Wasity: /* مقدمه */

2023-06-03T07:14:42Z

مقدمه

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳ ژوئن ۲۰۲۳، ساعت ۱۰:۴۴
خط ۷:		خط ۷:

	==مقدمه==		==مقدمه==
	~~عبرت~~ از ماده «عبر» و به معنای [[نفوذ]] در چیزی و گذشتن از یک سو به سوی دیگر آن است. «معبر» به معنای جای عبور است و «تعبیر [[رؤیا]]» به معنای گذر از چیزی است که در [[خواب]] دیده می‌شود - به سوی [[حقایق]]؛ مانند تعبیر آب به [[حیات]]. «اعتبار» ([[عبرت گرفتن]]) نیز به معنای توجه به وقایع مشهود (عبرت‌ها) است و رسیدن به حقایقی که وضع [[آینده]] ما را تعیین خواهند کرد<ref>ر.ک: ابن فارس، معجم مقاییس اللغه، ج۴، ص۲۰۷. نیز ر.ک: راغب اصفهانی، مفردات الفاظ القرآن، ص۳۲۰.</ref>. «اعتبار» در سخنان [[حضرت علی]]{{ع}} از راه‌های [[شناخت]] [[حقیقت دنیا]] است؛ چنان‌که می‌فرماید:		«عبرت» از ماده «عبر» و به معنای [[نفوذ]] در چیزی و گذشتن از یک سو به سوی دیگر آن است. «معبر» به معنای جای عبور است و «تعبیر [[رؤیا]]» به معنای گذر از چیزی است که در [[خواب]] دیده می‌شود - به سوی [[حقایق]]؛ مانند تعبیر آب به [[حیات]]. «اعتبار» ([[عبرت گرفتن]]) نیز به معنای توجه به وقایع مشهود (عبرت‌ها) است و رسیدن به حقایقی که وضع [[آینده]] ما را تعیین خواهند کرد<ref>ر.ک: ابن فارس، معجم مقاییس اللغه، ج۴، ص۲۰۷. نیز ر.ک: راغب اصفهانی، مفردات الفاظ القرآن، ص۳۲۰.</ref>. «اعتبار» در سخنان [[حضرت علی]]{{ع}} از راه‌های [[شناخت]] [[حقیقت دنیا]] است؛ چنان‌که می‌فرماید:
	[[مؤمن]] تنها با چشم [[عبرت]] به [[دنیا]] می‌نگرد<ref>نهج البلاغه، حکمت ۳۶۷، ص۷۱۶.</ref>. خدای [[رحمت]] کند کسی را که بیندیشد و عبرت گیرد و در [[روشنایی]] عبرت‌ها [[بینش]] یابد<ref>نهج البلاغه، خطبه ۱۰۳، ص۱۹۰؛ نهج السعاده، ج۳، ص۲۸۰، با اختلاف در تعبیر.</ref>.		[[مؤمن]] تنها با چشم [[عبرت]] به [[دنیا]] می‌نگرد<ref>نهج البلاغه، حکمت ۳۶۷، ص۷۱۶.</ref>. خدای [[رحمت]] کند کسی را که بیندیشد و عبرت گیرد و در [[روشنایی]] عبرت‌ها [[بینش]] یابد<ref>نهج البلاغه، خطبه ۱۰۳، ص۱۹۰؛ نهج السعاده، ج۳، ص۲۸۰، با اختلاف در تعبیر.</ref>.
	این دو [[روایت]] می‌رسانند که اعتبار باید از روی [[اندیشه]] باشد تا [[بینایی]] و [[بصیرت]] در پی آورد. اما در چه باید اندیشید و از چه باید عبرت گرفت؟ در سخنان آن حضرت [[اندیشیدن]] در دو امر بیش از دیگر امور محل پای فشاری است:		این دو [[روایت]] می‌رسانند که اعتبار باید از روی [[اندیشه]] باشد تا [[بینایی]] و [[بصیرت]] در پی آورد. اما در چه باید اندیشید و از چه باید عبرت گرفت؟ در سخنان آن حضرت [[اندیشیدن]] در دو امر بیش از دیگر امور محل پای فشاری است:

Jaafari: صفحه‌ای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = عبرت | عنوان مدخل = عبرت | مداخل مرتبط = عبرت در قرآن - عبرت در حدیث - عبرت در نهج البلاغه - عبرت در اخلاق اسلامی - عبرت در معارف و سیره نبوی - عبرت در معارف و سیره علوی - عبرت در فقه سیاسی - عبرت در جامعه‌شنا...» ایجاد کرد

2023-06-03T05:15:42Z

صفحه‌ای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = عبرت | عنوان مدخل = عبرت | مداخل مرتبط = عبرت در قرآن - عبرت در حدیث - عبرت در نهج البلاغه - عبرت در اخلاق اسلامی - عبرت در معارف و سیره نبوی - عبرت در معارف و سیره علوی - عبرت در فقه سیاسی - عبرت در جامعه‌شنا...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

{{مدخل مرتبط
| موضوع مرتبط = عبرت
| عنوان مدخل = عبرت
| مداخل مرتبط = [[عبرت در قرآن]] - [[عبرت در حدیث]] - [[عبرت در نهج البلاغه]] - [[عبرت در اخلاق اسلامی]] - [[عبرت در معارف و سیره نبوی]] - [[عبرت در معارف و سیره علوی]] - [[عبرت در فقه سیاسی]] - [[عبرت در جامعه‌شناسی اسلامی]]
| پرسش مرتبط =
}}

==مقدمه==
عبرت از ماده «عبر» و به معنای [[نفوذ]] در چیزی و گذشتن از یک سو به سوی دیگر آن است. «معبر» به معنای جای عبور است و «تعبیر [[رؤیا]]» به معنای گذر از چیزی است که در [[خواب]] دیده می‌شود - به سوی [[حقایق]]؛ مانند تعبیر آب به [[حیات]]. «اعتبار» ([[عبرت گرفتن]]) نیز به معنای توجه به وقایع مشهود (عبرت‌ها) است و رسیدن به حقایقی که وضع [[آینده]] ما را تعیین خواهند کرد<ref>ر.ک: ابن فارس، معجم مقاییس اللغه، ج۴، ص۲۰۷. نیز ر.ک: راغب اصفهانی، مفردات الفاظ القرآن، ص۳۲۰.</ref>. «اعتبار» در سخنان [[حضرت علی]]{{ع}} از راه‌های [[شناخت]] [[حقیقت دنیا]] است؛ چنان‌که می‌فرماید:
[[مؤمن]] تنها با چشم [[عبرت]] به [[دنیا]] می‌نگرد<ref>نهج البلاغه، حکمت ۳۶۷، ص۷۱۶.</ref>. خدای [[رحمت]] کند کسی را که بیندیشد و عبرت گیرد و در [[روشنایی]] عبرت‌ها [[بینش]] یابد<ref>نهج البلاغه، خطبه ۱۰۳، ص۱۹۰؛ نهج السعاده، ج۳، ص۲۸۰، با اختلاف در تعبیر.</ref>.
این دو [[روایت]] می‌رسانند که اعتبار باید از روی [[اندیشه]] باشد تا [[بینایی]] و [[بصیرت]] در پی آورد. اما در چه باید اندیشید و از چه باید عبرت گرفت؟ در سخنان آن حضرت [[اندیشیدن]] در دو امر بیش از دیگر امور محل پای فشاری است:
#'''احوال گذشتگان''': [[اخبار]] گذشتگان و آن‌چه را بر نسل‌های پیشین رفته است، به یاد آور. بر سرزمین‌هاشان بگذر و در آثار بازماندگانشان [[نیک]] بنگر. ببین که چه کردند و از کجا برکنده شدند و به کجا فرود آمدند و جای گرفتند. بی‌گمان در می‌یابی که از میان [[دوستان]] به سرای [[غربت]] در افتاده‌اند، و زود باشد که تو نیز سرنوشتی چون آنان یابی<ref>نهج البلاغه، نامه ۳۱، ص۵۲۰؛ تحف العقول، ص۵۲؛ نهج السعاده، ج۴، ص۲۸۶.</ref>.
#'''دگرگونی‌ها''': {{متن حدیث|فَاتَّعِظُوا بِالْعِبَرِ وَ اعْتَبِرُوا بِالْغِيَرِ}}<ref>نهج البلاغه، خطبه، ۱۵۷، ص۲۹۴. در برخی از نسخ نهج البلاغه، {{متن حدیث|فَاتَّعِظُوا بِالْغِيَرِ وَ اعْتَبِرُوا بِالْعِبَرِ}} آمده است (ر.ک: تمام نهج البلاغه، ص۲۱۴) که مؤید ظهوری است که در متن گفته‌ایم.</ref>؛ «پس از عبرت‌ها [[پند]] گیرید و از دگرگونی‌ها عبرت پذیرید». به ظاهر، مقصود از «عِبَر» در اینجا همان دگرگونی‌ها (غِیَر) است؛ یعنی از دگرگونی‌ها پند و عبرت گیرید. و مقصود از دگرگونی‌ها، همان تبدیل [[آسایش]] به [[گرفتاری]] و [[سختی]] به آسانی است<ref>این دگرگونی‌ها در خطبه ۹۹، ص۱۸۴ بیان شده است: {{متن حدیث|فَإِنَّ عِزَّهَا وَ فَخْرَهَا إِلَى انْقِطَاعٍ وَ إِنَّ زِينَتَهَا وَ نَعِيمَهَا إِلَى زَوَالٍ وَ ضَرَّاءَهَا وَ بُؤْسَهَا إِلَى نَفَادٍ وَ كُلُّ مُدَّةٍ فِيهَا إِلَى انْتِهَاءٍ وَ كُلُّ حَيٍّ فِيهَا إِلَى فَنَاءٍ أَ وَ لَيْسَ لَكُمْ فِي آثَارِ الْأَوَّلِينَ مُزْدَجَرٌ وَ فِي آبَائِكُمُ الْمَاضِينَ تَبْصِرَةٌ وَ مُعْتَبَرٌ إِنْ كُنْتُمْ تَعْقِلُونَ}}؛ نیز ر.ک: خطبه ۱۱۴، ص۲۲۰. در این خطبه، حضرت برای یک یک این دگرگونی‌ها و عبرت‌ها مثال زده است.</ref> که نتیجه [[عبرت]] از آنها، [[حقیقت]] [[زهد]] است {{متن قرآن|لِكَيْلَا تَأْسَوْا عَلَى مَا فَاتَكُمْ وَلَا تَفْرَحُوا بِمَا آتَاكُمْ}}<ref>«تا بر آنچه از دست شما رفت دریغ نخورید و بر آنچه به شما دهد شادی نکنید و خداوند هیچ خود پسند خویشتن ستایی را دوست نمی‌دارد» سوره حدید، آیه ۲۳.</ref> و نیز تبدیل [[جوانی]] به [[پیری]] و [[توانایی]] به [[ناتوانی]] و [[حیات]] به [[مرگ]] که میوه عبرت از آن [[غنیمت]] شمردن [[فرصت‌ها]] و [[مغرور]] نشدن به جوانی و توانایی است. عبرت، همان [[عبرت گرفتن]] از سنت‌های [[حاکم]] بر [[دنیا]] است؛ سنت‌هایی که [[شناخت]] [[حقیقت دنیا]]، بی‌آگاهی از آنها ممکن نیست. هر کس از این [[سنت‌ها]] [[آگاهی]] یابد، دنیای فراروی خود را بهتر خواهد دید. [[حضرت علی]]{{ع}} پس از بیان [[سنت]] [[سیری ناپذیری]] [[حرص]] به دنیا، می‌فرماید: «اگر با چشم عبرت به [[تاریخ]] بنگری، با جمع‌بندی درست عبرت‌های گذشته، [[آینده]] ات را [[پاس]] می‌داری»<ref>نهج البلاغه، نامه ۴۹، ص۵۶۰؛ نهج السعاده، ج۴، ص۲۵۵؛ طوسی، الامالی، ص۲۲۱.</ref>.<ref>[[حسنعلی علی اکبریان|اکبریان، حسنعلی علی]]، [[حقیقت دنیا (مقاله)|مقاله «حقیقت دنیا»]]، [[دانشنامه امام علی ج۱ (کتاب)|دانشنامه امام علی ج۱]] ص ۳۸۵.</ref>

== منابع ==
{{منابع}}
# [[پرونده:136899.jpg|22px]] [[حسنعلی علی اکبریان|اکبریان، حسنعلی علی]]، [[حقیقت دنیا (مقاله)|مقاله «حقیقت دنیا»]]، [[دانشنامه امام علی ج۱ (کتاب)|'''دانشنامه امام علی ج۱''']]
{{پایان منابع}}

== پانویس ==
{{پانویس}}

[[رده:عبرت]]

عبرت در معارف و سیره علوی - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Wasity: /* مقدمه */