقصود می‌رساند.		#{{متن حدیث\|عَنْ سَلَّامِ بْنِ الْمُسْتَنِيرِ الْجُعْفِيِّ قَالَ: دَخَلْتُ عَلَى أَبِي جَعْفَرٍ {{ع}} فَقُلْتُ جَعَلَنِيَ اللَّهُ فِدَاكَ إِنِّي‏ أَكْرَهُ‏ أَنْ‏ أَشُقَّ عَلَيْكَ‏ فَإِنْ أَذِنْتَ لِي أَنْ أَسْأَلَكَ سَأَلْتُكَ فَقَالَ سَلْنِي عَمَّا شِئْتَ قَالَ قُلْتُ أَسْأَلُكَ عَنِ الْقُرْآنِ قَالَ نَعَمْ قَالَ قُلْتُ مَا قَوْلُ اللَّهِ [عَزَّ وَ جَلَّ] فِي كِتَابِهِ‏ قالَ {{متن قرآن\|هَذَا صِرَاطٌ عَلَيَّ مُسْتَقِيمٌ}}<ref>«فرمود: این راهی است راست، بر عهده من» سوره حجر، آیه ۴۱.</ref>‏ قَالَ صِرَاطُ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ {{ع}} فَقُلْتُ صِرَاطُ عَلِيٍّ فَقَالَ صِرَاطُ عَلِيِّ [بْنِ أَبِي طَالِبٍ {{ع}}‏]}}. توضیح: تکرار [[راوی]] و تأکید [[امام]] {{ع}}، بیانگر غرابت این مسئله برای [[توده]] [[مردم]] در آن [[روزگار]] از یک‌سو و اهتمام [[امام باقر]] {{ع}} برای تبیین آن به عنوان یکی از [[اصول اعتقادی]] از سوی دیگر بوده است. نکته دوم آنکه [[خداوند]] در [[آیه شریفه]]، [[صراط]] [[مخلَصین]] را راهی معرفی می‌نماید که مستقیم و بدون [[نگرانی]] به [[توحید]] ختم می‌شود؛ در نتیجه، [[اقتدا]] به [[امامت]] امام [[معصوم]]، عین قرارگرفتن در [[ولایت الهی]] است که سالک را بدون خطر به سرمنزل مقصود می‌رساند.
	#{{متن حدیث\|حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ فَارِسٍ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ بُكَيْرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْوَاسِطِيِّ عَنْ أَبِيهِ قَالَ: حَدَّثَنِي أَبُو بَصِيرٍ، عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ قَالَ: الصِّرَاطُ الَّذِي‏ قَالَ‏ إِبْلِيسُ‏: {{متن قرآن\|لَأَقْعُدَنَّ لَهُمْ صِرَاطَكَ الْمُسْتَقِيمَ}}<ref>«گفت: پس از آنجا که مرا بیراه نهادی بر سر راه راست تو، به کمین آنان می‌نشینم» سوره اعراف، آیه ۱۶.</ref> فَهُوَ عَلِيٌّ}}<ref>همه روایات از شواهد التنزیل لقواعد التفضیل (ط. التابعة لوزارة الثقافة والإرشاد الإسلامی، مجمع إحیاء الثقافة الإسلامیة، ۱۴۱۱ ه. ق.)، ج۱، ص۷۹.</ref>.		#{{متن حدیث\|حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ فَارِسٍ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ بُكَيْرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْوَاسِطِيِّ عَنْ أَبِيهِ قَالَ: حَدَّثَنِي أَبُو بَصِيرٍ، عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ قَالَ: الصِّرَاطُ الَّذِي‏ قَالَ‏ إِبْلِيسُ‏: {{متن قرآن\|لَأَقْعُدَنَّ لَهُمْ صِرَاطَكَ الْمُسْتَقِيمَ}}<ref>«گفت: پس از آنجا که مرا بیراه نهادی بر سر راه راست تو، به کمین آنان می‌نشینم» سوره اعراف، آیه ۱۶.</ref> فَهُوَ عَلِيٌّ}}<ref>همه روایات از شواهد التنزیل لقواعد التفضیل (ط. التابعة لوزارة الثقافة والإرشاد الإسلامی، مجمع إحیاء الثقافة الإسلامیة، ۱۴۱۱ ﻫ.ق)، ج۱، ص۷۹.</ref>.
	توضیح: از [[سیاق آیه]] روشن می‌شود که همه اهتمام [[شیطان]]، گرفتن [[روح]] [[دین]] - یعنی [[ولایت]] - از [[مسلمانان]] است؛ زیرا او محور اغوای خود را [[صراط مستقیم]] ولایت قرار داده است.		توضیح: از [[سیاق آیه]] روشن می‌شود که همه اهتمام [[شیطان]]، گرفتن [[روح]] [[دین]] - یعنی [[ولایت]] - از [[مسلمانان]] است؛ زیرا او محور اغوای خود را [[صراط مستقیم]] ولایت قرار داده است.

	=== مدارک [[شیعه]] ===		=== مدارک [[شیعه]] ===
	در [[تفاسیر]] شیعه، صراط مستقیم به معانی [[دین اسلام]]، [[قرآن]] و [[اهل بیت]] {{عم}} معنا شده و چنان که گذشت، هیچ‌یک از این سه از یکدیگر جدا نیست. از آنجا که توده مردم معمولاً به دو معنای اول توجه دارند و به سومی کمتر می‌پردازند، در [[روایات]]، بیشتر بر معنای ولایت تأکید نموده‌اند.		در [[تفاسیر]] شیعه، صراط مستقیم به معانی [[دین اسلام]]، [[قرآن]] و [[اهل بیت]] {{عم}} معنا شده و چنان که گذشت، هیچ‌یک از این سه از یکدیگر جدا نیست. از آنجا که توده مردم معمولاً به دو معنای اول توجه دارند و به سومی کمتر می‌پردازند، در [[روایات]]، بیشتر بر معنای ولایت تأکید نموده‌اند.
	#{{متن حدیث\|عَنِ الْمُفَضَّلِ بْنِ عُمَرَ قَالَ حَدَّثَنِي ثَابِتٌ الثُّمَالِيُّ عَنْ سَيِّدِ الْعَابِدِينَ عَلِيِّ بْنِ الْحُسَيْنِ {{ع}} قَالَ: لَيْسَ بَيْنَ‏ اللَّهِ‏ وَ بَيْنَ‏ حُجَّتِهِ‏ حِجَابٌ‏ فَلَا لِلَّهِ دُونَ حُجَّتِهِ سِتْرٌ نَحْنُ أَبْوَابُ اللَّهِ وَ نَحْنُ الصِّرَاطُ الْمُسْتَقِيمُ وَ نَحْنُ عَيْبَةُ عِلْمِهِ وَ نَحْنُ تَرَاجِمَةُ وَحْيِهِ وَ نَحْنُ أَرْكَانُ تَوْحِيدِهِ وَ نَحْنُ مَوْضِعُ سِرِّهِ}}<ref>معانی الاخبار (ط. جامعه مدرسین، ۱۴۰۳ ه. ق.)، ص۳۷.</ref>. توضیح: ابتدای بیان [[امام سجاد]] {{ع}} اشاره به [[مقام]] اسم [[ولی الله]] در [[نظام]] چینشی [[اسماء الهی]] دارد و اینکه این نام اقرب و [[اشرف]] اسماء الهی است؛ به گونه‌ای که میان او و [[خداوند]] حائل و فاصلی جز خودشان وجود ندارد. این بیان دقیقاً منطبق با معنای واژه ولی در لغت است. بر این اساس، هر نوع ارتباطی با [[پروردگار]]، بدواً و ختماً بنابر [[قواعد]] [[عقلی]]، از باب [[ولایت]] انجام می‌گیرد. در ادامه، [[حضرت]] به گوشه‌ای از [[مناقب]] خود براساس این قاعده اشاره می‌نمایند.		#{{متن حدیث\|عَنِ الْمُفَضَّلِ بْنِ عُمَرَ قَالَ حَدَّثَنِي ثَابِتٌ الثُّمَالِيُّ عَنْ سَيِّدِ الْعَابِدِينَ عَلِيِّ بْنِ الْحُسَيْنِ {{ع}} قَالَ: لَيْسَ بَيْنَ‏ اللَّهِ‏ وَ بَيْنَ‏ حُجَّتِهِ‏ حِجَابٌ‏ فَلَا لِلَّهِ دُونَ حُجَّتِهِ سِتْرٌ نَحْنُ أَبْوَابُ اللَّهِ وَ نَحْنُ الصِّرَاطُ الْمُسْتَقِيمُ وَ نَحْنُ عَيْبَةُ عِلْمِهِ وَ نَحْنُ تَرَاجِمَةُ وَحْيِهِ وَ نَحْنُ أَرْكَانُ تَوْحِيدِهِ وَ نَحْنُ مَوْضِعُ سِرِّهِ}}<ref>معانی الاخبار (ط. جامعه مدرسین، ۱۴۰۳ ﻫ.ق)، ص۳۷.</ref>. توضیح: ابتدای بیان [[امام سجاد]] {{ع}} اشاره به [[مقام]] اسم [[ولی الله]] در [[نظام]] چینشی [[اسماء الهی]] دارد و اینکه این نام اقرب و [[اشرف]] اسماء الهی است؛ به گونه‌ای که میان او و [[خداوند]] حائل و فاصلی جز خودشان وجود ندارد. این بیان دقیقاً منطبق با معنای واژه ولی در لغت است. بر این اساس، هر نوع ارتباطی با [[پروردگار]]، بدواً و ختماً بنابر [[قواعد]] [[عقلی]]، از باب [[ولایت]] انجام می‌گیرد. در ادامه، [[حضرت]] به گوشه‌ای از [[مناقب]] خود براساس این قاعده اشاره می‌نمایند.
	#{{متن حدیث\|قَالَ رَسُولُ اللَّهِ {{صل}}‏ فِي قَوْلِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ- {{متن قرآن\|صِرَاطَ الَّذِينَ أَنْعَمْتَ عَلَيْهِمْ غَيْرِ الْمَغْضُوبِ عَلَيْهِمْ وَلَا الضَّالِّينَ}}<ref>«راه آنان که به نعمت پرورده‌ای؛ که نه بر ایشان خشم آورده‌ای و نه گمراه‌اند» سوره فاتحه، آیه ۷.</ref> ‏ قَالَ شِيعَةُ عَلِيٍّ {{ع}} {{متن قرآن\|الَّذِينَ أَنْعَمْتَ عَلَيْهِمْ}}بِوَلَايَةِ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ {{ع}} لَمْ‏ يَغْضَبْ‏ عَلَيْهِمْ‏ وَ لَمْ‏ يَضِلُّوا}}<ref>تفسیر نور الثقلین (ط. اسماعیلیان، ۱۴۱۵ ﻫ.ق). ج۱، ص۲۴.</ref>.		#{{متن حدیث\|قَالَ رَسُولُ اللَّهِ {{صل}}‏ فِي قَوْلِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ- {{متن قرآن\|صِرَاطَ الَّذِينَ أَنْعَمْتَ عَلَيْهِمْ غَيْرِ الْمَغْضُوبِ عَلَيْهِمْ وَلَا الضَّالِّينَ}}<ref>«راه آنان که به نعمت پرورده‌ای؛ که نه بر ایشان خشم آورده‌ای و نه گمراه‌اند» سوره فاتحه، آیه ۷.</ref> ‏ قَالَ شِيعَةُ عَلِيٍّ {{ع}} {{متن قرآن\|الَّذِينَ أَنْعَمْتَ عَلَيْهِمْ}}بِوَلَايَةِ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ {{ع}} لَمْ‏ يَغْضَبْ‏ عَلَيْهِمْ‏ وَ لَمْ‏ يَضِلُّوا}}<ref>تفسیر نور الثقلین (ط. اسماعیلیان، ۱۴۱۵ ﻫ.ق). ج۱، ص۲۴.</ref>.
	#{{متن حدیث\|عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ {{ع}} قَالَ سَمِعْتُهُ يَقُولُ‏ نَحْنُ جَنْبُ اللَّهِ وَ صَفْوَتُهُ‏ وَ نَحْنُ‏ خِيَرَةُ اللَّهِ‏ وَ نَحْنُ‏ مُسْتَوْدَعُ‏ مَوَارِيثِ‏ الْأَنْبِيَاءِ وَ نَحْنُ أُمَنَاءُ اللَّهِ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى وَ نَحْنُ حُجَجُهُ وَ نَحْنُ أَرْكَانُ الْإِيمَانِ وَ نَحْنُ دَعَائِمُ الْإِسْلَامِ وَ نَحْنُ رَحْمَةُ اللَّهِ عَلَى خَلْقِهِ بِنَا يَفْتَحُ اللَّهُ وَ بِنَا يَخْتِمُ وَ نَحْنُ أَئِمَّةُ الْهُدَى وَ مَصَابِيحُ الدُّجَى وَ نَحْنُ مَنَارُ الْهُدَى وَ نَحْنُ السَّابِقُونَ وَ نَحْنُ الْآخِرُونَ وَ نَحْنُ الْعَلَمُ الْمَرْفُوعُ لِلْخَلْقِ مَنْ تَمَسَّكَ بِنَا لَحِقَ وَ مَنْ تَأَخَّرَ عَنَّا غَرِقَ وَ نَحْنُ الْقَادَةُ الْغُرُّ الْمُحَجَّلُونَ وَ نَحْنُ خِيَرَةُ اللَّهِ وَ نَحْنُ الطَّرِيقُ الْوَاضِحُ وَ الصِّرَاطُ الْمُسْتَقِيمُ إِلَى اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ وَ نَحْنُ مِنْ نِعَمِ اللَّهِ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى عَلَى خَلْقِهِ وَ نَحْنُ الْمِنْهَاجُ وَ نَحْنُ مَعْدِنُ النُّبُوَّةِ وَ مُخْتَلَفُ الْمَلَائِكَةِ وَ نَحْنُ مَوَاضِعُ الرِّسَالَةِ...}}<ref>إرشاد القلوب إلی الصواب (للدیلمی) (ط. الشریف الرضی، ۱۴۱۲ ﻫ.ق)، ج۲، ص۴۱۸.</ref>.		#{{متن حدیث\|عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ {{ع}} قَالَ سَمِعْتُهُ يَقُولُ‏ نَحْنُ جَنْبُ اللَّهِ وَ صَفْوَتُهُ‏ وَ نَحْنُ‏ خِيَرَةُ اللَّهِ‏ وَ نَحْنُ‏ مُسْتَوْدَعُ‏ مَوَارِيثِ‏ الْأَنْبِيَاءِ وَ نَحْنُ أُمَنَاءُ اللَّهِ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى وَ نَحْنُ حُجَجُهُ وَ نَحْنُ أَرْكَانُ الْإِيمَانِ وَ نَحْنُ دَعَائِمُ الْإِسْلَامِ وَ نَحْنُ رَحْمَةُ اللَّهِ عَلَى خَلْقِهِ بِنَا يَفْتَحُ اللَّهُ وَ بِنَا يَخْتِمُ وَ نَحْنُ أَئِمَّةُ الْهُدَى وَ مَصَابِيحُ الدُّجَى وَ نَحْنُ مَنَارُ الْهُدَى وَ نَحْنُ السَّابِقُونَ وَ نَحْنُ الْآخِرُونَ وَ نَحْنُ الْعَلَمُ الْمَرْفُوعُ لِلْخَلْقِ مَنْ تَمَسَّكَ بِنَا لَحِقَ وَ مَنْ تَأَخَّرَ عَنَّا غَرِقَ وَ نَحْنُ الْقَادَةُ الْغُرُّ الْمُحَجَّلُونَ وَ نَحْنُ خِيَرَةُ اللَّهِ وَ نَحْنُ الطَّرِيقُ الْوَاضِحُ وَ الصِّرَاطُ الْمُسْتَقِيمُ إِلَى اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ وَ نَحْنُ مِنْ نِعَمِ اللَّهِ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى عَلَى خَلْقِهِ وَ نَحْنُ الْمِنْهَاجُ وَ نَحْنُ مَعْدِنُ النُّبُوَّةِ وَ مُخْتَلَفُ الْمَلَائِكَةِ وَ نَحْنُ مَوَاضِعُ الرِّسَالَةِ...}}<ref>إرشاد القلوب إلی الصواب (للدیلمی) (ط. الشریف الرضی، ۱۴۱۲ ﻫ.ق)، ج۲، ص۴۱۸.</ref>.

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۷ ژوئن ۲۰۲۳، ساعت ۱۴:۱۰
خط ۲۹:		خط ۲۹:
	در [[تفاسیر]] شیعه، صراط مستقیم به معانی [[دین اسلام]]، [[قرآن]] و [[اهل بیت]] {{عم}} معنا شده و چنان که گذشت، هیچ‌یک از این سه از یکدیگر جدا نیست. از آنجا که توده مردم معمولاً به دو معنای اول توجه دارند و به سومی کمتر می‌پردازند، در [[روایات]]، بیشتر بر معنای ولایت تأکید نموده‌اند.		در [[تفاسیر]] شیعه، صراط مستقیم به معانی [[دین اسلام]]، [[قرآن]] و [[اهل بیت]] {{عم}} معنا شده و چنان که گذشت، هیچ‌یک از این سه از یکدیگر جدا نیست. از آنجا که توده مردم معمولاً به دو معنای اول توجه دارند و به سومی کمتر می‌پردازند، در [[روایات]]، بیشتر بر معنای ولایت تأکید نموده‌اند.
	#{{متن حدیث\|عَنِ الْمُفَضَّلِ بْنِ عُمَرَ قَالَ حَدَّثَنِي ثَابِتٌ الثُّمَالِيُّ عَنْ سَيِّدِ الْعَابِدِينَ عَلِيِّ بْنِ الْحُسَيْنِ {{ع}} قَالَ: لَيْسَ بَيْنَ‏ اللَّهِ‏ وَ بَيْنَ‏ حُجَّتِهِ‏ حِجَابٌ‏ فَلَا لِلَّهِ دُونَ حُجَّتِهِ سِتْرٌ نَحْنُ أَبْوَابُ اللَّهِ وَ نَحْنُ الصِّرَاطُ الْمُسْتَقِيمُ وَ نَحْنُ عَيْبَةُ عِلْمِهِ وَ نَحْنُ تَرَاجِمَةُ وَحْيِهِ وَ نَحْنُ أَرْكَانُ تَوْحِيدِهِ وَ نَحْنُ مَوْضِعُ سِرِّهِ}}<ref>معانی الاخبار (ط. جامعه مدرسین، ۱۴۰۳ ه. ق.)، ص۳۷.</ref>. توضیح: ابتدای بیان [[امام سجاد]] {{ع}} اشاره به [[مقام]] اسم [[ولی الله]] در [[نظام]] چینشی [[اسماء الهی]] دارد و اینکه این نام اقرب و [[اشرف]] اسماء الهی است؛ به گونه‌ای که میان او و [[خداوند]] حائل و فاصلی جز خودشان وجود ندارد. این بیان دقیقاً منطبق با معنای واژه ولی در لغت است. بر این اساس، هر نوع ارتباطی با [[پروردگار]]، بدواً و ختماً بنابر [[قواعد]] [[عقلی]]، از باب [[ولایت]] انجام می‌گیرد. در ادامه، [[حضرت]] به گوشه‌ای از [[مناقب]] خود براساس این قاعده اشاره می‌نمایند.		#{{متن حدیث\|عَنِ الْمُفَضَّلِ بْنِ عُمَرَ قَالَ حَدَّثَنِي ثَابِتٌ الثُّمَالِيُّ عَنْ سَيِّدِ الْعَابِدِينَ عَلِيِّ بْنِ الْحُسَيْنِ {{ع}} قَالَ: لَيْسَ بَيْنَ‏ اللَّهِ‏ وَ بَيْنَ‏ حُجَّتِهِ‏ حِجَابٌ‏ فَلَا لِلَّهِ دُونَ حُجَّتِهِ سِتْرٌ نَحْنُ أَبْوَابُ اللَّهِ وَ نَحْنُ الصِّرَاطُ الْمُسْتَقِيمُ وَ نَحْنُ عَيْبَةُ عِلْمِهِ وَ نَحْنُ تَرَاجِمَةُ وَحْيِهِ وَ نَحْنُ أَرْكَانُ تَوْحِيدِهِ وَ نَحْنُ مَوْضِعُ سِرِّهِ}}<ref>معانی الاخبار (ط. جامعه مدرسین، ۱۴۰۳ ه. ق.)، ص۳۷.</ref>. توضیح: ابتدای بیان [[امام سجاد]] {{ع}} اشاره به [[مقام]] اسم [[ولی الله]] در [[نظام]] چینشی [[اسماء الهی]] دارد و اینکه این نام اقرب و [[اشرف]] اسماء الهی است؛ به گونه‌ای که میان او و [[خداوند]] حائل و فاصلی جز خودشان وجود ندارد. این بیان دقیقاً منطبق با معنای واژه ولی در لغت است. بر این اساس، هر نوع ارتباطی با [[پروردگار]]، بدواً و ختماً بنابر [[قواعد]] [[عقلی]]، از باب [[ولایت]] انجام می‌گیرد. در ادامه، [[حضرت]] به گوشه‌ای از [[مناقب]] خود براساس این قاعده اشاره می‌نمایند.
	#{{متن حدیث\|قَالَ رَسُولُ اللَّهِ {{صل}}‏ فِي قَوْلِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ- {{متن قرآن\|صِرَاطَ الَّذِينَ أَنْعَمْتَ عَلَيْهِمْ غَيْرِ الْمَغْضُوبِ عَلَيْهِمْ وَلَا الضَّالِّينَ}}<ref>«راه آنان که به نعمت پرورده‌ای؛ که نه بر ایشان خشم آورده‌ای و نه گمراه‌اند» سوره فاتحه، آیه ۷.</ref> ‏ قَالَ شِيعَةُ عَلِيٍّ {{ع}} {{متن قرآن\|الَّذِينَ أَنْعَمْتَ عَلَيْهِمْ}}بِوَلَايَةِ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ {{ع}} لَمْ‏ يَغْضَبْ‏ عَلَيْهِمْ‏ وَ لَمْ‏ يَضِلُّوا}}<ref>تفسیر نور الثقلین (ط. اسماعیلیان، ۱۴۱۵ ه. ق). ج۱، ص۲۴.</ref>.		#{{متن حدیث\|قَالَ رَسُولُ اللَّهِ {{صل}}‏ فِي قَوْلِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ- {{متن قرآن\|صِرَاطَ الَّذِينَ أَنْعَمْتَ عَلَيْهِمْ غَيْرِ الْمَغْضُوبِ عَلَيْهِمْ وَلَا الضَّالِّينَ}}<ref>«راه آنان که به نعمت پرورده‌ای؛ که نه بر ایشان خشم آورده‌ای و نه گمراه‌اند» سوره فاتحه، آیه ۷.</ref> ‏ قَالَ شِيعَةُ عَلِيٍّ {{ع}} {{متن قرآن\|الَّذِينَ أَنْعَمْتَ عَلَيْهِمْ}}بِوَلَايَةِ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ {{ع}} لَمْ‏ يَغْضَبْ‏ عَلَيْهِمْ‏ وَ لَمْ‏ يَضِلُّوا}}<ref>تفسیر نور الثقلین (ط. اسماعیلیان، ۱۴۱۵ ﻫ.ق). ج۱، ص۲۴.</ref>.
	#{{متن حدیث\|عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ {{ع}} قَالَ سَمِعْتُهُ يَقُولُ‏ نَحْنُ جَنْبُ اللَّهِ وَ صَفْوَتُهُ‏ وَ نَحْنُ‏ خِيَرَةُ اللَّهِ‏ وَ نَحْنُ‏ مُسْتَوْدَعُ‏ مَوَارِيثِ‏ الْأَنْبِيَاءِ وَ نَحْنُ أُمَنَاءُ اللَّهِ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى وَ نَحْنُ حُجَجُهُ وَ نَحْنُ أَرْكَانُ الْإِيمَانِ وَ نَحْنُ دَعَائِمُ الْإِسْلَامِ وَ نَحْنُ رَحْمَةُ اللَّهِ عَلَى خَلْقِهِ بِنَا يَفْتَحُ اللَّهُ وَ بِنَا يَخْتِمُ وَ نَحْنُ أَئِمَّةُ الْهُدَى وَ مَصَابِيحُ الدُّجَى وَ نَحْنُ مَنَارُ الْهُدَى وَ نَحْنُ السَّابِقُونَ وَ نَحْنُ الْآخِرُونَ وَ نَحْنُ الْعَلَمُ الْمَرْفُوعُ لِلْخَلْقِ مَنْ تَمَسَّكَ بِنَا لَحِقَ وَ مَنْ تَأَخَّرَ عَنَّا غَرِقَ وَ نَحْنُ الْقَادَةُ الْغُرُّ الْمُحَجَّلُونَ وَ نَحْنُ خِيَرَةُ اللَّهِ وَ نَحْنُ الطَّرِيقُ الْوَاضِحُ وَ الصِّرَاطُ الْمُسْتَقِيمُ إِلَى اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ وَ نَحْنُ مِنْ نِعَمِ اللَّهِ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى عَلَى خَلْقِهِ وَ نَحْنُ الْمِنْهَاجُ وَ نَحْنُ مَعْدِنُ النُّبُوَّةِ وَ مُخْتَلَفُ الْمَلَائِكَةِ وَ نَحْنُ مَوَاضِعُ الرِّسَالَةِ...}}<ref>إرشاد القلوب إلی الصواب (للدیلمی) (ط. الشریف الرضی، ۱۴۱۲ ه. ق)، ج۲، ص۴۱۸.</ref>.		#{{متن حدیث\|عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ {{ع}} قَالَ سَمِعْتُهُ يَقُولُ‏ نَحْنُ جَنْبُ اللَّهِ وَ صَفْوَتُهُ‏ وَ نَحْنُ‏ خِيَرَةُ اللَّهِ‏ وَ نَحْنُ‏ مُسْتَوْدَعُ‏ مَوَارِيثِ‏ الْأَنْبِيَاءِ وَ نَحْنُ أُمَنَاءُ اللَّهِ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى وَ نَحْنُ حُجَجُهُ وَ نَحْنُ أَرْكَانُ الْإِيمَانِ وَ نَحْنُ دَعَائِمُ الْإِسْلَامِ وَ نَحْنُ رَحْمَةُ اللَّهِ عَلَى خَلْقِهِ بِنَا يَفْتَحُ اللَّهُ وَ بِنَا يَخْتِمُ وَ نَحْنُ أَئِمَّةُ الْهُدَى وَ مَصَابِيحُ الدُّجَى وَ نَحْنُ مَنَارُ الْهُدَى وَ نَحْنُ السَّابِقُونَ وَ نَحْنُ الْآخِرُونَ وَ نَحْنُ الْعَلَمُ الْمَرْفُوعُ لِلْخَلْقِ مَنْ تَمَسَّكَ بِنَا لَحِقَ وَ مَنْ تَأَخَّرَ عَنَّا غَرِقَ وَ نَحْنُ الْقَادَةُ الْغُرُّ الْمُحَجَّلُونَ وَ نَحْنُ خِيَرَةُ اللَّهِ وَ نَحْنُ الطَّرِيقُ الْوَاضِحُ وَ الصِّرَاطُ الْمُسْتَقِيمُ إِلَى اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ وَ نَحْنُ مِنْ نِعَمِ اللَّهِ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى عَلَى خَلْقِهِ وَ نَحْنُ الْمِنْهَاجُ وَ نَحْنُ مَعْدِنُ النُّبُوَّةِ وَ مُخْتَلَفُ الْمَلَائِكَةِ وَ نَحْنُ مَوَاضِعُ الرِّسَالَةِ...}}<ref>إرشاد القلوب إلی الصواب (للدیلمی) (ط. الشریف الرضی، ۱۴۱۲ ﻫ.ق)، ج۲، ص۴۱۸.</ref>.

	نتیجه آنکه: [[مقام ولایت]] در معنای بلندی که [[قرآن]] ارائه می‌دهد، دارای لوازم و آثار متعددی است که در هر یک از [[آیات]] ولایی که در طی مباحث این کتاب ارائه می‌گردد، سعی شده تا به یک یا چند جلوه آن اشاره شود. بر اساس [[آیه]] «[[صراط المستقیم]]»، [[مقام ولایت الهی]] [[مظهر]] [[صراط مستقیم]] [[پروردگار]] در [[دنیا]] و [[آخرت]] است.<ref>[[محمد تقی فیاض‌بخش\|فیاض‌بخش]] و [[فرید محسنی\|محسنی]]، [[ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۴ (کتاب)\|ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۴]] ص ۵۲۷.</ref>		نتیجه آنکه: [[مقام ولایت]] در معنای بلندی که [[قرآن]] ارائه می‌دهد، دارای لوازم و آثار متعددی است که در هر یک از [[آیات]] ولایی که در طی مباحث این کتاب ارائه می‌گردد، سعی شده تا به یک یا چند جلوه آن اشاره شود. بر اساس [[آیه]] «[[صراط المستقیم]]»، [[مقام ولایت الهی]] [[مظهر]] [[صراط مستقیم]] [[پروردگار]] در [[دنیا]] و [[آخرت]] است.<ref>[[محمد تقی فیاض‌بخش\|فیاض‌بخش]] و [[فرید محسنی\|محسنی]]، [[ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۴ (کتاب)\|ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۴]] ص ۵۲۷.</ref>

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۱ مهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۷:۴۹
خط ۱:		خط ۱:
	{{امامت}}		{{امامت}}
	~~<div style~~=~~"background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">این مدخل از زیرشاخه‌های بحث '''[[~~صراط مستقیم~~]]''' است. "'''~~[[صراط مستقیم]]~~'''" از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>~~		{{مدخل مرتبط
	~~<div style~~=~~"background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">~~[[صراط مستقیم در قرآن]] - [[صراط مستقیم در حدیث]] - [[صراط مستقیم در کلام اسلامی]] - [[صراط مستقیم در عرفان اسلامی]] - [[مقام صراط مستقیم]]~~</div>~~		\| موضوع مرتبط = صراط مستقیم
	~~<div style~~="background-color: rgb(206,242, 299); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">در این باره، تعداد بسیاری از پرسش‌های عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل '''[[صراط مستقیم (پرسش)~~]]''' قابل دسترسی خواهند بود.</div>~~		\| عنوان مدخل = [[صراط مستقیم]]
			\| مداخل مرتبط = [[صراط مستقیم در قرآن]] - [[صراط مستقیم در حدیث]] - [[صراط مستقیم در کلام اسلامی]] - [[صراط مستقیم در عرفان اسلامی]] - [[مقام صراط مستقیم]]
			\| پرسش مرتبط = صراط مستقیم (پرسش)
			}}

	==[[صراط]] [[اخروی]]، تجسم [[صراط]] [[دنیوی]]==		==[[صراط]] [[اخروی]]، تجسم [[صراط]] [[دنیوی]]==