عبدالله بن یحیی حضرمی در تاریخ اسلامی - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Msadeq: /* شهادت عبدالله بن یحیی */

2023-06-27T09:47:35Z

شهادت عبدالله بن یحیی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۷ ژوئن ۲۰۲۳، ساعت ۱۳:۱۷
خط ۳۸:		خط ۳۸:

	در نتیجه باید [[جوانی]] با بیش از ۳۵ سال باشد. به نظر می‌رسد او باهوش و خوش‌ حافظه بوده و اطلاعات [[ارزشمندی]] از خردسالی و [[نوجوانی]] بیاد داشته است. البته [[اهل سنت]] در نقل جابر از عبدالله تردید نکرده‌اند و شاید تعبیرِ [[نجاشی]] «[[عربی]] قدیم» دربارۀ جابر<ref>رجال النجاشی، ص۱۲۸.</ref>، اشاره به سابقۀ طولانی و طولِ [[عمر]] او باشد.<ref>[[علی اکبر ذاکری\|ذاکری، علی اکبر]]، [[سیمای کارگزاران علی بن ابی طالب امیرالمؤمنین (کتاب)\|سیمای کارگزاران علی بن ابی طالب امیرالمؤمنین]]، ج4، ص 344 - 345.</ref>		در نتیجه باید [[جوانی]] با بیش از ۳۵ سال باشد. به نظر می‌رسد او باهوش و خوش‌ حافظه بوده و اطلاعات [[ارزشمندی]] از خردسالی و [[نوجوانی]] بیاد داشته است. البته [[اهل سنت]] در نقل جابر از عبدالله تردید نکرده‌اند و شاید تعبیرِ [[نجاشی]] «[[عربی]] قدیم» دربارۀ جابر<ref>رجال النجاشی، ص۱۲۸.</ref>، اشاره به سابقۀ طولانی و طولِ [[عمر]] او باشد.<ref>[[علی اکبر ذاکری\|ذاکری، علی اکبر]]، [[سیمای کارگزاران علی بن ابی طالب امیرالمؤمنین (کتاب)\|سیمای کارگزاران علی بن ابی طالب امیرالمؤمنین]]، ج4، ص 344 - 345.</ref>

			==[[روایات تفسیری]] عبدالله==
			در کتاب‌های [[تفسیر]]، [[روایات]] متعددی جابر از عبدالله نقل کرده است. درنتیجه عبدالله را می‌‌توان یکی از [[مفسران]] [[قرآن]] دانست که در کتاب‌های تفسیر روایات وی از [[امام علی]]{{ع}} نقل شده است. در برخی روایات، نام پدرش [[یحیی]] و در برخی [[نجی]]، ذکر شده است. به نمونه‌های آن اشاره می‌کنم.

			و در برخی روایات نیز [[اشتباه]] رخ داده است و [[راوی]]«[[جابر بن عبدالله بن یحیی]]» آمده<ref>مشهدی، تفسیر کنزالدّقائق و بحرالغرائب، ج۶، ص۱۴۰.</ref>، که درستِ آن {{عربی\|"جابر‌ عَن‌ عبدالله"}} است، بدین دلیل که همین [[روایت]] را در دیگر منابع جابر، از عبدالله نقل کرده است<ref>تفسیر العیّاشی، ج۲، ص۱۴۲.</ref>.

			۱. [[طبری]] در تفسیر آیۀ {{متن قرآن\|أَفَمَنْ كَانَ عَلَى بَيِّنَةٍ مِنْ رَبِّهِ وَيَتْلُوهُ شَاهِدٌ مِنْهُ...}}<ref>«پس آیا کسی که از سوی پروردگارش برهانی دارد و گواهی از (خویشان) وی پیرو اوست؛ و کتاب موسی به پیشوایی و بخشایش پیش از او بوده است، (مانند کسی است که چنین نیست)؟» سوره هود، آیه ۱۷.</ref> اقوالی را بیان کرده است و می‌افزاید: دیگران گفته‌اند منظور [[علی بن ابی طالب]]{{ع}} است. آنان بر ادعای خود به این [[حدیث]] استناد کرده‌اند که جابر جُعفی از [[عبدالله بن نُجی]] نقل کرده که علی{{ع}} فرمود: هیچ مردی از [[قریش]] نیست جز این که آیه‌ای یا دو [[آیه]] در بارهاش نازل شده است. مردی پرسید: دربارۀ تو چه نازل شده است؟ فرمود: آیا آیه‌ای که دربارۀ [[هود]] نازل شده، نمی‌خوانید {{متن قرآن\|وَيَتْلُوهُ شَاهِدٌ مِنْهُ}}<ref>تفسیر طبری (جامع البیان)، دارالکتب العلمیه (محمدعلی بیضون)، ج۷، ص۱۷و تحقیق احمد محمد شاکر، ج۱۵، ص۲۷۲، ش۱۸۰۴۸؛ حسکانی، شواهد التّنزیل، ج۱، ص۳۶۳و ۳۶۴؛ تفسیر فرات کوفی، ص۱۹۱.</ref>.

			در تفسیر نورالثّقلین و [[برهان]] همین حدیث از جابر از [[عبدالله بن یحیی]] از علی{{ع}} نقل شده است<ref>تفسیر نور الثّقلین، ج۲، ص۳۴۶؛ بحرانی، البرهان فی تفسیر القرآن، ج۳، ص۹۳، ح۵۰۴۹.</ref>.

			البته در [[تفسیر عیاشی]]<ref>تفسیر العیاشی، ج۲، ص۱۴۲.</ref> و برخی چاپ‌های [[تفسیر طبری]] عبدالله بن یحیی به جای [[عبدالله بن نجی]] آمده که ممکن است این حدیث را از آن کتاب‌ها گرفته باشند<ref>طبری، جامع البیان فی تفسیر القرآن، ج۱۲، ص۱۱، دار المعرفه.</ref>.

			۲. دربارۀ علت نامیده شدن [[یهود]] به این نام، جابر از [[عبدالله بن یحیی]] از علی{{ع}} نقل می‌کند: یهود از آن جهت یهود نامیده شدند که گفتند: ما به سوی تو [[هدایت]] شدیم<ref>طبری، جامع البیان فی تفسیر القرآن، (دار الکتب العلمیه)، ج۶، ص۷۰: {{عربی\|إِنَّمَا سُمِّيَتِ الْيَهُودَ لِأَنَّهُمْ قَالُوا: هُدْنا إِلَيْكَ}}.</ref>. این درحالی است که [[سیوطی]] همین [[روایت]] را از [[عبدالله بن نجی]] از ابو‌حاتم و [[طبری]] نقل کرده است<ref>سیوطی، الدّرّ المنثور، ج۱، ص۱۸۲، دارالفکر بیروت.</ref>.

			۳. عبدالله بن نجی از علی{{ع}} داستان [[اصحاب]] اُخدود را نقل کرده و این که [[پیامبر]] [[اصحاب اخدود]] [[حبشی]] بوده است<ref>طباطبائی، المیزان فی تفسیر القرآن، ج۲۰، ص۲۵۷؛ ابنأبی‌حاتم، تفسیر القرآن العظیم، ج۱۰، ص۳۴۱۳؛ الدر المنثور، ج۸، ص۴۶۵؛ آلوسی، روح المعانی، ج۱۵، ص۲۹۸؛ ابن مردویه، مناقب علی بن ابی طالب{{ع}}، ص۹۰.</ref>.

			وی احادیث مختلفی نقل کرده است که به برخی اشاره می‌کنیم:
			#[[ابان بن تغلب]] از جابر، از عبدالله بن نجی، از علی{{ع}} نقل می‌کند که فرمود: شهادتِ قابله بر زنده متولد شدن نوزاد، پذیرفته است<ref>سنن الدارقطنی، تحقیق عبدالله هاشم، ج۴، ص۲۳۳.</ref>.
			#عبدالله بن نجی از علی{{ع}} نقل می‌کند: من دو بار بر پیامبر{{صل}} وارد می‌شدم؛ یکی: [[روز]] و دیگری: [[شب]]<ref>ابن أبی‌ شیبه، المصنف، تحقیق سعید لحام، ج۶، ص۱۳۲، چ دیگر، ج۵، ص۲۴۲، ش۲۵۶۷۶؛ مسند أحمد بن حنبل، ج۱، ص۸۰ و چ دیگر، ج۱، ص۱۳۰، ش۶۰۹.</ref>. شبانه و در سَحر به دیدار پیامبر می‌رفتم؛ اگر مشغول [[نماز]] بود [[تسبیح]] می‌گفت و اگر نماز نمی‌خواند به من اجازۀ ورود می‌داد<ref>مسند أحمدبن حنبل، ج۱، ص۷۷ و چ دیگر، ج۱، ص۱۲۴، ش۵۷۱؛ نسائی، سنن الکبری، ج۱، ص۳۶۰؛ همو، خصائص امیرالمؤمنین علی{{ع}}، ج۱، ص۱۲۹و۱۳۱.</ref>.
			#جابر از عبدالله بن نُجَی از [[علی بن ابی طالب]]{{ع}} نقل می‌کند که پیامبر به [[فاطمه]]{{س}} فرمود: آیا [[راضی]] نیستی که سَرورِ [[زنان]] [[اهل بهشت]] باشی و دو پسرت (حسن و حسین) دو آقای اهل بهشت باشند؟<ref>{{متن حدیث\|أَ لَا تَرْضَيْنَ أَنْ تَكُونِي سَيِّدَةَ نِسَاءِ أَهْلِ الْجَنَّةِ، وَ ابْنَيْكَ سَيِّدَیْ شَبَابِ أَهْلِ الْجَنَّةِ}}؛ مسند البزّار، ج۳، ص۱۰۲؛ متقی هندی، کنز العمّال، ج۱۳، ص۶۷۴، ح۳۷۷۲۷؛ هیثمی، مجمع الزوائد، ج۹، ص۲۰۱.</ref>. [[طبرانی]] همین [[روایت]] را با تفاوت اندک از قول [[عبدالله بن یحیی حضرمی]] از علی{{ع}} نقل کرده است<ref>طبرانی، معجم الکبیر، ج۳، ص۳۶: {{متن حدیث\|وَ اللهِ مَا مِنْ نَبِيٍّ إِلَّا وَ وَلَدَ الْأَنْبِيَاءَ غَيْرِي، وَ إِنَّ ابْنَيْكِ سَيِّدَا شَبَابِ أَهْلِ الْجَنَّةِ}}.</ref>. در برخی منابع [[جابر بن عبدالله بن یحیی]] آمده است<ref>ابنشاهین، الکتاب اللّطیف، ص۲۲۵.</ref> که درست آن جابرعن عبدالله می‌‌باشد.
			#از جابر از عبدالله بن نجَی از علی از [[رسول الله]]{{صل}} نقل شده که فرمود: «هر کس بر من به عمد [[دروغ]] ببندد جای گاهش در [[آتش]] خواهد بود»<ref>{{متن حدیث\|مَنْ كَذَبَ عَلَيَّ مُتَعَمِّداً فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنَ النَّارِ}}؛ طبرانی، طرق حدیث من کذب علی، ص۴۸؛ ابنعدیم، بغیة الطّلب فی تاریخ حلب، ج۳، ص۱۳۹۳.</ref>
			#[[عبدالله بن یحیی]] که از [[دوستان]] [[امیرمؤمنان علی]]{{ع}} بود، به خدمتش آمد و بدون گفتن بسم اللَّه بر تختی که در آنجا بود نشست؛ ناگهان بدنش کج شد و بر [[زمین]] افتاد و سرش [[شکست]]. علی{{ع}} [[دست]] بر سر او کشید و زخم وی التیام یافت. بعد فرمود: آیا نمی‌دانی [[پیامبر]] از سوی [[خدا]] برایم [[حدیث]] کرد که: هر کاری بدون [[نام خدا]] شروع شود بی‌سرانجام خواهد بود. گفتم: پدر و مادرم به فدایت باد! می‌‌دانم و بعد از این ترک نمی‌کنیم. فرمود: در این حال بهره‌مند و [[سعادتمند]] خواهی شد<ref>تفسیر المنسوب الی الامام العسکری، ص۲۲؛ بحرانی، تفسیر البرهان، ج۱، ص۱۰۵؛ تفسیر نمونه، ج۱، ص۱۶.</ref>.<ref>[[علی اکبر ذاکری\|ذاکری، علی اکبر]]، [[سیمای کارگزاران علی بن ابی طالب امیرالمؤمنین (کتاب)\|سیمای کارگزاران علی بن ابی طالب امیرالمؤمنین]]، ج4، ص 347 - 349.</ref>

	==شهادت [[عبدالله بن یحیی]]==		==شهادت [[عبدالله بن یحیی]]==

Msadeq: /* شهادت عبدالله بن یحیی */

2023-06-27T09:39:04Z

شهادت عبدالله بن یحیی

@@ خط ۱۴: / خط ۱۴: @@
 #وی تنها قَسّام و وَزّان رسمی [[امام علی]]{{ع}} بوده است<ref>مطرزی، المغرب، ص۴۸۹: واژۀ «نجو». «قَسّام»: بسیار قسمت کننده؛ «وَزّان»: بسیار وزن کننده. معمولاً اموال بیت المال یا اموال مورد اختلاف در قضاوت را بین افراد دقیق و عادلانه تقسیم می‌کرد.</ref>.
 #وی عضو شرطةالخمیس بوده، که [[امیرالمؤمنین]] به وی فرموده است و در منابع گوناگون، آن [[حدیث]] را بیان کرده‌اند.<ref>[[علی اکبر ذاکری|ذاکری، علی اکبر]]، [[سیمای کارگزاران علی بن ابی طالب امیرالمؤمنین (کتاب)|سیمای کارگزاران علی بن ابی طالب امیرالمؤمنین]]، ج4، ص 344.</ref>
 ==شهادت [[عبدالله بن یحیی]]==

Msadeq: /* منابع */

2023-06-27T09:32:19Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۷ ژوئن ۲۰۲۳، ساعت ۱۳:۰۲
خط ۲۶:		خط ۲۶:
	== منابع ==		== منابع ==
	{{منابع}}		{{منابع}}
			# [[پرونده: 1100831.jpg\|22px]] [[علی اکبر ذاکری\|ذاکری، علی اکبر]]، [[سیمای کارگزاران علی بن ابی طالب امیرالمؤمنین ج۴ (کتاب)\|'''سیمای کارگزاران علی بن ابی طالب امیرالمؤمنین ج۴''']]
	# [[پرونده: 1100830.jpg\|22px]] [[علی اکبر ذاکری\|ذاکری، علی اکبر]]، [[سیمای کارگزاران علی بن ابی طالب امیرالمؤمنین ج۳ (کتاب)\|'''سیمای کارگزاران علی بن ابی طالب امیرالمؤمنین ج۳''']]		# [[پرونده: 1100830.jpg\|22px]] [[علی اکبر ذاکری\|ذاکری، علی اکبر]]، [[سیمای کارگزاران علی بن ابی طالب امیرالمؤمنین ج۳ (کتاب)\|'''سیمای کارگزاران علی بن ابی طالب امیرالمؤمنین ج۳''']]
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

Msadeq: /* عبد الله بن یحیی (نجی) قسّام امام علی */

2023-06-27T09:31:58Z

عبد الله بن یحیی (نجی) قسّام امام علی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۷ ژوئن ۲۰۲۳، ساعت ۱۳:۰۱
خط ۱۰:		خط ۱۰:

	در [[تاج العروس]] در شرح حال نُجَی پدر عبدالله می‌نویسد: [[نجی بن سلمة بن حشم حشمی حضرمی]] از علی{{ع}} روایت می‌کند و فرزندش عبدالله از او حدیث نقل می‌کند. هشت فرزندِ وی که از جمله آنها عبدالله است، در [[صفّین]] همراه علی{{ع}} بوده و به [[شهادت]] رسیدند<ref>تاج العروس (ده جلدی)، ج۱۰، ص۳۵۹.</ref>؛ اما همانگونه که [[ابن حجر]] نقل کرده هفت تن از [[فرزندان]] وی در صفّین در رکاب علی{{ع}} به شهادت رسیدند که عبدالله جزو آنها نبوده است. [[سمعانی]] در [[انساب]] اسامی فرزندان [[نجی بن سلمه]] را که در صفّین به شهادت رسیده‌اند، اینگونه آورده است: مسلم، حسین، عمران، اسقع که همان عقبه است، نعیم، علی و حمزه. دو [[برادر]] دیگر عبدالله عبارتند از کثیر بن نجی و ابراهیم بن نجی<ref>سمعانی، الأنساب، ج۲، ص۲۱۲.</ref>. شهادت هفت تن از فرزندان نجی، [[نشانه]] [[وفاداری]] این [[خانواده]] به علی{{ع}} و تواضعی است که پدر این [[شهدا]] داشته و آب برای [[وضو]] و [[طهارت]] علی{{ع}} آماده می‌کرده است.<ref>[[علی اکبر ذاکری\|ذاکری، علی اکبر]]، [[سیمای کارگزاران علی بن ابی طالب امیرالمؤمنین (کتاب)\|سیمای کارگزاران علی بن ابی طالب امیرالمؤمنین]]، ج3، ص 738 - 740.</ref>		در [[تاج العروس]] در شرح حال نُجَی پدر عبدالله می‌نویسد: [[نجی بن سلمة بن حشم حشمی حضرمی]] از علی{{ع}} روایت می‌کند و فرزندش عبدالله از او حدیث نقل می‌کند. هشت فرزندِ وی که از جمله آنها عبدالله است، در [[صفّین]] همراه علی{{ع}} بوده و به [[شهادت]] رسیدند<ref>تاج العروس (ده جلدی)، ج۱۰، ص۳۵۹.</ref>؛ اما همانگونه که [[ابن حجر]] نقل کرده هفت تن از [[فرزندان]] وی در صفّین در رکاب علی{{ع}} به شهادت رسیدند که عبدالله جزو آنها نبوده است. [[سمعانی]] در [[انساب]] اسامی فرزندان [[نجی بن سلمه]] را که در صفّین به شهادت رسیده‌اند، اینگونه آورده است: مسلم، حسین، عمران، اسقع که همان عقبه است، نعیم، علی و حمزه. دو [[برادر]] دیگر عبدالله عبارتند از کثیر بن نجی و ابراهیم بن نجی<ref>سمعانی، الأنساب، ج۲، ص۲۱۲.</ref>. شهادت هفت تن از فرزندان نجی، [[نشانه]] [[وفاداری]] این [[خانواده]] به علی{{ع}} و تواضعی است که پدر این [[شهدا]] داشته و آب برای [[وضو]] و [[طهارت]] علی{{ع}} آماده می‌کرده است.<ref>[[علی اکبر ذاکری\|ذاکری، علی اکبر]]، [[سیمای کارگزاران علی بن ابی طالب امیرالمؤمنین (کتاب)\|سیمای کارگزاران علی بن ابی طالب امیرالمؤمنین]]، ج3، ص 738 - 740.</ref>

			عبدالله در [[حکومت امیرالمؤمنین]] دو سِمَت داشت:
			#وی تنها قَسّام و وَزّان رسمی [[امام علی]]{{ع}} بوده است<ref>مطرزی، المغرب، ص۴۸۹: واژۀ «نجو». «قَسّام»: بسیار قسمت کننده؛ «وَزّان»: بسیار وزن کننده. معمولاً اموال بیت المال یا اموال مورد اختلاف در قضاوت را بین افراد دقیق و عادلانه تقسیم می‌کرد.</ref>.
			#وی عضو شرطةالخمیس بوده، که [[امیرالمؤمنین]] به وی فرموده است و در منابع گوناگون، آن [[حدیث]] را بیان کرده‌اند.<ref>[[علی اکبر ذاکری\|ذاکری، علی اکبر]]، [[سیمای کارگزاران علی بن ابی طالب امیرالمؤمنین (کتاب)\|سیمای کارگزاران علی بن ابی طالب امیرالمؤمنین]]، ج4، ص 344.</ref>

	==شهادت [[عبدالله بن یحیی]]==		==شهادت [[عبدالله بن یحیی]]==

Msadeq: /* شهادت عبدالله بن یحیی */

2023-06-27T09:31:44Z

شهادت عبدالله بن یحیی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۷ ژوئن ۲۰۲۳، ساعت ۱۳:۰۱
خط ۱۸:		خط ۱۸:
	عبدالله بن نجی از پدرش [[سخنان امیرالمؤمنین]]{{ع}} را درباره [[شهادت امام حسین]]{{ع}} در [[کربلا]] گزارش کرده است<ref>احمد حنبل، مسند، چاپ جدید، ج۱، ص۸۵، ح۶۴۸؛ بحار الأنوار، ج۴۴، ص۲۴۷؛ کنز العمّال، ج۱۳، ص۶۵۵.</ref> و به جهت علاقه‌اش به [[اهل بیت]] و روایاتش در [[فضیلت علی]]{{ع}} است که [[ابن عدی]] نام او را در کتاب ضعفاء خود آورده و روایتی از وی نقل نموده که چنین است.		عبدالله بن نجی از پدرش [[سخنان امیرالمؤمنین]]{{ع}} را درباره [[شهادت امام حسین]]{{ع}} در [[کربلا]] گزارش کرده است<ref>احمد حنبل، مسند، چاپ جدید، ج۱، ص۸۵، ح۶۴۸؛ بحار الأنوار، ج۴۴، ص۲۴۷؛ کنز العمّال، ج۱۳، ص۶۵۵.</ref> و به جهت علاقه‌اش به [[اهل بیت]] و روایاتش در [[فضیلت علی]]{{ع}} است که [[ابن عدی]] نام او را در کتاب ضعفاء خود آورده و روایتی از وی نقل نموده که چنین است.

	عبدالله بن نجی گوید شنیدم که علی{{ع}} بالای [[منبر]] می‌‌گفت: به [[خدا]] [[سوگند]]! نه [[دروغ]] گفتم و نه به من دروغ گفته‌اند. نه [[گمراه]] شدم و نه به واسطه من کسی گمراه شده است و نه فراموش کردهام آنچه برای من [[عهد]] شده و من دارای [[گواه]] از سوی پروردگارم هستم که آن را برای پیامبرش بیان کرده و حضرت برای من بیان نموده است و به [[درستی]] که من بر راه روشن هستم<ref>{{متن حدیث\|وَ اللَّهِ مَا كَذَبْتُ وَ لَا كُذِبْتُ وَ لَا ضَلِلْتُ وَ لَا ضُلَّ بِي وَ مَا نَسِيتَ مَا عَهِدَ إِلَيَّ وَ إِنِّي لَعَلَى بَيِّنَةٍ مِنْ رَبِّي وَ إِنِّي لَعَلَى الطَّرِيقِ الْوَاضِحِ}}؛ ابن عدی، الکامل فی الضعفاء، ج۴، ص۲۳۵.</ref>.<ref>[[علی اکبر ذاکری\|ذاکری، علی اکبر]]، [[سیمای کارگزاران علی بن ابی طالب امیرالمؤمنین (کتاب)\|سیمای کارگزاران علی بن ابی طالب امیرالمؤمنین]]، ج3، ص 740 - 741.</ref>		عبدالله بن نجی گوید شنیدم که علی{{ع}} بالای [[منبر]] می‌‌گفت: به [[خدا]] [[سوگند]]! نه [[دروغ]] گفتم و نه به من دروغ گفته‌اند. نه [[گمراه]] شدم و نه به واسطه من کسی گمراه شده است و نه فراموش کردهام آنچه برای من [[عهد]] شده و من دارای [[گواه]] از سوی پروردگارم هستم که آن را برای پیامبرش بیان کرده و حضرت برای من بیان نموده است و به [[درستی]] که من بر راه روشن هستم<ref>{{متن حدیث\|وَ اللَّهِ مَا كَذَبْتُ وَ لَا كُذِبْتُ وَ لَا ضَلِلْتُ وَ لَا ضُلَّ بِي وَ مَا نَسِيتَ مَا عَهِدَ إِلَيَّ وَ إِنِّي لَعَلَى بَيِّنَةٍ مِنْ رَبِّي وَ إِنِّي لَعَلَى الطَّرِيقِ الْوَاضِحِ}}؛ ابن عدی، الکامل فی الضعفاء، ج۴، ص۲۳۵.</ref>.<ref>[[علی اکبر ذاکری\|ذاکری، علی اکبر]]، [[سیمای کارگزاران علی بن ابی طالب امیرالمؤمنین (کتاب)\|سیمای کارگزاران علی بن ابی طالب امیرالمؤمنین]]، ج3، ص 740 - 741.</ref>.

	~~عبدالله در [[حکومت امیرالمؤمنین]] دو سِمَت داشت:~~
	~~#وی تنها قَسّام و وَزّان رسمی [[امام علی]]{{ع}} بوده است<ref>مطرزی، المغرب، ص۴۸۹: واژۀ «نجو»~~. «قَسّام»: بسیار قسمت کننده؛ «وَزّان»: بسیار وزن کننده. معمولاً اموال بیت المال یا اموال مورد اختلاف در قضاوت را بین افراد دقیق و عادلانه تقسیم می‌کرد.</ref>.
	#وی عضو شرطةالخمیس بوده، که [[امیرالمؤمنین]] به وی فرموده است و در منابع گوناگون، آن [[حدیث]] را بیان کرده‌اند.<ref>[[علی اکبر ذاکری\|ذاکری، علی اکبر]]، [[سیمای کارگزاران علی بن ابی طالب امیرالمؤمنین (کتاب)\|سیمای کارگزاران علی بن ابی طالب امیرالمؤمنین]]، ج4، ص 344.</ref>

	== منابع ==		== منابع ==

Msadeq: /* شهادت عبدالله بن یحیی */

2023-06-27T09:31:26Z

شهادت عبدالله بن یحیی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۷ ژوئن ۲۰۲۳، ساعت ۱۳:۰۱
خط ۱۹:		خط ۱۹:

	عبدالله بن نجی گوید شنیدم که علی{{ع}} بالای [[منبر]] می‌‌گفت: به [[خدا]] [[سوگند]]! نه [[دروغ]] گفتم و نه به من دروغ گفته‌اند. نه [[گمراه]] شدم و نه به واسطه من کسی گمراه شده است و نه فراموش کردهام آنچه برای من [[عهد]] شده و من دارای [[گواه]] از سوی پروردگارم هستم که آن را برای پیامبرش بیان کرده و حضرت برای من بیان نموده است و به [[درستی]] که من بر راه روشن هستم<ref>{{متن حدیث\|وَ اللَّهِ مَا كَذَبْتُ وَ لَا كُذِبْتُ وَ لَا ضَلِلْتُ وَ لَا ضُلَّ بِي وَ مَا نَسِيتَ مَا عَهِدَ إِلَيَّ وَ إِنِّي لَعَلَى بَيِّنَةٍ مِنْ رَبِّي وَ إِنِّي لَعَلَى الطَّرِيقِ الْوَاضِحِ}}؛ ابن عدی، الکامل فی الضعفاء، ج۴، ص۲۳۵.</ref>.<ref>[[علی اکبر ذاکری\|ذاکری، علی اکبر]]، [[سیمای کارگزاران علی بن ابی طالب امیرالمؤمنین (کتاب)\|سیمای کارگزاران علی بن ابی طالب امیرالمؤمنین]]، ج3، ص 740 - 741.</ref>		عبدالله بن نجی گوید شنیدم که علی{{ع}} بالای [[منبر]] می‌‌گفت: به [[خدا]] [[سوگند]]! نه [[دروغ]] گفتم و نه به من دروغ گفته‌اند. نه [[گمراه]] شدم و نه به واسطه من کسی گمراه شده است و نه فراموش کردهام آنچه برای من [[عهد]] شده و من دارای [[گواه]] از سوی پروردگارم هستم که آن را برای پیامبرش بیان کرده و حضرت برای من بیان نموده است و به [[درستی]] که من بر راه روشن هستم<ref>{{متن حدیث\|وَ اللَّهِ مَا كَذَبْتُ وَ لَا كُذِبْتُ وَ لَا ضَلِلْتُ وَ لَا ضُلَّ بِي وَ مَا نَسِيتَ مَا عَهِدَ إِلَيَّ وَ إِنِّي لَعَلَى بَيِّنَةٍ مِنْ رَبِّي وَ إِنِّي لَعَلَى الطَّرِيقِ الْوَاضِحِ}}؛ ابن عدی، الکامل فی الضعفاء، ج۴، ص۲۳۵.</ref>.<ref>[[علی اکبر ذاکری\|ذاکری، علی اکبر]]، [[سیمای کارگزاران علی بن ابی طالب امیرالمؤمنین (کتاب)\|سیمای کارگزاران علی بن ابی طالب امیرالمؤمنین]]، ج3، ص 740 - 741.</ref>

			عبدالله در [[حکومت امیرالمؤمنین]] دو سِمَت داشت:
			#وی تنها قَسّام و وَزّان رسمی [[امام علی]]{{ع}} بوده است<ref>مطرزی، المغرب، ص۴۸۹: واژۀ «نجو». «قَسّام»: بسیار قسمت کننده؛ «وَزّان»: بسیار وزن کننده. معمولاً اموال بیت المال یا اموال مورد اختلاف در قضاوت را بین افراد دقیق و عادلانه تقسیم می‌کرد.</ref>.
			#وی عضو شرطةالخمیس بوده، که [[امیرالمؤمنین]] به وی فرموده است و در منابع گوناگون، آن [[حدیث]] را بیان کرده‌اند.<ref>[[علی اکبر ذاکری\|ذاکری، علی اکبر]]، [[سیمای کارگزاران علی بن ابی طالب امیرالمؤمنین (کتاب)\|سیمای کارگزاران علی بن ابی طالب امیرالمؤمنین]]، ج4، ص 344.</ref>

	== منابع ==		== منابع ==

Wasity: /* عبد الله بن یحیی (نجی) قسّام امام علی */

2023-05-20T11:57:44Z

عبد الله بن یحیی (نجی) قسّام امام علی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۰ مهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۵:۲۷
خط ۷:		خط ۷:
	بنابراین، قسّامِ رسمی و محاسب اصلیِ حضرت، عبدالله بن یحیی بود. در [[منابع اهل سنت]] به جای یحیی نام پدر عبدالله، نُجی آمده؛ از اینرو در کتاب [[مکاتیب الرسول]] در موردی که نام عبدالله بن یحیی آمده می‌گوید: ظاهر این است که وی نجی می‌باشد. در کتابهای گوناگونِ رجالی و غیر رجالیِ [[اهل سنت]] که شرح حال وی یاد شده، نام پدر او نُجَی آمده است. [[خاندان]] یحیی یا نجی، همه در [[خدمت]] علی{{ع}} بودند. متأسفانه به سبب [[اختلاف]] در نام پدرِ عبدالله، این خاندان در میان [[شیعیان]] ناشناخته مانده‌اند<ref>مکاتیب الرسول، (چاپ جدید) ج۱، ص۱۳۹.</ref>.		بنابراین، قسّامِ رسمی و محاسب اصلیِ حضرت، عبدالله بن یحیی بود. در [[منابع اهل سنت]] به جای یحیی نام پدر عبدالله، نُجی آمده؛ از اینرو در کتاب [[مکاتیب الرسول]] در موردی که نام عبدالله بن یحیی آمده می‌گوید: ظاهر این است که وی نجی می‌باشد. در کتابهای گوناگونِ رجالی و غیر رجالیِ [[اهل سنت]] که شرح حال وی یاد شده، نام پدر او نُجَی آمده است. [[خاندان]] یحیی یا نجی، همه در [[خدمت]] علی{{ع}} بودند. متأسفانه به سبب [[اختلاف]] در نام پدرِ عبدالله، این خاندان در میان [[شیعیان]] ناشناخته مانده‌اند<ref>مکاتیب الرسول، (چاپ جدید) ج۱، ص۱۳۹.</ref>.

	[[ماوردی]]، قاسم علی{{ع}} را عبدالله بن یحیی دانسته که [[اجرت]] وی از بیت المال داده می‌شد<ref>الحاوی الکبیر، ج۱۶، ص۲۴۵.</ref>. در [[تهذیب الکمال]] در شرح حال عبدالله می‌نویسد: [[عبدالله بن نجی بن سلمة بن حشم بن اسد بن خلیبه حضرمی کوفی]]. پدرش [[مسئول]] آفتابه علی{{ع}} بود. از [[حذیفة بن یمان]]، [[حسین بن~~]] [[~~علی بن ابیطالب]]، [[حیّان بن ابجر کنانی]]، علی بن ابی طالب، [[عمّار یاسر]] و پدرش [[نجی]] [[روایت]] می‌کند و از او [[حدیث]] می‌کند [[جابر جعفی]]. [[نسائی]] گفته او [[ثقه]] است<ref>تهذیب الکمال، ج۱۰، ص۵۸۶، ش۳۵۹۷.</ref>. در [[تهذیب التهذیب]] درباره پدرش می‌نویسد: او صاحب مِطهَره علی{{ع}} بود. ده پسر داشت که هفت تا از آنها با علی{{ع}} کشته شدند <ref>تهذیب التهذیب، ج۱۰، ص۴۲۲.</ref>.		[[ماوردی]]، قاسم علی{{ع}} را عبدالله بن یحیی دانسته که [[اجرت]] وی از بیت المال داده می‌شد<ref>الحاوی الکبیر، ج۱۶، ص۲۴۵.</ref>. در [[تهذیب الکمال]] در شرح حال عبدالله می‌نویسد: [[عبدالله بن نجی بن سلمة بن حشم بن اسد بن خلیبه حضرمی کوفی]]. پدرش [[مسئول]] آفتابه علی{{ع}} بود. از [[حذیفة بن یمان]]، [[حسین بن علی بن ابیطالب]]، [[حیّان بن ابجر کنانی]]، علی بن ابی طالب، [[عمّار یاسر]] و پدرش [[نجی]] [[روایت]] می‌کند و از او [[حدیث]] می‌کند [[جابر جعفی]]. [[نسائی]] گفته او [[ثقه]] است<ref>تهذیب الکمال، ج۱۰، ص۵۸۶، ش۳۵۹۷.</ref>. در [[تهذیب التهذیب]] درباره پدرش می‌نویسد: او صاحب مِطهَره علی{{ع}} بود. ده پسر داشت که هفت تا از آنها با علی{{ع}} کشته شدند <ref>تهذیب التهذیب، ج۱۰، ص۴۲۲.</ref>.

	در [[تاج العروس]] در شرح حال نُجَی پدر عبدالله می‌نویسد: [[نجی بن سلمة بن حشم حشمی حضرمی]] از علی{{ع}} روایت می‌کند و فرزندش عبدالله از او حدیث نقل می‌کند. هشت فرزندِ وی که از جمله آنها عبدالله است، در [[صفّین]] همراه علی{{ع}} بوده و به [[شهادت]] رسیدند<ref>تاج العروس (ده جلدی)، ج۱۰، ص۳۵۹.</ref>؛ اما همانگونه که [[ابن حجر]] نقل کرده هفت تن از [[فرزندان]] وی در صفّین در رکاب علی{{ع}} به شهادت رسیدند که عبدالله جزو آنها نبوده است. [[سمعانی]] در [[انساب]] اسامی فرزندان [[نجی بن سلمه]] را که در صفّین به شهادت رسیده‌اند، اینگونه آورده است: مسلم، حسین، عمران، اسقع که همان عقبه است، نعیم، علی و حمزه. دو [[برادر]] دیگر عبدالله عبارتند از کثیر بن نجی و ابراهیم بن نجی<ref>سمعانی، الأنساب، ج۲، ص۲۱۲.</ref>. شهادت هفت تن از فرزندان نجی، [[نشانه]] [[وفاداری]] این [[خانواده]] به علی{{ع}} و تواضعی است که پدر این [[شهدا]] داشته و آب برای [[وضو]] و [[طهارت]] علی{{ع}} آماده می‌کرده است.<ref>[[علی اکبر ذاکری\|ذاکری، علی اکبر]]، [[سیمای کارگزاران علی بن ابی طالب امیرالمؤمنین (کتاب)\|سیمای کارگزاران علی بن ابی طالب امیرالمؤمنین]]، ج3، ص 738 - 740.</ref>		در [[تاج العروس]] در شرح حال نُجَی پدر عبدالله می‌نویسد: [[نجی بن سلمة بن حشم حشمی حضرمی]] از علی{{ع}} روایت می‌کند و فرزندش عبدالله از او حدیث نقل می‌کند. هشت فرزندِ وی که از جمله آنها عبدالله است، در [[صفّین]] همراه علی{{ع}} بوده و به [[شهادت]] رسیدند<ref>تاج العروس (ده جلدی)، ج۱۰، ص۳۵۹.</ref>؛ اما همانگونه که [[ابن حجر]] نقل کرده هفت تن از [[فرزندان]] وی در صفّین در رکاب علی{{ع}} به شهادت رسیدند که عبدالله جزو آنها نبوده است. [[سمعانی]] در [[انساب]] اسامی فرزندان [[نجی بن سلمه]] را که در صفّین به شهادت رسیده‌اند، اینگونه آورده است: مسلم، حسین، عمران، اسقع که همان عقبه است، نعیم، علی و حمزه. دو [[برادر]] دیگر عبدالله عبارتند از کثیر بن نجی و ابراهیم بن نجی<ref>سمعانی، الأنساب، ج۲، ص۲۱۲.</ref>. شهادت هفت تن از فرزندان نجی، [[نشانه]] [[وفاداری]] این [[خانواده]] به علی{{ع}} و تواضعی است که پدر این [[شهدا]] داشته و آب برای [[وضو]] و [[طهارت]] علی{{ع}} آماده می‌کرده است.<ref>[[علی اکبر ذاکری\|ذاکری، علی اکبر]]، [[سیمای کارگزاران علی بن ابی طالب امیرالمؤمنین (کتاب)\|سیمای کارگزاران علی بن ابی طالب امیرالمؤمنین]]، ج3، ص 738 - 740.</ref>

Msadeq: صفحه‌ای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = عبدالله بن یحیی حضرمی | عنوان مدخل = عبدالله بن یحیی حضرمی | مداخل مرتبط = عبدالله بن یحیی حضرمی در تاریخ اسلامی| پرسش مرتبط = }} ==عبد الله بن یحیی (نجی) قسّام امام علی== شیخ طوسی نوشته عبدالله بن یحیی قاسم یا...» ایجاد کرد

2023-05-20T10:40:07Z

صفحه‌ای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = عبدالله بن یحیی حضرمی | عنوان مدخل = عبدالله بن یحیی حضرمی | مداخل مرتبط = عبدالله بن یحیی حضرمی در تاریخ اسلامی| پرسش مرتبط = }} ==عبد الله بن یحیی (نجی) قسّام امام علی== شیخ طوسی نوشته عبدالله بن یحیی قاسم یا...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = عبدالله بن یحیی حضرمی | عنوان مدخل = عبدالله بن یحیی حضرمی | مداخل مرتبط = [[عبدالله بن یحیی حضرمی در تاریخ اسلامی]]| پرسش مرتبط = }}
==[[عبد الله بن یحیی]] ([[نجی]]) قسّام [[امام علی]]==
[[شیخ طوسی]] نوشته [[عبدالله بن یحیی]] قاسم یا قسّام علی{{ع}} بوده است. وی عضو [[شرطة الخمیس]] هم بوده است<ref>وکیع، اخبار القضاة، ج۳، ص۱۵۸.</ref>. در اینباره علی{{ع}} به عبدالله بن یحیی در [[روز]] [[جنگ جمل]] می‌فرماید: «[[بشارت]] باد ای فرزند [[یحیی]]! تو و پدرت حقیقتاً عضو شرطة الخمیس هستید. به تحقیق که [[رسول خدا]]{{صل}} مرا خبر داد به این که اسم تو و نام پدرت جزو شرطة الخمیس است و [[خداوند]] در [[آسمان]] شما را به زبان پیامبرش عضو شرطة الخمیس نامیده است»<ref>رجال برقی، ص۳۴، ش۴۰.</ref>. این سخن، حکایت از [[مقام]] والای عبدالله و پدرش دارد و موقعیتی که نزد [[خدا]] داشته‌اند.

در [[جواهر الأخبار و الآثار]] از کتاب‌های [[شیعه]] [[زیدی]] آمده است: [[روایت]] شده که برای علی{{ع}} قسّامی بود که به او عبدالله بن یحیی می‌‌گفتند و علی{{ع}} را نبود جز یک قسّام<ref>البحر الزّخّار، ج۵، ص۱۰۵ - ۱۰۸.</ref>.

بنابراین، قسّامِ رسمی و محاسب اصلیِ حضرت، عبدالله بن یحیی بود. در [[منابع اهل سنت]] به جای یحیی نام پدر عبدالله، نُجی آمده؛ از اینرو در کتاب [[مکاتیب الرسول]] در موردی که نام عبدالله بن یحیی آمده می‌گوید: ظاهر این است که وی نجی می‌باشد. در کتابهای گوناگونِ رجالی و غیر رجالیِ [[اهل سنت]] که شرح حال وی یاد شده، نام پدر او نُجَی آمده است. [[خاندان]] یحیی یا نجی، همه در [[خدمت]] علی{{ع}} بودند. متأسفانه به سبب [[اختلاف]] در نام پدرِ عبدالله، این خاندان در میان [[شیعیان]] ناشناخته مانده‌اند<ref>مکاتیب الرسول، (چاپ جدید) ج۱، ص۱۳۹.</ref>.

[[ماوردی]]، قاسم علی{{ع}} را عبدالله بن یحیی دانسته که [[اجرت]] وی از بیت المال داده می‌شد<ref>الحاوی الکبیر، ج۱۶، ص۲۴۵.</ref>. در [[تهذیب الکمال]] در شرح حال عبدالله می‌نویسد: [[عبدالله بن نجی بن سلمة بن حشم بن اسد بن خلیبه حضرمی کوفی]]. پدرش [[مسئول]] آفتابه علی{{ع}} بود. از [[حذیفة بن یمان]]، [[حسین بن]] [[علی بن ابیطالب]]، [[حیّان بن ابجر کنانی]]، علی بن ابی طالب، [[عمّار یاسر]] و پدرش [[نجی]] [[روایت]] می‌کند و از او [[حدیث]] می‌کند [[جابر جعفی]]. [[نسائی]] گفته او [[ثقه]] است<ref>تهذیب الکمال، ج۱۰، ص۵۸۶، ش۳۵۹۷.</ref>. در [[تهذیب التهذیب]] درباره پدرش می‌نویسد: او صاحب مِطهَره علی{{ع}} بود. ده پسر داشت که هفت تا از آنها با علی{{ع}} کشته شدند <ref>تهذیب التهذیب، ج۱۰، ص۴۲۲.</ref>.

در [[تاج العروس]] در شرح حال نُجَی پدر عبدالله می‌نویسد: [[نجی بن سلمة بن حشم حشمی حضرمی]] از علی{{ع}} روایت می‌کند و فرزندش عبدالله از او حدیث نقل می‌کند. هشت فرزندِ وی که از جمله آنها عبدالله است، در [[صفّین]] همراه علی{{ع}} بوده و به [[شهادت]] رسیدند<ref>تاج العروس (ده جلدی)، ج۱۰، ص۳۵۹.</ref>؛ اما همانگونه که [[ابن حجر]] نقل کرده هفت تن از [[فرزندان]] وی در صفّین در رکاب علی{{ع}} به شهادت رسیدند که عبدالله جزو آنها نبوده است. [[سمعانی]] در [[انساب]] اسامی فرزندان [[نجی بن سلمه]] را که در صفّین به شهادت رسیده‌اند، اینگونه آورده است: مسلم، حسین، عمران، اسقع که همان عقبه است، نعیم، علی و حمزه. دو [[برادر]] دیگر عبدالله عبارتند از کثیر بن نجی و ابراهیم بن نجی<ref>سمعانی، الأنساب، ج۲، ص۲۱۲.</ref>. شهادت هفت تن از فرزندان نجی، [[نشانه]] [[وفاداری]] این [[خانواده]] به علی{{ع}} و تواضعی است که پدر این [[شهدا]] داشته و آب برای [[وضو]] و [[طهارت]] علی{{ع}} آماده می‌کرده است.<ref>[[علی اکبر ذاکری|ذاکری، علی اکبر]]، [[سیمای کارگزاران علی بن ابی طالب امیرالمؤمنین (کتاب)|سیمای کارگزاران علی بن ابی طالب امیرالمؤمنین]]، ج3، ص 738 - 740.</ref>

==شهادت [[عبدالله بن یحیی]]==
عبدالله در [[دوران معاویه]]، به دست [[زیاد بن ابیه]] به شهادت رسید و جنازه وی را بر در خانه‌اش به دار آویخت. هنگامی که زیاد بن ابیه، [[مسلم بن زیمر]] و [[عبدالله بن نجی]] را که هر دو حضرمی بودند به شهادت رساند، [[امام حسین]]{{ع}} در نامه‌ای به [[معاویة بن ابی سفیان]] نوشت: آیا تو [[قاتل]] حجربن عدی و دو [[مرد]] [[حضرمی]] نیستی؟ دو شخصیتی که فرزند [[سمیه]] برایت نوشت که آن دو بر [[دین علی]]{{ع}} و [[عقیده]] وی می‌باشند و تو به وی نوشتی بکش هر کسی را که بر دین علی{{ع}} و نظر وی است و او را [[مثله]] کن. پس زیاد آنها را کشت و مثله کرد.<ref>{{متن حدیث| أَ وَ لَسْتَ صَاحِبَ اَلْحَضْرَمِيِّينَ اَلَّذِينَ كَتَبَ إِلَيْكَ فِيهِمُ اِبْنُ سُمَيَّةَ أَنَّهُمْ عَلَى دِينِ عَلِيٍّ وَ رَأْيِهِ فَكَتَبْتَ إِلَيْهِ اُقْتُلْ كُلَّ مَنْ كَانَ عَلَى دِينِ عَلِيٍّ عَلَيْهِ السَّلاَمُ وَ رَأْيِهِ فَقَتَلَهُمْ وَ مَثَلَ بِهِمْ بِأَمْرِكَ ...}}؛ الغدیر، ج۱۱، ص۶۱؛ المحبر، ص۴۷۹؛ مقرّم، مقتل الحسین، ص۳۹.</ref>

در منابع دیگر، این بخش به صورت‌های گوناگون نقل شده و منبع آنچه یاد شد المحبّر [[بغدادی]] است؛ چه تعبیر «حضرمی» یا «حضرمیین» باشد<ref>موسوعة کلمات الامام الحسین{{ع}}، ص۲۵۳ و ۲۵۵.</ref>. در هر صورت، [[عبدالله بن نجی]] در جمع این [[شهدا]] است که به دست زیاد به دار آویخته شده‌اند.

عبدالله بن نجی از پدرش [[سخنان امیرالمؤمنین]]{{ع}} را درباره [[شهادت امام حسین]]{{ع}} در [[کربلا]] گزارش کرده است<ref>احمد حنبل، مسند، چاپ جدید، ج۱، ص۸۵، ح۶۴۸؛ بحار الأنوار، ج۴۴، ص۲۴۷؛ کنز العمّال، ج۱۳، ص۶۵۵.</ref> و به جهت علاقه‌اش به [[اهل بیت]] و روایاتش در [[فضیلت علی]]{{ع}} است که [[ابن عدی]] نام او را در کتاب ضعفاء خود آورده و روایتی از وی نقل نموده که چنین است.

عبدالله بن نجی گوید شنیدم که علی{{ع}} بالای [[منبر]] می‌‌گفت: به [[خدا]] [[سوگند]]! نه [[دروغ]] گفتم و نه به من دروغ گفته‌اند. نه [[گمراه]] شدم و نه به واسطه من کسی گمراه شده است و نه فراموش کردهام آنچه برای من [[عهد]] شده و من دارای [[گواه]] از سوی پروردگارم هستم که آن را برای پیامبرش بیان کرده و حضرت برای من بیان نموده است و به [[درستی]] که من بر راه روشن هستم<ref>{{متن حدیث|وَ اللَّهِ مَا كَذَبْتُ وَ لَا كُذِبْتُ وَ لَا ضَلِلْتُ وَ لَا ضُلَّ بِي وَ مَا نَسِيتَ مَا عَهِدَ إِلَيَّ وَ إِنِّي لَعَلَى بَيِّنَةٍ مِنْ رَبِّي وَ إِنِّي لَعَلَى الطَّرِيقِ الْوَاضِحِ}}؛ ابن عدی، الکامل فی الضعفاء، ج۴، ص۲۳۵.</ref>.<ref>[[علی اکبر ذاکری|ذاکری، علی اکبر]]، [[سیمای کارگزاران علی بن ابی طالب امیرالمؤمنین (کتاب)|سیمای کارگزاران علی بن ابی طالب امیرالمؤمنین]]، ج3، ص 740 - 741.</ref>

== منابع ==
{{منابع}}
# [[پرونده: 1100830.jpg|22px]] [[علی اکبر ذاکری|ذاکری، علی اکبر]]، [[سیمای کارگزاران علی بن ابی طالب امیرالمؤمنین ج۳ (کتاب)|'''سیمای کارگزاران علی بن ابی طالب امیرالمؤمنین ج۳''']]
{{پایان منابع}}

== پانویس ==
{{پانویس}}