عبرت - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Bahmani در ‏۲۶ مارس ۲۰۲۴، ساعت ۱۴:۰۹

2024-03-26T14:09:46Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۶ مارس ۲۰۲۴، ساعت ۱۷:۳۹
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[عبرت در قرآن]] - [[عبرت در حدیث]] - [[عبرت در نهج البلاغه]] - [[عبرت در اخلاق اسلامی]] - [[عبرت در معارف و سیره نبوی]] - [[عبرت در معارف و سیره علوی]] - [[عبرت در فقه سیاسی]] - [[عبرت در جامعه‌شناسی اسلامی]]\| پرسش مرتبط = ~~عبرت (پرسش)~~}}		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[عبرت در قرآن]] - [[عبرت در حدیث]] - [[عبرت در نهج البلاغه]] - [[عبرت در اخلاق اسلامی]] - [[عبرت در معارف و سیره نبوی]] - [[عبرت در معارف و سیره علوی]] - [[عبرت در فقه سیاسی]] - [[عبرت در جامعه‌شناسی اسلامی]]\| پرسش مرتبط = }}

	== مقدمه ==		== مقدمه ==
خط ۳۵:		خط ۳۵:
	{{ارزش‌های اجتماعی}}		{{ارزش‌های اجتماعی}}

	~~[[رده:عبرت]]~~
	[[رده:فضایل اخلاقی]]		[[رده:فضایل اخلاقی]]
	[[رده:مدخل اخلاقی نهج البلاغه]]		[[رده:مدخل اخلاقی نهج البلاغه]]
	[[رده:مدخل دانش اخلاق اسلامی]]		[[رده:مدخل دانش اخلاق اسلامی]]

Jaafari در ‏۳ ژوئن ۲۰۲۳، ساعت ۰۵:۱۲

2023-06-03T05:12:04Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳ ژوئن ۲۰۲۳، ساعت ۰۸:۴۲
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[عبرت در قرآن]] - [[عبرت در حدیث]] - [[عبرت در نهج البلاغه]] - [[عبرت در ~~معارف دعا و زیارات~~]] - [[عبرت در ~~اخلاق اسلامی~~]] - [[عبرت در سیره ~~پیامبر خاتم~~]] - [[عبرت در فقه سیاسی]] - [[عبرت در جامعه‌شناسی اسلامی]]\| پرسش مرتبط = عبرت (پرسش)}}		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[عبرت در قرآن]] - [[عبرت در حدیث]] - [[عبرت در نهج البلاغه]] - [[عبرت در اخلاق اسلامی]] - [[عبرت در معارف و سیره نبوی]] - [[عبرت در معارف و سیره علوی]] - [[عبرت در فقه سیاسی]] - [[عبرت در جامعه‌شناسی اسلامی]]\| پرسش مرتبط = عبرت (پرسش)}}

	== مقدمه ==		== مقدمه ==

Wasity: جایگزینی متن - 'ref>دین‌پرور، سید حسین، [[دانشنامه نهج البلاغه'

2022-10-09T19:41:57Z

جایگزینی متن - 'ref>[[دانشنامه نهج البلاغه' به 'ref>دین‌پرور، سید حسین، [[دانشنامه نهج البلاغه'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۹ اکتبر ۲۰۲۲، ساعت ۲۳:۱۱
خط ۴:		خط ۴:
	عبرت به‌‌ معنای [[پندآموزی]] و آنچه باعث هشیاری و [[آگاهی]] [[آدمی]] می‌شود، حالتی است که به موجب آن [[انسان]] از امور مشهود به امور نامشهود پی برد، یعنی از [[شناخت]] چیزی که دیده شده است، به [[شناخت]] چیزی که دیده نشده و در گذشته رخ داده است، برسد. از این‌رو عبرت، گذشتن از محسوس به معقول، از ظاهر به [[باطن]]، از [[بدی]] به خوبی و از زشتی به [[زیبایی]] است. شخص عبرت‌بین و عبرت‌پذیر از گذشت روزگار و صورت ظاهر اتفاق‌ها عبرت می‌گیرد و رویدادهای [[آینده]] را به نفع خویش به جریان می‌اندازد.		عبرت به‌‌ معنای [[پندآموزی]] و آنچه باعث هشیاری و [[آگاهی]] [[آدمی]] می‌شود، حالتی است که به موجب آن [[انسان]] از امور مشهود به امور نامشهود پی برد، یعنی از [[شناخت]] چیزی که دیده شده است، به [[شناخت]] چیزی که دیده نشده و در گذشته رخ داده است، برسد. از این‌رو عبرت، گذشتن از محسوس به معقول، از ظاهر به [[باطن]]، از [[بدی]] به خوبی و از زشتی به [[زیبایی]] است. شخص عبرت‌بین و عبرت‌پذیر از گذشت روزگار و صورت ظاهر اتفاق‌ها عبرت می‌گیرد و رویدادهای [[آینده]] را به نفع خویش به جریان می‌اندازد.

	[[امام علی]] {{ع}} بر این مفهوم تأکید دارد به‌گونه‌ای که در [[نهج البلاغه]] در ۴۵ مورد از واژه "عبر" و مشتقات آن یاد کرده است. [[امام]] در [[کلامی]]، [[مردمان]] را به [[عبرت‌پذیری]] فرامی‌خواند: پس، از این عبرت‌ها [[پند]] گیرید، از این نشیب و فراز به‌هوش آیید و از بیم‌دهندگان سود برید<ref>{{متن حدیث\|فَاتَّعِظُوا بِالْعِبَرِ وَ اعْتَبِرُوا بِالْغِيَرِ وَ انْتَفِعُوا بِالنُّذُر}}؛ نهج البلاغه، خطبه ۱۵۶</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص 545.</ref>.		[[امام علی]] {{ع}} بر این مفهوم تأکید دارد به‌گونه‌ای که در [[نهج البلاغه]] در ۴۵ مورد از واژه "عبر" و مشتقات آن یاد کرده است. [[امام]] در [[کلامی]]، [[مردمان]] را به [[عبرت‌پذیری]] فرامی‌خواند: پس، از این عبرت‌ها [[پند]] گیرید، از این نشیب و فراز به‌هوش آیید و از بیم‌دهندگان سود برید<ref>{{متن حدیث\|فَاتَّعِظُوا بِالْعِبَرِ وَ اعْتَبِرُوا بِالْغِيَرِ وَ انْتَفِعُوا بِالنُّذُر}}؛ نهج البلاغه، خطبه ۱۵۶</ref><ref>[[سید حسین دین‌پرور\|دین‌پرور، سید حسین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص 545.</ref>.

	[[امام]] {{ع}} از عبرت و [[عبرت‌پذیری]] با این عنوان‌ها یاد کرده‌اند: بیم‌دهنده‌ای [[خیرخواه]]<ref>نک: حکمت ۳۵۷</ref>، بیدارکننده<ref>نهج البلاغه، حکمت ۱۹۹</ref>، مایه حفظ از [[گناه]]<ref>نک: غررالحکم</ref>، رشددهنده [[انسان]]<ref>نک: غررالحکم</ref>، عامل [[مصونیت]] از [[بدی]] و [[تباهی]]، عامل بازدارنده از گرایش به [[بدی]] و مایه [[بصیرت]]<ref>نک: نهج البلاغه، نامه ۴۹</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص 545.</ref>.		[[امام]] {{ع}} از عبرت و [[عبرت‌پذیری]] با این عنوان‌ها یاد کرده‌اند: بیم‌دهنده‌ای [[خیرخواه]]<ref>نک: حکمت ۳۵۷</ref>، بیدارکننده<ref>نهج البلاغه، حکمت ۱۹۹</ref>، مایه حفظ از [[گناه]]<ref>نک: غررالحکم</ref>، رشددهنده [[انسان]]<ref>نک: غررالحکم</ref>، عامل [[مصونیت]] از [[بدی]] و [[تباهی]]، عامل بازدارنده از گرایش به [[بدی]] و مایه [[بصیرت]]<ref>نک: نهج البلاغه، نامه ۴۹</ref><ref>[[سید حسین دین‌پرور\|دین‌پرور، سید حسین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص 545.</ref>.

	مسیر [[زندگی]] و [[سرنوشت]] دیگران برای [[انسان]] عبرت‌بین و پندپذیر پر از درس‌های زندگی‌ساز است که توجه به آن می‌تواند [[آینده]] بهتری را برای [[انسان]] رقم زند. [[امام]] {{ع}} در [[کلامی]] فرمود: آن کس که از حوادث تلخ و نشیب و فرازها پندآموزد و عبرت از روزگار دست‌مایه او شود، در [[پناه]] [[تقوا]] بیارامد و از فروافتادن در [[شبهات]] مصون مانَد<ref>{{متن حدیث\|إِنَّ مَنْ صَرَّحَتْ لَهُ الْعِبَرُ عَمَّا بَيْنَ يَدَيْهِ مِنَ الْمَثُلَاتِ حَجَزَتْهُ التَّقْوَى عَنْ تَقَحُّمِ الشُّبُهَاتِ}}؛ نهج البلاغه، خطبه ۱۶</ref>. هم‌چنین در [[کلامی]] دیگر فرمود: از گذشته [[دنیا]] برای [[آینده]] آن عبرت گیر (آنچه را از [[دنیا]] مانده است با آنچه از آن گذشته است، مقایسه کن) که [[تاریخ]] تکرار می‌شود، (در حالی‌که) همه آن زوال‌پذیر و از دست شدنی است<ref>{{متن حدیث\|وَ اعْتَبِرْ بِمَا مَضَى مِنَ الدُّنْيَا لِمَا بَقِيَ مِنْهَا، فَإِنَّ بَعْضَهَا يُشْبِهُ بَعْضاً وَ آخِرَهَا لَاحِقٌ بِأَوَّلِهَا وَ كُلُّهَا حَائِلٌ مُفَارِقٌ}}؛ نهج البلاغه، نامه ۶۹</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص 545.</ref>.		مسیر [[زندگی]] و [[سرنوشت]] دیگران برای [[انسان]] عبرت‌بین و پندپذیر پر از درس‌های زندگی‌ساز است که توجه به آن می‌تواند [[آینده]] بهتری را برای [[انسان]] رقم زند. [[امام]] {{ع}} در [[کلامی]] فرمود: آن کس که از حوادث تلخ و نشیب و فرازها پندآموزد و عبرت از روزگار دست‌مایه او شود، در [[پناه]] [[تقوا]] بیارامد و از فروافتادن در [[شبهات]] مصون مانَد<ref>{{متن حدیث\|إِنَّ مَنْ صَرَّحَتْ لَهُ الْعِبَرُ عَمَّا بَيْنَ يَدَيْهِ مِنَ الْمَثُلَاتِ حَجَزَتْهُ التَّقْوَى عَنْ تَقَحُّمِ الشُّبُهَاتِ}}؛ نهج البلاغه، خطبه ۱۶</ref>. هم‌چنین در [[کلامی]] دیگر فرمود: از گذشته [[دنیا]] برای [[آینده]] آن عبرت گیر (آنچه را از [[دنیا]] مانده است با آنچه از آن گذشته است، مقایسه کن) که [[تاریخ]] تکرار می‌شود، (در حالی‌که) همه آن زوال‌پذیر و از دست شدنی است<ref>{{متن حدیث\|وَ اعْتَبِرْ بِمَا مَضَى مِنَ الدُّنْيَا لِمَا بَقِيَ مِنْهَا، فَإِنَّ بَعْضَهَا يُشْبِهُ بَعْضاً وَ آخِرَهَا لَاحِقٌ بِأَوَّلِهَا وَ كُلُّهَا حَائِلٌ مُفَارِقٌ}}؛ نهج البلاغه، نامه ۶۹</ref><ref>[[سید حسین دین‌پرور\|دین‌پرور، سید حسین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص 545.</ref>.

	== راه‌های [[عبرت‌پذیری]] ==		== راه‌های [[عبرت‌پذیری]] ==
	تشیخص عبرت‌های سودمند از راه نشانه‌های آشکار انجام می‌شود و نشانه آشکار [[بیم]] و [[انذار]] ذکر شده در [[قرآن]] و [[سنت]] به انسان‌هاست<ref>نک: نهج البلاغه، خطبه ۸۴</ref>. با این دیدگاه، [[امام]] {{ع}} مواردی را مطرح می‌کند که مایه عبرت [[آدمیان]] است؛ از جمله: عبرت از [[دنیا]]<ref>نک: نهج البلاغه، خطبه‌های ۱۱۰، ۱۲۹، ۱۶۰، ۱۸۷، ۲۰۵ و ۲۱۷ و نامه‌های ۳ و ۶۸</ref>، عبرت از سرگذشت [[ابلیس]]<ref>نک: نهج البلاغه، خطبه ۲۳۴</ref> [[سرنوشت]] پیشینیان<ref>نک: نهج البلاغه، خطبه‌های ۸۲، ۸۸، ۱۱۰، ۱۵۶، ۱۸۱، ۱۶۰، ۲۰۴، ۲۱۲، ۲۳۴ و نامه‌های ۳۱، ۲۳ و ۴۷</ref>، عبرت از [[مرگ]] دیگران<ref>نهج البلاغه، حکمت ۱۱۸</ref> و عبرت از [[مرگ]]<ref>نهج البلاغه، خطبه ۸۲</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص ۵۴۵- ۵۴۶.</ref>.		تشیخص عبرت‌های سودمند از راه نشانه‌های آشکار انجام می‌شود و نشانه آشکار [[بیم]] و [[انذار]] ذکر شده در [[قرآن]] و [[سنت]] به انسان‌هاست<ref>نک: نهج البلاغه، خطبه ۸۴</ref>. با این دیدگاه، [[امام]] {{ع}} مواردی را مطرح می‌کند که مایه عبرت [[آدمیان]] است؛ از جمله: عبرت از [[دنیا]]<ref>نک: نهج البلاغه، خطبه‌های ۱۱۰، ۱۲۹، ۱۶۰، ۱۸۷، ۲۰۵ و ۲۱۷ و نامه‌های ۳ و ۶۸</ref>، عبرت از سرگذشت [[ابلیس]]<ref>نک: نهج البلاغه، خطبه ۲۳۴</ref> [[سرنوشت]] پیشینیان<ref>نک: نهج البلاغه، خطبه‌های ۸۲، ۸۸، ۱۱۰، ۱۵۶، ۱۸۱، ۱۶۰، ۲۰۴، ۲۱۲، ۲۳۴ و نامه‌های ۳۱، ۲۳ و ۴۷</ref>، عبرت از [[مرگ]] دیگران<ref>نهج البلاغه، حکمت ۱۱۸</ref> و عبرت از [[مرگ]]<ref>نهج البلاغه، خطبه ۸۲</ref><ref>[[سید حسین دین‌پرور\|دین‌پرور، سید حسین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص ۵۴۵- ۵۴۶.</ref>.

	با این همه، بیشتر [[مردمان]] عبرت‌بین و پندپذیر نیستند، زیرا بسیاری از ایشان گرفتار [[ظواهر]] [[فریبنده]] [[دنیا]] هستند. [[امام]] {{ع}} می‌فرماید: چه بسیار است عبرت‌ها و چه اندک است پذیرش آنها<ref>{{متن حدیث\|مَا أَكْثَرَ الْعِبَرَ، وَ أَقَلَّ الِاعْتِبَارَ}}؛ نهج البلاغه، حکمت ۲۸۹</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص ۵۴۶.</ref>.		با این همه، بیشتر [[مردمان]] عبرت‌بین و پندپذیر نیستند، زیرا بسیاری از ایشان گرفتار [[ظواهر]] [[فریبنده]] [[دنیا]] هستند. [[امام]] {{ع}} می‌فرماید: چه بسیار است عبرت‌ها و چه اندک است پذیرش آنها<ref>{{متن حدیث\|مَا أَكْثَرَ الْعِبَرَ، وَ أَقَلَّ الِاعْتِبَارَ}}؛ نهج البلاغه، حکمت ۲۸۹</ref><ref>[[سید حسین دین‌پرور\|دین‌پرور، سید حسین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص ۵۴۶.</ref>.

	[[انسانی]] که از [[تعلقات دنیوی]] گذشته باشد، دیده‌ای عبرت‌بین پیدا می‌کند و در نتیجه به پدیده‌های هستی به دیده عبرت و درس‌آموزی می‌نگرد و از [[ظواهر]] امور عبور می‌کند و [[باطن]] [[کارها]] در نظرش جلوه‌گر می‌شود. آن‌گاه با بینشی صحیح در مسیر [[زندگی]]، دست به انتخاب‌های درست و اساسی می‌زند. [[امام]] {{ع}} می‌فرماید: اما [[مؤمن]]، به [[دنیا]] تنها به دیده عبرت نگرد، از مردار [[دنیا]] به [[قدر]] [[ضرورت]] اکتفا کند و آهنگ [[دنیا]] را به گوش [[خشم]] و نفرت شنود<ref>{{متن حدیث\|وَ إِنَّمَا يَنْظُرُ الْمُؤْمِنُ إِلَى الدُّنْيَا بِعَيْنِ الِاعْتِبَارِ وَ يَقْتَاتُ مِنْهَا بِبَطْنِ الِاضْطِرَارِ}}؛ نهج البلاغه، حکمت ۳۵۹</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص ۵۴۶.</ref>.		[[انسانی]] که از [[تعلقات دنیوی]] گذشته باشد، دیده‌ای عبرت‌بین پیدا می‌کند و در نتیجه به پدیده‌های هستی به دیده عبرت و درس‌آموزی می‌نگرد و از [[ظواهر]] امور عبور می‌کند و [[باطن]] [[کارها]] در نظرش جلوه‌گر می‌شود. آن‌گاه با بینشی صحیح در مسیر [[زندگی]]، دست به انتخاب‌های درست و اساسی می‌زند. [[امام]] {{ع}} می‌فرماید: اما [[مؤمن]]، به [[دنیا]] تنها به دیده عبرت نگرد، از مردار [[دنیا]] به [[قدر]] [[ضرورت]] اکتفا کند و آهنگ [[دنیا]] را به گوش [[خشم]] و نفرت شنود<ref>{{متن حدیث\|وَ إِنَّمَا يَنْظُرُ الْمُؤْمِنُ إِلَى الدُّنْيَا بِعَيْنِ الِاعْتِبَارِ وَ يَقْتَاتُ مِنْهَا بِبَطْنِ الِاضْطِرَارِ}}؛ نهج البلاغه، حکمت ۳۵۹</ref><ref>[[سید حسین دین‌پرور\|دین‌پرور، سید حسین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص ۵۴۶.</ref>.

	== جستارهای وابسته ==		== جستارهای وابسته ==

Wasity: جایگزینی متن - 'jpg|22px]] 22px دین‌پرور، سید حسین، [[دانشنامه نهج البلاغه'

2022-10-09T19:32:46Z

جایگزینی متن - 'jpg|22px]] 22px دین‌پرور، سید حسین، [[دانشنامه نهج البلاغه'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۹ اکتبر ۲۰۲۲، ساعت ۲۳:۰۲
خط ۲۶:		خط ۲۶:
	== منابع ==		== منابع ==
	{{منابع}}		{{منابع}}
	* [[پرونده:13681049.jpg\|22px]] [[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)\|'''دانشنامه نهج البلاغه ج۲''']]		* [[پرونده:13681049.jpg\|22px]] [[سید حسین دین‌پرور\|دین‌پرور، سید حسین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)\|'''دانشنامه نهج البلاغه ج۲''']]
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

2022-08-25T07:05:22Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۵ اوت ۲۰۲۲، ساعت ۱۰:۳۵
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[عبرت در قرآن]] - [[عبرت در حدیث]] - [[عبرت در نهج البلاغه]] - [[عبرت در معارف دعا و زیارات]] - [[عبرت در اخلاق اسلامی]] - [[عبرت در سیره پیامبر خاتم]] - [[عبرت در فقه سیاسی]] - [[عبرت در جامعه‌شناسی اسلامی]]\| پرسش مرتبط = عبرت (پرسش)}}		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[عبرت در قرآن]] - [[عبرت در حدیث]] - [[عبرت در نهج البلاغه]] - [[عبرت در معارف دعا و زیارات]] - [[عبرت در اخلاق اسلامی]] - [[عبرت در سیره پیامبر خاتم]] - [[عبرت در فقه سیاسی]] - [[عبرت در جامعه‌شناسی اسلامی]]\| پرسش مرتبط = عبرت (پرسش)}}

	==مقدمه==		== مقدمه ==
	عبرت به‌‌ معنای [[پندآموزی]] و آنچه باعث هشیاری و [[آگاهی]] [[آدمی]] می‌شود، حالتی است که به موجب آن [[انسان]] از امور مشهود به امور نامشهود پی برد، یعنی از [[شناخت]] چیزی که دیده شده است، به [[شناخت]] چیزی که دیده نشده و در گذشته رخ داده است، برسد. از این‌رو عبرت، گذشتن از محسوس به معقول، از ظاهر به [[باطن]]، از [[بدی]] به خوبی و از زشتی به [[زیبایی]] است. شخص عبرت‌بین و عبرت‌پذیر از گذشت روزگار و صورت ظاهر اتفاق‌ها عبرت می‌گیرد و رویدادهای [[آینده]] را به نفع خویش به جریان می‌اندازد.		عبرت به‌‌ معنای [[پندآموزی]] و آنچه باعث هشیاری و [[آگاهی]] [[آدمی]] می‌شود، حالتی است که به موجب آن [[انسان]] از امور مشهود به امور نامشهود پی برد، یعنی از [[شناخت]] چیزی که دیده شده است، به [[شناخت]] چیزی که دیده نشده و در گذشته رخ داده است، برسد. از این‌رو عبرت، گذشتن از محسوس به معقول، از ظاهر به [[باطن]]، از [[بدی]] به خوبی و از زشتی به [[زیبایی]] است. شخص عبرت‌بین و عبرت‌پذیر از گذشت روزگار و صورت ظاهر اتفاق‌ها عبرت می‌گیرد و رویدادهای [[آینده]] را به نفع خویش به جریان می‌اندازد.

	[[امام علی]] {{ع}} بر این مفهوم تأکید دارد به‌گونه‌ای که در [[نهج البلاغه]] در ۴۵ مورد از واژه "عبر" و مشتقات آن یاد کرده است. [[امام]] در [[کلامی]]، [[مردمان]] را به [[عبرت‌پذیری]] فرامی‌خواند: پس، از این عبرت‌ها [[پند]] گیرید، از این نشیب و فراز به‌هوش آیید و از بیم‌دهندگان سود برید<ref>{{متن حدیث\|فَاتَّعِظُوا بِالْعِبَرِ وَ اعْتَبِرُوا بِالْغِيَرِ وَ انْتَفِعُوا بِالنُّذُر}}؛ نهج البلاغه، خطبه ۱۵۶</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص 545.</ref>.		[[امام علی]] {{ع}} بر این مفهوم تأکید دارد به‌گونه‌ای که در [[نهج البلاغه]] در ۴۵ مورد از واژه "عبر" و مشتقات آن یاد کرده است. [[امام]] در [[کلامی]]، [[مردمان]] را به [[عبرت‌پذیری]] فرامی‌خواند: پس، از این عبرت‌ها [[پند]] گیرید، از این نشیب و فراز به‌هوش آیید و از بیم‌دهندگان سود برید<ref>{{متن حدیث\|فَاتَّعِظُوا بِالْعِبَرِ وَ اعْتَبِرُوا بِالْغِيَرِ وَ انْتَفِعُوا بِالنُّذُر}}؛ نهج البلاغه، خطبه ۱۵۶</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص 545.</ref>.

	[[امام]] {{ع}} از عبرت و [[عبرت‌پذیری]] با این عنوان‌ها یاد کرده‌اند: بیم‌دهنده‌ای [[خیرخواه]]<ref>نک: حکمت ۳۵۷</ref>، بیدارکننده<ref>نهج البلاغه، حکمت ۱۹۹</ref>، مایه حفظ از [[گناه]]<ref>نک: غررالحکم</ref>، رشددهنده [[انسان]]<ref>نک: غررالحکم</ref>، عامل [[مصونیت]] از [[بدی]] و [[تباهی]]، عامل بازدارنده از گرایش به [[بدی]] و مایه [[بصیرت]]<ref>نک: نهج البلاغه، نامه ۴۹</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص 545.</ref>.		[[امام]] {{ع}} از عبرت و [[عبرت‌پذیری]] با این عنوان‌ها یاد کرده‌اند: بیم‌دهنده‌ای [[خیرخواه]]<ref>نک: حکمت ۳۵۷</ref>، بیدارکننده<ref>نهج البلاغه، حکمت ۱۹۹</ref>، مایه حفظ از [[گناه]]<ref>نک: غررالحکم</ref>، رشددهنده [[انسان]]<ref>نک: غررالحکم</ref>، عامل [[مصونیت]] از [[بدی]] و [[تباهی]]، عامل بازدارنده از گرایش به [[بدی]] و مایه [[بصیرت]]<ref>نک: نهج البلاغه، نامه ۴۹</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص 545.</ref>.

	مسیر [[زندگی]] و [[سرنوشت]] دیگران برای [[انسان]] عبرت‌بین و پندپذیر پر از درس‌های زندگی‌ساز است که توجه به آن می‌تواند [[آینده]] بهتری را برای [[انسان]] رقم زند. [[امام]] {{ع}} در [[کلامی]] فرمود: آن کس که از حوادث تلخ و نشیب و فرازها پندآموزد و عبرت از روزگار دست‌مایه او شود، در [[پناه]] [[تقوا]] بیارامد و از فروافتادن در [[شبهات]] مصون مانَد<ref>{{متن حدیث\|إِنَّ مَنْ صَرَّحَتْ لَهُ الْعِبَرُ عَمَّا بَيْنَ يَدَيْهِ مِنَ الْمَثُلَاتِ حَجَزَتْهُ التَّقْوَى عَنْ تَقَحُّمِ الشُّبُهَاتِ}}؛ نهج البلاغه، خطبه ۱۶</ref>. هم‌چنین در [[کلامی]] دیگر فرمود: از گذشته [[دنیا]] برای [[آینده]] آن عبرت گیر (آنچه را از [[دنیا]] مانده است با آنچه از آن گذشته است، مقایسه کن) که [[تاریخ]] تکرار می‌شود، (در حالی‌که) همه آن زوال‌پذیر و از دست شدنی است<ref>{{متن حدیث\|وَ اعْتَبِرْ بِمَا مَضَى مِنَ الدُّنْيَا لِمَا بَقِيَ مِنْهَا، فَإِنَّ بَعْضَهَا يُشْبِهُ بَعْضاً وَ آخِرَهَا لَاحِقٌ بِأَوَّلِهَا وَ كُلُّهَا حَائِلٌ مُفَارِقٌ}}؛ نهج البلاغه، نامه ۶۹</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص 545.</ref>.		مسیر [[زندگی]] و [[سرنوشت]] دیگران برای [[انسان]] عبرت‌بین و پندپذیر پر از درس‌های زندگی‌ساز است که توجه به آن می‌تواند [[آینده]] بهتری را برای [[انسان]] رقم زند. [[امام]] {{ع}} در [[کلامی]] فرمود: آن کس که از حوادث تلخ و نشیب و فرازها پندآموزد و عبرت از روزگار دست‌مایه او شود، در [[پناه]] [[تقوا]] بیارامد و از فروافتادن در [[شبهات]] مصون مانَد<ref>{{متن حدیث\|إِنَّ مَنْ صَرَّحَتْ لَهُ الْعِبَرُ عَمَّا بَيْنَ يَدَيْهِ مِنَ الْمَثُلَاتِ حَجَزَتْهُ التَّقْوَى عَنْ تَقَحُّمِ الشُّبُهَاتِ}}؛ نهج البلاغه، خطبه ۱۶</ref>. هم‌چنین در [[کلامی]] دیگر فرمود: از گذشته [[دنیا]] برای [[آینده]] آن عبرت گیر (آنچه را از [[دنیا]] مانده است با آنچه از آن گذشته است، مقایسه کن) که [[تاریخ]] تکرار می‌شود، (در حالی‌که) همه آن زوال‌پذیر و از دست شدنی است<ref>{{متن حدیث\|وَ اعْتَبِرْ بِمَا مَضَى مِنَ الدُّنْيَا لِمَا بَقِيَ مِنْهَا، فَإِنَّ بَعْضَهَا يُشْبِهُ بَعْضاً وَ آخِرَهَا لَاحِقٌ بِأَوَّلِهَا وَ كُلُّهَا حَائِلٌ مُفَارِقٌ}}؛ نهج البلاغه، نامه ۶۹</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص 545.</ref>.

	==راه‌های [[عبرت‌پذیری]]==		== راه‌های [[عبرت‌پذیری]] ==
	تشیخص عبرت‌های سودمند از راه نشانه‌های آشکار انجام می‌شود و نشانه آشکار [[بیم]] و [[انذار]] ذکر شده در [[قرآن]] و [[سنت]] به انسان‌هاست<ref>نک: نهج البلاغه، خطبه ۸۴</ref>. با این دیدگاه، [[امام]]{{ع}} مواردی را مطرح می‌کند که مایه عبرت [[آدمیان]] است؛ از جمله: عبرت از [[دنیا]]<ref>نک: نهج البلاغه، خطبه‌های ۱۱۰، ۱۲۹، ۱۶۰، ۱۸۷، ۲۰۵ و ۲۱۷ و نامه‌های ۳ و ۶۸</ref>، عبرت از سرگذشت [[ابلیس]]<ref>نک: نهج البلاغه، خطبه ۲۳۴</ref> [[سرنوشت]] پیشینیان<ref>نک: نهج البلاغه، خطبه‌های ۸۲، ۸۸، ۱۱۰، ۱۵۶، ۱۸۱، ۱۶۰، ۲۰۴، ۲۱۲، ۲۳۴ و نامه‌های ۳۱، ۲۳ و ۴۷</ref>، عبرت از [[مرگ]] دیگران<ref>نهج البلاغه، حکمت ۱۱۸</ref> و عبرت از [[مرگ]]<ref>نهج البلاغه، خطبه ۸۲</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص ۵۴۵- ۵۴۶.</ref>.		تشیخص عبرت‌های سودمند از راه نشانه‌های آشکار انجام می‌شود و نشانه آشکار [[بیم]] و [[انذار]] ذکر شده در [[قرآن]] و [[سنت]] به انسان‌هاست<ref>نک: نهج البلاغه، خطبه ۸۴</ref>. با این دیدگاه، [[امام]] {{ع}} مواردی را مطرح می‌کند که مایه عبرت [[آدمیان]] است؛ از جمله: عبرت از [[دنیا]]<ref>نک: نهج البلاغه، خطبه‌های ۱۱۰، ۱۲۹، ۱۶۰، ۱۸۷، ۲۰۵ و ۲۱۷ و نامه‌های ۳ و ۶۸</ref>، عبرت از سرگذشت [[ابلیس]]<ref>نک: نهج البلاغه، خطبه ۲۳۴</ref> [[سرنوشت]] پیشینیان<ref>نک: نهج البلاغه، خطبه‌های ۸۲، ۸۸، ۱۱۰، ۱۵۶، ۱۸۱، ۱۶۰، ۲۰۴، ۲۱۲، ۲۳۴ و نامه‌های ۳۱، ۲۳ و ۴۷</ref>، عبرت از [[مرگ]] دیگران<ref>نهج البلاغه، حکمت ۱۱۸</ref> و عبرت از [[مرگ]]<ref>نهج البلاغه، خطبه ۸۲</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص ۵۴۵- ۵۴۶.</ref>.

	با این همه، بیشتر [[مردمان]] عبرت‌بین و پندپذیر نیستند، زیرا بسیاری از ایشان گرفتار [[ظواهر]] [[فریبنده]] [[دنیا]] هستند. [[امام]]{{ع}} می‌فرماید: چه بسیار است عبرت‌ها و چه اندک است پذیرش آنها<ref>{{متن حدیث\|مَا أَكْثَرَ الْعِبَرَ، وَ أَقَلَّ الِاعْتِبَارَ}}؛ نهج البلاغه، حکمت ۲۸۹</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص ۵۴۶.</ref>.		با این همه، بیشتر [[مردمان]] عبرت‌بین و پندپذیر نیستند، زیرا بسیاری از ایشان گرفتار [[ظواهر]] [[فریبنده]] [[دنیا]] هستند. [[امام]] {{ع}} می‌فرماید: چه بسیار است عبرت‌ها و چه اندک است پذیرش آنها<ref>{{متن حدیث\|مَا أَكْثَرَ الْعِبَرَ، وَ أَقَلَّ الِاعْتِبَارَ}}؛ نهج البلاغه، حکمت ۲۸۹</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص ۵۴۶.</ref>.

	[[انسانی]] که از [[تعلقات دنیوی]] گذشته باشد، دیده‌ای عبرت‌بین پیدا می‌کند و در نتیجه به پدیده‌های هستی به دیده عبرت و درس‌آموزی می‌نگرد و از [[ظواهر]] امور عبور می‌کند و [[باطن]] [[کارها]] در نظرش جلوه‌گر می‌شود. آن‌گاه با بینشی صحیح در مسیر [[زندگی]]، دست به انتخاب‌های درست و اساسی می‌زند. [[امام]]{{ع}} می‌فرماید: اما [[مؤمن]]، به [[دنیا]] تنها به دیده عبرت نگرد، از مردار [[دنیا]] به [[قدر]] [[ضرورت]] اکتفا کند و آهنگ [[دنیا]] را به گوش [[خشم]] و نفرت شنود<ref>{{متن حدیث\|وَ إِنَّمَا يَنْظُرُ الْمُؤْمِنُ إِلَى الدُّنْيَا بِعَيْنِ الِاعْتِبَارِ وَ يَقْتَاتُ مِنْهَا بِبَطْنِ الِاضْطِرَارِ}}؛ نهج البلاغه، حکمت ۳۵۹</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص ۵۴۶.</ref>.		[[انسانی]] که از [[تعلقات دنیوی]] گذشته باشد، دیده‌ای عبرت‌بین پیدا می‌کند و در نتیجه به پدیده‌های هستی به دیده عبرت و درس‌آموزی می‌نگرد و از [[ظواهر]] امور عبور می‌کند و [[باطن]] [[کارها]] در نظرش جلوه‌گر می‌شود. آن‌گاه با بینشی صحیح در مسیر [[زندگی]]، دست به انتخاب‌های درست و اساسی می‌زند. [[امام]] {{ع}} می‌فرماید: اما [[مؤمن]]، به [[دنیا]] تنها به دیده عبرت نگرد، از مردار [[دنیا]] به [[قدر]] [[ضرورت]] اکتفا کند و آهنگ [[دنیا]] را به گوش [[خشم]] و نفرت شنود<ref>{{متن حدیث\|وَ إِنَّمَا يَنْظُرُ الْمُؤْمِنُ إِلَى الدُّنْيَا بِعَيْنِ الِاعْتِبَارِ وَ يَقْتَاتُ مِنْهَا بِبَطْنِ الِاضْطِرَارِ}}؛ نهج البلاغه، حکمت ۳۵۹</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص ۵۴۶.</ref>.

	== جستارهای وابسته ==		== جستارهای وابسته ==

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵

2022-07-31T08:32:43Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۲:۰۲
خط ۱:		خط ۱:
	~~{{امامت}}~~
	{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[عبرت در قرآن]] - [[عبرت در حدیث]] - [[عبرت در نهج البلاغه]] - [[عبرت در معارف دعا و زیارات]] - [[عبرت در اخلاق اسلامی]] - [[عبرت در سیره پیامبر خاتم]] - [[عبرت در فقه سیاسی]] - [[عبرت در جامعه‌شناسی اسلامی]]\| پرسش مرتبط = عبرت (پرسش)}}		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[عبرت در قرآن]] - [[عبرت در حدیث]] - [[عبرت در نهج البلاغه]] - [[عبرت در معارف دعا و زیارات]] - [[عبرت در اخلاق اسلامی]] - [[عبرت در سیره پیامبر خاتم]] - [[عبرت در فقه سیاسی]] - [[عبرت در جامعه‌شناسی اسلامی]]\| پرسش مرتبط = عبرت (پرسش)}}

خط ۱۹:		خط ۱۸:

	== جستارهای وابسته ==		== جستارهای وابسته ==
	{{~~مدخل‌~~ وابسته}}		{{مدخل وابسته}}
	* [[عبرت از دنیا]]		* [[عبرت از دنیا]]
	* [[پندپذیری]]		* [[پندپذیری]]
خط ۳۶:		خط ۳۵:
	{{ارزش‌های اجتماعی}}		{{ارزش‌های اجتماعی}}

	~~[[رده:مدخل]]~~
	[[رده:عبرت]]		[[رده:عبرت]]
	[[رده:فضایل اخلاقی]]		[[رده:فضایل اخلاقی]]
	[[رده:مدخل اخلاقی نهج البلاغه]]		[[رده:مدخل اخلاقی نهج البلاغه]]
	[[رده:مدخل دانش اخلاق اسلامی]]		[[رده:مدخل دانش اخلاق اسلامی]]

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۱

2022-07-10T19:28:50Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۱

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۰ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۲۲:۵۸
خط ۱:		خط ۱:
	{{امامت}}		{{امامت}}
	~~<div style~~=~~"background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">مدخل‌های وابسته به این بحث:</div>~~		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[عبرت در قرآن]] - [[عبرت در حدیث]] - [[عبرت در نهج البلاغه]] - [[عبرت در معارف دعا و زیارات]] - [[عبرت در اخلاق اسلامی]] - [[عبرت در سیره پیامبر خاتم]] - [[عبرت در فقه سیاسی]] - [[عبرت در جامعه‌شناسی اسلامی]]\| پرسش مرتبط = عبرت (پرسش)}}
	~~<div style~~=~~"background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">~~[[عبرت در قرآن]] - [[عبرت در حدیث]] - [[عبرت در نهج البلاغه]] - [[عبرت در معارف دعا و زیارات]] - [[عبرت در اخلاق اسلامی]] - [[عبرت در سیره پیامبر خاتم]] - [[عبرت در فقه سیاسی]] - [[عبرت در جامعه‌شناسی اسلامی]]~~</div>~~
	~~<div style~~="background-color: rgb(206,242, 299); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">در این باره، تعداد بسیاری از پرسش‌های عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل '''[[عبرت (پرسش)~~]]''' قابل دسترسی خواهند بود.</div>~~

	==مقدمه==		==مقدمه==

Heydari: ربات: جایگزینی خودکار متن (-{{مدخل‌های وابسته}} +{{مدخل‌ وابسته}})

2021-12-30T17:37:12Z

ربات: جایگزینی خودکار متن (-{{مدخل‌های وابسته}} +{{مدخل‌ وابسته}})

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۰ دسامبر ۲۰۲۱، ساعت ۲۱:۰۷
خط ۲۱:		خط ۲۱:

	== جستارهای وابسته ==		== جستارهای وابسته ==
	{{~~مدخل‌های~~ وابسته}}		{{مدخل‌ وابسته}}
	* [[عبرت از دنیا]]		* [[عبرت از دنیا]]
	* [[پندپذیری]]		* [[پندپذیری]]

Heydari: ربات: جایگزینی خودکار متن (-{{پایان مدخل‌های وابسته}} +{{پایان مدخل‌ وابسته}})

2021-12-30T17:14:51Z

ربات: جایگزینی خودکار متن (-{{پایان مدخل‌های وابسته}} +{{پایان مدخل‌ وابسته}})

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۰ دسامبر ۲۰۲۱، ساعت ۲۰:۴۴
خط ۲۵:		خط ۲۵:
	* [[پندپذیری]]		* [[پندپذیری]]
	* [[تذکر]]		* [[تذکر]]
	{{پایان ~~مدخل‌های~~ وابسته}}		{{پایان مدخل‌ وابسته}}

	== منابع ==		== منابع ==

Heydari: ربات: جایگزینی خودکار متن (-]] {{پایان}} {{پایان}} == منابع == {{منابع}} +]] {{پایان مدخل‌های وابسته}} == منابع == {{منابع}})

2021-12-20T08:40:29Z

ربات: جایگزینی خودکار متن (-]] {{پایان}} {{پایان}} == منابع == {{منابع}} +]] {{پایان مدخل‌های وابسته}} == منابع == {{منابع}})

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۰ دسامبر ۲۰۲۱، ساعت ۱۲:۱۰
خط ۲۵:		خط ۲۵:
	* [[پندپذیری]]		* [[پندپذیری]]
	* [[تذکر]]		* [[تذکر]]
	{{پایان}}		{{پایان مدخل‌های وابسته}}
	~~{{پایان~~}}

	== منابع ==		== منابع ==

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۹ اکتبر ۲۰۲۲، ساعت ۲۳:۱۱
خط ۴:		خط ۴:
	عبرت به‌‌ معنای [[پندآموزی]] و آنچه باعث هشیاری و [[آگاهی]] [[آدمی]] می‌شود، حالتی است که به موجب آن [[انسان]] از امور مشهود به امور نامشهود پی برد، یعنی از [[شناخت]] چیزی که دیده شده است، به [[شناخت]] چیزی که دیده نشده و در گذشته رخ داده است، برسد. از این‌رو عبرت، گذشتن از محسوس به معقول، از ظاهر به [[باطن]]، از [[بدی]] به خوبی و از زشتی به [[زیبایی]] است. شخص عبرت‌بین و عبرت‌پذیر از گذشت روزگار و صورت ظاهر اتفاق‌ها عبرت می‌گیرد و رویدادهای [[آینده]] را به نفع خویش به جریان می‌اندازد.		عبرت به‌‌ معنای [[پندآموزی]] و آنچه باعث هشیاری و [[آگاهی]] [[آدمی]] می‌شود، حالتی است که به موجب آن [[انسان]] از امور مشهود به امور نامشهود پی برد، یعنی از [[شناخت]] چیزی که دیده شده است، به [[شناخت]] چیزی که دیده نشده و در گذشته رخ داده است، برسد. از این‌رو عبرت، گذشتن از محسوس به معقول، از ظاهر به [[باطن]]، از [[بدی]] به خوبی و از زشتی به [[زیبایی]] است. شخص عبرت‌بین و عبرت‌پذیر از گذشت روزگار و صورت ظاهر اتفاق‌ها عبرت می‌گیرد و رویدادهای [[آینده]] را به نفع خویش به جریان می‌اندازد.

	[[امام علی]] {{ع}} بر این مفهوم تأکید دارد به‌گونه‌ای که در [[نهج البلاغه]] در ۴۵ مورد از واژه "عبر" و مشتقات آن یاد کرده است. [[امام]] در [[کلامی]]، [[مردمان]] را به [[عبرت‌پذیری]] فرامی‌خواند: پس، از این عبرت‌ها [[پند]] گیرید، از این نشیب و فراز به‌هوش آیید و از بیم‌دهندگان سود برید<ref>{{متن حدیث\|فَاتَّعِظُوا بِالْعِبَرِ وَ اعْتَبِرُوا بِالْغِيَرِ وَ انْتَفِعُوا بِالنُّذُر}}؛ نهج البلاغه، خطبه ۱۵۶</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص 545.</ref>.		[[امام علی]] {{ع}} بر این مفهوم تأکید دارد به‌گونه‌ای که در [[نهج البلاغه]] در ۴۵ مورد از واژه "عبر" و مشتقات آن یاد کرده است. [[امام]] در [[کلامی]]، [[مردمان]] را به [[عبرت‌پذیری]] فرامی‌خواند: پس، از این عبرت‌ها [[پند]] گیرید، از این نشیب و فراز به‌هوش آیید و از بیم‌دهندگان سود برید<ref>{{متن حدیث\|فَاتَّعِظُوا بِالْعِبَرِ وَ اعْتَبِرُوا بِالْغِيَرِ وَ انْتَفِعُوا بِالنُّذُر}}؛ نهج البلاغه، خطبه ۱۵۶</ref><ref>[[سید حسین دین‌پرور\|دین‌پرور، سید حسین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص 545.</ref>.

	[[امام]] {{ع}} از عبرت و [[عبرت‌پذیری]] با این عنوان‌ها یاد کرده‌اند: بیم‌دهنده‌ای [[خیرخواه]]<ref>نک: حکمت ۳۵۷</ref>، بیدارکننده<ref>نهج البلاغه، حکمت ۱۹۹</ref>، مایه حفظ از [[گناه]]<ref>نک: غررالحکم</ref>، رشددهنده [[انسان]]<ref>نک: غررالحکم</ref>، عامل [[مصونیت]] از [[بدی]] و [[تباهی]]، عامل بازدارنده از گرایش به [[بدی]] و مایه [[بصیرت]]<ref>نک: نهج البلاغه، نامه ۴۹</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص 545.</ref>.		[[امام]] {{ع}} از عبرت و [[عبرت‌پذیری]] با این عنوان‌ها یاد کرده‌اند: بیم‌دهنده‌ای [[خیرخواه]]<ref>نک: حکمت ۳۵۷</ref>، بیدارکننده<ref>نهج البلاغه، حکمت ۱۹۹</ref>، مایه حفظ از [[گناه]]<ref>نک: غررالحکم</ref>، رشددهنده [[انسان]]<ref>نک: غررالحکم</ref>، عامل [[مصونیت]] از [[بدی]] و [[تباهی]]، عامل بازدارنده از گرایش به [[بدی]] و مایه [[بصیرت]]<ref>نک: نهج البلاغه، نامه ۴۹</ref><ref>[[سید حسین دین‌پرور\|دین‌پرور، سید حسین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص 545.</ref>.

	مسیر [[زندگی]] و [[سرنوشت]] دیگران برای [[انسان]] عبرت‌بین و پندپذیر پر از درس‌های زندگی‌ساز است که توجه به آن می‌تواند [[آینده]] بهتری را برای [[انسان]] رقم زند. [[امام]] {{ع}} در [[کلامی]] فرمود: آن کس که از حوادث تلخ و نشیب و فرازها پندآموزد و عبرت از روزگار دست‌مایه او شود، در [[پناه]] [[تقوا]] بیارامد و از فروافتادن در [[شبهات]] مصون مانَد<ref>{{متن حدیث\|إِنَّ مَنْ صَرَّحَتْ لَهُ الْعِبَرُ عَمَّا بَيْنَ يَدَيْهِ مِنَ الْمَثُلَاتِ حَجَزَتْهُ التَّقْوَى عَنْ تَقَحُّمِ الشُّبُهَاتِ}}؛ نهج البلاغه، خطبه ۱۶</ref>. هم‌چنین در [[کلامی]] دیگر فرمود: از گذشته [[دنیا]] برای [[آینده]] آن عبرت گیر (آنچه را از [[دنیا]] مانده است با آنچه از آن گذشته است، مقایسه کن) که [[تاریخ]] تکرار می‌شود، (در حالی‌که) همه آن زوال‌پذیر و از دست شدنی است<ref>{{متن حدیث\|وَ اعْتَبِرْ بِمَا مَضَى مِنَ الدُّنْيَا لِمَا بَقِيَ مِنْهَا، فَإِنَّ بَعْضَهَا يُشْبِهُ بَعْضاً وَ آخِرَهَا لَاحِقٌ بِأَوَّلِهَا وَ كُلُّهَا حَائِلٌ مُفَارِقٌ}}؛ نهج البلاغه، نامه ۶۹</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص 545.</ref>.		مسیر [[زندگی]] و [[سرنوشت]] دیگران برای [[انسان]] عبرت‌بین و پندپذیر پر از درس‌های زندگی‌ساز است که توجه به آن می‌تواند [[آینده]] بهتری را برای [[انسان]] رقم زند. [[امام]] {{ع}} در [[کلامی]] فرمود: آن کس که از حوادث تلخ و نشیب و فرازها پندآموزد و عبرت از روزگار دست‌مایه او شود، در [[پناه]] [[تقوا]] بیارامد و از فروافتادن در [[شبهات]] مصون مانَد<ref>{{متن حدیث\|إِنَّ مَنْ صَرَّحَتْ لَهُ الْعِبَرُ عَمَّا بَيْنَ يَدَيْهِ مِنَ الْمَثُلَاتِ حَجَزَتْهُ التَّقْوَى عَنْ تَقَحُّمِ الشُّبُهَاتِ}}؛ نهج البلاغه، خطبه ۱۶</ref>. هم‌چنین در [[کلامی]] دیگر فرمود: از گذشته [[دنیا]] برای [[آینده]] آن عبرت گیر (آنچه را از [[دنیا]] مانده است با آنچه از آن گذشته است، مقایسه کن) که [[تاریخ]] تکرار می‌شود، (در حالی‌که) همه آن زوال‌پذیر و از دست شدنی است<ref>{{متن حدیث\|وَ اعْتَبِرْ بِمَا مَضَى مِنَ الدُّنْيَا لِمَا بَقِيَ مِنْهَا، فَإِنَّ بَعْضَهَا يُشْبِهُ بَعْضاً وَ آخِرَهَا لَاحِقٌ بِأَوَّلِهَا وَ كُلُّهَا حَائِلٌ مُفَارِقٌ}}؛ نهج البلاغه، نامه ۶۹</ref><ref>[[سید حسین دین‌پرور\|دین‌پرور، سید حسین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص 545.</ref>.

	== راه‌های [[عبرت‌پذیری]] ==		== راه‌های [[عبرت‌پذیری]] ==
	تشیخص عبرت‌های سودمند از راه نشانه‌های آشکار انجام می‌شود و نشانه آشکار [[بیم]] و [[انذار]] ذکر شده در [[قرآن]] و [[سنت]] به انسان‌هاست<ref>نک: نهج البلاغه، خطبه ۸۴</ref>. با این دیدگاه، [[امام]] {{ع}} مواردی را مطرح می‌کند که مایه عبرت [[آدمیان]] است؛ از جمله: عبرت از [[دنیا]]<ref>نک: نهج البلاغه، خطبه‌های ۱۱۰، ۱۲۹، ۱۶۰، ۱۸۷، ۲۰۵ و ۲۱۷ و نامه‌های ۳ و ۶۸</ref>، عبرت از سرگذشت [[ابلیس]]<ref>نک: نهج البلاغه، خطبه ۲۳۴</ref> [[سرنوشت]] پیشینیان<ref>نک: نهج البلاغه، خطبه‌های ۸۲، ۸۸، ۱۱۰، ۱۵۶، ۱۸۱، ۱۶۰، ۲۰۴، ۲۱۲، ۲۳۴ و نامه‌های ۳۱، ۲۳ و ۴۷</ref>، عبرت از [[مرگ]] دیگران<ref>نهج البلاغه، حکمت ۱۱۸</ref> و عبرت از [[مرگ]]<ref>نهج البلاغه، خطبه ۸۲</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص ۵۴۵- ۵۴۶.</ref>.		تشیخص عبرت‌های سودمند از راه نشانه‌های آشکار انجام می‌شود و نشانه آشکار [[بیم]] و [[انذار]] ذکر شده در [[قرآن]] و [[سنت]] به انسان‌هاست<ref>نک: نهج البلاغه، خطبه ۸۴</ref>. با این دیدگاه، [[امام]] {{ع}} مواردی را مطرح می‌کند که مایه عبرت [[آدمیان]] است؛ از جمله: عبرت از [[دنیا]]<ref>نک: نهج البلاغه، خطبه‌های ۱۱۰، ۱۲۹، ۱۶۰، ۱۸۷، ۲۰۵ و ۲۱۷ و نامه‌های ۳ و ۶۸</ref>، عبرت از سرگذشت [[ابلیس]]<ref>نک: نهج البلاغه، خطبه ۲۳۴</ref> [[سرنوشت]] پیشینیان<ref>نک: نهج البلاغه، خطبه‌های ۸۲، ۸۸، ۱۱۰، ۱۵۶، ۱۸۱، ۱۶۰، ۲۰۴، ۲۱۲، ۲۳۴ و نامه‌های ۳۱، ۲۳ و ۴۷</ref>، عبرت از [[مرگ]] دیگران<ref>نهج البلاغه، حکمت ۱۱۸</ref> و عبرت از [[مرگ]]<ref>نهج البلاغه، خطبه ۸۲</ref><ref>[[سید حسین دین‌پرور\|دین‌پرور، سید حسین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص ۵۴۵- ۵۴۶.</ref>.

	با این همه، بیشتر [[مردمان]] عبرت‌بین و پندپذیر نیستند، زیرا بسیاری از ایشان گرفتار [[ظواهر]] [[فریبنده]] [[دنیا]] هستند. [[امام]] {{ع}} می‌فرماید: چه بسیار است عبرت‌ها و چه اندک است پذیرش آنها<ref>{{متن حدیث\|مَا أَكْثَرَ الْعِبَرَ، وَ أَقَلَّ الِاعْتِبَارَ}}؛ نهج البلاغه، حکمت ۲۸۹</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص ۵۴۶.</ref>.		با این همه، بیشتر [[مردمان]] عبرت‌بین و پندپذیر نیستند، زیرا بسیاری از ایشان گرفتار [[ظواهر]] [[فریبنده]] [[دنیا]] هستند. [[امام]] {{ع}} می‌فرماید: چه بسیار است عبرت‌ها و چه اندک است پذیرش آنها<ref>{{متن حدیث\|مَا أَكْثَرَ الْعِبَرَ، وَ أَقَلَّ الِاعْتِبَارَ}}؛ نهج البلاغه، حکمت ۲۸۹</ref><ref>[[سید حسین دین‌پرور\|دین‌پرور، سید حسین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص ۵۴۶.</ref>.

	[[انسانی]] که از [[تعلقات دنیوی]] گذشته باشد، دیده‌ای عبرت‌بین پیدا می‌کند و در نتیجه به پدیده‌های هستی به دیده عبرت و درس‌آموزی می‌نگرد و از [[ظواهر]] امور عبور می‌کند و [[باطن]] [[کارها]] در نظرش جلوه‌گر می‌شود. آن‌گاه با بینشی صحیح در مسیر [[زندگی]]، دست به انتخاب‌های درست و اساسی می‌زند. [[امام]] {{ع}} می‌فرماید: اما [[مؤمن]]، به [[دنیا]] تنها به دیده عبرت نگرد، از مردار [[دنیا]] به [[قدر]] [[ضرورت]] اکتفا کند و آهنگ [[دنیا]] را به گوش [[خشم]] و نفرت شنود<ref>{{متن حدیث\|وَ إِنَّمَا يَنْظُرُ الْمُؤْمِنُ إِلَى الدُّنْيَا بِعَيْنِ الِاعْتِبَارِ وَ يَقْتَاتُ مِنْهَا بِبَطْنِ الِاضْطِرَارِ}}؛ نهج البلاغه، حکمت ۳۵۹</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص ۵۴۶.</ref>.		[[انسانی]] که از [[تعلقات دنیوی]] گذشته باشد، دیده‌ای عبرت‌بین پیدا می‌کند و در نتیجه به پدیده‌های هستی به دیده عبرت و درس‌آموزی می‌نگرد و از [[ظواهر]] امور عبور می‌کند و [[باطن]] [[کارها]] در نظرش جلوه‌گر می‌شود. آن‌گاه با بینشی صحیح در مسیر [[زندگی]]، دست به انتخاب‌های درست و اساسی می‌زند. [[امام]] {{ع}} می‌فرماید: اما [[مؤمن]]، به [[دنیا]] تنها به دیده عبرت نگرد، از مردار [[دنیا]] به [[قدر]] [[ضرورت]] اکتفا کند و آهنگ [[دنیا]] را به گوش [[خشم]] و نفرت شنود<ref>{{متن حدیث\|وَ إِنَّمَا يَنْظُرُ الْمُؤْمِنُ إِلَى الدُّنْيَا بِعَيْنِ الِاعْتِبَارِ وَ يَقْتَاتُ مِنْهَا بِبَطْنِ الِاضْطِرَارِ}}؛ نهج البلاغه، حکمت ۳۵۹</ref><ref>[[سید حسین دین‌پرور\|دین‌پرور، سید حسین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص ۵۴۶.</ref>.

	== جستارهای وابسته ==		== جستارهای وابسته ==

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۵ اوت ۲۰۲۲، ساعت ۱۰:۳۵
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[عبرت در قرآن]] - [[عبرت در حدیث]] - [[عبرت در نهج البلاغه]] - [[عبرت در معارف دعا و زیارات]] - [[عبرت در اخلاق اسلامی]] - [[عبرت در سیره پیامبر خاتم]] - [[عبرت در فقه سیاسی]] - [[عبرت در جامعه‌شناسی اسلامی]]\| پرسش مرتبط = عبرت (پرسش)}}		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[عبرت در قرآن]] - [[عبرت در حدیث]] - [[عبرت در نهج البلاغه]] - [[عبرت در معارف دعا و زیارات]] - [[عبرت در اخلاق اسلامی]] - [[عبرت در سیره پیامبر خاتم]] - [[عبرت در فقه سیاسی]] - [[عبرت در جامعه‌شناسی اسلامی]]\| پرسش مرتبط = عبرت (پرسش)}}

	==مقدمه==		== مقدمه ==
	عبرت به‌‌ معنای [[پندآموزی]] و آنچه باعث هشیاری و [[آگاهی]] [[آدمی]] می‌شود، حالتی است که به موجب آن [[انسان]] از امور مشهود به امور نامشهود پی برد، یعنی از [[شناخت]] چیزی که دیده شده است، به [[شناخت]] چیزی که دیده نشده و در گذشته رخ داده است، برسد. از این‌رو عبرت، گذشتن از محسوس به معقول، از ظاهر به [[باطن]]، از [[بدی]] به خوبی و از زشتی به [[زیبایی]] است. شخص عبرت‌بین و عبرت‌پذیر از گذشت روزگار و صورت ظاهر اتفاق‌ها عبرت می‌گیرد و رویدادهای [[آینده]] را به نفع خویش به جریان می‌اندازد.		عبرت به‌‌ معنای [[پندآموزی]] و آنچه باعث هشیاری و [[آگاهی]] [[آدمی]] می‌شود، حالتی است که به موجب آن [[انسان]] از امور مشهود به امور نامشهود پی برد، یعنی از [[شناخت]] چیزی که دیده شده است، به [[شناخت]] چیزی که دیده نشده و در گذشته رخ داده است، برسد. از این‌رو عبرت، گذشتن از محسوس به معقول، از ظاهر به [[باطن]]، از [[بدی]] به خوبی و از زشتی به [[زیبایی]] است. شخص عبرت‌بین و عبرت‌پذیر از گذشت روزگار و صورت ظاهر اتفاق‌ها عبرت می‌گیرد و رویدادهای [[آینده]] را به نفع خویش به جریان می‌اندازد.

	[[امام علی]] {{ع}} بر این مفهوم تأکید دارد به‌گونه‌ای که در [[نهج البلاغه]] در ۴۵ مورد از واژه "عبر" و مشتقات آن یاد کرده است. [[امام]] در [[کلامی]]، [[مردمان]] را به [[عبرت‌پذیری]] فرامی‌خواند: پس، از این عبرت‌ها [[پند]] گیرید، از این نشیب و فراز به‌هوش آیید و از بیم‌دهندگان سود برید<ref>{{متن حدیث\|فَاتَّعِظُوا بِالْعِبَرِ وَ اعْتَبِرُوا بِالْغِيَرِ وَ انْتَفِعُوا بِالنُّذُر}}؛ نهج البلاغه، خطبه ۱۵۶</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص 545.</ref>.		[[امام علی]] {{ع}} بر این مفهوم تأکید دارد به‌گونه‌ای که در [[نهج البلاغه]] در ۴۵ مورد از واژه "عبر" و مشتقات آن یاد کرده است. [[امام]] در [[کلامی]]، [[مردمان]] را به [[عبرت‌پذیری]] فرامی‌خواند: پس، از این عبرت‌ها [[پند]] گیرید، از این نشیب و فراز به‌هوش آیید و از بیم‌دهندگان سود برید<ref>{{متن حدیث\|فَاتَّعِظُوا بِالْعِبَرِ وَ اعْتَبِرُوا بِالْغِيَرِ وَ انْتَفِعُوا بِالنُّذُر}}؛ نهج البلاغه، خطبه ۱۵۶</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص 545.</ref>.

	[[امام]] {{ع}} از عبرت و [[عبرت‌پذیری]] با این عنوان‌ها یاد کرده‌اند: بیم‌دهنده‌ای [[خیرخواه]]<ref>نک: حکمت ۳۵۷</ref>، بیدارکننده<ref>نهج البلاغه، حکمت ۱۹۹</ref>، مایه حفظ از [[گناه]]<ref>نک: غررالحکم</ref>، رشددهنده [[انسان]]<ref>نک: غررالحکم</ref>، عامل [[مصونیت]] از [[بدی]] و [[تباهی]]، عامل بازدارنده از گرایش به [[بدی]] و مایه [[بصیرت]]<ref>نک: نهج البلاغه، نامه ۴۹</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص 545.</ref>.		[[امام]] {{ع}} از عبرت و [[عبرت‌پذیری]] با این عنوان‌ها یاد کرده‌اند: بیم‌دهنده‌ای [[خیرخواه]]<ref>نک: حکمت ۳۵۷</ref>، بیدارکننده<ref>نهج البلاغه، حکمت ۱۹۹</ref>، مایه حفظ از [[گناه]]<ref>نک: غررالحکم</ref>، رشددهنده [[انسان]]<ref>نک: غررالحکم</ref>، عامل [[مصونیت]] از [[بدی]] و [[تباهی]]، عامل بازدارنده از گرایش به [[بدی]] و مایه [[بصیرت]]<ref>نک: نهج البلاغه، نامه ۴۹</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص 545.</ref>.

	مسیر [[زندگی]] و [[سرنوشت]] دیگران برای [[انسان]] عبرت‌بین و پندپذیر پر از درس‌های زندگی‌ساز است که توجه به آن می‌تواند [[آینده]] بهتری را برای [[انسان]] رقم زند. [[امام]] {{ع}} در [[کلامی]] فرمود: آن کس که از حوادث تلخ و نشیب و فرازها پندآموزد و عبرت از روزگار دست‌مایه او شود، در [[پناه]] [[تقوا]] بیارامد و از فروافتادن در [[شبهات]] مصون مانَد<ref>{{متن حدیث\|إِنَّ مَنْ صَرَّحَتْ لَهُ الْعِبَرُ عَمَّا بَيْنَ يَدَيْهِ مِنَ الْمَثُلَاتِ حَجَزَتْهُ التَّقْوَى عَنْ تَقَحُّمِ الشُّبُهَاتِ}}؛ نهج البلاغه، خطبه ۱۶</ref>. هم‌چنین در [[کلامی]] دیگر فرمود: از گذشته [[دنیا]] برای [[آینده]] آن عبرت گیر (آنچه را از [[دنیا]] مانده است با آنچه از آن گذشته است، مقایسه کن) که [[تاریخ]] تکرار می‌شود، (در حالی‌که) همه آن زوال‌پذیر و از دست شدنی است<ref>{{متن حدیث\|وَ اعْتَبِرْ بِمَا مَضَى مِنَ الدُّنْيَا لِمَا بَقِيَ مِنْهَا، فَإِنَّ بَعْضَهَا يُشْبِهُ بَعْضاً وَ آخِرَهَا لَاحِقٌ بِأَوَّلِهَا وَ كُلُّهَا حَائِلٌ مُفَارِقٌ}}؛ نهج البلاغه، نامه ۶۹</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص 545.</ref>.		مسیر [[زندگی]] و [[سرنوشت]] دیگران برای [[انسان]] عبرت‌بین و پندپذیر پر از درس‌های زندگی‌ساز است که توجه به آن می‌تواند [[آینده]] بهتری را برای [[انسان]] رقم زند. [[امام]] {{ع}} در [[کلامی]] فرمود: آن کس که از حوادث تلخ و نشیب و فرازها پندآموزد و عبرت از روزگار دست‌مایه او شود، در [[پناه]] [[تقوا]] بیارامد و از فروافتادن در [[شبهات]] مصون مانَد<ref>{{متن حدیث\|إِنَّ مَنْ صَرَّحَتْ لَهُ الْعِبَرُ عَمَّا بَيْنَ يَدَيْهِ مِنَ الْمَثُلَاتِ حَجَزَتْهُ التَّقْوَى عَنْ تَقَحُّمِ الشُّبُهَاتِ}}؛ نهج البلاغه، خطبه ۱۶</ref>. هم‌چنین در [[کلامی]] دیگر فرمود: از گذشته [[دنیا]] برای [[آینده]] آن عبرت گیر (آنچه را از [[دنیا]] مانده است با آنچه از آن گذشته است، مقایسه کن) که [[تاریخ]] تکرار می‌شود، (در حالی‌که) همه آن زوال‌پذیر و از دست شدنی است<ref>{{متن حدیث\|وَ اعْتَبِرْ بِمَا مَضَى مِنَ الدُّنْيَا لِمَا بَقِيَ مِنْهَا، فَإِنَّ بَعْضَهَا يُشْبِهُ بَعْضاً وَ آخِرَهَا لَاحِقٌ بِأَوَّلِهَا وَ كُلُّهَا حَائِلٌ مُفَارِقٌ}}؛ نهج البلاغه، نامه ۶۹</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص 545.</ref>.

	==راه‌های [[عبرت‌پذیری]]==		== راه‌های [[عبرت‌پذیری]] ==
	تشیخص عبرت‌های سودمند از راه نشانه‌های آشکار انجام می‌شود و نشانه آشکار [[بیم]] و [[انذار]] ذکر شده در [[قرآن]] و [[سنت]] به انسان‌هاست<ref>نک: نهج البلاغه، خطبه ۸۴</ref>. با این دیدگاه، [[امام]]{{ع}} مواردی را مطرح می‌کند که مایه عبرت [[آدمیان]] است؛ از جمله: عبرت از [[دنیا]]<ref>نک: نهج البلاغه، خطبه‌های ۱۱۰، ۱۲۹، ۱۶۰، ۱۸۷، ۲۰۵ و ۲۱۷ و نامه‌های ۳ و ۶۸</ref>، عبرت از سرگذشت [[ابلیس]]<ref>نک: نهج البلاغه، خطبه ۲۳۴</ref> [[سرنوشت]] پیشینیان<ref>نک: نهج البلاغه، خطبه‌های ۸۲، ۸۸، ۱۱۰، ۱۵۶، ۱۸۱، ۱۶۰، ۲۰۴، ۲۱۲، ۲۳۴ و نامه‌های ۳۱، ۲۳ و ۴۷</ref>، عبرت از [[مرگ]] دیگران<ref>نهج البلاغه، حکمت ۱۱۸</ref> و عبرت از [[مرگ]]<ref>نهج البلاغه، خطبه ۸۲</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص ۵۴۵- ۵۴۶.</ref>.		تشیخص عبرت‌های سودمند از راه نشانه‌های آشکار انجام می‌شود و نشانه آشکار [[بیم]] و [[انذار]] ذکر شده در [[قرآن]] و [[سنت]] به انسان‌هاست<ref>نک: نهج البلاغه، خطبه ۸۴</ref>. با این دیدگاه، [[امام]] {{ع}} مواردی را مطرح می‌کند که مایه عبرت [[آدمیان]] است؛ از جمله: عبرت از [[دنیا]]<ref>نک: نهج البلاغه، خطبه‌های ۱۱۰، ۱۲۹، ۱۶۰، ۱۸۷، ۲۰۵ و ۲۱۷ و نامه‌های ۳ و ۶۸</ref>، عبرت از سرگذشت [[ابلیس]]<ref>نک: نهج البلاغه، خطبه ۲۳۴</ref> [[سرنوشت]] پیشینیان<ref>نک: نهج البلاغه، خطبه‌های ۸۲، ۸۸، ۱۱۰، ۱۵۶، ۱۸۱، ۱۶۰، ۲۰۴، ۲۱۲، ۲۳۴ و نامه‌های ۳۱، ۲۳ و ۴۷</ref>، عبرت از [[مرگ]] دیگران<ref>نهج البلاغه، حکمت ۱۱۸</ref> و عبرت از [[مرگ]]<ref>نهج البلاغه، خطبه ۸۲</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص ۵۴۵- ۵۴۶.</ref>.

	با این همه، بیشتر [[مردمان]] عبرت‌بین و پندپذیر نیستند، زیرا بسیاری از ایشان گرفتار [[ظواهر]] [[فریبنده]] [[دنیا]] هستند. [[امام]]{{ع}} می‌فرماید: چه بسیار است عبرت‌ها و چه اندک است پذیرش آنها<ref>{{متن حدیث\|مَا أَكْثَرَ الْعِبَرَ، وَ أَقَلَّ الِاعْتِبَارَ}}؛ نهج البلاغه، حکمت ۲۸۹</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص ۵۴۶.</ref>.		با این همه، بیشتر [[مردمان]] عبرت‌بین و پندپذیر نیستند، زیرا بسیاری از ایشان گرفتار [[ظواهر]] [[فریبنده]] [[دنیا]] هستند. [[امام]] {{ع}} می‌فرماید: چه بسیار است عبرت‌ها و چه اندک است پذیرش آنها<ref>{{متن حدیث\|مَا أَكْثَرَ الْعِبَرَ، وَ أَقَلَّ الِاعْتِبَارَ}}؛ نهج البلاغه، حکمت ۲۸۹</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص ۵۴۶.</ref>.

	[[انسانی]] که از [[تعلقات دنیوی]] گذشته باشد، دیده‌ای عبرت‌بین پیدا می‌کند و در نتیجه به پدیده‌های هستی به دیده عبرت و درس‌آموزی می‌نگرد و از [[ظواهر]] امور عبور می‌کند و [[باطن]] [[کارها]] در نظرش جلوه‌گر می‌شود. آن‌گاه با بینشی صحیح در مسیر [[زندگی]]، دست به انتخاب‌های درست و اساسی می‌زند. [[امام]]{{ع}} می‌فرماید: اما [[مؤمن]]، به [[دنیا]] تنها به دیده عبرت نگرد، از مردار [[دنیا]] به [[قدر]] [[ضرورت]] اکتفا کند و آهنگ [[دنیا]] را به گوش [[خشم]] و نفرت شنود<ref>{{متن حدیث\|وَ إِنَّمَا يَنْظُرُ الْمُؤْمِنُ إِلَى الدُّنْيَا بِعَيْنِ الِاعْتِبَارِ وَ يَقْتَاتُ مِنْهَا بِبَطْنِ الِاضْطِرَارِ}}؛ نهج البلاغه، حکمت ۳۵۹</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص ۵۴۶.</ref>.		[[انسانی]] که از [[تعلقات دنیوی]] گذشته باشد، دیده‌ای عبرت‌بین پیدا می‌کند و در نتیجه به پدیده‌های هستی به دیده عبرت و درس‌آموزی می‌نگرد و از [[ظواهر]] امور عبور می‌کند و [[باطن]] [[کارها]] در نظرش جلوه‌گر می‌شود. آن‌گاه با بینشی صحیح در مسیر [[زندگی]]، دست به انتخاب‌های درست و اساسی می‌زند. [[امام]] {{ع}} می‌فرماید: اما [[مؤمن]]، به [[دنیا]] تنها به دیده عبرت نگرد، از مردار [[دنیا]] به [[قدر]] [[ضرورت]] اکتفا کند و آهنگ [[دنیا]] را به گوش [[خشم]] و نفرت شنود<ref>{{متن حدیث\|وَ إِنَّمَا يَنْظُرُ الْمُؤْمِنُ إِلَى الدُّنْيَا بِعَيْنِ الِاعْتِبَارِ وَ يَقْتَاتُ مِنْهَا بِبَطْنِ الِاضْطِرَارِ}}؛ نهج البلاغه، حکمت ۳۵۹</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص ۵۴۶.</ref>.

	== جستارهای وابسته ==		== جستارهای وابسته ==