ضرورت حکومت اسلامی در فقه سیاسی - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Bahmani در ‏۲۸ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۶:۲۶

2025-12-28T06:26:27Z

Bahmani: /* پانویس */

2025-12-28T06:23:08Z

پانویس

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۸ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۵۳
خط ۵۹:		خط ۵۹:
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

	[[رده:حکومت]]		[[رده:حکومت اسلامی]]

Bahmani: /* پانویس */

2025-06-07T08:32:11Z

پانویس

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۷ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۰۲
خط ۶۰:		خط ۶۰:

	[[رده:حکومت]]		[[رده:حکومت]]
	~~[[رده:مدخل‌های در انتظار تلخیص]]~~

Bahmani: /* اهداف عالیه اسلام */

2025-06-07T08:06:25Z

اهداف عالیه اسلام

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۷ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۳۶
خط ۲۳:		خط ۲۳:
	تردیدی نیست که [[بعثت]] [[انبیاء]] و [[شریعت اسلام]] در جهت تحقق بخشیدن به یک سلسله اهداف بوده است که [[قرآن]] در مواردی از آن اهداف عالیه به‌صراحت یاد کرده است. مانند [[اقامه قسط]] و [[عدل]]<ref>{{متن قرآن\|لَقَدْ أَرْسَلْنَا رُسُلَنَا بِالْبَيِّنَاتِ وَأَنْزَلْنَا مَعَهُمُ الْكِتَابَ وَالْمِيزَانَ لِيَقُومَ النَّاسُ بِالْقِسْطِ}} «ما پیامبرانمان را با برهان‌ها (ی روشن) فرستادیم و با آنان کتاب و ترازو فرو فرستادیم تا مردم به دادگری برخیزند» سوره حدید، آیه ۲۵.</ref> و [[وضع اغلال]]<ref>{{متن قرآن\|وَيَضَعُ عَنْهُمْ إِصْرَهُمْ وَالْأَغْلَالَ الَّتِي كَانَتْ عَلَيْهِمْ}} «و بار (تکلیف)‌های گران و بندهایی را که بر آنها (بسته) بود از آنان برمی‌دارد» سوره اعراف، آیه ۱۵۷.</ref> (رهانمودن از [[اسارت‌ها]] و بندها) و تحریرالعباد<ref>{{متن قرآن\|أَنْ عَبَّدْتَ بَنِي إِسْرَائِيلَ}} «که بنی اسرائیل را به بردگی گرفته‌ای؟» سوره شعراء، آیه ۲۲.</ref> (رهاسازی [[مردم]] از بند [[استکبار]] و [[طاغوت]]) و رساندن [[مستضعفان]] به [[حاکمیت]] و وارث زمین شدن<ref>{{متن قرآن\|وَنُرِيدُ أَنْ نَمُنَّ عَلَى الَّذِينَ اسْتُضْعِفُوا فِي الْأَرْضِ وَنَجْعَلَهُمْ أَئِمَّةً وَنَجْعَلَهُمُ الْوَارِثِينَ}} «و برآنیم که بر آنان که در زمین ناتوان شمرده شده‌اند منّت گذاریم و آنان را پیشوا گردانیم و آنان را وارثان (روی زمین) کنیم» سوره قصص، آیه ۵.</ref> و [[هدایت]] [[انسان‌ها]] به سوی [[خدا]]<ref>{{متن قرآن\|وَجَعَلْنَاهُمْ أَئِمَّةً يَهْدُونَ بِأَمْرِنَا}} «و آنان را پیشوایانی کردیم که به فرمان ما راهبری می‌کردند» سوره انبیاء، آیه ۷۳.</ref> و اجرای [[فرامین]] و [[حدود الهی]]<ref>{{متن قرآن\|وَأَنِ احْكُمْ بَيْنَهُمْ بِمَا أَنْزَلَ اللَّهُ}} «و در میان آنان بنابر آنچه خداوند فرو فرستاده است داوری کن» سوره مائده، آیه ۴۹.</ref> از جمله اهداف عالیه است که باید در میان [[جامعه بشری]] [[جامه]] عمل بپوشد و تحقق عینی بیابد.		تردیدی نیست که [[بعثت]] [[انبیاء]] و [[شریعت اسلام]] در جهت تحقق بخشیدن به یک سلسله اهداف بوده است که [[قرآن]] در مواردی از آن اهداف عالیه به‌صراحت یاد کرده است. مانند [[اقامه قسط]] و [[عدل]]<ref>{{متن قرآن\|لَقَدْ أَرْسَلْنَا رُسُلَنَا بِالْبَيِّنَاتِ وَأَنْزَلْنَا مَعَهُمُ الْكِتَابَ وَالْمِيزَانَ لِيَقُومَ النَّاسُ بِالْقِسْطِ}} «ما پیامبرانمان را با برهان‌ها (ی روشن) فرستادیم و با آنان کتاب و ترازو فرو فرستادیم تا مردم به دادگری برخیزند» سوره حدید، آیه ۲۵.</ref> و [[وضع اغلال]]<ref>{{متن قرآن\|وَيَضَعُ عَنْهُمْ إِصْرَهُمْ وَالْأَغْلَالَ الَّتِي كَانَتْ عَلَيْهِمْ}} «و بار (تکلیف)‌های گران و بندهایی را که بر آنها (بسته) بود از آنان برمی‌دارد» سوره اعراف، آیه ۱۵۷.</ref> (رهانمودن از [[اسارت‌ها]] و بندها) و تحریرالعباد<ref>{{متن قرآن\|أَنْ عَبَّدْتَ بَنِي إِسْرَائِيلَ}} «که بنی اسرائیل را به بردگی گرفته‌ای؟» سوره شعراء، آیه ۲۲.</ref> (رهاسازی [[مردم]] از بند [[استکبار]] و [[طاغوت]]) و رساندن [[مستضعفان]] به [[حاکمیت]] و وارث زمین شدن<ref>{{متن قرآن\|وَنُرِيدُ أَنْ نَمُنَّ عَلَى الَّذِينَ اسْتُضْعِفُوا فِي الْأَرْضِ وَنَجْعَلَهُمْ أَئِمَّةً وَنَجْعَلَهُمُ الْوَارِثِينَ}} «و برآنیم که بر آنان که در زمین ناتوان شمرده شده‌اند منّت گذاریم و آنان را پیشوا گردانیم و آنان را وارثان (روی زمین) کنیم» سوره قصص، آیه ۵.</ref> و [[هدایت]] [[انسان‌ها]] به سوی [[خدا]]<ref>{{متن قرآن\|وَجَعَلْنَاهُمْ أَئِمَّةً يَهْدُونَ بِأَمْرِنَا}} «و آنان را پیشوایانی کردیم که به فرمان ما راهبری می‌کردند» سوره انبیاء، آیه ۷۳.</ref> و اجرای [[فرامین]] و [[حدود الهی]]<ref>{{متن قرآن\|وَأَنِ احْكُمْ بَيْنَهُمْ بِمَا أَنْزَلَ اللَّهُ}} «و در میان آنان بنابر آنچه خداوند فرو فرستاده است داوری کن» سوره مائده، آیه ۴۹.</ref> از جمله اهداف عالیه است که باید در میان [[جامعه بشری]] [[جامه]] عمل بپوشد و تحقق عینی بیابد.

	پر واضح است که برای این منظور نیاز به وسائل و ابزار و امکانات فراوانی است که باید در [[جامعه]] فراهم گردد و یکی از ضروری‌ترین آنها [[برنامه‌ریزی]] و [[تشکیلات]] اجرائی و دستگاه‌های [[حکومتی]] است. اگر به وسعت و عمق این اهداف کلی و مراحل مختلف آن توجه کافی مبذول گردد تردیدی باقی نخواهد ماند که [[اسلام]] اگر خواهان تحقق عینی این [[هدف‌ها]] است ناگزیر به ملازمه [[عقلی]] برپائی [[تشکیلات حکومتی]] لازم برای رسیدن به آن هدف‌ها را نیز خواسته است.<ref>[[عباس علی عمید زنجانی\|عمید زنجانی]] و [[ابراهیم موسی‌زاده\|موسی‌زاده]]، [[بایسته‌های فقه سیاسی]] (کتاب)\|بایسته‌های فقه سیاسی]]، ص۱۱۵.</ref>		پر واضح است که برای این منظور نیاز به وسائل و ابزار و امکانات فراوانی است که باید در [[جامعه]] فراهم گردد و یکی از ضروری‌ترین آنها [[برنامه‌ریزی]] و [[تشکیلات]] اجرائی و دستگاه‌های [[حکومتی]] است. اگر به وسعت و عمق این اهداف کلی و مراحل مختلف آن توجه کافی مبذول گردد تردیدی باقی نخواهد ماند که [[اسلام]] اگر خواهان تحقق عینی این [[هدف‌ها]] است ناگزیر به ملازمه [[عقلی]] برپائی [[تشکیلات حکومتی]] لازم برای رسیدن به آن هدف‌ها را نیز خواسته است<ref>[[عباس علی عمید زنجانی\|عمید زنجانی]] و [[ابراهیم موسی‌زاده\|موسی‌زاده]]، [[بایسته‌های فقه سیاسی (کتاب)\|بایسته‌های فقه سیاسی]]، ص۱۱۵.</ref>.

	== ماهیت [[قوانین اسلام]] و مسئله [[حکومت]] ==		== ماهیت [[قوانین اسلام]] و مسئله [[حکومت]] ==

Bahmani در ‏۷ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۰۵

2025-06-07T08:05:35Z

نمایش تغییرات

Bahmani: /* جستارهای وابسته */

2025-06-07T08:05:13Z

جستارهای وابسته

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۷ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۳۵
خط ۴۷:		خط ۴۷:

	این [[سخن]] را [[امام]]{{ع}} به هنگامی بر زبان می‌آورد که پیشنهاد قبول خلافت بر وی عرضه می‌گردد و امام{{ع}} علت قبول این [[مسئولیت]] را به صراحت در سه امر می‌بیند خواست و [[رضایت]] انبوه [[مردم]]، وجود یارانی که عذر را از میان برمی‌دارد، و مسئولیت [[عالمان]] در برابر [[ظلم]]. دقت در این سه عامل، به خوبی نشان می‌دهد که حکومت اختصاص به [[زمان]] و شرائط خاصی ندارد و علما به دلیل میثاقی که خدا با آنان بسته است هرگاه [[رضا]] و [[خواست مردم]] بود و یارانی برای انجام مسئولیت خود یافتند باید [[حکومت اسلامی]] را برپا دارند و از قبول آن شانه خالی نکنند<ref>برای مطالعه بیشتر ر. ک: فقه سیاسی، ج۲، ص۱۵۵-۱۶۴.</ref>»<ref>[[عباس علی عمید زنجانی\|عمید زنجانی]] و [[ابراهیم موسی‌زاده\|موسی‌زاده]]، [[بایسته‌های فقه سیاسی (کتاب)\|بایسته‌های فقه سیاسی]]، ص۱۱۷.</ref>		این [[سخن]] را [[امام]]{{ع}} به هنگامی بر زبان می‌آورد که پیشنهاد قبول خلافت بر وی عرضه می‌گردد و امام{{ع}} علت قبول این [[مسئولیت]] را به صراحت در سه امر می‌بیند خواست و [[رضایت]] انبوه [[مردم]]، وجود یارانی که عذر را از میان برمی‌دارد، و مسئولیت [[عالمان]] در برابر [[ظلم]]. دقت در این سه عامل، به خوبی نشان می‌دهد که حکومت اختصاص به [[زمان]] و شرائط خاصی ندارد و علما به دلیل میثاقی که خدا با آنان بسته است هرگاه [[رضا]] و [[خواست مردم]] بود و یارانی برای انجام مسئولیت خود یافتند باید [[حکومت اسلامی]] را برپا دارند و از قبول آن شانه خالی نکنند<ref>برای مطالعه بیشتر ر. ک: فقه سیاسی، ج۲، ص۱۵۵-۱۶۴.</ref>»<ref>[[عباس علی عمید زنجانی\|عمید زنجانی]] و [[ابراهیم موسی‌زاده\|موسی‌زاده]]، [[بایسته‌های فقه سیاسی (کتاب)\|بایسته‌های فقه سیاسی]]، ص۱۱۷.</ref>

	~~== جستارهای وابسته ==~~
	~~{{مدخل وابسته}}~~
	* [[تشکیل حکومت]]
	~~{{پایان مدخل‌ وابسته}}~~

	== پرسش مستقیم ==		== پرسش مستقیم ==

Bahmani در ‏۷ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۰۷:۵۶

2025-06-07T07:56:54Z

نمایش تغییرات

Bahmani در ‏۷ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۰۷:۳۵

2025-06-07T07:35:19Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۷ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۰۵
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط		{{مدخل مرتبط
	\| موضوع مرتبط = حکومت		\| موضوع مرتبط = ضرورت حکومت اسلامی
	\| عنوان مدخل = [[ضرورت حکومت اسلامی]]		\| عنوان مدخل = ضرورت حکومت اسلامی
	\| مداخل مرتبط = [[ضرورت حکومت اسلامی در فقه سیاسی]] - [[ضرورت حکومت اسلامی در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی]] - [[ضرورت حکومت اسلامی در معارف و سیره علوی]]		\| مداخل مرتبط = [[ضرورت حکومت اسلامی در فقه سیاسی]] - [[ضرورت حکومت اسلامی در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی]] - [[ضرورت حکومت اسلامی در معارف و سیره علوی]]
	\| پرسش مرتبط =		\| پرسش مرتبط =
	}}		}}

	== مقدمه ==		== مقدمه ==
	نیاز به [[تشکیل حکومت]] از مسائل جدید [[حیات اجتماعی]] [[انسان]] نیست؛ این [[ضرورت]] را می‌توان در تمامی ادوار گذشته [[زندگی اجتماعی]] بشری مورد مطالعه قرار داد. [[افلاطون]] می‌گفت ارتقاء به سطح والای [[زندگی]] فرد، بدون [[دولت]] امکان‌پذیر نیست و ارسطو این [[حقیقت]] را از مظاهر طبیعی [[حیات بشر]] می‌شمرد و به دلیل [[اجتماعی]] بودن [[طبیعت]] زندگی [[انسانی]] وی را ناگزیر از قبول دولت می‌دانست. [[ابن‌خلدون]] از متفکرین [[اسلامی]] نیز [[فطری]] بودن زندگی اجتماعی را برای انسان دلیل بر ضرورت [[تعاون]] و تشکیل حکومت و [[پیروی]] از یک مرکزیت [[سیاسی]] می‌داند. مسئله [[ضرورت تشکیل حکومت]] برای ایجاد [[نظم]] و [[عدالت]] و ارتقاء زندگی انسان با دید [[عقلی]] و نیز از دیدگاه [[شرع]] و [[اسلام]] از قضایائی است که [[تصور]] دقیق آن ما را از [[توسل]] به [[استدلال]] [[بی‌نیاز]] می‌سازد.		نیاز به [[تشکیل حکومت]] از مسائل جدید [[حیات اجتماعی]] [[انسان]] نیست؛ این [[ضرورت]] را می‌توان در تمامی ادوار گذشته [[زندگی اجتماعی]] بشری مورد مطالعه قرار داد. [[افلاطون]] می‌گفت ارتقاء به سطح والای [[زندگی]] فرد، بدون [[دولت]] امکان‌پذیر نیست و ارسطو این [[حقیقت]] را از مظاهر طبیعی [[حیات بشر]] می‌شمرد و به دلیل [[اجتماعی]] بودن [[طبیعت]] زندگی [[انسانی]] وی را ناگزیر از قبول دولت می‌دانست. [[ابن‌خلدون]] از متفکرین [[اسلامی]] نیز [[فطری]] بودن زندگی اجتماعی را برای انسان دلیل بر ضرورت [[تعاون]] و تشکیل حکومت و [[پیروی]] از یک مرکزیت [[سیاسی]] می‌داند. مسئله [[ضرورت تشکیل حکومت]] برای ایجاد [[نظم]] و [[عدالت]] و ارتقاء زندگی انسان با دید [[عقلی]] و نیز از دیدگاه [[شرع]] و [[اسلام]] از قضایائی است که [[تصور]] دقیق آن ما را از [[توسل]] به [[استدلال]] [[بی‌نیاز]] می‌سازد.

Bahmani: /* پانویس */

2023-01-26T07:36:46Z

پانویس

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۶ ژانویهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۱:۰۶
خط ۶۴:		خط ۶۴:

	[[رده:حکومت]]		[[رده:حکومت]]
			[[رده:مدخل‌های در انتظار تلخیص]]

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

2022-08-25T06:49:10Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

نمایش تغییرات