عبدالله بن شداد لیثی در تاریخ اسلامی - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Wasity: جایگزینی متن - ' لیکن ' به ' لکن '

2024-01-02T20:31:36Z

جایگزینی متن - ' لیکن ' به ' لکن '

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳ ژانویهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۰۰:۰۱
خط ۹:		خط ۹:
	در این که (هاد) لقبِ اسامه (جدّ عبداللّه) است یا لقبِ عمرو (پدر جدّ وی)، [[اختلاف]] نظر وجود دارد، ولی پدر عبداللّه با عنوان [[شداد بن هاد]] شناخته می‌‌شود. از آن رو جدّ یا پدر جدّ او را (هاد) [[لقب]] دادند که شب‌ها کنار در خانه‌اش برای راهنماییِ میهمانان یا عابران [[آتش]] می‌‌افروخت. و ازآن جهت او را (عُتْواری) می‌‌خوانند که علاوه بر لیث و [[کنانه]]، عُتواره نیز از نیاکان وی بوده است.		در این که (هاد) لقبِ اسامه (جدّ عبداللّه) است یا لقبِ عمرو (پدر جدّ وی)، [[اختلاف]] نظر وجود دارد، ولی پدر عبداللّه با عنوان [[شداد بن هاد]] شناخته می‌‌شود. از آن رو جدّ یا پدر جدّ او را (هاد) [[لقب]] دادند که شب‌ها کنار در خانه‌اش برای راهنماییِ میهمانان یا عابران [[آتش]] می‌‌افروخت. و ازآن جهت او را (عُتْواری) می‌‌خوانند که علاوه بر لیث و [[کنانه]]، عُتواره نیز از نیاکان وی بوده است.

	هر چند پدر وی از [[مدینه]] به [[کوفه]] کوچ کرد و در آنجا ساکن شد، ~~لیکن~~ او غالباً میان مدینه و کوفه در آمد و شد بود. در عصر [[خلافت]] [[امام علی بن ابی طالب]]{{ع}} به جمع [[یاران خاص]] آن حضرت پیوست و همراه آن حضرت در [[جنگ با خوارج]]، شرکت کرد.<ref>الطبقات الکبری ۵/ ۶۱؛ و تاریخ بغداد ۹/ ۴۷۳.</ref>		هر چند پدر وی از [[مدینه]] به [[کوفه]] کوچ کرد و در آنجا ساکن شد، لکن او غالباً میان مدینه و کوفه در آمد و شد بود. در عصر [[خلافت]] [[امام علی بن ابی طالب]]{{ع}} به جمع [[یاران خاص]] آن حضرت پیوست و همراه آن حضرت در [[جنگ با خوارج]]، شرکت کرد.<ref>الطبقات الکبری ۵/ ۶۱؛ و تاریخ بغداد ۹/ ۴۷۳.</ref>

	پس از [[شهادت امیرمؤمنان]]{{ع}} به مدینه آمد و [[عایشه]] را [[ملاقات]] کرد و در پاسخ سؤال وی از ذوالثُّدَیّه <ref>ابن منظور ذیل واژه (ثدی) می‌‌نویسد: ذُوالثُّدَیَّة و ذوالیُدَیَّة، نام (ثُرمُله) است. او را از آن جهت چنین لقب دادند که دستش به اندازه پستان کوتاه بود (لسان العرب ۲/ ۸۹).</ref>، به بیان علل [[قتل]] [[خوارج]] و دیگر [[حوادث واقعه]] [[نهروان]] پرداخت، که جهت رعایت اختصار، از نقل متن [[روایت]] خود داری می‌‌شود.<ref>تاریخ بغداد ۹/ ۴۷۳ و مختصر تاریخ دمشق ۱۲/ ۲۵۶،۲۵۵.</ref> [[ابن عساکر]] می‌‌نویسد: عبداللّه برای ملاقات با [[معاویه]]، به [[شام]] رفت و با او دیدارکرد.		پس از [[شهادت امیرمؤمنان]]{{ع}} به مدینه آمد و [[عایشه]] را [[ملاقات]] کرد و در پاسخ سؤال وی از ذوالثُّدَیّه <ref>ابن منظور ذیل واژه (ثدی) می‌‌نویسد: ذُوالثُّدَیَّة و ذوالیُدَیَّة، نام (ثُرمُله) است. او را از آن جهت چنین لقب دادند که دستش به اندازه پستان کوتاه بود (لسان العرب ۲/ ۸۹).</ref>، به بیان علل [[قتل]] [[خوارج]] و دیگر [[حوادث واقعه]] [[نهروان]] پرداخت، که جهت رعایت اختصار، از نقل متن [[روایت]] خود داری می‌‌شود.<ref>تاریخ بغداد ۹/ ۴۷۳ و مختصر تاریخ دمشق ۱۲/ ۲۵۶،۲۵۵.</ref> [[ابن عساکر]] می‌‌نویسد: عبداللّه برای ملاقات با [[معاویه]]، به [[شام]] رفت و با او دیدارکرد.

	متأسفانه ابعاد زندگیِ این [[تابعی]] بزرگ چون دیگر یاران خاص و [[شیعیان امام علی]]{{ع}} به خوبی روشن نیست، ~~لیکن~~ [[اسناد]] و مدارک موجود، به روشنی بر رابطه [[استوار]] وی با [[اهل بیت]]{{ع}} [[گواهی]] می‌‌دهد.		متأسفانه ابعاد زندگیِ این [[تابعی]] بزرگ چون دیگر یاران خاص و [[شیعیان امام علی]]{{ع}} به خوبی روشن نیست، لکن [[اسناد]] و مدارک موجود، به روشنی بر رابطه [[استوار]] وی با [[اهل بیت]]{{ع}} [[گواهی]] می‌‌دهد.

	وی در کنار کسانی چون [[عبدالله بن عباس]]، به [[یاری امام علی]]{{ع}} در [[جنگ با نهروانیان]] رفت و یکی از [[یاران]] بابصیرت و [[آگاه]] آن حضرت در این [[نبرد]] بود.		وی در کنار کسانی چون [[عبدالله بن عباس]]، به [[یاری امام علی]]{{ع}} در [[جنگ با نهروانیان]] رفت و یکی از [[یاران]] بابصیرت و [[آگاه]] آن حضرت در این [[نبرد]] بود.

Wasity: /* مقدمه */

2023-08-14T13:07:18Z

مقدمه

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۴ اوت ۲۰۲۳، ساعت ۱۶:۳۷
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = عبدالله بن شداد لیثی \| عنوان مدخل = عبدالله بن شداد لیثی \| مداخل مرتبط = [[عبدالله بن شداد لیثی در تاریخ اسلامی]]\| پرسش مرتبط = }}		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = عبدالله بن شداد لیثی \| عنوان مدخل = عبدالله بن شداد لیثی \| مداخل مرتبط = [[عبدالله بن شداد لیثی در تاریخ اسلامی]]\| پرسش مرتبط = }}
	== مقدمه ==		== مقدمه ==
	~~عبداللّه~~ یکی از بزرگان [[تابعین]] و از فقهای [[شیعی]] آنان به شمار می‌‌رود<ref>الطبقات الکبری ۵/ ۶۱ و تهذیب التهذیب ۵/ ۲۵۲.</ref>. پدرش شدّاد، یکی از [[اصحاب پیامبر]]{{صل}} است که پس از [[جنگ خندق]] در همه [[غزوات پیامبر]] حضور داشت و هم [[پیمان]] [[بنی هاشم]] بود.		عبدالله بن شداد لیثی یکی از بزرگان [[تابعین]] و از فقهای [[شیعی]] آنان به شمار می‌‌رود<ref>الطبقات الکبری ۵/ ۶۱ و تهذیب التهذیب ۵/ ۲۵۲.</ref>. پدرش شدّاد، یکی از [[اصحاب پیامبر]]{{صل}} است که پس از [[جنگ خندق]] در همه [[غزوات پیامبر]] حضور داشت و هم [[پیمان]] [[بنی هاشم]] بود.

	مادرش سَلمی ([[خواهر]] [[اسماء بنت عمیس]]، [[همسر]] [[جعفر بن ابی طالب]]) است که پس از [[شهادت حمزه]]، [[عموی پیامبر]]{{صل}} به همسری شدّاد درآمد و عبداللّه از وی متولّد شد.		مادرش سَلمی ([[خواهر]] [[اسماء بنت عمیس]]، [[همسر]] [[جعفر بن ابی طالب]]) است که پس از [[شهادت حمزه]]، [[عموی پیامبر]]{{صل}} به همسری شدّاد درآمد و عبداللّه از وی متولّد شد.

Msadeq: جایگزینی متن - '22px عزیزی، رستگار، بیات، '''راویان مشترک ج۲'''' به '22px عزیزی، رستگار، بیات، '''راویان مشترک ج۲''''

2023-08-12T06:46:19Z

جایگزینی متن - '22px عزیزی، رستگار، بیات، '''راویان مشترک ج۲'''' به '22px عزیزی، رستگار، بیات، '''راویان مشترک ج۲''''

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۲ اوت ۲۰۲۳، ساعت ۱۰:۱۶
خط ۴۵:		خط ۴۵:
	== منابع ==		== منابع ==
	{{منابع}}		{{منابع}}
	# [[پرونده:~~9030760879~~.jpg\|22px]] [[ح‍س‍ی‍ن‌ ع‍زی‍زی‌\|عزیزی]]، [[پ‍روی‍ز رس‍ت‍گ‍ار\|رستگار]]، [[ی‍وس‍ف‌ ب‍ی‍ات‌\|بیات]]، [[راویان مشترک ج۲ (کتاب)\|'''راویان مشترک ج۲''']]		# [[پرونده:IM010597.jpg\|22px]] [[ح‍س‍ی‍ن‌ ع‍زی‍زی‌\|عزیزی]]، [[پ‍روی‍ز رس‍ت‍گ‍ار\|رستگار]]، [[ی‍وس‍ف‌ ب‍ی‍ات‌\|بیات]]، [[راویان مشترک ج۲ (کتاب)\|'''راویان مشترک ج۲''']]
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

	== پانویس ==		== پانویس ==
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

Msadeq: جایگزینی متن - 'عزیزی، رستگار، بیات، راویان مشترک، ' به 'عزیزی، رستگار، بیات، راویان مشترک، ج۲، '

2023-08-05T06:25:08Z

جایگزینی متن - 'عزیزی، رستگار، بیات، راویان مشترک، ' به 'عزیزی، رستگار، بیات، راویان مشترک، ج۲، '

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۵ اوت ۲۰۲۳، ساعت ۰۹:۵۵
خط ۴۱:		خط ۴۱:
	[[طاووس بن کیسان]]، [[عامر شعبی]]، [[عبدالملک بن اعین]]، [[ربعی بن حراش]]، [[حکم بن عتیبه]]، [[عبداللّه بن شبرمه]] و [[سعد بن ابراهیم]] از او روایت کرده‌اند.		[[طاووس بن کیسان]]، [[عامر شعبی]]، [[عبدالملک بن اعین]]، [[ربعی بن حراش]]، [[حکم بن عتیبه]]، [[عبداللّه بن شبرمه]] و [[سعد بن ابراهیم]] از او روایت کرده‌اند.

	او در [[قیام]] [[عبدالرحمن بن محمد بن اشعث]] بر ضد [[عبدالملک بن مروان]] و [[حجاج بن یوسف ثقفی]] همراه [[قاریان]] شرکت کرد و آنان با لشکری که عبدالملک به ناحیه ([[دیرالجماجم]]) - واقع در هفت فرسخی [[کوفه]] به طرف [[بصره]] - فرستاده بود، درگیر شدند و پس از چند بار [[شکست]] سپاهِ عبدالملک، سرانجام [[ابن اشعث]] شکست خورد، امّا عبداللّه و [[عبدالرحمن بن ابی لیلی]] از روی اسب به داخل دُجیل<ref>دُجیل، نهری است که از شمال بغداد سرچشمه گرفته و از میان تکریت و پایین سامرا عبور می‌‌کند. این نهر پس از آبیاری سرزمین‌های اطراف، سرانجام به دجله می‌‌ریزد (معجم البلدان ۲/ ۴۴۳).</ref> یا خندقی که در [[دیرالجماجم]] بود افتادند و به [[قتل]] رسیدند. این واقعه پس از سال ۸۱ﻫ.ق اتفاق افتاد<ref>الطبقات الکبری ۵/ ۶۱، کتاب الثقات ۵/ ۲۰ و تاریخ بغداد ۹/ ۴۷۴.</ref>.<ref>[[ح‍س‍ی‍ن‌ ع‍زی‍زی‌\|عزیزی]]، [[پ‍روی‍ز رس‍ت‍گ‍ار\|رستگار]]، [[ی‍وس‍ف‌ ب‍ی‍ات‌\|بیات]]، [[راویان مشترک (کتاب)\|راویان مشترک]]، ص 58.</ref>		او در [[قیام]] [[عبدالرحمن بن محمد بن اشعث]] بر ضد [[عبدالملک بن مروان]] و [[حجاج بن یوسف ثقفی]] همراه [[قاریان]] شرکت کرد و آنان با لشکری که عبدالملک به ناحیه ([[دیرالجماجم]]) - واقع در هفت فرسخی [[کوفه]] به طرف [[بصره]] - فرستاده بود، درگیر شدند و پس از چند بار [[شکست]] سپاهِ عبدالملک، سرانجام [[ابن اشعث]] شکست خورد، امّا عبداللّه و [[عبدالرحمن بن ابی لیلی]] از روی اسب به داخل دُجیل<ref>دُجیل، نهری است که از شمال بغداد سرچشمه گرفته و از میان تکریت و پایین سامرا عبور می‌‌کند. این نهر پس از آبیاری سرزمین‌های اطراف، سرانجام به دجله می‌‌ریزد (معجم البلدان ۲/ ۴۴۳).</ref> یا خندقی که در [[دیرالجماجم]] بود افتادند و به [[قتل]] رسیدند. این واقعه پس از سال ۸۱ﻫ.ق اتفاق افتاد<ref>الطبقات الکبری ۵/ ۶۱، کتاب الثقات ۵/ ۲۰ و تاریخ بغداد ۹/ ۴۷۴.</ref>.<ref>[[ح‍س‍ی‍ن‌ ع‍زی‍زی‌\|عزیزی]]، [[پ‍روی‍ز رس‍ت‍گ‍ار\|رستگار]]، [[ی‍وس‍ف‌ ب‍ی‍ات‌\|بیات]]، [[راویان مشترک ج۲ (کتاب)\|راویان مشترک]]، ج۲، ص 58.</ref>

	== منابع ==		== منابع ==

Msadeq: جایگزینی متن - 'عزیزی، رستگار، بیات، '''راویان مشترک'''' به 'عزیزی، رستگار، بیات، '''راویان مشترک ج۲''''

2023-08-05T05:57:00Z

جایگزینی متن - 'عزیزی، رستگار، بیات، '''راویان مشترک'''' به 'عزیزی، رستگار، بیات، '''راویان مشترک ج۲''''

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۵ اوت ۲۰۲۳، ساعت ۰۹:۲۷
خط ۴۵:		خط ۴۵:
	== منابع ==		== منابع ==
	{{منابع}}		{{منابع}}
	# [[پرونده:9030760879.jpg\|22px]] [[ح‍س‍ی‍ن‌ ع‍زی‍زی‌\|عزیزی]]، [[پ‍روی‍ز رس‍ت‍گ‍ار\|رستگار]]، [[ی‍وس‍ف‌ ب‍ی‍ات‌\|بیات]]، [[راویان مشترک (کتاب)\|'''راویان مشترک''']]		# [[پرونده:9030760879.jpg\|22px]] [[ح‍س‍ی‍ن‌ ع‍زی‍زی‌\|عزیزی]]، [[پ‍روی‍ز رس‍ت‍گ‍ار\|رستگار]]، [[ی‍وس‍ف‌ ب‍ی‍ات‌\|بیات]]، [[راویان مشترک ج۲ (کتاب)\|'''راویان مشترک ج۲''']]
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

	== پانویس ==		== پانویس ==
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

Wasity: جایگزینی متن - 'ه.ق.' به 'ﻫ.ق'

2023-07-30T10:29:49Z

جایگزینی متن - 'ه.ق.' به 'ﻫ.ق'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۰ ژوئیهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۳:۵۹
خط ۴۱:		خط ۴۱:
	[[طاووس بن کیسان]]، [[عامر شعبی]]، [[عبدالملک بن اعین]]، [[ربعی بن حراش]]، [[حکم بن عتیبه]]، [[عبداللّه بن شبرمه]] و [[سعد بن ابراهیم]] از او روایت کرده‌اند.		[[طاووس بن کیسان]]، [[عامر شعبی]]، [[عبدالملک بن اعین]]، [[ربعی بن حراش]]، [[حکم بن عتیبه]]، [[عبداللّه بن شبرمه]] و [[سعد بن ابراهیم]] از او روایت کرده‌اند.

	او در [[قیام]] [[عبدالرحمن بن محمد بن اشعث]] بر ضد [[عبدالملک بن مروان]] و [[حجاج بن یوسف ثقفی]] همراه [[قاریان]] شرکت کرد و آنان با لشکری که عبدالملک به ناحیه ([[دیرالجماجم]]) - واقع در هفت فرسخی [[کوفه]] به طرف [[بصره]] - فرستاده بود، درگیر شدند و پس از چند بار [[شکست]] سپاهِ عبدالملک، سرانجام [[ابن اشعث]] شکست خورد، امّا عبداللّه و [[عبدالرحمن بن ابی لیلی]] از روی اسب به داخل دُجیل<ref>دُجیل، نهری است که از شمال بغداد سرچشمه گرفته و از میان تکریت و پایین سامرا عبور می‌‌کند. این نهر پس از آبیاری سرزمین‌های اطراف، سرانجام به دجله می‌‌ریزد (معجم البلدان ۲/ ۴۴۳).</ref> یا خندقی که در [[دیرالجماجم]] بود افتادند و به [[قتل]] رسیدند. این واقعه پس از سال ~~۸۱ه~~.ق. اتفاق افتاد<ref>الطبقات الکبری ۵/ ۶۱، کتاب الثقات ۵/ ۲۰ و تاریخ بغداد ۹/ ۴۷۴.</ref>.<ref>[[ح‍س‍ی‍ن‌ ع‍زی‍زی‌\|عزیزی]]، [[پ‍روی‍ز رس‍ت‍گ‍ار\|رستگار]]، [[ی‍وس‍ف‌ ب‍ی‍ات‌\|بیات]]، [[راویان مشترک (کتاب)\|راویان مشترک]]، ص 58.</ref>		او در [[قیام]] [[عبدالرحمن بن محمد بن اشعث]] بر ضد [[عبدالملک بن مروان]] و [[حجاج بن یوسف ثقفی]] همراه [[قاریان]] شرکت کرد و آنان با لشکری که عبدالملک به ناحیه ([[دیرالجماجم]]) - واقع در هفت فرسخی [[کوفه]] به طرف [[بصره]] - فرستاده بود، درگیر شدند و پس از چند بار [[شکست]] سپاهِ عبدالملک، سرانجام [[ابن اشعث]] شکست خورد، امّا عبداللّه و [[عبدالرحمن بن ابی لیلی]] از روی اسب به داخل دُجیل<ref>دُجیل، نهری است که از شمال بغداد سرچشمه گرفته و از میان تکریت و پایین سامرا عبور می‌‌کند. این نهر پس از آبیاری سرزمین‌های اطراف، سرانجام به دجله می‌‌ریزد (معجم البلدان ۲/ ۴۴۳).</ref> یا خندقی که در [[دیرالجماجم]] بود افتادند و به [[قتل]] رسیدند. این واقعه پس از سال ۸۱ﻫ.ق اتفاق افتاد<ref>الطبقات الکبری ۵/ ۶۱، کتاب الثقات ۵/ ۲۰ و تاریخ بغداد ۹/ ۴۷۴.</ref>.<ref>[[ح‍س‍ی‍ن‌ ع‍زی‍زی‌\|عزیزی]]، [[پ‍روی‍ز رس‍ت‍گ‍ار\|رستگار]]، [[ی‍وس‍ف‌ ب‍ی‍ات‌\|بیات]]، [[راویان مشترک (کتاب)\|راویان مشترک]]، ص 58.</ref>

	== منابع ==		== منابع ==

Wasity: /* مقدمه */

2023-07-24T13:40:42Z

مقدمه

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۴ ژوئیهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۷:۱۰
خط ۳۵:		خط ۳۵:
	[[مامقانی]] و [[آیة اللّه]] [[سید ابوالقاسم خویی]] با اشاره به [[روایت]] ملاقات امام حسین{{ع}} با وی، تصریح می‌‌کنند که روایت یاد شده بر [[عدالت]] و [[ستایش]] وی دلالت دارد.		[[مامقانی]] و [[آیة اللّه]] [[سید ابوالقاسم خویی]] با اشاره به [[روایت]] ملاقات امام حسین{{ع}} با وی، تصریح می‌‌کنند که روایت یاد شده بر [[عدالت]] و [[ستایش]] وی دلالت دارد.

	[[اصحاب]] حدیث و [[رجال]] [[اهل~~]] [[~~سنّت]]، ضمن اشاره به [[تشیّع]] وی، به اتفاق اورا [[توثیق]] کرده و ناقل [[احادیث]] زیادی دانسته‌اند که بر چنین اتفاقی، [[نووی]] و [[ذهبی]] تصریح دارند.<ref>تهذیب الاسماء واللغات ق ۱/ ج ۱/ ۲۷۲و سیر اعلام النبلاء ۳/ ۴۸۹.</ref>		[[اصحاب]] حدیث و [[رجال]] [[اهل سنّت]]، ضمن اشاره به [[تشیّع]] وی، به اتفاق اورا [[توثیق]] کرده و ناقل [[احادیث]] زیادی دانسته‌اند که بر چنین اتفاقی، [[نووی]] و [[ذهبی]] تصریح دارند.<ref>تهذیب الاسماء واللغات ق ۱/ ج ۱/ ۲۷۲و سیر اعلام النبلاء ۳/ ۴۸۹.</ref>

	[[روایات]] او در [[صحاح سته]] و نیز در [[منابع روایی شیعه]]، مانند: کتاب [[الخصال]]، [[مناقب]] [[ابن شهر آشوب]]، [[من لایحضره الفقیه]] و [[تهذیب الاحکام]] آمده است. در این روایات، او به صورت ارسال از [[پیامبر]]{{صل}} و نیز از [[امام علی]]{{ع}} [[عمر بن خطاب]]، [[عبدالله بن عباس]]، [[ام سلمه]]، [[عائشه]] و دیگران روایت می‌‌کند.		[[روایات]] او در [[صحاح سته]] و نیز در [[منابع روایی شیعه]]، مانند: کتاب [[الخصال]]، [[مناقب]] [[ابن شهر آشوب]]، [[من لایحضره الفقیه]] و [[تهذیب الاحکام]] آمده است. در این روایات، او به صورت ارسال از [[پیامبر]]{{صل}} و نیز از [[امام علی]]{{ع}} [[عمر بن خطاب]]، [[عبدالله بن عباس]]، [[ام سلمه]]، [[عائشه]] و دیگران روایت می‌‌کند.

	[[طاووس بن کیسان]]، [[عامر شعبی]]، [[~~عبدالمک~~ بن اعین]]، [[ربعی بن حراش]]، [[حکم بن عتیبه]]، [[عبداللّه بن شبرمه]] و [[سعد بن ابراهیم]] از او روایت کرده‌اند.		[[طاووس بن کیسان]]، [[عامر شعبی]]، [[عبدالملک بن اعین]]، [[ربعی بن حراش]]، [[حکم بن عتیبه]]، [[عبداللّه بن شبرمه]] و [[سعد بن ابراهیم]] از او روایت کرده‌اند.

	او در [[قیام]] [[عبدالرحمن بن محمد بن اشعث]] بر ضد [[عبدالملک بن مروان]] و [[حجاج بن یوسف ثقفی]] همراه [[قاریان]] شرکت کرد و آنان با لشکری که [[عبدالملک]] به ناحیه ([[دیرالجماجم]]) - واقع در هفت فرسخی [[کوفه]] به طرف [[بصره]] - فرستاده بود، درگیر شدند و پس از چند بار [[شکست]] سپاهِ عبدالملک، سرانجام [[ابن اشعث]] شکست خورد، امّا عبداللّه و [[عبدالرحمن بن ابی لیلی]] از روی اسب به داخل دُجیل<ref>دُجیل، نهری است که از شمال بغداد سرچشمه گرفته و از میان تکریت و پایین سامرا عبور می‌‌کند. این نهر پس از آبیاری سرزمین‌های اطراف، سرانجام به دجله می‌‌ریزد (معجم البلدان ۲/ ۴۴۳).</ref> یا خندقی که در [[دیرالجماجم]] بود افتادند و به [[قتل]] رسیدند. این واقعه پس از سال ۸۱ه.ق. اتفاق افتاد<ref>الطبقات الکبری ۵/ ۶۱، کتاب الثقات ۵/ ۲۰ و تاریخ بغداد ۹/ ۴۷۴.</ref>.<ref>[[ح‍س‍ی‍ن‌ ع‍زی‍زی‌\|عزیزی]]، [[پ‍روی‍ز رس‍ت‍گ‍ار\|رستگار]]، [[ی‍وس‍ف‌ ب‍ی‍ات‌\|بیات]]، [[راویان مشترک (کتاب)\|راویان مشترک]]، ص 58.</ref>		او در [[قیام]] [[عبدالرحمن بن محمد بن اشعث]] بر ضد [[عبدالملک بن مروان]] و [[حجاج بن یوسف ثقفی]] همراه [[قاریان]] شرکت کرد و آنان با لشکری که عبدالملک به ناحیه ([[دیرالجماجم]]) - واقع در هفت فرسخی [[کوفه]] به طرف [[بصره]] - فرستاده بود، درگیر شدند و پس از چند بار [[شکست]] سپاهِ عبدالملک، سرانجام [[ابن اشعث]] شکست خورد، امّا عبداللّه و [[عبدالرحمن بن ابی لیلی]] از روی اسب به داخل دُجیل<ref>دُجیل، نهری است که از شمال بغداد سرچشمه گرفته و از میان تکریت و پایین سامرا عبور می‌‌کند. این نهر پس از آبیاری سرزمین‌های اطراف، سرانجام به دجله می‌‌ریزد (معجم البلدان ۲/ ۴۴۳).</ref> یا خندقی که در [[دیرالجماجم]] بود افتادند و به [[قتل]] رسیدند. این واقعه پس از سال ۸۱ه.ق. اتفاق افتاد<ref>الطبقات الکبری ۵/ ۶۱، کتاب الثقات ۵/ ۲۰ و تاریخ بغداد ۹/ ۴۷۴.</ref>.<ref>[[ح‍س‍ی‍ن‌ ع‍زی‍زی‌\|عزیزی]]، [[پ‍روی‍ز رس‍ت‍گ‍ار\|رستگار]]، [[ی‍وس‍ف‌ ب‍ی‍ات‌\|بیات]]، [[راویان مشترک (کتاب)\|راویان مشترک]]، ص 58.</ref>

	== منابع ==		== منابع ==

Wasity: /* مقدمه */

2023-07-24T13:39:15Z

مقدمه

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۴ ژوئیهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۷:۰۹
خط ۲۵:		خط ۲۵:
	[[کشی]] و [[ابن شهر آشوب]] به دو طریق از [[امام صادق]]{{ع}} وآن حضرت از [[پدران]] خود نقل می‌‌کند: مردی از [[شیعیان امیرمؤمنان]]{{ع}} تب شدیدی گرفته بود؛ [[حسین بن علی]]{{ع}} به [[عیادت]] او رفت و با ورود آن حضرت، تب به کلّی فرو نشست. آن گاه [[مرد]] [[بیمار]] گفت: من به [[حقانیّت]] شما و [[منزلت]] شما، معترف و خرسندم و می‌‌دانم که حرارت تب از شما می‌‌گریزد.		[[کشی]] و [[ابن شهر آشوب]] به دو طریق از [[امام صادق]]{{ع}} وآن حضرت از [[پدران]] خود نقل می‌‌کند: مردی از [[شیعیان امیرمؤمنان]]{{ع}} تب شدیدی گرفته بود؛ [[حسین بن علی]]{{ع}} به [[عیادت]] او رفت و با ورود آن حضرت، تب به کلّی فرو نشست. آن گاه [[مرد]] [[بیمار]] گفت: من به [[حقانیّت]] شما و [[منزلت]] شما، معترف و خرسندم و می‌‌دانم که حرارت تب از شما می‌‌گریزد.

	سپس [[امام حسین]]{{ع}} فرمود: [[خداوند]] چیزی را نیافریده مگر آنکه به اطاعتِ ما [[مأمور]] کرده است. در این هنگام حضرت، تب را ندا کرد - و ما بدون آنکه شخص را ببینیم، صدایی شنیدیم که می‌‌گفت: لبیّک - و فرمود: مگر [[امیرمؤمنان]]{{ع}} به تو دستور نداد که جز بر [[دشمن]] یا گنه کاری که می‌‌خواهی [[کفاره]] گناهانش شوی، نزدیک مشو پس به او چرا این مرد همان ~~عبداللّه~~ بن [[شداد بن هاد لیثی]] بود.<ref>اختیارمعرفة الرجال / ش ۱۴۱ ومناقب آل ابی طالب ۴/ ۵۸.</ref>		سپس [[امام حسین]]{{ع}} فرمود: [[خداوند]] چیزی را نیافریده مگر آنکه به اطاعتِ ما [[مأمور]] کرده است. در این هنگام حضرت، تب را ندا کرد - و ما بدون آنکه شخص را ببینیم، صدایی شنیدیم که می‌‌گفت: لبیّک - و فرمود: مگر [[امیرمؤمنان]]{{ع}} به تو دستور نداد که جز بر [[دشمن]] یا گنه کاری که می‌‌خواهی [[کفاره]] گناهانش شوی، نزدیک مشو پس به او چرا این مرد همان عبدالله بن شداد بن هاد لیثی بود.<ref>اختیارمعرفة الرجال / ش ۱۴۱ ومناقب آل ابی طالب ۴/ ۵۸.</ref>

	ازاین روایت معلوم می‌‌شود که وی از [[یاران]] و دوستان [[امام حسین]]{{ع}} نیز بوده و از منزلتِ رفیع [[اهل بیت]]، [[آگاهی]] کامل داشته و از [[گناه]] نیز [[پاک]] بوده است.		ازاین روایت معلوم می‌‌شود که وی از [[یاران]] و دوستان [[امام حسین]]{{ع}} نیز بوده و از منزلتِ رفیع [[اهل بیت]]، [[آگاهی]] کامل داشته و از [[گناه]] نیز [[پاک]] بوده است.

Msadeq: صفحه‌ای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = عبدالله بن شداد لیثی | عنوان مدخل = عبدالله بن شداد لیثی | مداخل مرتبط = عبدالله بن شداد لیثی در تاریخ اسلامی| پرسش مرتبط = }} == مقدمه == عبداللّه یکی از بزرگان تابعین و از فقهای شیعی آنان به شمار می‌‌رودالطبقات...» ایجاد کرد

2023-07-24T07:24:57Z

صفحه‌ای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = عبدالله بن شداد لیثی | عنوان مدخل = عبدالله بن شداد لیثی | مداخل مرتبط = عبدالله بن شداد لیثی در تاریخ اسلامی| پرسش مرتبط = }} == مقدمه == عبداللّه یکی از بزرگان تابعین و از فقهای شیعی آنان به شمار می‌‌رود<ref>الطبقات...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = عبدالله بن شداد لیثی | عنوان مدخل = عبدالله بن شداد لیثی | مداخل مرتبط = [[عبدالله بن شداد لیثی در تاریخ اسلامی]]| پرسش مرتبط = }}
== مقدمه ==
عبداللّه یکی از بزرگان [[تابعین]] و از فقهای [[شیعی]] آنان به شمار می‌‌رود<ref>الطبقات الکبری ۵/ ۶۱ و تهذیب التهذیب ۵/ ۲۵۲.</ref>. پدرش شدّاد، یکی از [[اصحاب پیامبر]]{{صل}} است که پس از [[جنگ خندق]] در همه [[غزوات پیامبر]] حضور داشت و هم [[پیمان]] [[بنی هاشم]] بود.

مادرش سَلمی ([[خواهر]] [[اسماء بنت عمیس]]، [[همسر]] [[جعفر بن ابی طالب]]) است که پس از [[شهادت حمزه]]، [[عموی پیامبر]]{{صل}} به همسری شدّاد درآمد و عبداللّه از وی متولّد شد.

او هر چند در [[زمان پیامبر]]{{صل}} زاده شد، امّا آن حضرت را ندید. از این رو [[ابن حجر]] نام او را در میان (مُخضرمیان) آورده. [[نووی]] تصریح می‌‌کند که: روایاتِ وی از [[رسول خدا]]{{صل}} به صورتِ مرسل است.

در این که (هاد) لقبِ اسامه (جدّ عبداللّه) است یا لقبِ عمرو (پدر جدّ وی)، [[اختلاف]] نظر وجود دارد، ولی پدر عبداللّه با عنوان [[شداد بن هاد]] شناخته می‌‌شود. از آن رو جدّ یا پدر جدّ او را (هاد) [[لقب]] دادند که شب‌ها کنار در خانه‌اش برای راهنماییِ میهمانان یا عابران [[آتش]] می‌‌افروخت. و ازآن جهت او را (عُتْواری) می‌‌خوانند که علاوه بر لیث و [[کنانه]]، عُتواره نیز از نیاکان وی بوده است.

هر چند پدر وی از [[مدینه]] به [[کوفه]] کوچ کرد و در آنجا ساکن شد، لیکن او غالباً میان مدینه و کوفه در آمد و شد بود. در عصر [[خلافت]] [[امام علی بن ابی طالب]]{{ع}} به جمع [[یاران خاص]] آن حضرت پیوست و همراه آن حضرت در [[جنگ با خوارج]]، شرکت کرد.<ref>الطبقات الکبری ۵/ ۶۱؛ و تاریخ بغداد ۹/ ۴۷۳.</ref>

پس از [[شهادت امیرمؤمنان]]{{ع}} به مدینه آمد و [[عایشه]] را [[ملاقات]] کرد و در پاسخ سؤال وی از ذوالثُّدَیّه <ref>ابن منظور ذیل واژه (ثدی) می‌‌نویسد: ذُوالثُّدَیَّة و ذوالیُدَیَّة، نام (ثُرمُله) است. او را از آن جهت چنین لقب دادند که دستش به اندازه پستان کوتاه بود (لسان العرب ۲/ ۸۹).</ref>، به بیان علل [[قتل]] [[خوارج]] و دیگر [[حوادث واقعه]] [[نهروان]] پرداخت، که جهت رعایت اختصار، از نقل متن [[روایت]] خود داری می‌‌شود.<ref>تاریخ بغداد ۹/ ۴۷۳ و مختصر تاریخ دمشق ۱۲/ ۲۵۶،۲۵۵.</ref> [[ابن عساکر]] می‌‌نویسد: عبداللّه برای ملاقات با [[معاویه]]، به [[شام]] رفت و با او دیدارکرد.

متأسفانه ابعاد زندگیِ این [[تابعی]] بزرگ چون دیگر یاران خاص و [[شیعیان امام علی]]{{ع}} به خوبی روشن نیست، لیکن [[اسناد]] و مدارک موجود، به روشنی بر رابطه [[استوار]] وی با [[اهل بیت]]{{ع}} [[گواهی]] می‌‌دهد.

وی در کنار کسانی چون [[عبدالله بن عباس]]، به [[یاری امام علی]]{{ع}} در [[جنگ با نهروانیان]] رفت و یکی از [[یاران]] بابصیرت و [[آگاه]] آن حضرت در این [[نبرد]] بود.

پس از [[شهادت]] آن حضرت، [[معاویه]] به مقابله با نشر [[فضایل]] آن حضرت پرداخت و اعلام کرد: هر کس در [[مناقب علی]]{{ع}} چیزی [[روایت]] کند، در [[امان]] نیست.

عبداللّه با شنیدن این خبر، گفت: [[دوست]] داشتم منبری برایم فراهم شده و روی آن از صبح تا ظهر به بیان [[فضایل علی]]{{ع}}بپردازم، سپس به [[قتل]] برسم. <ref>مناقب آل ابی طالب ۲/ ۳۹۱؛ سیر اعلام النبلاء ۳/ ۴۸۹ و شرح نهج البلاغه ۴/ ۷۳.</ref>

[[صدوق]]، [[حاکم حسکانی]] و [[ابن شهر آشوب]] به نقل از کتاب الفضائل عکبری، از عبداللّه بن شداد روایت کرده که عبداللّه بن عباس گفت: برای علی{{ع}}هیجده [[فضیلت]] بود که اگر جز یکی از آنها را نداشت، [[نجات]] می‌‌یافت، و ازاین [[امّت]]، کسی جز او این فضایل را ندارد. <ref>کتاب الخصال ۲/ ۵۰۹؛ شواهد التنزیل ۱/ ۲۳ - ۲۲ومناقب آل ابی طالب ۲/ ۶.</ref>

[[کشی]] و [[ابن شهر آشوب]] به دو طریق از [[امام صادق]]{{ع}} وآن حضرت از [[پدران]] خود نقل می‌‌کند: مردی از [[شیعیان امیرمؤمنان]]{{ع}} تب شدیدی گرفته بود؛ [[حسین بن علی]]{{ع}} به [[عیادت]] او رفت و با ورود آن حضرت، تب به کلّی فرو نشست. آن گاه [[مرد]] [[بیمار]] گفت: من به [[حقانیّت]] شما و [[منزلت]] شما، معترف و خرسندم و می‌‌دانم که حرارت تب از شما می‌‌گریزد.

سپس [[امام حسین]]{{ع}} فرمود: [[خداوند]] چیزی را نیافریده مگر آنکه به اطاعتِ ما [[مأمور]] کرده است. در این هنگام حضرت، تب را ندا کرد - و ما بدون آنکه شخص را ببینیم، صدایی شنیدیم که می‌‌گفت: لبیّک - و فرمود: مگر [[امیرمؤمنان]]{{ع}} به تو دستور نداد که جز بر [[دشمن]] یا گنه کاری که می‌‌خواهی [[کفاره]] گناهانش شوی، نزدیک مشو پس به او چرا این مرد همان عبداللّه بن [[شداد بن هاد لیثی]] بود.<ref>اختیارمعرفة الرجال / ش ۱۴۱ ومناقب آل ابی طالب ۴/ ۵۸.</ref>

ازاین روایت معلوم می‌‌شود که وی از [[یاران]] و دوستان [[امام حسین]]{{ع}} نیز بوده و از منزلتِ رفیع [[اهل بیت]]، [[آگاهی]] کامل داشته و از [[گناه]] نیز [[پاک]] بوده است.

از آن چه گذشت و نیز طبق اظهار [[ابن حجر]] و بعض دیگر، معلوم می‌‌شود که عبارت [[تهذیب الکمال]]، دالّ بر تصریح [[ابن سعد]] بر [[عثمانی]] بودن وی، نادرست و [[اشتباه]] است.<ref>نک: الطبقات الکبری ۵/ ۶۱؛ تهذیب الکمال ۱۵/ ۸۴ و تهذیب التهذیب ۵/.</ref>

او از [[طبقه دوم راویان]] [[حدیث]] است. [[شیخ طوسی]] او را از [[اصحاب امام علی]]{{ع}} و [[برقی]] وی را از [[خواص اصحاب]] آن حضرت دانسته‌اند. [[علامه حلّی]] و [[ابن داوود]]، ضمن اشاره به این مطلب، او را در شمار [[راویان]] معتبر آورده‌اند.

[[مامقانی]] و [[آیة اللّه]] [[سید ابوالقاسم خویی]] با اشاره به [[روایت]] ملاقات امام حسین{{ع}} با وی، تصریح می‌‌کنند که روایت یاد شده بر [[عدالت]] و [[ستایش]] وی دلالت دارد.

[[اصحاب]] حدیث و [[رجال]] [[اهل]] [[سنّت]]، ضمن اشاره به [[تشیّع]] وی، به اتفاق اورا [[توثیق]] کرده و ناقل [[احادیث]] زیادی دانسته‌اند که بر چنین اتفاقی، [[نووی]] و [[ذهبی]] تصریح دارند.<ref>تهذیب الاسماء واللغات ق ۱/ ج ۱/ ۲۷۲و سیر اعلام النبلاء ۳/ ۴۸۹.</ref>

[[روایات]] او در [[صحاح سته]] و نیز در [[منابع روایی شیعه]]، مانند: کتاب [[الخصال]]، [[مناقب]] [[ابن شهر آشوب]]، [[من لایحضره الفقیه]] و [[تهذیب الاحکام]] آمده است. در این روایات، او به صورت ارسال از [[پیامبر]]{{صل}} و نیز از [[امام علی]]{{ع}} [[عمر بن خطاب]]، [[عبدالله بن عباس]]، [[ام سلمه]]، [[عائشه]] و دیگران روایت می‌‌کند.

[[طاووس بن کیسان]]، [[عامر شعبی]]، [[عبدالمک بن اعین]]، [[ربعی بن حراش]]، [[حکم بن عتیبه]]، [[عبداللّه بن شبرمه]] و [[سعد بن ابراهیم]] از او روایت کرده‌اند.

او در [[قیام]] [[عبدالرحمن بن محمد بن اشعث]] بر ضد [[عبدالملک بن مروان]] و [[حجاج بن یوسف ثقفی]] همراه [[قاریان]] شرکت کرد و آنان با لشکری که [[عبدالملک]] به ناحیه ([[دیرالجماجم]]) - واقع در هفت فرسخی [[کوفه]] به طرف [[بصره]] - فرستاده بود، درگیر شدند و پس از چند بار [[شکست]] سپاهِ عبدالملک، سرانجام [[ابن اشعث]] شکست خورد، امّا عبداللّه و [[عبدالرحمن بن ابی لیلی]] از روی اسب به داخل دُجیل<ref>دُجیل، نهری است که از شمال بغداد سرچشمه گرفته و از میان تکریت و پایین سامرا عبور می‌‌کند. این نهر پس از آبیاری سرزمین‌های اطراف، سرانجام به دجله می‌‌ریزد (معجم البلدان ۲/ ۴۴۳).</ref> یا خندقی که در [[دیرالجماجم]] بود افتادند و به [[قتل]] رسیدند. این واقعه پس از سال ۸۱ه.ق. اتفاق افتاد<ref>الطبقات الکبری ۵/ ۶۱، کتاب الثقات ۵/ ۲۰ و تاریخ بغداد ۹/ ۴۷۴.</ref>.<ref>[[ح‍س‍ی‍ن‌ ع‍زی‍زی‌|عزیزی]]، [[پ‍روی‍ز رس‍ت‍گ‍ار|رستگار]]، [[ی‍وس‍ف‌ ب‍ی‍ات‌|بیات]]، [[راویان مشترک (کتاب)|راویان مشترک]]، ص 58.</ref>

== منابع ==
{{منابع}}
# [[پرونده:9030760879.jpg|22px]] [[ح‍س‍ی‍ن‌ ع‍زی‍زی‌|عزیزی]]، [[پ‍روی‍ز رس‍ت‍گ‍ار|رستگار]]، [[ی‍وس‍ف‌ ب‍ی‍ات‌|بیات]]، [[راویان مشترک (کتاب)|'''راویان مشترک''']]
{{پایان منابع}}

== پانویس ==
{{پانویس}}