صله رحم در اخلاق اسلامی - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Jaafari در ‏۸ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۱۰

2025-04-08T08:10:18Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۸ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۴۰
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط		{{مدخل مرتبط
	\| موضوع مرتبط = صله رحم		\| موضوع مرتبط = صله رحم
	\| عنوان مدخل = صله رحم		\| عنوان مدخل = صله رحم
	\| مداخل مرتبط = [[صله رحم در لغت]] - [[صله رحم در حدیث]] - [[صله رحم در اخلاق اسلامی]] - [[صله رحم در معارف و سیره نبوی]] - [[صله رحم در حقوق اسلامی]]		\| مداخل مرتبط = [[صله رحم در لغت]] - [[صله رحم در حدیث]] - [[صله رحم در اخلاق اسلامی]] - [[صله رحم در معارف و سیره نبوی]] - [[صله رحم در حقوق اسلامی]] - [[صله رحم در سبک زندگی اسلامی]]
	\| پرسش مرتبط =		\| پرسش مرتبط =
	}}		}}

Bahmani: /* پیامدهای قطع رحم */

2023-10-02T06:49:22Z

پیامدهای قطع رحم

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲ اکتبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۰:۱۹
خط ۲۹۲:		خط ۲۹۲:
	مهم‌ترین آثار دنیوی قطع رحم ویرانی و انقطاع [[نسل]] است، همان طور که صله رحم [[آبادانی]] به ارمغان می‌آورد و موجب ازدیاد [[نفوس]] [[انسانی]] می‌شود قطع رحم [[شهرها]] را ویران می‌کند و نسل را بر می‌اندازد.		مهم‌ترین آثار دنیوی قطع رحم ویرانی و انقطاع [[نسل]] است، همان طور که صله رحم [[آبادانی]] به ارمغان می‌آورد و موجب ازدیاد [[نفوس]] [[انسانی]] می‌شود قطع رحم [[شهرها]] را ویران می‌کند و نسل را بر می‌اندازد.

	=== ویرانی شهرها ===		==== ویرانی شهرها ====
	رسول خدا {{صل}} می‌فرماید: {{متن حدیث\|إِنَّ الْيَمِينَ الْكَاذِبَةَ وَ قَطِيعَةَ الرَّحِمِ لَتَذَرَانِ‏ الدِّيَارَ بَلَاقِعَ}}<ref>«قطع رحم و سوگند دروغ شهرها را ویران می‌کند» مفید، امالی، ص۹۸؛ محمد بن یعقوب کلینی، کافی، ج۲، ص۳۴۷.</ref>. امام باقر {{ع}} می‌فرماید: در کتاب علی {{ع}} آمده است: {{متن حدیث\|قَطِيعَةَ الرَّحِمِ تَدَعُ‏ الدِّيَارَ بَلَاقِعَ عَنْ أَهْلِهَا}}<ref>«قطع رحم شهرها را از سکنه خالی می‌کند» محمدباقر مجلسی، بحار الانوار، ج۷۱، ص۹۹.</ref>.<ref>[[مجتبی تهرانی\|تهرانی، مجتبی]]، [[اخلاق الاهی ج۱۴ (کتاب)\|اخلاق الاهی ج۱۴]]، ص ۴۸۶.</ref>		رسول خدا {{صل}} می‌فرماید: {{متن حدیث\|إِنَّ الْيَمِينَ الْكَاذِبَةَ وَ قَطِيعَةَ الرَّحِمِ لَتَذَرَانِ‏ الدِّيَارَ بَلَاقِعَ}}<ref>«قطع رحم و سوگند دروغ شهرها را ویران می‌کند» مفید، امالی، ص۹۸؛ محمد بن یعقوب کلینی، کافی، ج۲، ص۳۴۷.</ref>. امام باقر {{ع}} می‌فرماید: در کتاب علی {{ع}} آمده است: {{متن حدیث\|قَطِيعَةَ الرَّحِمِ تَدَعُ‏ الدِّيَارَ بَلَاقِعَ عَنْ أَهْلِهَا}}<ref>«قطع رحم شهرها را از سکنه خالی می‌کند» محمدباقر مجلسی، بحار الانوار، ج۷۱، ص۹۹.</ref>.<ref>[[مجتبی تهرانی\|تهرانی، مجتبی]]، [[اخلاق الاهی ج۱۴ (کتاب)\|اخلاق الاهی ج۱۴]]، ص ۴۸۶.</ref>

	=== انقطاع [[نسل]] ===		==== انقطاع [[نسل]] ====
	[[رسول خدا]] {{صل}} می‌فرماید: {{متن حدیث\|إِنَّ قَطِيعَةَ الرَّحِمِ وَ الْيَمِينَ الْكَاذِبَةَ... يُثْقِلَانِ‏ الرَّحِمَ‏ وَ إِنَّ فِي‏ تَثَقُّلِ‏ الرَّحِمِ انْقِطَاع‏ النَّسْلِ‏}}<ref>«قطع رحم و سوگند دروغ رحم‌ها را بیمار می‌کند و در بیماری رحم انقطاع نسل نهفته است» محمد بن یعقوب کلینی، کافی، ج۲، ص۳۴۷.</ref>. [[امام صادق]] {{ع}} می‌فرماید: {{متن حدیث\|اتَّقُوا الْحَالِقَةَ فَإِنَّهَا تُمِيتُ‏ الرِّجَالَ‏ قُلْتُ وَ مَا الْحَالِقَةُ قَالَ قَطِيعَةُ الرَّحِمِ}}<ref>«فرمود: از تراشنده بترسید که انسان‌ها را می‌میراند، گفتم تراشنده چیست؟ فرمود قطع رحم» محمد بن یعقوب کلینی، کافی، ج۲، ص۳۴۶.</ref>. [[علامه مجلسی]] در شرح این [[حدیث]] نوشته است: منظور از میراندن [[انسان‌ها]] این است موجب انقراض آنها می‌شود و بعید است که منظور حضرت، [[مرگ]] [[قلبی]] [[معنوی]] باشد<ref>محمدباقر مجلسی، بحارالانوار، ج۷۱، ص۱۳۳.</ref>. امام صادق {{ع}} می‌فرماید: {{متن حدیث\|أن‏ الذنوب‏ التي‏ تعجل‏ الفناء، قطيعة الرحم‏}}<ref>«گناهی که نابودی را به شتاب می‌آورد قطع رحم است» محمد بن یعقوب کلینی، کافی، ج۲، ص۴۴۸.</ref>.		[[رسول خدا]] {{صل}} می‌فرماید: {{متن حدیث\|إِنَّ قَطِيعَةَ الرَّحِمِ وَ الْيَمِينَ الْكَاذِبَةَ... يُثْقِلَانِ‏ الرَّحِمَ‏ وَ إِنَّ فِي‏ تَثَقُّلِ‏ الرَّحِمِ انْقِطَاع‏ النَّسْلِ‏}}<ref>«قطع رحم و سوگند دروغ رحم‌ها را بیمار می‌کند و در بیماری رحم انقطاع نسل نهفته است» محمد بن یعقوب کلینی، کافی، ج۲، ص۳۴۷.</ref>. [[امام صادق]] {{ع}} می‌فرماید: {{متن حدیث\|اتَّقُوا الْحَالِقَةَ فَإِنَّهَا تُمِيتُ‏ الرِّجَالَ‏ قُلْتُ وَ مَا الْحَالِقَةُ قَالَ قَطِيعَةُ الرَّحِمِ}}<ref>«فرمود: از تراشنده بترسید که انسان‌ها را می‌میراند، گفتم تراشنده چیست؟ فرمود قطع رحم» محمد بن یعقوب کلینی، کافی، ج۲، ص۳۴۶.</ref>. [[علامه مجلسی]] در شرح این [[حدیث]] نوشته است: منظور از میراندن [[انسان‌ها]] این است موجب انقراض آنها می‌شود و بعید است که منظور حضرت، [[مرگ]] [[قلبی]] [[معنوی]] باشد<ref>محمدباقر مجلسی، بحارالانوار، ج۷۱، ص۱۳۳.</ref>. امام صادق {{ع}} می‌فرماید: {{متن حدیث\|أن‏ الذنوب‏ التي‏ تعجل‏ الفناء، قطيعة الرحم‏}}<ref>«گناهی که نابودی را به شتاب می‌آورد قطع رحم است» محمد بن یعقوب کلینی، کافی، ج۲، ص۴۴۸.</ref>.

	مرحوم [[کلینی]] از یکی از اصحاب امام صادق {{ع}} [[روایت]] کرده است: به امام صادق {{ع}} عرض کردم [[برادران]] و پسرعموهایم [[خانه]] را بر من تنگ کرده و مرا به یکی اتاق‌ها رانده‌اند<ref>ظاهر روایت این است که خانه موروثی از جد پدری بوده است که با پسرعموها در آن شرکت داشته‌اند.</ref>. اگر [[شکایت]] کنم می‌توانم هر چه در [[اختیار]] آنهاست پس بگیرم. [[امام]] فرمود: [[صبر]] کن خداگره از کارت می‌گشاید. من برگشتم و صبر پیشه کردم. در سال صد و سی و یک هجری [[بیماری]] وبا شایع شد<ref>امام صادق {{ع}} از سال ۱۱۴ تا سال ۱۴۸ هجری امامت کرده است.</ref> و همه آنها را کشت چنان که حتی یکی هم از آنها باقی نماند. بار دیگر وقتی خدمت امام صادق {{ع}} رسیدم فرمود: خانواده‌ات چطورند؟ گفتم: به [[خدا]] قسم همه مردند حتی یکی هم از آنها نماند. فرمود: این به خاطر رفتارشان با تو بود؛ به خاطر بریدن پیوند [[خویشاوندی]] هلاک شدند. آیا [[دوست]] داشتی که همچنان بودند و [[خانه]] را بر تو تنگ می‌کردند؟ گفتم: آری به [[خدا]]<ref>محمد بن یعقوب کلینی، کافی، ج۲، ص۳۴۶.</ref>.<ref>[[مجتبی تهرانی\|تهرانی، مجتبی]]، [[اخلاق الاهی ج۱۴ (کتاب)\|اخلاق الاهی ج۱۴]]، ص ۴۸۶.</ref>		مرحوم [[کلینی]] از یکی از اصحاب امام صادق {{ع}} [[روایت]] کرده است: به امام صادق {{ع}} عرض کردم [[برادران]] و پسرعموهایم [[خانه]] را بر من تنگ کرده و مرا به یکی اتاق‌ها رانده‌اند<ref>ظاهر روایت این است که خانه موروثی از جد پدری بوده است که با پسرعموها در آن شرکت داشته‌اند.</ref>. اگر [[شکایت]] کنم می‌توانم هر چه در [[اختیار]] آنهاست پس بگیرم. [[امام]] فرمود: [[صبر]] کن خداگره از کارت می‌گشاید. من برگشتم و صبر پیشه کردم. در سال صد و سی و یک هجری [[بیماری]] وبا شایع شد<ref>امام صادق {{ع}} از سال ۱۱۴ تا سال ۱۴۸ هجری امامت کرده است.</ref> و همه آنها را کشت چنان که حتی یکی هم از آنها باقی نماند. بار دیگر وقتی خدمت امام صادق {{ع}} رسیدم فرمود: خانواده‌ات چطورند؟ گفتم: به [[خدا]] قسم همه مردند حتی یکی هم از آنها نماند. فرمود: این به خاطر رفتارشان با تو بود؛ به خاطر بریدن پیوند [[خویشاوندی]] هلاک شدند. آیا [[دوست]] داشتی که همچنان بودند و [[خانه]] را بر تو تنگ می‌کردند؟ گفتم: آری به [[خدا]]<ref>محمد بن یعقوب کلینی، کافی، ج۲، ص۳۴۶.</ref>.<ref>[[مجتبی تهرانی\|تهرانی، مجتبی]]، [[اخلاق الاهی ج۱۴ (کتاب)\|اخلاق الاهی ج۱۴]]، ص ۴۸۶.</ref>

	=== [[سلطه]] [[اقتصادی]] [[اشرار]] ===		==== [[سلطه]] [[اقتصادی]] [[اشرار]] ====
	یکی از آثار صله رحم این است که بدکاران، اقتصاد جامعه را در دست می‌گیرند. [[امیرالمؤمنین]] {{ع}} می‌فرماید: {{متن حدیث\|إِذَا قَطَّعُوا الْأَرْحَامَ‏ جُعِلَتِ‏ الْأَمْوَالُ‏ فِي أَيْدِي الْأَشْرَارِ}}<ref>«هنگامی که پیوند خویشاوندی را ببرند اموال در دست اشرار قرار می‌گیرد» محمد بن یعقوب کلینی، کافی، ج۲، ص۳۴۸.</ref>.		یکی از آثار صله رحم این است که بدکاران، اقتصاد جامعه را در دست می‌گیرند. [[امیرالمؤمنین]] {{ع}} می‌فرماید: {{متن حدیث\|إِذَا قَطَّعُوا الْأَرْحَامَ‏ جُعِلَتِ‏ الْأَمْوَالُ‏ فِي أَيْدِي الْأَشْرَارِ}}<ref>«هنگامی که پیوند خویشاوندی را ببرند اموال در دست اشرار قرار می‌گیرد» محمد بن یعقوب کلینی، کافی، ج۲، ص۳۴۸.</ref>.

	[[علامه مجلسی]] در ذیل این [[حدیث]] نوشته است: این پیامد به تجربه [[ثابت]] شده است و یکی از اسباب آن، این است که [[خویشان]] با هم [[نزاع]] می‌کنند و [[شکایت]] به [[ستمکاران]] و [[حکام جور]] می‌برند و از راه [[رشوه]] [[اموال]] خود را در [[اختیار]] آنها قرار می‌دهند علاوه بر اینکه وقتی با هم بجنگند و همدیگر را [[یاری]] نکنند اشرار بر آنها مسلط می‌شوند و دارایی‌هایشان را می‌گیرند<ref>محمدباقر مجلسی، بحارالانوار، ج۷۱، ص۱۳۸.</ref>.<ref>[[مجتبی تهرانی\|تهرانی، مجتبی]]، [[اخلاق الاهی ج۱۴ (کتاب)\|اخلاق الاهی ج۱۴]]، ص ۴۸۷.</ref>		[[علامه مجلسی]] در ذیل این [[حدیث]] نوشته است: این پیامد به تجربه [[ثابت]] شده است و یکی از اسباب آن، این است که [[خویشان]] با هم [[نزاع]] می‌کنند و [[شکایت]] به [[ستمکاران]] و [[حکام جور]] می‌برند و از راه [[رشوه]] [[اموال]] خود را در [[اختیار]] آنها قرار می‌دهند علاوه بر اینکه وقتی با هم بجنگند و همدیگر را [[یاری]] نکنند اشرار بر آنها مسلط می‌شوند و دارایی‌هایشان را می‌گیرند<ref>محمدباقر مجلسی، بحارالانوار، ج۷۱، ص۱۳۸.</ref>.<ref>[[مجتبی تهرانی\|تهرانی، مجتبی]]، [[اخلاق الاهی ج۱۴ (کتاب)\|اخلاق الاهی ج۱۴]]، ص ۴۸۷.</ref>

	=== [[عذاب]] و [[انتقام]] الاهی ===		==== [[عذاب]] و [[انتقام]] الاهی ====
	یکی از آثار [[قطع رحم]] که در [[احادیث]] نام برده شده عذاب الاهی است که ممکن است عنوان دیگری برای پیامدهای پیشین باشد و ممکن است در چهره دیگری نازل شود. امیرالمؤمنین {{ع}} می‌فرماید: {{متن حدیث\|فِي‏ قَطِيعَةِ الرَّحِمِ‏ حُلُولُ‏ النِّقَمِ‏}}<ref>«قطع رحم موجب نزول عذاب است» علی بن محمد لیثی واسطی، عیون الحکم والمواعظ، ص۳۵۳.</ref> و می‌فرماید: {{متن حدیث\|قَطِيعَةُ الرَّحِمِ‏ تَجْلِبُ‏ النِّقَمَ‏}}<ref>«بریدن پیوند خویشاوندی، عذاب الاهی را می‌آورد» علی بن محمد لیثی واسطی، عیون الحکم والمواعظ، ص۳۷۹.</ref>.<ref>[[مجتبی تهرانی\|تهرانی، مجتبی]]، [[اخلاق الاهی ج۱۴ (کتاب)\|اخلاق الاهی ج۱۴]]، ص ۴۸۸.</ref>		یکی از آثار [[قطع رحم]] که در [[احادیث]] نام برده شده عذاب الاهی است که ممکن است عنوان دیگری برای پیامدهای پیشین باشد و ممکن است در چهره دیگری نازل شود. امیرالمؤمنین {{ع}} می‌فرماید: {{متن حدیث\|فِي‏ قَطِيعَةِ الرَّحِمِ‏ حُلُولُ‏ النِّقَمِ‏}}<ref>«قطع رحم موجب نزول عذاب است» علی بن محمد لیثی واسطی، عیون الحکم والمواعظ، ص۳۵۳.</ref> و می‌فرماید: {{متن حدیث\|قَطِيعَةُ الرَّحِمِ‏ تَجْلِبُ‏ النِّقَمَ‏}}<ref>«بریدن پیوند خویشاوندی، عذاب الاهی را می‌آورد» علی بن محمد لیثی واسطی، عیون الحکم والمواعظ، ص۳۷۹.</ref>.<ref>[[مجتبی تهرانی\|تهرانی، مجتبی]]، [[اخلاق الاهی ج۱۴ (کتاب)\|اخلاق الاهی ج۱۴]]، ص ۴۸۸.</ref>

Bahmani: /* آثار معنوی صله رحم */

2023-10-02T06:38:31Z

آثار معنوی صله رحم

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲ اکتبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۰:۰۸
خط ۲۴۷:		خط ۲۴۷:
	[[حقیقت]] این است که انسان تا از حصار [[خودبینی]] خارج نشود قدم به راه کمال نمی‌گذارد. اولین مرحله گذر از تنگنای خودبینی و حضور در فراخنای دیگر بینی توجه به [[نزدیکان]] و [[خویشان]] است. کسی که به [[صله ارحام]] روی می‌آورد، به قدری [[رشد]] کرده که می‌تواند علاوه بر خود کسانی دیگر - حداقل خویشان و [[ارحام]] خود - را هم ببیند، به آنها [[مهربانی]] کند، از دسترنج خود برای آنها هزینه کند، اشتباهات آنها را ببخشد و بی‌مهرهایشان را ندیده بگیرد و به [[نیکی]] مقابله کند، [[انسانی]] که به این مرحله از رشد رسیده باشد با اندکی مداومت و استمرار و تحت تأثیر بازخوردهای مادی و [[معنوی]] [[رفتار]] خود و افزون بر این همه با توفیقات ربانی به توسعه راه و روش خود علاقه‌مند می‌شود و به جایی می‌رسد که با همه به مردم با دلی پاک و نفسی [[پاکیزه]] مواجه می‌شود و نسبت به همگان دستی بخشنده و دلی [[مهربان]] پیدا می‌کند<ref>[[مجتبی تهرانی\|تهرانی، مجتبی]]، [[اخلاق الاهی ج۱۴ (کتاب)\|اخلاق الاهی ج۱۴]]، ص ۴۸۰.</ref>.		[[حقیقت]] این است که انسان تا از حصار [[خودبینی]] خارج نشود قدم به راه کمال نمی‌گذارد. اولین مرحله گذر از تنگنای خودبینی و حضور در فراخنای دیگر بینی توجه به [[نزدیکان]] و [[خویشان]] است. کسی که به [[صله ارحام]] روی می‌آورد، به قدری [[رشد]] کرده که می‌تواند علاوه بر خود کسانی دیگر - حداقل خویشان و [[ارحام]] خود - را هم ببیند، به آنها [[مهربانی]] کند، از دسترنج خود برای آنها هزینه کند، اشتباهات آنها را ببخشد و بی‌مهرهایشان را ندیده بگیرد و به [[نیکی]] مقابله کند، [[انسانی]] که به این مرحله از رشد رسیده باشد با اندکی مداومت و استمرار و تحت تأثیر بازخوردهای مادی و [[معنوی]] [[رفتار]] خود و افزون بر این همه با توفیقات ربانی به توسعه راه و روش خود علاقه‌مند می‌شود و به جایی می‌رسد که با همه به مردم با دلی پاک و نفسی [[پاکیزه]] مواجه می‌شود و نسبت به همگان دستی بخشنده و دلی [[مهربان]] پیدا می‌کند<ref>[[مجتبی تهرانی\|تهرانی، مجتبی]]، [[اخلاق الاهی ج۱۴ (کتاب)\|اخلاق الاهی ج۱۴]]، ص ۴۸۰.</ref>.

	==== آثار [[معنوی]] [[صله رحم]] ====		===== آثار [[معنوی]] [[صله رحم]] =====
	پیوند با [[خویشان]] افزون بر همه آثاری که نام بردیم در [[رشد]] و شکوفایی معنوی [[انسان]] اثرگذار است. طبق احادیثی که به دست ما رسیده صله رحم به سه صورت در رشد معنوی انسان ایفای نقش می‌کند. نخست آنکه [[اعمال انسان]] را [[پاک]] و بالنده می‌کند؛ دیگر آنکه انسان را از [[ارتکاب گناه]] باز می‌دارد و سوم آنکه موجب افزایش و استحکام [[ایمان]] می‌شود. [[امام باقر]] {{ع}} می‌فرماید: {{متن حدیث\|صِلَةُ الْأَرْحَامِ‏ تُزَكِّي‏ الْأَعْمَالَ‏}}<ref>«پیوند با خویشان اعمال را پاکیزه می‌کند» محمد بن یعقوب کلینی، کافی، ج۲، ص۱۵۰.</ref>.		پیوند با [[خویشان]] افزون بر همه آثاری که نام بردیم در [[رشد]] و شکوفایی معنوی [[انسان]] اثرگذار است. طبق احادیثی که به دست ما رسیده صله رحم به سه صورت در رشد معنوی انسان ایفای نقش می‌کند. نخست آنکه [[اعمال انسان]] را [[پاک]] و بالنده می‌کند؛ دیگر آنکه انسان را از [[ارتکاب گناه]] باز می‌دارد و سوم آنکه موجب افزایش و استحکام [[ایمان]] می‌شود. [[امام باقر]] {{ع}} می‌فرماید: {{متن حدیث\|صِلَةُ الْأَرْحَامِ‏ تُزَكِّي‏ الْأَعْمَالَ‏}}<ref>«پیوند با خویشان اعمال را پاکیزه می‌کند» محمد بن یعقوب کلینی، کافی، ج۲، ص۱۵۰.</ref>.

Bahmani: /* آثار اخلاقی صله رحم */

2023-10-02T06:38:20Z

آثار اخلاقی صله رحم

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲ اکتبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۰:۰۸
خط ۲۴۰:		خط ۲۴۰:
	[[مولی]] [[صالح مازندرانی]] نوشته است: منظور از مصارع السوء افتادن در مکاره، [[گناهان]] و [[سوء]] حساب [[قیامت]] است<ref>«ولی به نظر می‌رسد منظور مرگ بد باشد» محمدصالح مازندرانی، شرح اصول کافی ج۹، ص۱۸.</ref>.<ref>[[مجتبی تهرانی\|تهرانی، مجتبی]]، [[اخلاق الاهی ج۱۴ (کتاب)\|اخلاق الاهی ج۱۴]]، ص ۴۷۸.</ref>		[[مولی]] [[صالح مازندرانی]] نوشته است: منظور از مصارع السوء افتادن در مکاره، [[گناهان]] و [[سوء]] حساب [[قیامت]] است<ref>«ولی به نظر می‌رسد منظور مرگ بد باشد» محمدصالح مازندرانی، شرح اصول کافی ج۹، ص۱۸.</ref>.<ref>[[مجتبی تهرانی\|تهرانی، مجتبی]]، [[اخلاق الاهی ج۱۴ (کتاب)\|اخلاق الاهی ج۱۴]]، ص ۴۷۸.</ref>

	==== آثار [[اخلاقی]] صله رحم ====		===== آثار [[اخلاقی]] صله رحم =====
	یکی از ابعاد اثرگذاری صله رحم در [[دنیا]] تأثیر بر [[اخلاق]] [[انسان]] است. برخی از احادیثی که در این زمینه به دست ما رسیده است، نشان می‌دهند پیوند با [[خویشاوندان]] در پاک‌سازی نفس از [[اخلاق ناپسند]] و آراستن آن بر [[اخلاق پسندیده]] تأثیر مثبت دارد: [[امام صادق]] {{ع}} می‌فرماید: {{متن حدیث\|‏صِلَةُ الْأَرْحَامِ‏ تُحَسِّنُ‏ الْخُلُقَ‏، وَ تُسَمِّحُ الْكَفَّ، وَ تُطَيِّبُ النَّفْسَ}}<ref>«پیوند با خویشان اخلاق را نیکو می‌کند، سخاوت می‌آورد و نفس را پاکیزه می‌کند» محمد بن یعقوب کلینی، کافی، ج۲، ص۱۵۱.</ref>.		یکی از ابعاد اثرگذاری صله رحم در [[دنیا]] تأثیر بر [[اخلاق]] [[انسان]] است. برخی از احادیثی که در این زمینه به دست ما رسیده است، نشان می‌دهند پیوند با [[خویشاوندان]] در پاک‌سازی نفس از [[اخلاق ناپسند]] و آراستن آن بر [[اخلاق پسندیده]] تأثیر مثبت دارد: [[امام صادق]] {{ع}} می‌فرماید: {{متن حدیث\|‏صِلَةُ الْأَرْحَامِ‏ تُحَسِّنُ‏ الْخُلُقَ‏، وَ تُسَمِّحُ الْكَفَّ، وَ تُطَيِّبُ النَّفْسَ}}<ref>«پیوند با خویشان اخلاق را نیکو می‌کند، سخاوت می‌آورد و نفس را پاکیزه می‌کند» محمد بن یعقوب کلینی، کافی، ج۲، ص۱۵۱.</ref>.

Bahmani: /* آثار و پیامدها */

2023-10-02T06:37:57Z

آثار و پیامدها

نمایش تغییرات

Bahmani در ‏۲ اکتبر ۲۰۲۳، ساعت ۰۶:۲۳

2023-10-02T06:23:21Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲ اکتبر ۲۰۲۳، ساعت ۰۹:۵۳
خط ۱۳۰:		خط ۱۳۰:
	نخستین کسی که [[صله رحم]] را در مراتب مختلف قرار داده است [[شهید اول]] است<ref>شهید اول، القواعد والفوائد ج۲، ص۵۳.</ref>. پس از او دانشمندانی چون [[فاضل مقداد]] سیوری<ref>فاضل مقداد سیوری، ضد القواعد الفقهیة، ص۲۸۲.</ref> و [[علامه مجلسی]]<ref>محمدباقر مجلسی، بحارالانوار، ج۷۱، ص۱۱۱.</ref>سخن او را چنان نقل کرده‌اند که نشان می‌دهد این تقسیم و ترتیب را پسندیده و پذیرفته‌اند. با استفاده از نوشته شهید، صله رحم را می‌توان به دو اعتبار مرتبه بندی کرد: نخست به ملاحظه [[حکم شرعی]]؛ و دیگر به اعتبار نیاز [[خویشاوند]]، نفعی که به او می‌رسد و تأثیری که صله رحم در تحکیم روابط [[خویشاوندی]] دارد.		نخستین کسی که [[صله رحم]] را در مراتب مختلف قرار داده است [[شهید اول]] است<ref>شهید اول، القواعد والفوائد ج۲، ص۵۳.</ref>. پس از او دانشمندانی چون [[فاضل مقداد]] سیوری<ref>فاضل مقداد سیوری، ضد القواعد الفقهیة، ص۲۸۲.</ref> و [[علامه مجلسی]]<ref>محمدباقر مجلسی، بحارالانوار، ج۷۱، ص۱۱۱.</ref>سخن او را چنان نقل کرده‌اند که نشان می‌دهد این تقسیم و ترتیب را پسندیده و پذیرفته‌اند. با استفاده از نوشته شهید، صله رحم را می‌توان به دو اعتبار مرتبه بندی کرد: نخست به ملاحظه [[حکم شرعی]]؛ و دیگر به اعتبار نیاز [[خویشاوند]]، نفعی که به او می‌رسد و تأثیری که صله رحم در تحکیم روابط [[خویشاوندی]] دارد.

	== مراتب صله رحم به اعتبار حکم شرعی ==		=== مراتب صله رحم به اعتبار حکم شرعی ===
	صله رحم به اعتبار حکم شرعی دارای دو مرتبه است: صله رحم [[واجب]] و صله رحم [[مستحب]].		صله رحم به اعتبار حکم شرعی دارای دو مرتبه است: صله رحم [[واجب]] و صله رحم [[مستحب]].

	=== صله رحم واجب ===		==== صله رحم واجب ====
	می‌دانیم که [[قطع رحم]] [[گناه کبیره]] و ترک آن واجب است. ترک قطع رحم به وسیله صله رحم صورت می‌گیرد؛ بنابراین صله رحم تا آنجا که مصداق ترک قطع رحم باشد، واجب می‌شود.		می‌دانیم که [[قطع رحم]] [[گناه کبیره]] و ترک آن واجب است. ترک قطع رحم به وسیله صله رحم صورت می‌گیرد؛ بنابراین صله رحم تا آنجا که مصداق ترک قطع رحم باشد، واجب می‌شود.
	شهید در پاسخ به این سؤال که چه نوع پیوندی باعث می‌شود که نام قطع رحم بر رابطه با خویشاوند صادق نباشد، نوشته است: چون صله رحم در [[شرع]] و لغت معنی ویژه‌ای ندارد به نظر عرف عمل می‌کنیم. نظر عرف هم به تفاوت عادات و دوری و نزدیکی [[خویشان]] با هم متفاوت می‌شود<ref>شهید اول، القواعد والقوائد، ج۲، ص۵۲.</ref>.<ref>[[مجتبی تهرانی\|تهرانی، مجتبی]]، [[اخلاق الاهی ج۱۴ (کتاب)\|اخلاق الاهی ج۱۴]]، ص ۴۶۷.</ref>		شهید در پاسخ به این سؤال که چه نوع پیوندی باعث می‌شود که نام قطع رحم بر رابطه با خویشاوند صادق نباشد، نوشته است: چون صله رحم در [[شرع]] و لغت معنی ویژه‌ای ندارد به نظر عرف عمل می‌کنیم. نظر عرف هم به تفاوت عادات و دوری و نزدیکی [[خویشان]] با هم متفاوت می‌شود<ref>شهید اول، القواعد والقوائد، ج۲، ص۵۲.</ref>.<ref>[[مجتبی تهرانی\|تهرانی، مجتبی]]، [[اخلاق الاهی ج۱۴ (کتاب)\|اخلاق الاهی ج۱۴]]، ص ۴۶۷.</ref>

	=== صله رحم مستحب ===		==== صله رحم مستحب ====
	بالاتر از مرتبه واجب هرگونه پیوند و ارتباط با خویشان مستحب است. با مصداق‌های صله مستحب در بحث آتی بیشتر آشنا می‌شویم<ref>[[مجتبی تهرانی\|تهرانی، مجتبی]]، [[اخلاق الاهی ج۱۴ (کتاب)\|اخلاق الاهی ج۱۴]]، ص ۴۶۷.</ref>.		بالاتر از مرتبه واجب هرگونه پیوند و ارتباط با خویشان مستحب است. با مصداق‌های صله مستحب در بحث آتی بیشتر آشنا می‌شویم<ref>[[مجتبی تهرانی\|تهرانی، مجتبی]]، [[اخلاق الاهی ج۱۴ (کتاب)\|اخلاق الاهی ج۱۴]]، ص ۴۶۷.</ref>.

	=== مراتب صله رحم به اعتبار نیاز و نفع خویشاوند و تأثیر در تحکیم روابط ===		==== مراتب صله رحم به اعتبار نیاز و نفع خویشاوند و تأثیر در تحکیم روابط ====
	ما با استفاده از نوشته شهید اول و پاره‌ای [[روایات]] که در این زمینه وارد شده است، برای صله رحم شش مرتبه تصویر می‌کنیم: پیوند زبانی، پیوند [[فکری]]، پیوند عاطفی، پیوند جانی، و خودداری از [[آزار]]<ref>[[مجتبی تهرانی\|تهرانی، مجتبی]]، [[اخلاق الاهی ج۱۴ (کتاب)\|اخلاق الاهی ج۱۴]]، ص ۴۶۷.</ref>.		ما با استفاده از نوشته شهید اول و پاره‌ای [[روایات]] که در این زمینه وارد شده است، برای صله رحم شش مرتبه تصویر می‌کنیم: پیوند زبانی، پیوند [[فکری]]، پیوند عاطفی، پیوند جانی، و خودداری از [[آزار]]<ref>[[مجتبی تهرانی\|تهرانی، مجتبی]]، [[اخلاق الاهی ج۱۴ (کتاب)\|اخلاق الاهی ج۱۴]]، ص ۴۶۷.</ref>.

	==== پیوند زبانی ====		===== پیوند زبانی =====
	ارتباط زبانی اولین مرتبه ارتباط است. این مرتبه خود دارای مراتب جزئی زیادی به شرح زیر است: اولین مرتبه زبانی، [[سلام]] است. [[رسول خدا]] {{صل}} فرمودند: {{متن حدیث\|صِلُوا أَرْحَامَكُمْ‏ وَ لَوْ بِالسَّلَامِ‏ }}<ref>«خویشاوندی خود را اگر چه با سلام نمناک کنید» شریف رضی، المجازات النبویة، ص۱۰۱؛ ابن ابی جمهور، عوالی اللئالی، ج۱، ص۳۵۵.</ref>؛		ارتباط زبانی اولین مرتبه ارتباط است. این مرتبه خود دارای مراتب جزئی زیادی به شرح زیر است: اولین مرتبه زبانی، [[سلام]] است. [[رسول خدا]] {{صل}} فرمودند: {{متن حدیث\|صِلُوا أَرْحَامَكُمْ‏ وَ لَوْ بِالسَّلَامِ‏ }}<ref>«خویشاوندی خود را اگر چه با سلام نمناک کنید» شریف رضی، المجازات النبویة، ص۱۰۱؛ ابن ابی جمهور، عوالی اللئالی، ج۱، ص۳۵۵.</ref>؛

خط ۱۵۶:		خط ۱۵۶:
	مرتبه بالاتر که از ارسال سلام نیز مؤثرتر و مفیدتر است، دعای پنهان و ثنای آشکار است<ref>شهید اول، القواعد والفوائد، ج۲، ص۵۳؛ فاضل مقداد سیوری، نضدالقواعد الفقهیة، ص۲۸۳.</ref>؛ به این معنی که در غیاب [[خویشاوند]] او را دعاکنی و در حضورش او را بستایی و از برجستگی‌هایش سخن به میان آوری؛ البته پر واضح است که [[ستایش]] و ثنا نباید به حد [[تملق]] و [[مداحی]] که در شرح [[مقدس]] ممنوع شده، برسد وگرنه [[حرام]] خواهد بود<ref>[[مجتبی تهرانی\|تهرانی، مجتبی]]، [[اخلاق الاهی ج۱۴ (کتاب)\|اخلاق الاهی ج۱۴]]، ص ۴۶۸.</ref>.		مرتبه بالاتر که از ارسال سلام نیز مؤثرتر و مفیدتر است، دعای پنهان و ثنای آشکار است<ref>شهید اول، القواعد والفوائد، ج۲، ص۵۳؛ فاضل مقداد سیوری، نضدالقواعد الفقهیة، ص۲۸۳.</ref>؛ به این معنی که در غیاب [[خویشاوند]] او را دعاکنی و در حضورش او را بستایی و از برجستگی‌هایش سخن به میان آوری؛ البته پر واضح است که [[ستایش]] و ثنا نباید به حد [[تملق]] و [[مداحی]] که در شرح [[مقدس]] ممنوع شده، برسد وگرنه [[حرام]] خواهد بود<ref>[[مجتبی تهرانی\|تهرانی، مجتبی]]، [[اخلاق الاهی ج۱۴ (کتاب)\|اخلاق الاهی ج۱۴]]، ص ۴۶۸.</ref>.

	==== پیوند [[فکری]] ====		===== پیوند [[فکری]] =====
	یکی از [[مراتب صله رحم]] که در کلمات [[شهید]] به آن اشاره‌ای نشده، ولی از [[ادله]] دیگر قابل برداشت است، [[یاری]] فکری به [[خویشاوند]] است. آنجا که یک خویشاوند محتاج [[هدایت]]، [[راهنمایی]]، [[امر به معروف و نهی از منکر]] است، افزون بر همه [[تکالیف]]، به عنوان [[صله رحم]] لازم است به [[ارشاد]] و هدایت او [[همت]] بگماریم و از هر راهی، اعم از گفت‌و‌گو، رفت‌و‌آمد و بخشیدن [[مال]]، او را به [[راه راست]] بیاوریم<ref>[[مجتبی تهرانی\|تهرانی، مجتبی]]، [[اخلاق الاهی ج۱۴ (کتاب)\|اخلاق الاهی ج۱۴]]، ص ۴۶۹.</ref>.		یکی از [[مراتب صله رحم]] که در کلمات [[شهید]] به آن اشاره‌ای نشده، ولی از [[ادله]] دیگر قابل برداشت است، [[یاری]] فکری به [[خویشاوند]] است. آنجا که یک خویشاوند محتاج [[هدایت]]، [[راهنمایی]]، [[امر به معروف و نهی از منکر]] است، افزون بر همه [[تکالیف]]، به عنوان [[صله رحم]] لازم است به [[ارشاد]] و هدایت او [[همت]] بگماریم و از هر راهی، اعم از گفت‌و‌گو، رفت‌و‌آمد و بخشیدن [[مال]]، او را به [[راه راست]] بیاوریم<ref>[[مجتبی تهرانی\|تهرانی، مجتبی]]، [[اخلاق الاهی ج۱۴ (کتاب)\|اخلاق الاهی ج۱۴]]، ص ۴۶۹.</ref>.

	==== پیوند عاطفی ====		===== پیوند عاطفی =====
	این مرتبه نیز در سخنان شهید نیامده است، ولی به طور قطع می‌توان آن را از مراتب صله رحم شمرد. وقتی که یکی از بستگان ما به هر دلیل محتاج مهر و [[محبت]] [[خویشان]] است و برای سبک‌کردن بار غمش به همزبان محتاج است، بر ما لازم است حضور خود را از او دریغ نکنیم و از سپردن گوش و [[دل]] به او کوتاهی نورزیم<ref>[[مجتبی تهرانی\|تهرانی، مجتبی]]، [[اخلاق الاهی ج۱۴ (کتاب)\|اخلاق الاهی ج۱۴]]، ص ۴۶۹.</ref>.		این مرتبه نیز در سخنان شهید نیامده است، ولی به طور قطع می‌توان آن را از مراتب صله رحم شمرد. وقتی که یکی از بستگان ما به هر دلیل محتاج مهر و [[محبت]] [[خویشان]] است و برای سبک‌کردن بار غمش به همزبان محتاج است، بر ما لازم است حضور خود را از او دریغ نکنیم و از سپردن گوش و [[دل]] به او کوتاهی نورزیم<ref>[[مجتبی تهرانی\|تهرانی، مجتبی]]، [[اخلاق الاهی ج۱۴ (کتاب)\|اخلاق الاهی ج۱۴]]، ص ۴۶۹.</ref>.

	==== پیوند [[مالی]] ====		===== پیوند [[مالی]] =====
	مال، یکی از ابزارهایی است که [[شرع]] [[مقدس]] [[اسلام]] برای تحکیم روابط به ویژه رابطه [[خویشاوندی]] بر آن تأکید کرده و [[رسول خدا]] {{صل}} و [[پیشوایان معصوم]] به فراوانی از این وسیله برای تحکیم پیوندها بهره برده‌اند. نقش مال در این میدان هم به تجربه شناخته شده و هم به [[عقل]] و [[فطرت]] قابل تشخیص است. [[قرآن کریم]] کمک مالی که به بستگان را جزء [[حقوق]] [[واجب]] ایشان شمرده، می‌فرماید: {{متن قرآن\|وَآتِ ذَا الْقُرْبَى حَقَّهُ}}<ref>«و حقّ خویشاوند را به او برسان» سوره اسراء، آیه ۲۶.</ref>. [[امیرالمؤمنین]] {{ع}} می‌فرماید: {{متن حدیث\|من‏ آتاه‏ اللَّه‏ مالا فليصل به القرابة}}<ref>«هرکس که خدا مالی به او عنایت کرده با آن پیوند خویشاوندی‌اش را برقرار کند» شریف رضی، نهج البلاغه، ۲/۲۴.</ref>.		مال، یکی از ابزارهایی است که [[شرع]] [[مقدس]] [[اسلام]] برای تحکیم روابط به ویژه رابطه [[خویشاوندی]] بر آن تأکید کرده و [[رسول خدا]] {{صل}} و [[پیشوایان معصوم]] به فراوانی از این وسیله برای تحکیم پیوندها بهره برده‌اند. نقش مال در این میدان هم به تجربه شناخته شده و هم به [[عقل]] و [[فطرت]] قابل تشخیص است. [[قرآن کریم]] کمک مالی که به بستگان را جزء [[حقوق]] [[واجب]] ایشان شمرده، می‌فرماید: {{متن قرآن\|وَآتِ ذَا الْقُرْبَى حَقَّهُ}}<ref>«و حقّ خویشاوند را به او برسان» سوره اسراء، آیه ۲۶.</ref>. [[امیرالمؤمنین]] {{ع}} می‌فرماید: {{متن حدیث\|من‏ آتاه‏ اللَّه‏ مالا فليصل به القرابة}}<ref>«هرکس که خدا مالی به او عنایت کرده با آن پیوند خویشاوندی‌اش را برقرار کند» شریف رضی، نهج البلاغه، ۲/۲۴.</ref>.

خط ۱۶۹:		خط ۱۶۹:
	مرتبه بالاتر در ارتباط مالی [[خویشاوندان]] در صورتی است که [[خویشاوند]] از مساعدت مالی ما [[بی‌نیاز]] باشد در این صورت برای برقراری پیوند مستحب است که انسان گاه‌گاهی برای او هدیه‌ای ببرد و بهتر آن است که [[هدیه]] را نفرستد، بلکه خودش ببرد؛ چون [[رسول خدا]] {{صل}} بردن [[مال]] را توصیه کرده است، نه فرستادن آن را. فرمود: {{متن حدیث\|مَنْ‏ مَشَى‏ إِلَى‏ ذِي‏ قَرَابَةٍ بِنَفْسِهِ‏ وَ مَالِهِ لِيَصِلَ رَحِمَهُ أَعْطَاهُ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ...}}<ref>«هرکس خودش به سوی خویشاوند برود و و مالش را ببرد تا با او پیوند کند خداوند عزوجل به او عطا کند.».. صدوق، امالی، ص۵۱۶؛ صدوق، ثواب الاعمال، ص۲۸۸.</ref>.<ref>[[مجتبی تهرانی\|تهرانی، مجتبی]]، [[اخلاق الاهی ج۱۴ (کتاب)\|اخلاق الاهی ج۱۴]]، ص ۴۷۰.</ref>		مرتبه بالاتر در ارتباط مالی [[خویشاوندان]] در صورتی است که [[خویشاوند]] از مساعدت مالی ما [[بی‌نیاز]] باشد در این صورت برای برقراری پیوند مستحب است که انسان گاه‌گاهی برای او هدیه‌ای ببرد و بهتر آن است که [[هدیه]] را نفرستد، بلکه خودش ببرد؛ چون [[رسول خدا]] {{صل}} بردن [[مال]] را توصیه کرده است، نه فرستادن آن را. فرمود: {{متن حدیث\|مَنْ‏ مَشَى‏ إِلَى‏ ذِي‏ قَرَابَةٍ بِنَفْسِهِ‏ وَ مَالِهِ لِيَصِلَ رَحِمَهُ أَعْطَاهُ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ...}}<ref>«هرکس خودش به سوی خویشاوند برود و و مالش را ببرد تا با او پیوند کند خداوند عزوجل به او عطا کند.».. صدوق، امالی، ص۵۱۶؛ صدوق، ثواب الاعمال، ص۲۸۸.</ref>.<ref>[[مجتبی تهرانی\|تهرانی، مجتبی]]، [[اخلاق الاهی ج۱۴ (کتاب)\|اخلاق الاهی ج۱۴]]، ص ۴۷۰.</ref>

	==== پیوند جانی ====		===== پیوند جانی =====
	مرتبه سوم پیوند خویشی پیوند با [[جان]] است. خویشاوندان بیش از آنکه به مال همدیگر محتاج باشند به خود همدیگر نیازمندند و حضور یکدیگر را می‌خواهند؛ حضوری ناشی از اهتمام و همراه با [[محبت]] و مهر و [[عاطفه]]. به همین دلیل گفته‌اند این مرتبه بالاترین مرتبه است. پیوند جانی هم خود دارای مراتب جزئی است.		مرتبه سوم پیوند خویشی پیوند با [[جان]] است. خویشاوندان بیش از آنکه به مال همدیگر محتاج باشند به خود همدیگر نیازمندند و حضور یکدیگر را می‌خواهند؛ حضوری ناشی از اهتمام و همراه با [[محبت]] و مهر و [[عاطفه]]. به همین دلیل گفته‌اند این مرتبه بالاترین مرتبه است. پیوند جانی هم خود دارای مراتب جزئی است.

خط ۱۸۲:		خط ۱۸۲:
	گفتنی است که این ترتیب در همه شرایط یکسان نیست، بلکه با [[اختلاف]] شرایط از قبیل [[توانایی]] [[مکلف]]، نیاز خویشاوند و عرف و عادت منطقه [[تغییر]] می‌کند<ref>محمدصالح مازندرانی، شرح اصول کافی، ج۹، ص۷.</ref>.<ref>[[مجتبی تهرانی\|تهرانی، مجتبی]]، [[اخلاق الاهی ج۱۴ (کتاب)\|اخلاق الاهی ج۱۴]]، ص ۴۷۱.</ref>		گفتنی است که این ترتیب در همه شرایط یکسان نیست، بلکه با [[اختلاف]] شرایط از قبیل [[توانایی]] [[مکلف]]، نیاز خویشاوند و عرف و عادت منطقه [[تغییر]] می‌کند<ref>محمدصالح مازندرانی، شرح اصول کافی، ج۹، ص۷.</ref>.<ref>[[مجتبی تهرانی\|تهرانی، مجتبی]]، [[اخلاق الاهی ج۱۴ (کتاب)\|اخلاق الاهی ج۱۴]]، ص ۴۷۱.</ref>

	==== خودداری از [[آزار]] ====		===== خودداری از [[آزار]] =====
	یکی از مصداق‌ها و [[مراتب صله رحم]] که در همه شرایط مراعات آن [[واجب]] است، خودداری از آزار خویشاوند است. [[رسول خدا]] {{صل}} برای تأکید بر این مرتبه فرموده است: {{متن حدیث\|أَفْضَلُ‏ مَا يُوصَلُ‏ بِهِ‏ الرَّحِمُ‏ كَفُّ‏ الْأَذَى‏ عَنْهَا}}<ref>«برترین چیزی که به وسیله آن می‌توان با خویشاوند پیوست، خودداری از آزردن اوست» محمد باقر مجلسی، بحارالانوار، ج۷۱، ص۱۰۳.</ref>. امام صادق {{ع}} فرمود: {{متن حدیث\|عَظِّمُوا كِبَارَكُمْ‏، وَ صِلُوا أَرْحَامَكُمْ‏، وَ لَيْسَ تَصِلُونَهُمْ بِشَيْ‏ءٍ أَفْضَلَ مِنْ كَفِّ الْأَذى‏ عَنْهُمْ}}<ref>«بزرگانتان را احترام کنید و با خویشانتان بپیوندید و با هیچ چیز برتر از آزار ندادن نمی‌توانید با آنها بپیوندید» محمد بن یعقوب کلینی، کافی، ج۲، ص۱۶۵.</ref>.		یکی از مصداق‌ها و [[مراتب صله رحم]] که در همه شرایط مراعات آن [[واجب]] است، خودداری از آزار خویشاوند است. [[رسول خدا]] {{صل}} برای تأکید بر این مرتبه فرموده است: {{متن حدیث\|أَفْضَلُ‏ مَا يُوصَلُ‏ بِهِ‏ الرَّحِمُ‏ كَفُّ‏ الْأَذَى‏ عَنْهَا}}<ref>«برترین چیزی که به وسیله آن می‌توان با خویشاوند پیوست، خودداری از آزردن اوست» محمد باقر مجلسی، بحارالانوار، ج۷۱، ص۱۰۳.</ref>. امام صادق {{ع}} فرمود: {{متن حدیث\|عَظِّمُوا كِبَارَكُمْ‏، وَ صِلُوا أَرْحَامَكُمْ‏، وَ لَيْسَ تَصِلُونَهُمْ بِشَيْ‏ءٍ أَفْضَلَ مِنْ كَفِّ الْأَذى‏ عَنْهُمْ}}<ref>«بزرگانتان را احترام کنید و با خویشانتان بپیوندید و با هیچ چیز برتر از آزار ندادن نمی‌توانید با آنها بپیوندید» محمد بن یعقوب کلینی، کافی، ج۲، ص۱۶۵.</ref>.

Wasity: /* حدود و مصداق‌های قطع و صِله */

2023-10-02T05:44:25Z

حدود و مصداق‌های قطع و صِله

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲ اکتبر ۲۰۲۳، ساعت ۰۹:۱۴
خط ۶۰:		خط ۶۰:
	بنابراین [[پیامبر خدا]] {{صل}} پدر [[امت]] و [[خدیجه]] کبری مادر امت است؛ پس [[فرزندان]] و [[ذریه]] ایشان [[خویشان]] [[اهل]] ایمانند و از همه خویشان برای [[صله رحم]] سزاوارترند و پیوند با ایشان از پیوند با همه خویشان واجب‌تر است<ref>محمدباقر مجلسی، بحارالانوار، ج۱، ص۱۱۶.</ref> و چنین است که [[خداوند متعال]] به [[مودت]] و [[دوستی]] ایشان [[فرمان]] داده و مودت ایشان را به عنوان مزد [[رسالت پیامبر]] معین کرده است<ref>[[مجتبی تهرانی\|تهرانی، مجتبی]]، [[اخلاق الاهی ج۱۴ (کتاب)\|اخلاق الاهی ج۱۴]]، ص ۴۵۶.</ref>.		بنابراین [[پیامبر خدا]] {{صل}} پدر [[امت]] و [[خدیجه]] کبری مادر امت است؛ پس [[فرزندان]] و [[ذریه]] ایشان [[خویشان]] [[اهل]] ایمانند و از همه خویشان برای [[صله رحم]] سزاوارترند و پیوند با ایشان از پیوند با همه خویشان واجب‌تر است<ref>محمدباقر مجلسی، بحارالانوار، ج۱، ص۱۱۶.</ref> و چنین است که [[خداوند متعال]] به [[مودت]] و [[دوستی]] ایشان [[فرمان]] داده و مودت ایشان را به عنوان مزد [[رسالت پیامبر]] معین کرده است<ref>[[مجتبی تهرانی\|تهرانی، مجتبی]]، [[اخلاق الاهی ج۱۴ (کتاب)\|اخلاق الاهی ج۱۴]]، ص ۴۵۶.</ref>.

	== حدود و مصداق‌های قطع و صِله ==		==قطع رحم==
			{{اصلی\|اصلی\|قطع رحم}}
			=== حدود و مصداق‌های قطع و صِله ===
	منظور از صله یا وصل یا پیوند، ارتباط است و منظور از قطع، بریدن و عدم ارتباط. [[شرع]] [[مقدس]] برای قطع و وصل حد معینی تعریف نکرده است؛ بنابراین، برای [[تعیین]] حدود و مصداق‌های این دو عنوان نیز باید به عرف مراجعه و شرایط موجود را ملاحظه کرد. طبق این معیار، هر رفتاری که از نظر عرف مصداق صله رحم باشد، مشمول [[حکم شرعی]] آن می‌شود، همان طور که هر رفتاری در عرف به عنوان [[قطع رحم]] و [[بی‌مهری]] به خویش شناخته شود، از نظر شرع مقدس [[ممنوع]] است؛ برای نمونه، رفت‌و‌آمد و [[سرکشی]] به خویش در عرف مصداق ارتباط با خویش است چنان که [[قهر]] مصداق [[قطع رابطه]] است، به همین دلیل از نظر [[شرعی]] هم هرکس با یکی از [[اقارب]] خود قهر کند، [[قاطع]] رحم شمرده شده و مشمول [[احکام]] قطع رحم می‌شود؛ بنابراین از نظر شرعی نمی‌توان معیار مشخصی برای مصداق‌های صله یا قطع رحم تعیین و آنها را در عدد معین محصور کرد؛ ولی به طور [[اجمال]] می‌دانیم که صله رحم شامل اموری به شرح زیر می‌شود:		منظور از صله یا وصل یا پیوند، ارتباط است و منظور از قطع، بریدن و عدم ارتباط. [[شرع]] [[مقدس]] برای قطع و وصل حد معینی تعریف نکرده است؛ بنابراین، برای [[تعیین]] حدود و مصداق‌های این دو عنوان نیز باید به عرف مراجعه و شرایط موجود را ملاحظه کرد. طبق این معیار، هر رفتاری که از نظر عرف مصداق صله رحم باشد، مشمول [[حکم شرعی]] آن می‌شود، همان طور که هر رفتاری در عرف به عنوان [[قطع رحم]] و [[بی‌مهری]] به خویش شناخته شود، از نظر شرع مقدس [[ممنوع]] است؛ برای نمونه، رفت‌و‌آمد و [[سرکشی]] به خویش در عرف مصداق ارتباط با خویش است چنان که [[قهر]] مصداق [[قطع رابطه]] است، به همین دلیل از نظر [[شرعی]] هم هرکس با یکی از [[اقارب]] خود قهر کند، [[قاطع]] رحم شمرده شده و مشمول [[احکام]] قطع رحم می‌شود؛ بنابراین از نظر شرعی نمی‌توان معیار مشخصی برای مصداق‌های صله یا قطع رحم تعیین و آنها را در عدد معین محصور کرد؛ ولی به طور [[اجمال]] می‌دانیم که صله رحم شامل اموری به شرح زیر می‌شود:
	[[احسان]] و [[نیکی]] در حد توان، [[دفاع]] و [[یاری]] در صورت نیاز، [[خیرخواهی]]، [[حسن خلق]] و [[معاشرت]] نیکون دادن حقوق ایشان، [[زیارت]] و رفت‌و‌آمد، توجه به [[امور دینی]] ایشان که مستلزم [[دعوت]] به راه [[حق]] و [[امر به معروف و نهی از منکر]] می‌شود و حقوقی که برای سایر [[مسلمانان]] مقرر شده است: از قبیل [[عیادت]]، [[تشییع جنازه]]، [[حفظ]] [[اموال]] و [[اسرار]] و... .		[[احسان]] و [[نیکی]] در حد توان، [[دفاع]] و [[یاری]] در صورت نیاز، [[خیرخواهی]]، [[حسن خلق]] و [[معاشرت]] نیکون دادن حقوق ایشان، [[زیارت]] و رفت‌و‌آمد، توجه به [[امور دینی]] ایشان که مستلزم [[دعوت]] به راه [[حق]] و [[امر به معروف و نهی از منکر]] می‌شود و حقوقی که برای سایر [[مسلمانان]] مقرر شده است: از قبیل [[عیادت]]، [[تشییع جنازه]]، [[حفظ]] [[اموال]] و [[اسرار]] و... .

Bahmani در ‏۲ اکتبر ۲۰۲۳، ساعت ۰۵:۲۷

2023-10-02T05:27:09Z

نمایش تغییرات

Bahmani: /* خویشاوندان معنوی */

2023-10-02T04:42:22Z

خویشاوندان معنوی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲ اکتبر ۲۰۲۳، ساعت ۰۸:۱۲
خط ۵۳:		خط ۵۳:
	=== [[خویشاوندان]] [[معنوی]] ===		=== [[خویشاوندان]] [[معنوی]] ===
	در [[روایات]] زیادی سخن از «رحم [[آل محمد]] {{صل}}» به بیان آمده است.		در [[روایات]] زیادی سخن از «رحم [[آل محمد]] {{صل}}» به بیان آمده است.
	[[ابوبصیر]] از [[یاران امام صادق]] {{ع}} می‌گوید: شنیدم که [[امام صادق]] {{ع}} می‌فرماید: {{متن حدیث\|إِنَّ الرَّحِمَ‏ مُعَلَّقَةٌ بِالْعَرْشِ‏ تَقُولُ اللَّهُمَّ صِلْ مَنْ وَصَلَنِي وَ اقْطَعْ مَنْ قَطَعَنِي وَ هِيَ رَحِمُ آلِ مُحَمَّدٍ {{صل}} وَ هُوَ قَوْلُ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ- {{متن قرآن\|وَالَّذِينَ يَصِلُونَ مَا أَمَرَ اللَّهُ بِهِ أَنْ يُوصَلَ}}~~<ref>«و کسانی که آنچه را خداوند فرمان به پیوند آن داده است می‌پیوندند» سوره رعد، آیه ۲۱.</ref> {{متن حدیث\|~~وَ رَحِمُ كُلِّ ذِي رَحِمٍ}}<ref>محمد بن یعقوب کلینی، کافی، ج۲، ص۱۵۱.</ref>؛		[[ابوبصیر]] از [[یاران امام صادق]] {{ع}} می‌گوید: شنیدم که [[امام صادق]] {{ع}} می‌فرماید: {{متن حدیث\|إِنَّ الرَّحِمَ‏ مُعَلَّقَةٌ بِالْعَرْشِ‏ تَقُولُ اللَّهُمَّ صِلْ مَنْ وَصَلَنِي وَ اقْطَعْ مَنْ قَطَعَنِي وَ هِيَ رَحِمُ آلِ مُحَمَّدٍ {{صل}} وَ هُوَ قَوْلُ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ- {{متن قرآن\|وَالَّذِينَ يَصِلُونَ مَا أَمَرَ اللَّهُ بِهِ أَنْ يُوصَلَ}} وَ رَحِمُ كُلِّ ذِي رَحِمٍ}}<ref>محمد بن یعقوب کلینی، کافی، ج۲، ص۱۵۱.</ref>؛
	[[خویشاوندی]] به [[عرش]] آویخته می‌گوید خدایا بپیوند با هرکس که با من پیوست و ببر از هرکس که از من [[برید]]. این خویشاوندی آل محمد است و این است معنی [[آیه قرآن]] «آنان که پیوند می‌دهند آنچه را [[خدا]] به پیوندش [[فرمان]] داده» و همه خویشاوندی‌ها را شامل می‌شود.		[[خویشاوندی]] به [[عرش]] آویخته می‌گوید خدایا بپیوند با هرکس که با من پیوست و ببر از هرکس که از من [[برید]]. این خویشاوندی آل محمد است و این است معنی [[آیه قرآن]] «آنان که پیوند می‌دهند آنچه را [[خدا]] به پیوندش [[فرمان]] داده» و همه خویشاوندی‌ها را شامل می‌شود.

Bahmani در ‏۱ اکتبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۳:۳۲

2023-10-01T13:32:53Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱ اکتبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۷:۰۲
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط		{{مدخل مرتبط
	\| موضوع مرتبط = صله رحم		\| موضوع مرتبط = صله رحم
	\| عنوان مدخل = [[صله رحم]]		\| عنوان مدخل = صله رحم
	\| مداخل مرتبط = [[صله رحم در لغت~~]] - [[صله رحم در قرآن~~]] - [[صله رحم در حدیث~~]] - [[صله رحم در نهج البلاغه~~]] - [[صله رحم در اخلاق اسلامی~~]] - [[صله رحم در معارف دعا و زیارات~~]] - [[صله رحم در معارف و سیره نبوی]] - [[حق صله رحم]]		\| مداخل مرتبط = [[صله رحم در لغت]] - [[صله رحم در حدیث]] - [[صله رحم در اخلاق اسلامی]] - [[صله رحم در معارف و سیره نبوی]] - [[صله رحم در حقوق اسلامی]]
	\| پرسش مرتبط =		\| پرسش مرتبط =
	}}		}}