ظلم به طبیعت - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Bahmani در ‏۲۰ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۱۳:۳۳

2024-08-20T13:33:57Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۰ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۱۷:۰۳
خط ۸:		خط ۸:
	== پرهیز از [[ناسزاگویی]] به طبیعت ==		== پرهیز از [[ناسزاگویی]] به طبیعت ==
	حتی انسان از ناسزاگویی به بادها، [[کوه‌ها]] و اوقات شبانه‌روز [[نهی]] شده است {{متن حدیث\|لَا تَسُبُّوا الرِّيَاحَ}}. این کار، نوعی [[گناه]] محسوب می‌شود {{متن حدیث\|فَتَأْثَمُوا}} و عواقبش نیز به خود شخص برمی‌گردد {{متن حدیث\|تَرْجِعَ عَلَيْكُمْ}}.		حتی انسان از ناسزاگویی به بادها، [[کوه‌ها]] و اوقات شبانه‌روز [[نهی]] شده است {{متن حدیث\|لَا تَسُبُّوا الرِّيَاحَ}}. این کار، نوعی [[گناه]] محسوب می‌شود {{متن حدیث\|فَتَأْثَمُوا}} و عواقبش نیز به خود شخص برمی‌گردد {{متن حدیث\|تَرْجِعَ عَلَيْكُمْ}}.
	{{متن حدیث\|قَالَ رَسُولُ اللَّهِ{{صل}}: لَا تَسُبُّوا الرِّيَاحَ فَإِنَّهَا مَأْمُورَةٌ وَ لَا تَسُبُّوا الْجِبَالَ وَ لَا السَّاعَاتِ وَ لَا الْأَيَّامَ وَ لَا اللَّيَالِيَ فَتَأْثَمُوا وَ تَرْجِعَ عَلَيْكُمْ}}<ref>مجلسی، بحار الأنوار، ج۵۶، ص۲.</ref>. [[پیامبر خدا]]{{صل}} فرمودند: به بادها [[ناسزا]] نگویید که آنها [از جانب خداوند] مأمورند و کوه‌ها و ساعت‌ها و لحظات و روزها و شب‌ها را ناسزا نگویید که [[گنهکار]] می‌شوید و به خودتان برمی‌گردد<ref>[[علی رضا آزادی\|آزادی، علی رضا]]، [[ظلم‌شناسی با تکیه بر آیات و روایات (کتاب)\|ظلم‌شناسی با تکیه بر آیات و روایات]]</ref>.		{{متن حدیث\|قَالَ رَسُولُ اللَّهِ{{صل}}: لَا تَسُبُّوا الرِّيَاحَ فَإِنَّهَا مَأْمُورَةٌ وَ لَا تَسُبُّوا الْجِبَالَ وَ لَا السَّاعَاتِ وَ لَا الْأَيَّامَ وَ لَا اللَّيَالِيَ فَتَأْثَمُوا وَ تَرْجِعَ عَلَيْكُمْ}}<ref>مجلسی، بحار الأنوار، ج۵۶، ص۲.</ref>. [[پیامبر خدا]]{{صل}} فرمودند: به بادها [[ناسزا]] نگویید که آنها [از جانب خداوند] مأمورند و کوه‌ها و ساعت‌ها و لحظات و روزها و شب‌ها را ناسزا نگویید که [[گنهکار]] می‌شوید و به خودتان برمی‌گردد<ref>[[علی رضا آزادی\|آزادی، علی رضا]]، [[ظلم‌شناسی با تکیه بر آیات و روایات (کتاب)\|ظلم‌شناسی با تکیه بر آیات و روایات]].</ref>.

	== ظلم به محیط زیست ==		== ظلم به محیط زیست ==
	[[نعمت‌های الهی]] برای استفاده [[بشر]] قرار داده شده است و در عین حال تحولات طبیعت در [[آسمان]] و [[زمین]] و تغییرات شب و [[روز]]، نشانه‌ای از [[قدرت الهی]] برای [[اهل تعقل]] و آزمایشی [[الهی]] برای او است<ref>{{متن قرآن\|إِنَّ فِي خَلْقِ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَاخْتِلَافِ اللَّيْلِ وَالنَّهَارِ وَالْفُلْكِ الَّتِي تَجْرِي فِي الْبَحْرِ بِمَا يَنْفَعُ النَّاسَ وَمَا أَنْزَلَ اللَّهُ مِنَ السَّمَاءِ مِنْ مَاءٍ فَأَحْيَا بِهِ الْأَرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَا وَبَثَّ فِيهَا مِنْ كُلِّ دَابَّةٍ وَتَصْرِيفِ الرِّيَاحِ وَالسَّحَابِ الْمُسَخَّرِ بَيْنَ السَّمَاءِ وَالْأَرْضِ لَآيَاتٍ لِقَوْمٍ يَعْقِلُونَ}} «بی‌گمان در آفرینش آسمان‌ها و زمین و در پیاپی آمدن شب و روز و در آن کشتی که برای سود رساندن به مردم در دریا روان است و در آبی که خداوند از آسمان فرو می‌بارد و زمین را پس از مردن، بدان زنده می‌دارد و بر آن هرگونه جنبنده‌ای را می‌پراکند و در گرداندن بادها و ابر فرمانبردار میان آسمان و زمین، برای گروهی که خرد می‌ورزند نشانه‌هاست» سوره بقره، آیه ۱۶۴.</ref>. اگر [[خداوند]]، این تغییرات را پدید نمی‌آورد و جریان طبیعت را حراست نمی‌کرد، [[انسان‌ها]] نمی‌توانستند به‌تنهایی آن را نگهداری کنند {{متن قرآن\|وَمَا أَنْتُمْ لَهُ بِخَازِنِينَ}}<ref>{{متن قرآن\|وَأَرْسَلْنَا الرِّيَاحَ لَوَاقِحَ فَأَنْزَلْنَا مِنَ السَّمَاءِ مَاءً فَأَسْقَيْنَاكُمُوهُ وَمَا أَنْتُمْ لَهُ بِخَازِنِينَ}} «و بادها را بارورکننده فرستادیم آنگاه از آسمان آبی فرو فشاندیم و شما را از آن سیراب کردیم و شما گنجور آن نیستید» سوره حجر، آیه ۲۲.</ref> و [[زندگی]] برای بشر غیر ممکن می‌شد.		[[نعمت‌های الهی]] برای استفاده [[بشر]] قرار داده شده است و در عین حال تحولات طبیعت در [[آسمان]] و [[زمین]] و تغییرات شب و [[روز]]، نشانه‌ای از [[قدرت الهی]] برای [[اهل تعقل]] و آزمایشی [[الهی]] برای او است<ref>{{متن قرآن\|إِنَّ فِي خَلْقِ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَاخْتِلَافِ اللَّيْلِ وَالنَّهَارِ وَالْفُلْكِ الَّتِي تَجْرِي فِي الْبَحْرِ بِمَا يَنْفَعُ النَّاسَ وَمَا أَنْزَلَ اللَّهُ مِنَ السَّمَاءِ مِنْ مَاءٍ فَأَحْيَا بِهِ الْأَرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَا وَبَثَّ فِيهَا مِنْ كُلِّ دَابَّةٍ وَتَصْرِيفِ الرِّيَاحِ وَالسَّحَابِ الْمُسَخَّرِ بَيْنَ السَّمَاءِ وَالْأَرْضِ لَآيَاتٍ لِقَوْمٍ يَعْقِلُونَ}} «بی‌گمان در آفرینش آسمان‌ها و زمین و در پیاپی آمدن شب و روز و در آن کشتی که برای سود رساندن به مردم در دریا روان است و در آبی که خداوند از آسمان فرو می‌بارد و زمین را پس از مردن، بدان زنده می‌دارد و بر آن هرگونه جنبنده‌ای را می‌پراکند و در گرداندن بادها و ابر فرمانبردار میان آسمان و زمین، برای گروهی که خرد می‌ورزند نشانه‌هاست» سوره بقره، آیه ۱۶۴.</ref>. اگر [[خداوند]]، این تغییرات را پدید نمی‌آورد و جریان طبیعت را حراست نمی‌کرد، [[انسان‌ها]] نمی‌توانستند به‌تنهایی آن را نگهداری کنند {{متن قرآن\|وَمَا أَنْتُمْ لَهُ بِخَازِنِينَ}}<ref>{{متن قرآن\|وَأَرْسَلْنَا الرِّيَاحَ لَوَاقِحَ فَأَنْزَلْنَا مِنَ السَّمَاءِ مَاءً فَأَسْقَيْنَاكُمُوهُ وَمَا أَنْتُمْ لَهُ بِخَازِنِينَ}} «و بادها را بارورکننده فرستادیم آنگاه از آسمان آبی فرو فشاندیم و شما را از آن سیراب کردیم و شما گنجور آن نیستید» سوره حجر، آیه ۲۲.</ref> و [[زندگی]] برای بشر غیر ممکن می‌شد.

	[[انسان]] نیز برای ادامه [[حیات]] خود و [[حفظ]] نعمت‌های الهی نسبت به محیط زیست و حفظ طبیعت اطرافش وظایفی دارد که نباید در برابر آن بی‌اعتنا بود؛ چنان‌که طبیعت نیز به بشر، بی‌اعتنا نیست {{متن حدیث\|هَذَا أُحُدٌ جَبَلٌ يُحِبُّنَا}}<ref>{{متن حدیث\|عَنْ أَبِي حُمَيْدٍ السَّاعِدِيِّ قَالَ: أَقْبَلْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ{{صل}} مِنْ غَزْوَةِ تَبُوكَ حَتَّى إِذَا أَشْرَفْنَا عَلَى الْمَدِينَةِ قَالَ هَذِهِ طَابَةُ وَ هَذَا أُحُدٌ جَبَلٌ يُحِبُّنَا وَ نُحِبُّهُ}} (مجلسی، بحار الأنوار، ج۲۱، ص۲۴۸)؛ ابوحمید ساعدی گفت: به اتفاق حضرت رسول{{صل}} از تبوک مراجعت کردیم و هنگامی که نزدیک مدینه رسیدیم، حضرت فرمودند: این سرزمین طهارت و پاکیزگی است و این کوه احد است که ما را دوست دارد و ما هم او را دوست داریم.</ref>. و [[زندگی]] بدون طبیعت مخصوصاً آب، هوا و [[زمین]] [[پاک]] و حاصل‌خیز، مطلوب نخواهد بود<ref>{{متن حدیث\|قَالَ الصَّادِقُ{{ع}}: لَا تَطِيبُ السُّكْنَى إِلَّا بِثَلَاثٍ الْهَوَاءِ الطَّيِّبِ وَ الْمَاءِ الْغَزِيرِ الْعَذْبِ وَ الْأَرْضِ الْخَوَّارَةِ}} (ابن‌شعبه حرانی، تحف العقول، ص۳۲۰)؛ امام صادق{{ع}} فرمودند: هیچ نقطه‌ای برای سکونت جز با سه چیز مطبوع نیست: هوای خوش، آب فراوان گوارا و زمین حاصل‌خیز.</ref> و این سه مورد برای زندگی [[انسان]]، نیاز ضروری است. ازاین‌رو انسان از [[آلوده]] کردن اطراف چاه و نهری که [[مردم]] از آن استفاده می‌کنند {{متن حدیث\|نَهَى [رَسُولُ اللَّهِ{{صل}}] عَنِ الْبُزَاقِ فِي الْبِئْرِ الَّتِي يُشْرَبُ مِنْهَا}}<ref>ابن‌بابویه، من لایحضره الفقیه، ج۴، ص۱۰؛ رسول خدا{{صل}} نهی فرمودند از افکندن آب دهان در چاه آبی که مورد استفاده مردم است.</ref> و همچنین از آلوده ساختن خاک زیرِ درخت میوه‌دار منع شده است {{متن حدیث\|نَهَى رَسُولُ اللَّهِ أَنْ يُتَغَوَّطَ عَلَى شَفِيرِ بِئْرِ مَاءٍ... أَوْ تَحْتَ شَجَرَةٍ مُثْمِرَةٍ}}<ref>{{متن حدیث\|عَلِيّ{{ع}} قَالَ: نَهَى رَسُولُ اللَّهِ{{صل}} أَنْ يُتَغَوَّطَ عَلَى شَفِيرِ بِئْرِ مَاءٍ يُسْتَعْذَبُ مِنْهَا أَوْ شَطِّ نَهَرٍ يُسْتَعْذَبُ مِنْهُ أَوْ تَحْتَ شَجَرَةٍ مُثْمِرَةٍ}} (راوندی کاشانی، النوادر، ص۴۳)؛ حضرت علی{{ع}} فرمودند: رسول خدا{{صل}} نهی می‌کرد که افراد، کنار چاه آب آشامیدنی، یا نهر آب آشامیدنی یا زیر درخت میوه‌دار، قضای حاجت انجام دهند.</ref>. آلوده کردن محیط زیست و معابر عمومی علاوه بر [[ظلم]] به محیط زیست {{متن حدیث\|الْمَاءُ لَهُ سُكَّانٌ فَلَا تُؤْذِهِمْ بِبَوْلٍ وَ لَا غَائِطٍ}}<ref>حضرت علی{{ع}} فرمودند: آب، ساکنانی دارد. پس با بول و تخلی کردن در آب، آنها را اذیت نکنید؛ ابن‌أبی جمهور، عوالی اللئالی العزیزیة فی الأحادیث الدینیة، ج۲، ص۱۸۷.</ref> ظلم به سایر افراد [[جامعه]] نیز محسوب می‌شود؛ زیرا همه مردم و [[مخلوقات]] از آنها استفاده می‌کنند. مراعات کردن چنین مواردی نشانه [[درک]] و فهم {{متن حدیث\|مِنْ فِقْهِ الرَّجُلِ}}<ref>{{متن حدیث\|قَالَ رَسُولُ اللَّهِ{{صل}}: مِنْ فِقْهِ الرَّجُلِ أَنْ يَرْتَادَ لِبَوْلِهِ وَ مِنْ فِقْهِ الرَّجُلِ أَنْ يَعْرِفَ مَوْضِعَ بُزَاقِهِ مِنَ النَّادِي}} (راوندی کاشانی، النوادر، ص۴۳)؛ رسول خدا{{صل}} فرمودند: از نشانه‌های درک و فهم انسان، این است که محل ادرار و محل انداختن آب دهان خویش را شناسایی کند و پنهان بدارد.</ref> و [[شخصیت]] هر [[انسانی]] است<ref>[[علی رضا آزادی\|آزادی، علی رضا]]، [[ظلم‌شناسی با تکیه بر آیات و روایات (کتاب)\|ظلم‌شناسی با تکیه بر آیات و روایات]]</ref>.		[[انسان]] نیز برای ادامه [[حیات]] خود و [[حفظ]] نعمت‌های الهی نسبت به محیط زیست و حفظ طبیعت اطرافش وظایفی دارد که نباید در برابر آن بی‌اعتنا بود؛ چنان‌که طبیعت نیز به بشر، بی‌اعتنا نیست {{متن حدیث\|هَذَا أُحُدٌ جَبَلٌ يُحِبُّنَا}}<ref>{{متن حدیث\|عَنْ أَبِي حُمَيْدٍ السَّاعِدِيِّ قَالَ: أَقْبَلْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ{{صل}} مِنْ غَزْوَةِ تَبُوكَ حَتَّى إِذَا أَشْرَفْنَا عَلَى الْمَدِينَةِ قَالَ هَذِهِ طَابَةُ وَ هَذَا أُحُدٌ جَبَلٌ يُحِبُّنَا وَ نُحِبُّهُ}} (مجلسی، بحار الأنوار، ج۲۱، ص۲۴۸)؛ ابوحمید ساعدی گفت: به اتفاق حضرت رسول{{صل}} از تبوک مراجعت کردیم و هنگامی که نزدیک مدینه رسیدیم، حضرت فرمودند: این سرزمین طهارت و پاکیزگی است و این کوه احد است که ما را دوست دارد و ما هم او را دوست داریم.</ref>. و [[زندگی]] بدون طبیعت مخصوصاً آب، هوا و [[زمین]] [[پاک]] و حاصل‌خیز، مطلوب نخواهد بود<ref>{{متن حدیث\|قَالَ الصَّادِقُ{{ع}}: لَا تَطِيبُ السُّكْنَى إِلَّا بِثَلَاثٍ الْهَوَاءِ الطَّيِّبِ وَ الْمَاءِ الْغَزِيرِ الْعَذْبِ وَ الْأَرْضِ الْخَوَّارَةِ}} (ابن‌شعبه حرانی، تحف العقول، ص۳۲۰)؛ امام صادق{{ع}} فرمودند: هیچ نقطه‌ای برای سکونت جز با سه چیز مطبوع نیست: هوای خوش، آب فراوان گوارا و زمین حاصل‌خیز.</ref> و این سه مورد برای زندگی [[انسان]]، نیاز ضروری است. ازاین‌رو انسان از [[آلوده]] کردن اطراف چاه و نهری که [[مردم]] از آن استفاده می‌کنند {{متن حدیث\|نَهَى [رَسُولُ اللَّهِ{{صل}}] عَنِ الْبُزَاقِ فِي الْبِئْرِ الَّتِي يُشْرَبُ مِنْهَا}}<ref>ابن‌بابویه، من لایحضره الفقیه، ج۴، ص۱۰؛ رسول خدا{{صل}} نهی فرمودند از افکندن آب دهان در چاه آبی که مورد استفاده مردم است.</ref> و همچنین از آلوده ساختن خاک زیرِ درخت میوه‌دار منع شده است {{متن حدیث\|نَهَى رَسُولُ اللَّهِ أَنْ يُتَغَوَّطَ عَلَى شَفِيرِ بِئْرِ مَاءٍ... أَوْ تَحْتَ شَجَرَةٍ مُثْمِرَةٍ}}<ref>{{متن حدیث\|عَلِيّ{{ع}} قَالَ: نَهَى رَسُولُ اللَّهِ{{صل}} أَنْ يُتَغَوَّطَ عَلَى شَفِيرِ بِئْرِ مَاءٍ يُسْتَعْذَبُ مِنْهَا أَوْ شَطِّ نَهَرٍ يُسْتَعْذَبُ مِنْهُ أَوْ تَحْتَ شَجَرَةٍ مُثْمِرَةٍ}} (راوندی کاشانی، النوادر، ص۴۳)؛ حضرت علی{{ع}} فرمودند: رسول خدا{{صل}} نهی می‌کرد که افراد، کنار چاه آب آشامیدنی، یا نهر آب آشامیدنی یا زیر درخت میوه‌دار، قضای حاجت انجام دهند.</ref>. آلوده کردن محیط زیست و معابر عمومی علاوه بر [[ظلم]] به محیط زیست {{متن حدیث\|الْمَاءُ لَهُ سُكَّانٌ فَلَا تُؤْذِهِمْ بِبَوْلٍ وَ لَا غَائِطٍ}}<ref>حضرت علی{{ع}} فرمودند: آب، ساکنانی دارد. پس با بول و تخلی کردن در آب، آنها را اذیت نکنید؛ ابن‌أبی جمهور، عوالی اللئالی العزیزیة فی الأحادیث الدینیة، ج۲، ص۱۸۷.</ref> ظلم به سایر افراد [[جامعه]] نیز محسوب می‌شود؛ زیرا همه مردم و [[مخلوقات]] از آنها استفاده می‌کنند. مراعات کردن چنین مواردی نشانه [[درک]] و فهم {{متن حدیث\|مِنْ فِقْهِ الرَّجُلِ}}<ref>{{متن حدیث\|قَالَ رَسُولُ اللَّهِ{{صل}}: مِنْ فِقْهِ الرَّجُلِ أَنْ يَرْتَادَ لِبَوْلِهِ وَ مِنْ فِقْهِ الرَّجُلِ أَنْ يَعْرِفَ مَوْضِعَ بُزَاقِهِ مِنَ النَّادِي}} (راوندی کاشانی، النوادر، ص۴۳)؛ رسول خدا{{صل}} فرمودند: از نشانه‌های درک و فهم انسان، این است که محل ادرار و محل انداختن آب دهان خویش را شناسایی کند و پنهان بدارد.</ref> و [[شخصیت]] هر [[انسانی]] است<ref>[[علی رضا آزادی\|آزادی، علی رضا]]، [[ظلم‌شناسی با تکیه بر آیات و روایات (کتاب)\|ظلم‌شناسی با تکیه بر آیات و روایات]].</ref>.

	== [[ظلم]] به حیوانات ==		== [[ظلم]] به حیوانات ==
خط ۲۲:		خط ۲۲:
	[[بی‌اعتنایی به ظلم]] و [[آزار]] حیوانات حتی اگر انسان در [[حال]] [[عبادت]] نیز باشد، ملامت شده است و [[عذاب الهی]] را به همراه خواهد داشت. {{متن حدیث\|عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ{{ع}} قَالَ: كَانَ رَجُلٌ شَيْخٌ نَاسِكٌ يَعْبُدُ اللَّهَ فِي بَنِي إِسْرَائِيلَ، فَبَيْنَا هُوَ يُصَلِّي وَ هُوَ فِي عِبَادَتِهِ، إِذْ بَصُرَ بِغُلَامَيْنِ صَبِيَّيْنِ، قَدْ أَخَذَا دِيكاً وَ هُمَا يَنْتِفَانِ رِيشَهُ، فَأَقْبَلَ عَلَى مَا هُوَ فِيهِ مِنَ الْعِبَادَةِ، وَ لَمْ يَنْهَهُمَا عَنْ ذَلِكَ، فَأَوْحَى اللَّهُ إِلَى الْأَرْضِ: أَنْ سِيخِي بِعَبْدِي، فَسَاخَتْ بِهِ الْأَرْضُ، فَهُوَ يَهْوِي فِي الدُّرْدُورِ أَبَدَ الْآبِدِينَ وَ دَهْرَ الدَّاهِرِينَ}}<ref>طوسی، الأمالی، ص۶۷۰.</ref>. [[امام صادق]]{{ع}} فرمودند: در میان [[بنی‌اسرائیل]]، پیرمرد عابدی بود. روزی در میان [[نماز]] چشمش به دو پسر بچه افتاد که خروسی را گرفته‌اند و پرهایش را می‌کنند، ولی او مشغول عبادت خود شد و آنها را از این کار [[نهی]] نکرد، [[خداوند]] به [[زمین]] [[فرمان]] داد که این [[بنده]] را در خود فرو ببر و [[زمین]] او را برای همیشه در "دُردُور"<ref>نام یک طبقه از زمین یا دوزخ است.</ref> فرو برد.		[[بی‌اعتنایی به ظلم]] و [[آزار]] حیوانات حتی اگر انسان در [[حال]] [[عبادت]] نیز باشد، ملامت شده است و [[عذاب الهی]] را به همراه خواهد داشت. {{متن حدیث\|عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ{{ع}} قَالَ: كَانَ رَجُلٌ شَيْخٌ نَاسِكٌ يَعْبُدُ اللَّهَ فِي بَنِي إِسْرَائِيلَ، فَبَيْنَا هُوَ يُصَلِّي وَ هُوَ فِي عِبَادَتِهِ، إِذْ بَصُرَ بِغُلَامَيْنِ صَبِيَّيْنِ، قَدْ أَخَذَا دِيكاً وَ هُمَا يَنْتِفَانِ رِيشَهُ، فَأَقْبَلَ عَلَى مَا هُوَ فِيهِ مِنَ الْعِبَادَةِ، وَ لَمْ يَنْهَهُمَا عَنْ ذَلِكَ، فَأَوْحَى اللَّهُ إِلَى الْأَرْضِ: أَنْ سِيخِي بِعَبْدِي، فَسَاخَتْ بِهِ الْأَرْضُ، فَهُوَ يَهْوِي فِي الدُّرْدُورِ أَبَدَ الْآبِدِينَ وَ دَهْرَ الدَّاهِرِينَ}}<ref>طوسی، الأمالی، ص۶۷۰.</ref>. [[امام صادق]]{{ع}} فرمودند: در میان [[بنی‌اسرائیل]]، پیرمرد عابدی بود. روزی در میان [[نماز]] چشمش به دو پسر بچه افتاد که خروسی را گرفته‌اند و پرهایش را می‌کنند، ولی او مشغول عبادت خود شد و آنها را از این کار [[نهی]] نکرد، [[خداوند]] به [[زمین]] [[فرمان]] داد که این [[بنده]] را در خود فرو ببر و [[زمین]] او را برای همیشه در "دُردُور"<ref>نام یک طبقه از زمین یا دوزخ است.</ref> فرو برد.

	برخی حیوانات برای معاش [[انسان]] [[خلق]] شده‌اند؛ ولی [[آزار]] جسمی و [[روحی]] آنها ممنوع است و نباید به هر بهانه‌ای اقدام به از بین بردن آن حیوانات کرد؛ حتی تخم پرندگانی که در لانه‌اند، به عنوان [[ذمه]] و در [[پناه الهی]] است {{متن حدیث\|إِنَّ الْفَرْخَ فِي وَكْرِهَا فِي ذِمَّةِ اللَّهِ مَا لَمْ تَطِرْ}} و نمی‌توان به آنها دست‌درازی نمود. {{متن حدیث\|عَنِ الْأَفْلَحِ قَالَ: سَأَلْتُ عَلِيَّ بْنَ الْحُسَيْنِ{{ع}} عَنِ الْعُصْفُورِ يُفْرِخُ فِي الدَّارِ هَلْ يُؤْخَذُ فِرَاخُهُ؟ فَقَالَ: لَا إِنَّ الْفَرْخَ فِي وَكْرِهَا فِي ذِمَّةِ اللَّهِ مَا لَمْ تَطِرْ}}<ref>طوسی، تهذیب الأحکام، ج۹، ص۲۰.</ref>. [[افلح]] می‌گوید: از [[امام سجاد]]{{ع}} درباره پرنده‌ای که در [[خانه]]، لانه‌ای درست کرده و تخم‌گذاری نموده است، سؤال شد که آیا می‌شود جوجه‌های آن را برداشت. حضرت فرمودند: جوجه‌ای که در لانه است در [[پناه]] و ذمه [[خداوند]] است، مادامی که توان پرواز داشته باشد<ref>[[علی رضا آزادی\|آزادی، علی رضا]]، [[ظلم‌شناسی با تکیه بر آیات و روایات (کتاب)\|ظلم‌شناسی با تکیه بر آیات و روایات]]</ref>.		برخی حیوانات برای معاش [[انسان]] [[خلق]] شده‌اند؛ ولی [[آزار]] جسمی و [[روحی]] آنها ممنوع است و نباید به هر بهانه‌ای اقدام به از بین بردن آن حیوانات کرد؛ حتی تخم پرندگانی که در لانه‌اند، به عنوان [[ذمه]] و در [[پناه الهی]] است {{متن حدیث\|إِنَّ الْفَرْخَ فِي وَكْرِهَا فِي ذِمَّةِ اللَّهِ مَا لَمْ تَطِرْ}} و نمی‌توان به آنها دست‌درازی نمود. {{متن حدیث\|عَنِ الْأَفْلَحِ قَالَ: سَأَلْتُ عَلِيَّ بْنَ الْحُسَيْنِ{{ع}} عَنِ الْعُصْفُورِ يُفْرِخُ فِي الدَّارِ هَلْ يُؤْخَذُ فِرَاخُهُ؟ فَقَالَ: لَا إِنَّ الْفَرْخَ فِي وَكْرِهَا فِي ذِمَّةِ اللَّهِ مَا لَمْ تَطِرْ}}<ref>طوسی، تهذیب الأحکام، ج۹، ص۲۰.</ref>. [[افلح]] می‌گوید: از [[امام سجاد]]{{ع}} درباره پرنده‌ای که در [[خانه]]، لانه‌ای درست کرده و تخم‌گذاری نموده است، سؤال شد که آیا می‌شود جوجه‌های آن را برداشت. حضرت فرمودند: جوجه‌ای که در لانه است در [[پناه]] و ذمه [[خداوند]] است، مادامی که توان پرواز داشته باشد<ref>[[علی رضا آزادی\|آزادی، علی رضا]]، [[ظلم‌شناسی با تکیه بر آیات و روایات (کتاب)\|ظلم‌شناسی با تکیه بر آیات و روایات]].</ref>.

	== [[ظلم]] به گیاهان و درختان ==		== [[ظلم]] به گیاهان و درختان ==

Bahmani: /* ظلم به گیاهان و درختان */

2024-08-20T13:32:53Z

ظلم به گیاهان و درختان

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۰ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۱۷:۰۲
خط ۲۵:		خط ۲۵:

	== [[ظلم]] به گیاهان و درختان ==		== [[ظلم]] به گیاهان و درختان ==
	از جمله نعمت‌هایی که خداوند در طبیعت برای [[بشر]] قرار داده است و اهمیت زیادی در [[زندگی]] وی دارد، درختان و گیاهان می‌باشد<ref>{{متن قرآن\|هُوَ الَّذِي أَنْزَلَ مِنَ السَّمَاءِ مَاءً لَكُمْ مِنْهُ شَرَابٌ وَمِنْهُ شَجَرٌ فِيهِ تُسِيمُونَ}} «اوست که از آسمان برای شما آبی فرو فرستاد که آشامیدنی (شما) و گیاهی که در آن (چارپایانتان را) می‌چرانید از آن است» سوره نحل، آیه ۱۰.</ref>. [[حفظ]] و قطع نکردنِ درختان، باعث طولانی شدن عمر [[انسان]] می‌شود {{متن حدیث\|مِمَّا يَزِيدُ فِي الْعُمُرِ... وَ أَنْ يُحْتَرَزَ عَنْ قَطْعِ الْأَشْجَارِ الرَّطْبَةِ}}<ref>{{متن حدیث\|قَالَ عَلِيٌّ{{ع}}: إِذَا تَمَّ الْعَقْلُ نَقَصَ الْكَلَامُ وَ مِمَّا يَزِيدُ فِي الْعُمُرِ تَرْكُ الْأَذَى وَ تَوْقِيرُ الشُّيُوخِ وَ صِلَةُ الرَّحِمِ وَ أَنْ يُحْتَرَزَ عَنْ قَطْعِ الْأَشْجَارِ الرَّطْبَةِ إِلَّا عِنْدَ الضَّرُورَةِ وَ إِسْبَاغُ الْوُضُوءِ وَ حِفْظُ الصِّحَّةِ}} (مجلسی، بحار الأنوار، ج۷۳، ص۳۱۹)؛ حضرت علی{{ع}} فرمودند: چون خِرَد، کامل شود، سخن کوتاه گردد. یکی از چیزهایی که عمر را می‌افزاید، آزار نکردن و احترام به سالمندان، صله رحم و دوری از بریدن درختان‌تر است، مگر در حال ضرورت و کامل وضو گرفتن و حفظ تندرستی.</ref> و در برخی موارد قطع آنان موجبات [[آتش جهنم]] را برای [[بشر]] فراهم می‌آورد {{متن حدیث\|مَنْ قَطَعَ سِدْرَةً صَوَّبَ اللَّهُ رَأْسَهُ فِي النَّارِ}}<ref>رسول خدا{{صل}} فرمودند: هرکس درخت سدری را قطع کند خدا سرش را در آتش فرو می‌برد؛ مجلسی، بحار الأنوار، ج۶۳، ص۱۱۳.</ref>؛ و یکی از مصادیق [[ظلم]] محسوب می‌شود که [[انسان]] را از [[بهشت]] دور می‌کند<ref>[[علی رضا آزادی\|آزادی، علی رضا]]، [[ظلم‌شناسی با تکیه بر آیات و روایات (کتاب)\|ظلم‌شناسی با تکیه بر آیات و روایات]]</ref>.		از جمله نعمت‌هایی که خداوند در طبیعت برای [[بشر]] قرار داده است و اهمیت زیادی در [[زندگی]] وی دارد، درختان و گیاهان می‌باشد<ref>{{متن قرآن\|هُوَ الَّذِي أَنْزَلَ مِنَ السَّمَاءِ مَاءً لَكُمْ مِنْهُ شَرَابٌ وَمِنْهُ شَجَرٌ فِيهِ تُسِيمُونَ}} «اوست که از آسمان برای شما آبی فرو فرستاد که آشامیدنی (شما) و گیاهی که در آن (چارپایانتان را) می‌چرانید از آن است» سوره نحل، آیه ۱۰.</ref>. [[حفظ]] و قطع نکردنِ درختان، باعث طولانی شدن عمر [[انسان]] می‌شود {{متن حدیث\|مِمَّا يَزِيدُ فِي الْعُمُرِ... وَ أَنْ يُحْتَرَزَ عَنْ قَطْعِ الْأَشْجَارِ الرَّطْبَةِ}}<ref>{{متن حدیث\|قَالَ عَلِيٌّ{{ع}}: إِذَا تَمَّ الْعَقْلُ نَقَصَ الْكَلَامُ وَ مِمَّا يَزِيدُ فِي الْعُمُرِ تَرْكُ الْأَذَى وَ تَوْقِيرُ الشُّيُوخِ وَ صِلَةُ الرَّحِمِ وَ أَنْ يُحْتَرَزَ عَنْ قَطْعِ الْأَشْجَارِ الرَّطْبَةِ إِلَّا عِنْدَ الضَّرُورَةِ وَ إِسْبَاغُ الْوُضُوءِ وَ حِفْظُ الصِّحَّةِ}} (مجلسی، بحار الأنوار، ج۷۳، ص۳۱۹)؛ حضرت علی{{ع}} فرمودند: چون خِرَد، کامل شود، سخن کوتاه گردد. یکی از چیزهایی که عمر را می‌افزاید، آزار نکردن و احترام به سالمندان، صله رحم و دوری از بریدن درختان‌تر است، مگر در حال ضرورت و کامل وضو گرفتن و حفظ تندرستی.</ref> و در برخی موارد قطع آنان موجبات [[آتش جهنم]] را برای [[بشر]] فراهم می‌آورد {{متن حدیث\|مَنْ قَطَعَ سِدْرَةً صَوَّبَ اللَّهُ رَأْسَهُ فِي النَّارِ}}<ref>رسول خدا{{صل}} فرمودند: هرکس درخت سدری را قطع کند خدا سرش را در آتش فرو می‌برد؛ مجلسی، بحار الأنوار، ج۶۳، ص۱۱۳.</ref>؛ و یکی از مصادیق [[ظلم]] محسوب می‌شود که [[انسان]] را از [[بهشت]] دور می‌کند.

	'''قطع درختان فقط در صورت نیاز و [[اضطرار]]''': البته علت منع از قطع برخی درختان، کمبود آنها در برخی مناطق است {{متن حدیث\|إِنَّمَا يُكْرَهُ قَطْعُ السِّدْرِ بِالْبَادِيَةِ لِأَنَّهُ بِهَا قَلِيلٌ}}<ref>{{متن حدیث\|عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ{{ع}} أَنَّهُ قَالَ: مَكْرُوهٌ قَطْعُ النَّخْلِ وَ سُئِلَ عَنْ قَطْعِ الشَّجَرَةِ قَالَ لَا بَأْسَ قُلْتُ فَالسِّدْرِ قَالَ لَا بَأْسَ بِهِ إِنَّمَا يُكْرَهُ قَطْعُ السِّدْرِ بِالْبَادِيَةِ لِأَنَّهُ بِهَا قَلِيلٌ وَ أَمَّا هَاهُنَا فَلَا يُكْرَهُ}} (کلینی، الکافی، ج۵، ص۲۶۴)؛ امام صادق{{ع}} فرمودند: قطع کردن درخت نخل، مکروه است. از ایشان درباره قطع سایر درختان سؤال شد، فرمودند: اشکالی ندارد. درباره قطع درخت سدر فرمودند: اشکالی ندارد فقط در مناطق بیابانی که پوشش درختی، کم است، مکروه است و در غیر آن مناطق، اشکالی ندارد.</ref>؛ زیرا استفاده معقول از آنها مانعی ندارد {{متن حدیث\|لَا تَقْطَعُوا شَجَرَةً إِلَّا أَنْ تُضْطَرُّوا إِلَيْهَا}}؛ ولی خیلی از اوقات، [[انسان]] به سببِ منافع زودگذر و شخصی، درختان را قطع می‌کند و باعث [[محرومیت]] منافع عمومی و طولانی مدت می‌شود. این امر، [[تعدی]] از [[حدود الهی]] است و علاوه بر ظلم به درختان، [[ظلم به دیگران]] نیز محسوب می‌گردد. {{متن حدیث\|عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ{{ع}} قَالَ: كَانَ رَسُولُ اللَّهِ{{صل}} إِذَا بَعَثَ سَرِيَّةً دَعَا بِأَمِيرِهَا فَأَجْلَسَهُ إِلَى جَنْبِهِ وَ أَجْلَسَ أَصْحَابَهُ بَيْنَ يَدَيْهِ ثُمَّ قَالَ سِيرُوا بِسْمِ اللَّهِ... وَ لَا تَقْطَعُوا شَجَرَةً إِلَّا أَنْ تُضْطَرُّوا إِلَيْهَا}}<ref>کلینی، الکافی، ج۵، ص۳۰.</ref>. [[امام صادق]]{{ع}} فرمودند: موقعی که جدم [[رسول خدا]]{{صل}} یک گُردان [[جنگی]] را به [[مأموریت]] می‌فرستاد، [[فرمانده]] آنان را در کنار خود و گردان را در مقابل فرمانده می‌نشانید. سپس می‌گفت: به نام خدا و با یاری خدا حرکت کنید... اشجار [[دشمن]] را قطع نکنید، مگر آنکه ناچار شوید<ref>[[علی رضا آزادی\|آزادی، علی رضا]]، [[ظلم‌شناسی با تکیه بر آیات و روایات (کتاب)\|ظلم‌شناسی با تکیه بر آیات و روایات]].</ref>.		'''قطع درختان فقط در صورت نیاز و [[اضطرار]]''': البته علت منع از قطع برخی درختان، کمبود آنها در برخی مناطق است {{متن حدیث\|إِنَّمَا يُكْرَهُ قَطْعُ السِّدْرِ بِالْبَادِيَةِ لِأَنَّهُ بِهَا قَلِيلٌ}}<ref>{{متن حدیث\|عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ{{ع}} أَنَّهُ قَالَ: مَكْرُوهٌ قَطْعُ النَّخْلِ وَ سُئِلَ عَنْ قَطْعِ الشَّجَرَةِ قَالَ لَا بَأْسَ قُلْتُ فَالسِّدْرِ قَالَ لَا بَأْسَ بِهِ إِنَّمَا يُكْرَهُ قَطْعُ السِّدْرِ بِالْبَادِيَةِ لِأَنَّهُ بِهَا قَلِيلٌ وَ أَمَّا هَاهُنَا فَلَا يُكْرَهُ}} (کلینی، الکافی، ج۵، ص۲۶۴)؛ امام صادق{{ع}} فرمودند: قطع کردن درخت نخل، مکروه است. از ایشان درباره قطع سایر درختان سؤال شد، فرمودند: اشکالی ندارد. درباره قطع درخت سدر فرمودند: اشکالی ندارد فقط در مناطق بیابانی که پوشش درختی، کم است، مکروه است و در غیر آن مناطق، اشکالی ندارد.</ref>؛ زیرا استفاده معقول از آنها مانعی ندارد {{متن حدیث\|لَا تَقْطَعُوا شَجَرَةً إِلَّا أَنْ تُضْطَرُّوا إِلَيْهَا}}؛ ولی خیلی از اوقات، [[انسان]] به سببِ منافع زودگذر و شخصی، درختان را قطع می‌کند و باعث [[محرومیت]] منافع عمومی و طولانی مدت می‌شود. این امر، [[تعدی]] از [[حدود الهی]] است و علاوه بر ظلم به درختان، [[ظلم به دیگران]] نیز محسوب می‌گردد. {{متن حدیث\|عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ{{ع}} قَالَ: كَانَ رَسُولُ اللَّهِ{{صل}} إِذَا بَعَثَ سَرِيَّةً دَعَا بِأَمِيرِهَا فَأَجْلَسَهُ إِلَى جَنْبِهِ وَ أَجْلَسَ أَصْحَابَهُ بَيْنَ يَدَيْهِ ثُمَّ قَالَ سِيرُوا بِسْمِ اللَّهِ... وَ لَا تَقْطَعُوا شَجَرَةً إِلَّا أَنْ تُضْطَرُّوا إِلَيْهَا}}<ref>کلینی، الکافی، ج۵، ص۳۰.</ref>. [[امام صادق]]{{ع}} فرمودند: موقعی که جدم [[رسول خدا]]{{صل}} یک گُردان [[جنگی]] را به مأموریت می‌فرستاد، فرمانده آنان را در کنار خود و گردان را در مقابل فرمانده می‌نشانید. سپس می‌گفت: به نام خدا و با یاری خدا حرکت کنید... اشجار [[دشمن]] را قطع نکنید، مگر آنکه ناچار شوید<ref>[[علی رضا آزادی\|آزادی، علی رضا]]، [[ظلم‌شناسی با تکیه بر آیات و روایات (کتاب)\|ظلم‌شناسی با تکیه بر آیات و روایات]].</ref>.

	== جستارهای وابسته ==		== جستارهای وابسته ==

Bahmani: /* ظلم به گیاهان و درختان */

2024-08-20T13:32:22Z

ظلم به گیاهان و درختان

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۰ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۱۷:۰۲
خط ۲۵:		خط ۲۵:

	== [[ظلم]] به گیاهان و درختان ==		== [[ظلم]] به گیاهان و درختان ==
	از جمله نعمت‌هایی که خداوند در طبیعت برای [[بشر]] قرار داده است و اهمیت زیادی در [[زندگی]] وی دارد، درختان و گیاهان می‌باشد<ref>{{متن قرآن\|هُوَ الَّذِي أَنْزَلَ مِنَ السَّمَاءِ مَاءً لَكُمْ مِنْهُ شَرَابٌ وَمِنْهُ شَجَرٌ فِيهِ تُسِيمُونَ}} «اوست که از آسمان برای شما آبی فرو فرستاد که آشامیدنی (شما) و گیاهی که در آن (چارپایانتان را) می‌چرانید از آن است» سوره نحل، آیه ۱۰.</ref>. [[حفظ]] و قطع نکردنِ درختان، باعث [[طولانی شدن عمر]] [[انسان]] می‌شود {{متن حدیث\|مِمَّا يَزِيدُ فِي الْعُمُرِ... وَ أَنْ يُحْتَرَزَ عَنْ قَطْعِ الْأَشْجَارِ الرَّطْبَةِ}}<ref>{{متن حدیث\|قَالَ عَلِيٌّ{{ع}}: إِذَا تَمَّ الْعَقْلُ نَقَصَ الْكَلَامُ وَ مِمَّا يَزِيدُ فِي الْعُمُرِ تَرْكُ الْأَذَى وَ تَوْقِيرُ الشُّيُوخِ وَ صِلَةُ الرَّحِمِ وَ أَنْ يُحْتَرَزَ عَنْ قَطْعِ الْأَشْجَارِ الرَّطْبَةِ إِلَّا عِنْدَ الضَّرُورَةِ وَ إِسْبَاغُ الْوُضُوءِ وَ حِفْظُ الصِّحَّةِ}} (مجلسی، بحار الأنوار، ج۷۳، ص۳۱۹)؛ حضرت علی{{ع}} فرمودند: چون خِرَد، کامل شود، سخن کوتاه گردد. یکی از چیزهایی که عمر را می‌افزاید، آزار نکردن و احترام به سالمندان، صله رحم و دوری از بریدن درختان‌تر است، مگر در حال ضرورت و کامل وضو گرفتن و حفظ تندرستی.</ref> و در برخی موارد قطع آنان موجبات [[آتش جهنم]] را برای [[بشر]] فراهم می‌آورد {{متن حدیث\|مَنْ قَطَعَ سِدْرَةً صَوَّبَ اللَّهُ رَأْسَهُ فِي النَّارِ}}<ref>رسول خدا{{صل}} فرمودند: هرکس درخت سدری را قطع کند خدا سرش را در آتش فرو می‌برد؛ مجلسی، بحار الأنوار، ج۶۳، ص۱۱۳.</ref>؛ و یکی از مصادیق [[ظلم]] محسوب می‌شود که [[انسان]] را از [[بهشت]] دور می‌کند<ref>[[علی رضا آزادی\|آزادی، علی رضا]]، [[ظلم‌شناسی با تکیه بر آیات و روایات (کتاب)\|ظلم‌شناسی با تکیه بر آیات و روایات]]</ref>.		از جمله نعمت‌هایی که خداوند در طبیعت برای [[بشر]] قرار داده است و اهمیت زیادی در [[زندگی]] وی دارد، درختان و گیاهان می‌باشد<ref>{{متن قرآن\|هُوَ الَّذِي أَنْزَلَ مِنَ السَّمَاءِ مَاءً لَكُمْ مِنْهُ شَرَابٌ وَمِنْهُ شَجَرٌ فِيهِ تُسِيمُونَ}} «اوست که از آسمان برای شما آبی فرو فرستاد که آشامیدنی (شما) و گیاهی که در آن (چارپایانتان را) می‌چرانید از آن است» سوره نحل، آیه ۱۰.</ref>. [[حفظ]] و قطع نکردنِ درختان، باعث طولانی شدن عمر [[انسان]] می‌شود {{متن حدیث\|مِمَّا يَزِيدُ فِي الْعُمُرِ... وَ أَنْ يُحْتَرَزَ عَنْ قَطْعِ الْأَشْجَارِ الرَّطْبَةِ}}<ref>{{متن حدیث\|قَالَ عَلِيٌّ{{ع}}: إِذَا تَمَّ الْعَقْلُ نَقَصَ الْكَلَامُ وَ مِمَّا يَزِيدُ فِي الْعُمُرِ تَرْكُ الْأَذَى وَ تَوْقِيرُ الشُّيُوخِ وَ صِلَةُ الرَّحِمِ وَ أَنْ يُحْتَرَزَ عَنْ قَطْعِ الْأَشْجَارِ الرَّطْبَةِ إِلَّا عِنْدَ الضَّرُورَةِ وَ إِسْبَاغُ الْوُضُوءِ وَ حِفْظُ الصِّحَّةِ}} (مجلسی، بحار الأنوار، ج۷۳، ص۳۱۹)؛ حضرت علی{{ع}} فرمودند: چون خِرَد، کامل شود، سخن کوتاه گردد. یکی از چیزهایی که عمر را می‌افزاید، آزار نکردن و احترام به سالمندان، صله رحم و دوری از بریدن درختان‌تر است، مگر در حال ضرورت و کامل وضو گرفتن و حفظ تندرستی.</ref> و در برخی موارد قطع آنان موجبات [[آتش جهنم]] را برای [[بشر]] فراهم می‌آورد {{متن حدیث\|مَنْ قَطَعَ سِدْرَةً صَوَّبَ اللَّهُ رَأْسَهُ فِي النَّارِ}}<ref>رسول خدا{{صل}} فرمودند: هرکس درخت سدری را قطع کند خدا سرش را در آتش فرو می‌برد؛ مجلسی، بحار الأنوار، ج۶۳، ص۱۱۳.</ref>؛ و یکی از مصادیق [[ظلم]] محسوب می‌شود که [[انسان]] را از [[بهشت]] دور می‌کند<ref>[[علی رضا آزادی\|آزادی، علی رضا]]، [[ظلم‌شناسی با تکیه بر آیات و روایات (کتاب)\|ظلم‌شناسی با تکیه بر آیات و روایات]]</ref>.

	'''قطع درختان فقط در صورت نیاز و [[اضطرار]]''': البته علت منع از قطع برخی درختان، کمبود آنها در برخی مناطق است {{متن حدیث\|إِنَّمَا يُكْرَهُ قَطْعُ السِّدْرِ بِالْبَادِيَةِ لِأَنَّهُ بِهَا قَلِيلٌ}}<ref>{{متن حدیث\|عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ{{ع}} أَنَّهُ قَالَ: مَكْرُوهٌ قَطْعُ النَّخْلِ وَ سُئِلَ عَنْ قَطْعِ الشَّجَرَةِ قَالَ لَا بَأْسَ قُلْتُ فَالسِّدْرِ قَالَ لَا بَأْسَ بِهِ إِنَّمَا يُكْرَهُ قَطْعُ السِّدْرِ بِالْبَادِيَةِ لِأَنَّهُ بِهَا قَلِيلٌ وَ أَمَّا هَاهُنَا فَلَا يُكْرَهُ}} (کلینی، الکافی، ج۵، ص۲۶۴)؛ امام صادق{{ع}} فرمودند: قطع کردن درخت نخل، مکروه است. از ایشان درباره قطع سایر درختان سؤال شد، فرمودند: اشکالی ندارد. درباره قطع درخت سدر فرمودند: اشکالی ندارد فقط در مناطق بیابانی که پوشش درختی، کم است، مکروه است و در غیر آن مناطق، اشکالی ندارد.</ref>؛ زیرا استفاده معقول از آنها مانعی ندارد {{متن حدیث\|لَا تَقْطَعُوا شَجَرَةً إِلَّا أَنْ تُضْطَرُّوا إِلَيْهَا}}؛ ولی خیلی از اوقات، [[انسان]] به سببِ [[منافع]] زودگذر و شخصی، درختان را قطع می‌کند و باعث [[محرومیت]] [[منافع عمومی]] و طولانی مدت می‌شود. این امر، [[تعدی]] از [[حدود الهی]] است و علاوه بر ظلم به درختان، [[ظلم به دیگران]] نیز محسوب می‌گردد. {{متن حدیث\|عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ{{ع}} قَالَ: كَانَ رَسُولُ اللَّهِ{{صل}} إِذَا بَعَثَ سَرِيَّةً دَعَا بِأَمِيرِهَا فَأَجْلَسَهُ إِلَى جَنْبِهِ وَ أَجْلَسَ أَصْحَابَهُ بَيْنَ يَدَيْهِ ثُمَّ قَالَ سِيرُوا بِسْمِ اللَّهِ... وَ لَا تَقْطَعُوا شَجَرَةً إِلَّا أَنْ تُضْطَرُّوا إِلَيْهَا}}<ref>کلینی، الکافی، ج۵، ص۳۰.</ref>. [[امام صادق]]{{ع}} فرمودند: موقعی که جدم [[رسول خدا]]{{صل}} یک گُردان [[جنگی]] را به [[مأموریت]] می‌فرستاد، [[فرمانده]] آنان را در کنار خود و گردان را در مقابل فرمانده می‌نشانید. سپس می‌گفت: [[به نام خدا]] و با [[یاری خدا~~]] [[~~حرکت]] کنید... اشجار [[دشمن]] را قطع نکنید، مگر آنکه ناچار شوید<ref>[[علی رضا آزادی\|آزادی، علی رضا]]، [[ظلم‌شناسی با تکیه بر آیات و روایات (کتاب)\|ظلم‌شناسی با تکیه بر آیات و روایات]]</ref>.		'''قطع درختان فقط در صورت نیاز و [[اضطرار]]''': البته علت منع از قطع برخی درختان، کمبود آنها در برخی مناطق است {{متن حدیث\|إِنَّمَا يُكْرَهُ قَطْعُ السِّدْرِ بِالْبَادِيَةِ لِأَنَّهُ بِهَا قَلِيلٌ}}<ref>{{متن حدیث\|عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ{{ع}} أَنَّهُ قَالَ: مَكْرُوهٌ قَطْعُ النَّخْلِ وَ سُئِلَ عَنْ قَطْعِ الشَّجَرَةِ قَالَ لَا بَأْسَ قُلْتُ فَالسِّدْرِ قَالَ لَا بَأْسَ بِهِ إِنَّمَا يُكْرَهُ قَطْعُ السِّدْرِ بِالْبَادِيَةِ لِأَنَّهُ بِهَا قَلِيلٌ وَ أَمَّا هَاهُنَا فَلَا يُكْرَهُ}} (کلینی، الکافی، ج۵، ص۲۶۴)؛ امام صادق{{ع}} فرمودند: قطع کردن درخت نخل، مکروه است. از ایشان درباره قطع سایر درختان سؤال شد، فرمودند: اشکالی ندارد. درباره قطع درخت سدر فرمودند: اشکالی ندارد فقط در مناطق بیابانی که پوشش درختی، کم است، مکروه است و در غیر آن مناطق، اشکالی ندارد.</ref>؛ زیرا استفاده معقول از آنها مانعی ندارد {{متن حدیث\|لَا تَقْطَعُوا شَجَرَةً إِلَّا أَنْ تُضْطَرُّوا إِلَيْهَا}}؛ ولی خیلی از اوقات، [[انسان]] به سببِ منافع زودگذر و شخصی، درختان را قطع می‌کند و باعث [[محرومیت]] منافع عمومی و طولانی مدت می‌شود. این امر، [[تعدی]] از [[حدود الهی]] است و علاوه بر ظلم به درختان، [[ظلم به دیگران]] نیز محسوب می‌گردد. {{متن حدیث\|عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ{{ع}} قَالَ: كَانَ رَسُولُ اللَّهِ{{صل}} إِذَا بَعَثَ سَرِيَّةً دَعَا بِأَمِيرِهَا فَأَجْلَسَهُ إِلَى جَنْبِهِ وَ أَجْلَسَ أَصْحَابَهُ بَيْنَ يَدَيْهِ ثُمَّ قَالَ سِيرُوا بِسْمِ اللَّهِ... وَ لَا تَقْطَعُوا شَجَرَةً إِلَّا أَنْ تُضْطَرُّوا إِلَيْهَا}}<ref>کلینی، الکافی، ج۵، ص۳۰.</ref>. [[امام صادق]]{{ع}} فرمودند: موقعی که جدم [[رسول خدا]]{{صل}} یک گُردان [[جنگی]] را به [[مأموریت]] می‌فرستاد، [[فرمانده]] آنان را در کنار خود و گردان را در مقابل فرمانده می‌نشانید. سپس می‌گفت: به نام خدا و با یاری خدا حرکت کنید... اشجار [[دشمن]] را قطع نکنید، مگر آنکه ناچار شوید<ref>[[علی رضا آزادی\|آزادی، علی رضا]]، [[ظلم‌شناسی با تکیه بر آیات و روایات (کتاب)\|ظلم‌شناسی با تکیه بر آیات و روایات]].</ref>.

	== جستارهای وابسته ==		== جستارهای وابسته ==

Bahmani: /* ظلم به محیط زیست */

2024-08-20T13:31:30Z

ظلم به محیط زیست

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۰ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۱۷:۰۱
خط ۱۰:		خط ۱۰:
	{{متن حدیث\|قَالَ رَسُولُ اللَّهِ{{صل}}: لَا تَسُبُّوا الرِّيَاحَ فَإِنَّهَا مَأْمُورَةٌ وَ لَا تَسُبُّوا الْجِبَالَ وَ لَا السَّاعَاتِ وَ لَا الْأَيَّامَ وَ لَا اللَّيَالِيَ فَتَأْثَمُوا وَ تَرْجِعَ عَلَيْكُمْ}}<ref>مجلسی، بحار الأنوار، ج۵۶، ص۲.</ref>. [[پیامبر خدا]]{{صل}} فرمودند: به بادها [[ناسزا]] نگویید که آنها [از جانب خداوند] مأمورند و کوه‌ها و ساعت‌ها و لحظات و روزها و شب‌ها را ناسزا نگویید که [[گنهکار]] می‌شوید و به خودتان برمی‌گردد<ref>[[علی رضا آزادی\|آزادی، علی رضا]]، [[ظلم‌شناسی با تکیه بر آیات و روایات (کتاب)\|ظلم‌شناسی با تکیه بر آیات و روایات]]</ref>.		{{متن حدیث\|قَالَ رَسُولُ اللَّهِ{{صل}}: لَا تَسُبُّوا الرِّيَاحَ فَإِنَّهَا مَأْمُورَةٌ وَ لَا تَسُبُّوا الْجِبَالَ وَ لَا السَّاعَاتِ وَ لَا الْأَيَّامَ وَ لَا اللَّيَالِيَ فَتَأْثَمُوا وَ تَرْجِعَ عَلَيْكُمْ}}<ref>مجلسی، بحار الأنوار، ج۵۶، ص۲.</ref>. [[پیامبر خدا]]{{صل}} فرمودند: به بادها [[ناسزا]] نگویید که آنها [از جانب خداوند] مأمورند و کوه‌ها و ساعت‌ها و لحظات و روزها و شب‌ها را ناسزا نگویید که [[گنهکار]] می‌شوید و به خودتان برمی‌گردد<ref>[[علی رضا آزادی\|آزادی، علی رضا]]، [[ظلم‌شناسی با تکیه بر آیات و روایات (کتاب)\|ظلم‌شناسی با تکیه بر آیات و روایات]]</ref>.

	== ظلم به [[محیط زیست]] ==		== ظلم به محیط زیست ==
	[[نعمت‌های الهی]] برای استفاده [[بشر]] قرار داده شده است و در عین [[حال]] تحولات طبیعت در [[آسمان]] و [[زمین]] و تغییرات شب و [[روز]]، نشانه‌ای از [[قدرت الهی]] برای [[اهل تعقل]] و آزمایشی [[الهی]] برای او است<ref>{{متن قرآن\|إِنَّ فِي خَلْقِ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَاخْتِلَافِ اللَّيْلِ وَالنَّهَارِ وَالْفُلْكِ الَّتِي تَجْرِي فِي الْبَحْرِ بِمَا يَنْفَعُ النَّاسَ وَمَا أَنْزَلَ اللَّهُ مِنَ السَّمَاءِ مِنْ مَاءٍ فَأَحْيَا بِهِ الْأَرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَا وَبَثَّ فِيهَا مِنْ كُلِّ دَابَّةٍ وَتَصْرِيفِ الرِّيَاحِ وَالسَّحَابِ الْمُسَخَّرِ بَيْنَ السَّمَاءِ وَالْأَرْضِ لَآيَاتٍ لِقَوْمٍ يَعْقِلُونَ}} «بی‌گمان در آفرینش آسمان‌ها و زمین و در پیاپی آمدن شب و روز و در آن کشتی که برای سود رساندن به مردم در دریا روان است و در آبی که خداوند از آسمان فرو می‌بارد و زمین را پس از مردن، بدان زنده می‌دارد و بر آن هرگونه جنبنده‌ای را می‌پراکند و در گرداندن بادها و ابر فرمانبردار میان آسمان و زمین، برای گروهی که خرد می‌ورزند نشانه‌هاست» سوره بقره، آیه ۱۶۴.</ref>. اگر [[خداوند]]، این تغییرات را پدید نمی‌آورد و جریان طبیعت را [[حراست]] نمی‌کرد، [[انسان‌ها]] نمی‌توانستند به‌تنهایی آن را نگهداری کنند {{متن قرآن\|وَمَا أَنْتُمْ لَهُ بِخَازِنِينَ}}<ref>{{متن قرآن\|وَأَرْسَلْنَا الرِّيَاحَ لَوَاقِحَ فَأَنْزَلْنَا مِنَ السَّمَاءِ مَاءً فَأَسْقَيْنَاكُمُوهُ وَمَا أَنْتُمْ لَهُ بِخَازِنِينَ}} «و بادها را بارورکننده فرستادیم آنگاه از آسمان آبی فرو فشاندیم و شما را از آن سیراب کردیم و شما گنجور آن نیستید» سوره حجر، آیه ۲۲.</ref> و [[زندگی]] برای بشر غیر ممکن می‌شد.		[[نعمت‌های الهی]] برای استفاده [[بشر]] قرار داده شده است و در عین حال تحولات طبیعت در [[آسمان]] و [[زمین]] و تغییرات شب و [[روز]]، نشانه‌ای از [[قدرت الهی]] برای [[اهل تعقل]] و آزمایشی [[الهی]] برای او است<ref>{{متن قرآن\|إِنَّ فِي خَلْقِ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَاخْتِلَافِ اللَّيْلِ وَالنَّهَارِ وَالْفُلْكِ الَّتِي تَجْرِي فِي الْبَحْرِ بِمَا يَنْفَعُ النَّاسَ وَمَا أَنْزَلَ اللَّهُ مِنَ السَّمَاءِ مِنْ مَاءٍ فَأَحْيَا بِهِ الْأَرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَا وَبَثَّ فِيهَا مِنْ كُلِّ دَابَّةٍ وَتَصْرِيفِ الرِّيَاحِ وَالسَّحَابِ الْمُسَخَّرِ بَيْنَ السَّمَاءِ وَالْأَرْضِ لَآيَاتٍ لِقَوْمٍ يَعْقِلُونَ}} «بی‌گمان در آفرینش آسمان‌ها و زمین و در پیاپی آمدن شب و روز و در آن کشتی که برای سود رساندن به مردم در دریا روان است و در آبی که خداوند از آسمان فرو می‌بارد و زمین را پس از مردن، بدان زنده می‌دارد و بر آن هرگونه جنبنده‌ای را می‌پراکند و در گرداندن بادها و ابر فرمانبردار میان آسمان و زمین، برای گروهی که خرد می‌ورزند نشانه‌هاست» سوره بقره، آیه ۱۶۴.</ref>. اگر [[خداوند]]، این تغییرات را پدید نمی‌آورد و جریان طبیعت را حراست نمی‌کرد، [[انسان‌ها]] نمی‌توانستند به‌تنهایی آن را نگهداری کنند {{متن قرآن\|وَمَا أَنْتُمْ لَهُ بِخَازِنِينَ}}<ref>{{متن قرآن\|وَأَرْسَلْنَا الرِّيَاحَ لَوَاقِحَ فَأَنْزَلْنَا مِنَ السَّمَاءِ مَاءً فَأَسْقَيْنَاكُمُوهُ وَمَا أَنْتُمْ لَهُ بِخَازِنِينَ}} «و بادها را بارورکننده فرستادیم آنگاه از آسمان آبی فرو فشاندیم و شما را از آن سیراب کردیم و شما گنجور آن نیستید» سوره حجر، آیه ۲۲.</ref> و [[زندگی]] برای بشر غیر ممکن می‌شد.

	[[انسان]] نیز برای ادامه [[حیات]] خود و [[حفظ]] نعمت‌های الهی نسبت به [[محیط زیست]] و حفظ طبیعت اطرافش وظایفی دارد که نباید در برابر آن بی‌اعتنا بود؛ چنان‌که طبیعت نیز به بشر، بی‌اعتنا نیست {{متن حدیث\|هَذَا أُحُدٌ جَبَلٌ يُحِبُّنَا}}<ref>{{متن حدیث\|عَنْ أَبِي حُمَيْدٍ السَّاعِدِيِّ قَالَ: أَقْبَلْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ{{صل}} مِنْ غَزْوَةِ تَبُوكَ حَتَّى إِذَا أَشْرَفْنَا عَلَى الْمَدِينَةِ قَالَ هَذِهِ طَابَةُ وَ هَذَا أُحُدٌ جَبَلٌ يُحِبُّنَا وَ نُحِبُّهُ}} (مجلسی، بحار الأنوار، ج۲۱، ص۲۴۸)؛ ابوحمید ساعدی گفت: به اتفاق حضرت رسول{{صل}} از تبوک مراجعت کردیم و هنگامی که نزدیک مدینه رسیدیم، حضرت فرمودند: این سرزمین طهارت و پاکیزگی است و این کوه احد است که ما را دوست دارد و ما هم او را دوست داریم.</ref>. و [[زندگی]] بدون طبیعت مخصوصاً آب، هوا و [[زمین]] [[پاک]] و حاصل‌خیز، مطلوب نخواهد بود<ref>{{متن حدیث\|قَالَ الصَّادِقُ{{ع}}: لَا تَطِيبُ السُّكْنَى إِلَّا بِثَلَاثٍ الْهَوَاءِ الطَّيِّبِ وَ الْمَاءِ الْغَزِيرِ الْعَذْبِ وَ الْأَرْضِ الْخَوَّارَةِ}} (ابن‌شعبه حرانی، تحف العقول، ص۳۲۰)؛ امام صادق{{ع}} فرمودند: هیچ نقطه‌ای برای سکونت جز با سه چیز مطبوع نیست: هوای خوش، آب فراوان گوارا و زمین حاصل‌خیز.</ref> و این سه مورد برای زندگی [[انسان]]، نیاز ضروری است. ازاین‌رو انسان از [[آلوده]] کردن اطراف [[چاه]] و نهری که [[مردم]] از آن استفاده می‌کنند {{متن حدیث\|نَهَى [رَسُولُ اللَّهِ{{صل}}] عَنِ الْبُزَاقِ فِي الْبِئْرِ الَّتِي يُشْرَبُ مِنْهَا}}<ref>ابن‌بابویه، من لایحضره الفقیه، ج۴، ص۱۰؛ رسول خدا{{صل}} نهی فرمودند از افکندن آب دهان در چاه آبی که مورد استفاده مردم است.</ref> و همچنین از آلوده ساختن خاک زیرِ درخت میوه‌دار منع شده است {{متن حدیث\|نَهَى رَسُولُ اللَّهِ أَنْ يُتَغَوَّطَ عَلَى شَفِيرِ بِئْرِ مَاءٍ... أَوْ تَحْتَ شَجَرَةٍ مُثْمِرَةٍ}}<ref>{{متن حدیث\|عَلِيّ{{ع}} قَالَ: نَهَى رَسُولُ اللَّهِ{{صل}} أَنْ يُتَغَوَّطَ عَلَى شَفِيرِ بِئْرِ مَاءٍ يُسْتَعْذَبُ مِنْهَا أَوْ شَطِّ نَهَرٍ يُسْتَعْذَبُ مِنْهُ أَوْ تَحْتَ شَجَرَةٍ مُثْمِرَةٍ}} (راوندی کاشانی، النوادر، ص۴۳)؛ حضرت علی{{ع}} فرمودند: رسول خدا{{صل}} نهی می‌کرد که افراد، کنار چاه آب آشامیدنی، یا نهر آب آشامیدنی یا زیر درخت میوه‌دار، قضای حاجت انجام دهند.</ref>. آلوده کردن [[محیط زیست]] و معابر عمومی علاوه بر [[ظلم]] به محیط زیست {{متن حدیث\|الْمَاءُ لَهُ سُكَّانٌ فَلَا تُؤْذِهِمْ بِبَوْلٍ وَ لَا غَائِطٍ}}<ref>حضرت علی{{ع}} فرمودند: آب، ساکنانی دارد. پس با بول و تخلی کردن در آب، آنها را اذیت نکنید؛ ابن‌أبی جمهور، عوالی اللئالی العزیزیة فی الأحادیث الدینیة، ج۲، ص۱۸۷.</ref> ظلم به سایر افراد [[جامعه]] نیز محسوب می‌شود؛ زیرا همه مردم و [[مخلوقات]] از آنها استفاده می‌کنند. مراعات کردن چنین مواردی نشانه [[درک]] و [[فهم]] {{متن حدیث\|مِنْ فِقْهِ الرَّجُلِ}}<ref>{{متن حدیث\|قَالَ رَسُولُ اللَّهِ{{صل}}: مِنْ فِقْهِ الرَّجُلِ أَنْ يَرْتَادَ لِبَوْلِهِ وَ مِنْ فِقْهِ الرَّجُلِ أَنْ يَعْرِفَ مَوْضِعَ بُزَاقِهِ مِنَ النَّادِي}} (راوندی کاشانی، النوادر، ص۴۳)؛ رسول خدا{{صل}} فرمودند: از نشانه‌های درک و فهم انسان، این است که محل ادرار و محل انداختن آب دهان خویش را شناسایی کند و پنهان بدارد.</ref> و [[شخصیت]] هر [[انسانی]] است<ref>[[علی رضا آزادی\|آزادی، علی رضا]]، [[ظلم‌شناسی با تکیه بر آیات و روایات (کتاب)\|ظلم‌شناسی با تکیه بر آیات و روایات]]</ref>.		[[انسان]] نیز برای ادامه [[حیات]] خود و [[حفظ]] نعمت‌های الهی نسبت به محیط زیست و حفظ طبیعت اطرافش وظایفی دارد که نباید در برابر آن بی‌اعتنا بود؛ چنان‌که طبیعت نیز به بشر، بی‌اعتنا نیست {{متن حدیث\|هَذَا أُحُدٌ جَبَلٌ يُحِبُّنَا}}<ref>{{متن حدیث\|عَنْ أَبِي حُمَيْدٍ السَّاعِدِيِّ قَالَ: أَقْبَلْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ{{صل}} مِنْ غَزْوَةِ تَبُوكَ حَتَّى إِذَا أَشْرَفْنَا عَلَى الْمَدِينَةِ قَالَ هَذِهِ طَابَةُ وَ هَذَا أُحُدٌ جَبَلٌ يُحِبُّنَا وَ نُحِبُّهُ}} (مجلسی، بحار الأنوار، ج۲۱، ص۲۴۸)؛ ابوحمید ساعدی گفت: به اتفاق حضرت رسول{{صل}} از تبوک مراجعت کردیم و هنگامی که نزدیک مدینه رسیدیم، حضرت فرمودند: این سرزمین طهارت و پاکیزگی است و این کوه احد است که ما را دوست دارد و ما هم او را دوست داریم.</ref>. و [[زندگی]] بدون طبیعت مخصوصاً آب، هوا و [[زمین]] [[پاک]] و حاصل‌خیز، مطلوب نخواهد بود<ref>{{متن حدیث\|قَالَ الصَّادِقُ{{ع}}: لَا تَطِيبُ السُّكْنَى إِلَّا بِثَلَاثٍ الْهَوَاءِ الطَّيِّبِ وَ الْمَاءِ الْغَزِيرِ الْعَذْبِ وَ الْأَرْضِ الْخَوَّارَةِ}} (ابن‌شعبه حرانی، تحف العقول، ص۳۲۰)؛ امام صادق{{ع}} فرمودند: هیچ نقطه‌ای برای سکونت جز با سه چیز مطبوع نیست: هوای خوش، آب فراوان گوارا و زمین حاصل‌خیز.</ref> و این سه مورد برای زندگی [[انسان]]، نیاز ضروری است. ازاین‌رو انسان از [[آلوده]] کردن اطراف چاه و نهری که [[مردم]] از آن استفاده می‌کنند {{متن حدیث\|نَهَى [رَسُولُ اللَّهِ{{صل}}] عَنِ الْبُزَاقِ فِي الْبِئْرِ الَّتِي يُشْرَبُ مِنْهَا}}<ref>ابن‌بابویه، من لایحضره الفقیه، ج۴، ص۱۰؛ رسول خدا{{صل}} نهی فرمودند از افکندن آب دهان در چاه آبی که مورد استفاده مردم است.</ref> و همچنین از آلوده ساختن خاک زیرِ درخت میوه‌دار منع شده است {{متن حدیث\|نَهَى رَسُولُ اللَّهِ أَنْ يُتَغَوَّطَ عَلَى شَفِيرِ بِئْرِ مَاءٍ... أَوْ تَحْتَ شَجَرَةٍ مُثْمِرَةٍ}}<ref>{{متن حدیث\|عَلِيّ{{ع}} قَالَ: نَهَى رَسُولُ اللَّهِ{{صل}} أَنْ يُتَغَوَّطَ عَلَى شَفِيرِ بِئْرِ مَاءٍ يُسْتَعْذَبُ مِنْهَا أَوْ شَطِّ نَهَرٍ يُسْتَعْذَبُ مِنْهُ أَوْ تَحْتَ شَجَرَةٍ مُثْمِرَةٍ}} (راوندی کاشانی، النوادر، ص۴۳)؛ حضرت علی{{ع}} فرمودند: رسول خدا{{صل}} نهی می‌کرد که افراد، کنار چاه آب آشامیدنی، یا نهر آب آشامیدنی یا زیر درخت میوه‌دار، قضای حاجت انجام دهند.</ref>. آلوده کردن محیط زیست و معابر عمومی علاوه بر [[ظلم]] به محیط زیست {{متن حدیث\|الْمَاءُ لَهُ سُكَّانٌ فَلَا تُؤْذِهِمْ بِبَوْلٍ وَ لَا غَائِطٍ}}<ref>حضرت علی{{ع}} فرمودند: آب، ساکنانی دارد. پس با بول و تخلی کردن در آب، آنها را اذیت نکنید؛ ابن‌أبی جمهور، عوالی اللئالی العزیزیة فی الأحادیث الدینیة، ج۲، ص۱۸۷.</ref> ظلم به سایر افراد [[جامعه]] نیز محسوب می‌شود؛ زیرا همه مردم و [[مخلوقات]] از آنها استفاده می‌کنند. مراعات کردن چنین مواردی نشانه [[درک]] و فهم {{متن حدیث\|مِنْ فِقْهِ الرَّجُلِ}}<ref>{{متن حدیث\|قَالَ رَسُولُ اللَّهِ{{صل}}: مِنْ فِقْهِ الرَّجُلِ أَنْ يَرْتَادَ لِبَوْلِهِ وَ مِنْ فِقْهِ الرَّجُلِ أَنْ يَعْرِفَ مَوْضِعَ بُزَاقِهِ مِنَ النَّادِي}} (راوندی کاشانی، النوادر، ص۴۳)؛ رسول خدا{{صل}} فرمودند: از نشانه‌های درک و فهم انسان، این است که محل ادرار و محل انداختن آب دهان خویش را شناسایی کند و پنهان بدارد.</ref> و [[شخصیت]] هر [[انسانی]] است<ref>[[علی رضا آزادی\|آزادی، علی رضا]]، [[ظلم‌شناسی با تکیه بر آیات و روایات (کتاب)\|ظلم‌شناسی با تکیه بر آیات و روایات]]</ref>.

	== [[ظلم]] به حیوانات ==		== [[ظلم]] به حیوانات ==

Bahmani: /* مقدمه */

2024-08-20T13:30:30Z

مقدمه

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۰ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۱۷:۰۰
خط ۴:		خط ۴:
	یکی از نعمت‌هایی که [[پروردگار]] در [[اختیار]] [[بشر]] قرار داده است و در [[قیامت]] درباره آن [[نعمت‌ها]] از [[انسان]] بازخواست خواهد کرد<ref>{{متن قرآن\|ثُمَّ لَتُسْأَلُنَّ يَوْمَئِذٍ عَنِ النَّعِيمِ}} «آنگاه در آن روز از نعمت (ناسپاسی شده) بازخواست خواهید شد» سوره تکاثر، آیه ۸.</ref>، [[زمین]] و طبیعت شگفت‌انگیز و نعمت‌های بی‌شمار آن است که [[خداوند]]، [[عمران]] و [[آبادانی]] آن را از انسان خواسته {{متن قرآن\|هُوَ أَنْشَأَكُمْ مِنَ الْأَرْضِ وَاسْتَعْمَرَكُمْ فِيهَا}}<ref>{{متن قرآن\|وَإِلَى ثَمُودَ أَخَاهُمْ صَالِحًا قَالَ يَا قَوْمِ اعْبُدُوا اللَّهَ مَا لَكُمْ مِنْ إِلَهٍ غَيْرُهُ هُوَ أَنْشَأَكُمْ مِنَ الْأَرْضِ وَاسْتَعْمَرَكُمْ فِيهَا فَاسْتَغْفِرُوهُ ثُمَّ تُوبُوا إِلَيْهِ إِنَّ رَبِّي قَرِيبٌ مُجِيبٌ}} «و به سوی (قوم) ثمود برادر آنان صالح را (فرستادیم)، گفت: ای قوم من! خداوند را بپرستید که خدایی جز او ندارید، او شما را از زمین پدیدار کرد و شما را در آن به آبادانی گمارد پس، از او آمرزش بخواهید سپس به درگاه وی توبه کنید که پروردگار من، پاسخ دهنده‌ای است» سوره هود، آیه ۶۱.</ref> و انسان را موظف کرده است که برای نگهداری آن تا [[زمان]] مرگش کوشا باشد. زمین، فرش و بستری برای [[مخلوقات]] {{متن قرآن\|جَعَلَ لَكُمُ الْأَرْضَ فِرَاشًا}} و [[آسمان]] نیز سقف آن قرار داده شده است {{متن قرآن\|وَالسَّمَاءَ بِنَاءً}}. [[باران]] نیز واسطه [[رشد]] انواع نعمات [[الهی]] در [[زمین]] قرار گرفته است {{متن قرآن\|وَأَنْزَلَ مِنَ السَّمَاءِ مَاءً فَأَخْرَجَ بِهِ مِنَ الثَّمَرَاتِ}} تا انسان با بهره‌گیری از آنها {{متن قرآن\|رِزْقًا لَكُمْ}} و استفاده صحیح از این نعمت‌ها [[شکرگزار]] خداوند باشد به او [[شرک]] نورزد {{متن قرآن\|فَلَا تَجْعَلُوا لِلَّهِ أَنْدَادًا وَأَنْتُمْ تَعْلَمُونَ}}؛ زیرا که [[شرک به خداوند]] ظلم عظیم<ref>{{متن قرآن\|إِنَّ الشِّرْكَ لَظُلْمٌ عَظِيمٌ}} «شرک، ستمی سترگ است» سوره لقمان، آیه ۱۳.</ref> شمرده شده است.{{متن قرآن\|الَّذِي جَعَلَ لَكُمُ الْأَرْضَ فِرَاشًا وَالسَّمَاءَ بِنَاءً وَأَنْزَلَ مِنَ السَّمَاءِ مَاءً فَأَخْرَجَ بِهِ مِنَ الثَّمَرَاتِ رِزْقًا لَكُمْ فَلَا تَجْعَلُوا لِلَّهِ أَنْدَادًا وَأَنْتُمْ تَعْلَمُونَ}}<ref>«آنکه زمین را برای شما بستر و آسمان را سرپناهی ساخت و از آسمان، آبی فرو فرستاد که با آن از میوه‌ها برای شما روزی‌یی برآورد، پس برای خداوند، دانسته همتایانی نیاورید» سوره بقره، آیه ۲۲.</ref>.		یکی از نعمت‌هایی که [[پروردگار]] در [[اختیار]] [[بشر]] قرار داده است و در [[قیامت]] درباره آن [[نعمت‌ها]] از [[انسان]] بازخواست خواهد کرد<ref>{{متن قرآن\|ثُمَّ لَتُسْأَلُنَّ يَوْمَئِذٍ عَنِ النَّعِيمِ}} «آنگاه در آن روز از نعمت (ناسپاسی شده) بازخواست خواهید شد» سوره تکاثر، آیه ۸.</ref>، [[زمین]] و طبیعت شگفت‌انگیز و نعمت‌های بی‌شمار آن است که [[خداوند]]، [[عمران]] و [[آبادانی]] آن را از انسان خواسته {{متن قرآن\|هُوَ أَنْشَأَكُمْ مِنَ الْأَرْضِ وَاسْتَعْمَرَكُمْ فِيهَا}}<ref>{{متن قرآن\|وَإِلَى ثَمُودَ أَخَاهُمْ صَالِحًا قَالَ يَا قَوْمِ اعْبُدُوا اللَّهَ مَا لَكُمْ مِنْ إِلَهٍ غَيْرُهُ هُوَ أَنْشَأَكُمْ مِنَ الْأَرْضِ وَاسْتَعْمَرَكُمْ فِيهَا فَاسْتَغْفِرُوهُ ثُمَّ تُوبُوا إِلَيْهِ إِنَّ رَبِّي قَرِيبٌ مُجِيبٌ}} «و به سوی (قوم) ثمود برادر آنان صالح را (فرستادیم)، گفت: ای قوم من! خداوند را بپرستید که خدایی جز او ندارید، او شما را از زمین پدیدار کرد و شما را در آن به آبادانی گمارد پس، از او آمرزش بخواهید سپس به درگاه وی توبه کنید که پروردگار من، پاسخ دهنده‌ای است» سوره هود، آیه ۶۱.</ref> و انسان را موظف کرده است که برای نگهداری آن تا [[زمان]] مرگش کوشا باشد. زمین، فرش و بستری برای [[مخلوقات]] {{متن قرآن\|جَعَلَ لَكُمُ الْأَرْضَ فِرَاشًا}} و [[آسمان]] نیز سقف آن قرار داده شده است {{متن قرآن\|وَالسَّمَاءَ بِنَاءً}}. [[باران]] نیز واسطه [[رشد]] انواع نعمات [[الهی]] در [[زمین]] قرار گرفته است {{متن قرآن\|وَأَنْزَلَ مِنَ السَّمَاءِ مَاءً فَأَخْرَجَ بِهِ مِنَ الثَّمَرَاتِ}} تا انسان با بهره‌گیری از آنها {{متن قرآن\|رِزْقًا لَكُمْ}} و استفاده صحیح از این نعمت‌ها [[شکرگزار]] خداوند باشد به او [[شرک]] نورزد {{متن قرآن\|فَلَا تَجْعَلُوا لِلَّهِ أَنْدَادًا وَأَنْتُمْ تَعْلَمُونَ}}؛ زیرا که [[شرک به خداوند]] ظلم عظیم<ref>{{متن قرآن\|إِنَّ الشِّرْكَ لَظُلْمٌ عَظِيمٌ}} «شرک، ستمی سترگ است» سوره لقمان، آیه ۱۳.</ref> شمرده شده است.{{متن قرآن\|الَّذِي جَعَلَ لَكُمُ الْأَرْضَ فِرَاشًا وَالسَّمَاءَ بِنَاءً وَأَنْزَلَ مِنَ السَّمَاءِ مَاءً فَأَخْرَجَ بِهِ مِنَ الثَّمَرَاتِ رِزْقًا لَكُمْ فَلَا تَجْعَلُوا لِلَّهِ أَنْدَادًا وَأَنْتُمْ تَعْلَمُونَ}}<ref>«آنکه زمین را برای شما بستر و آسمان را سرپناهی ساخت و از آسمان، آبی فرو فرستاد که با آن از میوه‌ها برای شما روزی‌یی برآورد، پس برای خداوند، دانسته همتایانی نیاورید» سوره بقره، آیه ۲۲.</ref>.

	بنابراین باید از هرگونه کوتاهی و آسیب رساندن به طبیعت - که از [[مخلوقات]] [[الهی]] و محل [[رشد]] [[انسان]] و کسب [[کمالات معنوی]] اوست - اجتناب نمود {{متن حدیث\|اتَّقُوا اللَّهَ فِي عِبَادِهِ وَ بِلَادِهِ}}؛ بلکه [[وظیفه]] [[حفظ]] و [[آبادانی]] آن نیز بر عهده [[بشر]] قرار دارد {{متن قرآن\|هُوَ أَنْشَأَكُمْ مِنَ الْأَرْضِ وَاسْتَعْمَرَكُمْ فِيهَا}}؛ زیرا طبیعت هم از اموری است که درباره آن سؤال خواهد شد {{متن حدیث\|فَإِنَّكُمْ مَسْئُولُونَ حَتَّى عَنِ الْبِقَاعِ وَ الْبَهَائِمِ}} و هرگونه حفظ نکردنِ آن، نوعی [[سرپیچی]] از [[دستورهای الهی]] است {{متن حدیث\|أَطِيعُوا اللَّهَ وَ لَا تَعْصُوهُ}} و [[ظلم]] محسوب می‌شود. {{متن حدیث\|قَالَ عَلِيٌّ{{ع}}: اتَّقُوا اللَّهَ فِي عِبَادِهِ وَ بِلَادِهِ فَإِنَّكُمْ مَسْئُولُونَ حَتَّى عَنِ الْبِقَاعِ وَ الْبَهَائِمِ- [وَ] أَطِيعُوا اللَّهَ وَ لَا تَعْصُوهُ}}<ref>شریف الرضی، نهج البلاغه، خطبه ۱۶۷، ص۲۴۲.</ref>. [[امام علی]]{{ع}} فرمودند: از [[خدا]] نسبت به [[بندگان]] و شهرهایش [[پروا]] کنید؛ زیرا [[مسئولیت]] دارید، حتی نسبت به [[زمین‌ها]] و حیوان‌ها و [[خداوند]] را [[اطاعت]] کنید و از [[نافرمانی]] او بپرهیزید.		بنابراین باید از هرگونه کوتاهی و آسیب رساندن به طبیعت - که از [[مخلوقات]] [[الهی]] و محل [[رشد]] [[انسان]] و کسب کمالات معنوی اوست - اجتناب نمود {{متن حدیث\|اتَّقُوا اللَّهَ فِي عِبَادِهِ وَ بِلَادِهِ}}؛ بلکه [[وظیفه]] [[حفظ]] و [[آبادانی]] آن نیز بر عهده [[بشر]] قرار دارد {{متن قرآن\|هُوَ أَنْشَأَكُمْ مِنَ الْأَرْضِ وَاسْتَعْمَرَكُمْ فِيهَا}}؛ زیرا طبیعت هم از اموری است که درباره آن سؤال خواهد شد {{متن حدیث\|فَإِنَّكُمْ مَسْئُولُونَ حَتَّى عَنِ الْبِقَاعِ وَ الْبَهَائِمِ}} و هرگونه حفظ نکردنِ آن، نوعی [[سرپیچی]] از [[دستورهای الهی]] است {{متن حدیث\|أَطِيعُوا اللَّهَ وَ لَا تَعْصُوهُ}} و [[ظلم]] محسوب می‌شود. {{متن حدیث\|قَالَ عَلِيٌّ{{ع}}: اتَّقُوا اللَّهَ فِي عِبَادِهِ وَ بِلَادِهِ فَإِنَّكُمْ مَسْئُولُونَ حَتَّى عَنِ الْبِقَاعِ وَ الْبَهَائِمِ- [وَ] أَطِيعُوا اللَّهَ وَ لَا تَعْصُوهُ}}<ref>شریف الرضی، نهج البلاغه، خطبه ۱۶۷، ص۲۴۲.</ref>. [[امام علی]]{{ع}} فرمودند: از [[خدا]] نسبت به [[بندگان]] و شهرهایش [[پروا]] کنید؛ زیرا [[مسئولیت]] دارید، حتی نسبت به [[زمین‌ها]] و حیوان‌ها و [[خداوند]] را [[اطاعت]] کنید و از [[نافرمانی]] او بپرهیزید.

	== پرهیز از [[ناسزاگویی]] به طبیعت ==		== پرهیز از [[ناسزاگویی]] به طبیعت ==

Bahmani: /* مقدمه */

2024-08-20T13:30:18Z

مقدمه

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۰ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۱۷:۰۰
خط ۲:		خط ۲:

	== مقدمه ==		== مقدمه ==
	یکی از نعمت‌هایی که [[پروردگار]] در [[اختیار]] [[بشر]] قرار داده است و در [[قیامت]] درباره آن [[نعمت‌ها]] از [[انسان]] بازخواست خواهد کرد<ref>{{متن قرآن\|ثُمَّ لَتُسْأَلُنَّ يَوْمَئِذٍ عَنِ النَّعِيمِ}} «آنگاه در آن روز از نعمت (ناسپاسی شده) بازخواست خواهید شد» سوره تکاثر، آیه ۸.</ref>، [[زمین]] و طبیعت شگفت‌انگیز و نعمت‌های بی‌شمار آن است که [[خداوند]]، [[عمران]] و [[آبادانی]] آن را از انسان خواسته {{متن قرآن\|هُوَ أَنْشَأَكُمْ مِنَ الْأَرْضِ وَاسْتَعْمَرَكُمْ فِيهَا}}<ref>{{متن قرآن\|وَإِلَى ثَمُودَ أَخَاهُمْ صَالِحًا قَالَ يَا قَوْمِ اعْبُدُوا اللَّهَ مَا لَكُمْ مِنْ إِلَهٍ غَيْرُهُ هُوَ أَنْشَأَكُمْ مِنَ الْأَرْضِ وَاسْتَعْمَرَكُمْ فِيهَا فَاسْتَغْفِرُوهُ ثُمَّ تُوبُوا إِلَيْهِ إِنَّ رَبِّي قَرِيبٌ مُجِيبٌ}} «و به سوی (قوم) ثمود برادر آنان صالح را (فرستادیم)، گفت: ای قوم من! خداوند را بپرستید که خدایی جز او ندارید، او شما را از زمین پدیدار کرد و شما را در آن به آبادانی گمارد پس، از او آمرزش بخواهید سپس به درگاه وی توبه کنید که پروردگار من، پاسخ دهنده‌ای است» سوره هود، آیه ۶۱.</ref> و انسان را موظف کرده است که برای نگهداری آن تا [[زمان]] مرگش کوشا باشد. زمین، فرش و بستری برای [[مخلوقات]] {{متن قرآن\|جَعَلَ لَكُمُ الْأَرْضَ فِرَاشًا}} و [[آسمان]] نیز سقف آن قرار داده شده است {{متن قرآن\|وَالسَّمَاءَ بِنَاءً}}. [[باران]] نیز واسطه [[رشد]] انواع نعمات [[الهی]] در [[زمین]] قرار گرفته است {{متن قرآن\|وَأَنْزَلَ مِنَ السَّمَاءِ مَاءً فَأَخْرَجَ بِهِ مِنَ الثَّمَرَاتِ}} تا انسان با بهره‌گیری از آنها {{متن قرآن\|رِزْقًا لَكُمْ}} و استفاده صحیح از این نعمت‌ها [[شکرگزار]] خداوند باشد به او [[شرک]] نورزد {{متن قرآن\|فَلَا تَجْعَلُوا لِلَّهِ أَنْدَادًا وَأَنْتُمْ تَعْلَمُونَ}}؛ زیرا که [[شرک به خداوند]] [[ظلم عظیم]]<ref>{{متن قرآن\|إِنَّ الشِّرْكَ لَظُلْمٌ عَظِيمٌ}} «شرک، ستمی سترگ است» سوره لقمان، آیه ۱۳.</ref> شمرده شده است.{{متن قرآن\|الَّذِي جَعَلَ لَكُمُ الْأَرْضَ فِرَاشًا وَالسَّمَاءَ بِنَاءً وَأَنْزَلَ مِنَ السَّمَاءِ مَاءً فَأَخْرَجَ بِهِ مِنَ الثَّمَرَاتِ رِزْقًا لَكُمْ فَلَا تَجْعَلُوا لِلَّهِ أَنْدَادًا وَأَنْتُمْ تَعْلَمُونَ}}<ref>«آنکه زمین را برای شما بستر و آسمان را سرپناهی ساخت و از آسمان، آبی فرو فرستاد که با آن از میوه‌ها برای شما روزی‌یی برآورد، پس برای خداوند، دانسته همتایانی نیاورید» سوره بقره، آیه ۲۲.</ref>.		یکی از نعمت‌هایی که [[پروردگار]] در [[اختیار]] [[بشر]] قرار داده است و در [[قیامت]] درباره آن [[نعمت‌ها]] از [[انسان]] بازخواست خواهد کرد<ref>{{متن قرآن\|ثُمَّ لَتُسْأَلُنَّ يَوْمَئِذٍ عَنِ النَّعِيمِ}} «آنگاه در آن روز از نعمت (ناسپاسی شده) بازخواست خواهید شد» سوره تکاثر، آیه ۸.</ref>، [[زمین]] و طبیعت شگفت‌انگیز و نعمت‌های بی‌شمار آن است که [[خداوند]]، [[عمران]] و [[آبادانی]] آن را از انسان خواسته {{متن قرآن\|هُوَ أَنْشَأَكُمْ مِنَ الْأَرْضِ وَاسْتَعْمَرَكُمْ فِيهَا}}<ref>{{متن قرآن\|وَإِلَى ثَمُودَ أَخَاهُمْ صَالِحًا قَالَ يَا قَوْمِ اعْبُدُوا اللَّهَ مَا لَكُمْ مِنْ إِلَهٍ غَيْرُهُ هُوَ أَنْشَأَكُمْ مِنَ الْأَرْضِ وَاسْتَعْمَرَكُمْ فِيهَا فَاسْتَغْفِرُوهُ ثُمَّ تُوبُوا إِلَيْهِ إِنَّ رَبِّي قَرِيبٌ مُجِيبٌ}} «و به سوی (قوم) ثمود برادر آنان صالح را (فرستادیم)، گفت: ای قوم من! خداوند را بپرستید که خدایی جز او ندارید، او شما را از زمین پدیدار کرد و شما را در آن به آبادانی گمارد پس، از او آمرزش بخواهید سپس به درگاه وی توبه کنید که پروردگار من، پاسخ دهنده‌ای است» سوره هود، آیه ۶۱.</ref> و انسان را موظف کرده است که برای نگهداری آن تا [[زمان]] مرگش کوشا باشد. زمین، فرش و بستری برای [[مخلوقات]] {{متن قرآن\|جَعَلَ لَكُمُ الْأَرْضَ فِرَاشًا}} و [[آسمان]] نیز سقف آن قرار داده شده است {{متن قرآن\|وَالسَّمَاءَ بِنَاءً}}. [[باران]] نیز واسطه [[رشد]] انواع نعمات [[الهی]] در [[زمین]] قرار گرفته است {{متن قرآن\|وَأَنْزَلَ مِنَ السَّمَاءِ مَاءً فَأَخْرَجَ بِهِ مِنَ الثَّمَرَاتِ}} تا انسان با بهره‌گیری از آنها {{متن قرآن\|رِزْقًا لَكُمْ}} و استفاده صحیح از این نعمت‌ها [[شکرگزار]] خداوند باشد به او [[شرک]] نورزد {{متن قرآن\|فَلَا تَجْعَلُوا لِلَّهِ أَنْدَادًا وَأَنْتُمْ تَعْلَمُونَ}}؛ زیرا که [[شرک به خداوند]] ظلم عظیم<ref>{{متن قرآن\|إِنَّ الشِّرْكَ لَظُلْمٌ عَظِيمٌ}} «شرک، ستمی سترگ است» سوره لقمان، آیه ۱۳.</ref> شمرده شده است.{{متن قرآن\|الَّذِي جَعَلَ لَكُمُ الْأَرْضَ فِرَاشًا وَالسَّمَاءَ بِنَاءً وَأَنْزَلَ مِنَ السَّمَاءِ مَاءً فَأَخْرَجَ بِهِ مِنَ الثَّمَرَاتِ رِزْقًا لَكُمْ فَلَا تَجْعَلُوا لِلَّهِ أَنْدَادًا وَأَنْتُمْ تَعْلَمُونَ}}<ref>«آنکه زمین را برای شما بستر و آسمان را سرپناهی ساخت و از آسمان، آبی فرو فرستاد که با آن از میوه‌ها برای شما روزی‌یی برآورد، پس برای خداوند، دانسته همتایانی نیاورید» سوره بقره، آیه ۲۲.</ref>.

	بنابراین باید از هرگونه کوتاهی و آسیب رساندن به طبیعت - که از [[مخلوقات]] [[الهی]] و محل [[رشد]] [[انسان]] و کسب [[کمالات معنوی]] اوست - اجتناب نمود {{متن حدیث\|اتَّقُوا اللَّهَ فِي عِبَادِهِ وَ بِلَادِهِ}}؛ بلکه [[وظیفه]] [[حفظ]] و [[آبادانی]] آن نیز بر عهده [[بشر]] قرار دارد {{متن قرآن\|هُوَ أَنْشَأَكُمْ مِنَ الْأَرْضِ وَاسْتَعْمَرَكُمْ فِيهَا}}؛ زیرا طبیعت هم از اموری است که درباره آن سؤال خواهد شد {{متن حدیث\|فَإِنَّكُمْ مَسْئُولُونَ حَتَّى عَنِ الْبِقَاعِ وَ الْبَهَائِمِ}} و هرگونه حفظ نکردنِ آن، نوعی [[سرپیچی]] از [[دستورهای الهی]] است {{متن حدیث\|أَطِيعُوا اللَّهَ وَ لَا تَعْصُوهُ}} و [[ظلم]] محسوب می‌شود. {{متن حدیث\|قَالَ عَلِيٌّ{{ع}}: اتَّقُوا اللَّهَ فِي عِبَادِهِ وَ بِلَادِهِ فَإِنَّكُمْ مَسْئُولُونَ حَتَّى عَنِ الْبِقَاعِ وَ الْبَهَائِمِ- [وَ] أَطِيعُوا اللَّهَ وَ لَا تَعْصُوهُ}}<ref>شریف الرضی، نهج البلاغه، خطبه ۱۶۷، ص۲۴۲.</ref>. [[امام علی]]{{ع}} فرمودند: از [[خدا]] نسبت به [[بندگان]] و شهرهایش [[پروا]] کنید؛ زیرا [[مسئولیت]] دارید، حتی نسبت به [[زمین‌ها]] و حیوان‌ها و [[خداوند]] را [[اطاعت]] کنید و از [[نافرمانی]] او بپرهیزید.		بنابراین باید از هرگونه کوتاهی و آسیب رساندن به طبیعت - که از [[مخلوقات]] [[الهی]] و محل [[رشد]] [[انسان]] و کسب [[کمالات معنوی]] اوست - اجتناب نمود {{متن حدیث\|اتَّقُوا اللَّهَ فِي عِبَادِهِ وَ بِلَادِهِ}}؛ بلکه [[وظیفه]] [[حفظ]] و [[آبادانی]] آن نیز بر عهده [[بشر]] قرار دارد {{متن قرآن\|هُوَ أَنْشَأَكُمْ مِنَ الْأَرْضِ وَاسْتَعْمَرَكُمْ فِيهَا}}؛ زیرا طبیعت هم از اموری است که درباره آن سؤال خواهد شد {{متن حدیث\|فَإِنَّكُمْ مَسْئُولُونَ حَتَّى عَنِ الْبِقَاعِ وَ الْبَهَائِمِ}} و هرگونه حفظ نکردنِ آن، نوعی [[سرپیچی]] از [[دستورهای الهی]] است {{متن حدیث\|أَطِيعُوا اللَّهَ وَ لَا تَعْصُوهُ}} و [[ظلم]] محسوب می‌شود. {{متن حدیث\|قَالَ عَلِيٌّ{{ع}}: اتَّقُوا اللَّهَ فِي عِبَادِهِ وَ بِلَادِهِ فَإِنَّكُمْ مَسْئُولُونَ حَتَّى عَنِ الْبِقَاعِ وَ الْبَهَائِمِ- [وَ] أَطِيعُوا اللَّهَ وَ لَا تَعْصُوهُ}}<ref>شریف الرضی، نهج البلاغه، خطبه ۱۶۷، ص۲۴۲.</ref>. [[امام علی]]{{ع}} فرمودند: از [[خدا]] نسبت به [[بندگان]] و شهرهایش [[پروا]] کنید؛ زیرا [[مسئولیت]] دارید، حتی نسبت به [[زمین‌ها]] و حیوان‌ها و [[خداوند]] را [[اطاعت]] کنید و از [[نافرمانی]] او بپرهیزید.

Bahmani در ‏۲۰ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۱۳:۲۹

2024-08-20T13:29:49Z

نمایش تغییرات

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

2022-08-25T06:53:10Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

نمایش تغییرات

Wasity: جایگزینی متن - ']]' به ' [['

2022-08-17T10:49:43Z

جایگزینی متن - ']]' به ' [['

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۷ اوت ۲۰۲۲، ساعت ۱۴:۱۹
خط ۴۰:		خط ۴۰:
	== منابع ==		== منابع ==
	{{منابع}}		{{منابع}}
	# [[پرونده:1100574.jpg\|22px]][[علی رضا آزادی\|آزادی، علی رضا]]، [[ظلم‌شناسی با تکیه بر آیات و روایات (کتاب)\|'''ظلم‌شناسی با تکیه بر آیات و روایات''']]		# [[پرونده:1100574.jpg\|22px]] [[علی رضا آزادی\|آزادی، علی رضا]]، [[ظلم‌شناسی با تکیه بر آیات و روایات (کتاب)\|'''ظلم‌شناسی با تکیه بر آیات و روایات''']]
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵

2022-07-31T08:19:01Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵

نمایش تغییرات