Jaafari: صفحه‌ای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = عبرت | عنوان مدخل = عبرت | مداخل مرتبط = عبرت در قرآن - عبرت در حدیث - عبرت در نهج البلاغه - عبرت در اخلاق اسلامی - عبرت در معارف و سیره نبوی - عبرت در معارف و سیره علوی - عبرت در فقه سیاسی - عبرت در جامعه‌شنا...» ایجاد کرد

2023-06-03T05:13:00Z

صفحه‌ای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = عبرت | عنوان مدخل = عبرت | مداخل مرتبط = عبرت در قرآن - عبرت در حدیث - عبرت در نهج البلاغه - عبرت در اخلاق اسلامی - عبرت در معارف و سیره نبوی - عبرت در معارف و سیره علوی - عبرت در فقه سیاسی - عبرت در جامعه‌شنا...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

{{مدخل مرتبط
| موضوع مرتبط = عبرت
| عنوان مدخل = عبرت
| مداخل مرتبط = [[عبرت در قرآن]] - [[عبرت در حدیث]] - [[عبرت در نهج البلاغه]] - [[عبرت در اخلاق اسلامی]] - [[عبرت در معارف و سیره نبوی]] - [[عبرت در معارف و سیره علوی]] - [[عبرت در فقه سیاسی]] - [[عبرت در جامعه‌شناسی اسلامی]]
| پرسش مرتبط =
}}

==مقدمه==
[[سنت‌های حاکم بر تاریخ]]، سنت‌هایی معین و ثابت‌اند؛ از این‌رو، [[تفکر]] درباره [[تاریخ]] گذشتگان مایه [[پند]] و [[اندرز]] و سبب [[اصلاح]] امور [[مردم]] خواهد بود و با [[تفکر]] درست درباره [[تاریخ]] می‌توان از دگرگونی‌های زمانه و از هشدارهای روزگار بهره جست<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی| حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، [[فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم (کتاب)|فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم]]، ص ۳۰۹.</ref>.

[[رسول خدا]] {{صل}} [[مسلمانان]] را به [[عبرت]]‌گیری از حوادث و وقایع روزگار فراخوانده و فرموده‌اند: "[[عبرت]] بگیرید از آنانی که پیش از شما بودند و کیفرهای [[عبرت]] آموز دیدند"<ref>ابو الفتح کراجکی، کنز الفوائد، ج ۲، ص ۳۱ و بحارالانوار، ج ۷۴، ص ۱۷۳.</ref>. ایشان در ضمن نصایحی، به [[ابن مسعود]] چنین می‌فرماید: "از گذشتگان و [[پادشاهان]] جابری که در گذشتند، یاد کن؛ پس به [[درستی]] که [[خداوند]] فرمود: {{متن قرآن|وَعَادًا وَثَمُودَ وَأَصْحَابَ الرَّسِّ وَقُرُونًا بَيْنَ ذَلِكَ كَثِيرًا}}<ref>«و عاد و ثمود و اصحاب رسّ و نسل‌های بسیاری را که در (فاصله) میان آنان بودند (از میان برداشتیم)» سوره فرقان، آیه ۳۸.</ref><ref>بحارالانوار، ج ۷۴، ص ۱۰۶.</ref>. [[رسول خدا]] {{صل}} [[خوشبخت‌ترین]] [[مردم]] را کسی می‌دانست که از دیگران [[عبرت]] بگیرد<ref>ابن سلامه، مسند الشهاب، ج ۱، ص ۷۹؛ المعجم الکبیر، ج ۳، ص ۱۷۵، الکافی، ج ۸، ص ۸۱ و حسین بن سعید اهوازی، الزهد، ص ۱۴.</ref><ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی| حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، [[فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم (کتاب)|فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم]]، ص ۳۰۹.</ref>.

[[نقل]] شده است، در [[جنگ احد]]، [[عمرو بن عبداللّه]]، که کنیه‌اش ابوعزه شاعر بود، به [[اسارت]] [[مسلمانان]] در آمد. او پیش از این در [[جنگ بدر]] نیز به [[اسارت]] [[مسلمانان]] در آمده بود؛ اما توانست با [[گریه و زاری]] [[محبت]] [[رسول خدا]] {{صل}} را نسبت به خود برانگیخته، [[آزاد]] شود. این بار نیز ابوعزه گفت: "ای [[محمد]] {{صل}} بار دیگر بر من [[منت]] بگذار و آزادم کن!" اما [[پیامبر]] {{صل}} فرمود: [[مؤمن]] از یک سوراخ دو بار گزیدن نمی‌شود<ref>{{متن حدیث|لَا يُلْدَغُ الْمُؤْمِنُ مِنْ جُحْرٍ مَرَّتَيْنِ}}</ref>؛ سپس فرمود: "تو دیگر به [[مکه]] بر نخواهی گشت که به‌گونه‌هایت دست بکشی و بگویی دوبار [[محمد]] {{صل}} را مسخره کردم". آن‌گاه [[رسول خدا]] {{صل}} به [[عاصم بن ثابت]] [[دستور]] داد تا گردنش را بزند<ref>احمد بن یحیی بلاذری، انساب الاشراف، ج ۱، ص ۳۳۵؛ ابن هشام، السیرة النبویه، ج ۲، ص ۱۰۴، الطبقات الکبری، ج۲، ص۳۳ و محمد بن عمر واقدی، المغازی، ج ۱، ص ۳۰۹.</ref><ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی| حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، [[فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم (کتاب)|فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم]]، ص ۳۱۰.</ref>.

[[امام صادق]] {{ع}} در [[مصباح الشریعة]] با [[بیان]] روایتی از [[رسول خدا]] {{صل}} درباره [[عبرت]] و ثمرات آن، می‌فرماید: "شخصی که به نظر [[عبرت]] می‌نگرد، [[زندگی]] او در [[دنیا]] مانند [[زندگی]] کسی است که [[خواب]] می‌بیند و همان‌گونه که شخص خوابیده می‌بیند؛ ولی با [[بدن]]، مس جسمانی ندارد، مطالبی که [[آدم]] [[عبرت]] گیرنده نیز [[درک]] می‌کند، [[دیدنی]] و مس شدنی نیست و شخص [[عبرت]] گیرنده به [[دلیل]] [[زشت]] شمردن معاملات و کارهای آنان که فریفته [[زندگی دنیوی]] شده‌اند، آن چه را که حساب و [[عقاب]] و [[عذاب]] داشته باشد، از [[قلب]] و نفس خود [[پاک]] می‌کند و در مقابل، به اعمالی توجه می‌کند که راه [[قرب به خداوند]] [[متعال]] است و باعث [[خشنودی]] و [[عفو]] اوست و سپس به کمک آن، موجبات [[عقاب]] و حساب را از بین می‌برد و چیزهایی را که در آن [[دنیا]] او را به سوی خود [[دعوت]] می‌کند، و با مظاهر فریبنده‌اش خود را برایش می‌آراید، از خود [[پاک]] می‌کند؛ پس [[عبرت]] برای صاحبان خود سه اثر بر جای می‌گذارد:
# به [[حقیقت]] [[اعمال]] خود [[علم]] پیدا می‌کنند؛
# به آن چه که می‌دانند عمل می‌کنند؛
# به آنچه که [[آگاه]] نیستند، [[آگاه]] می‌شوند<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی| حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، [[فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم (کتاب)|فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم]]، ص ۳۱۰.</ref>.

[[عبرت]]، در مقایسه با [[مقام]] [[زهد]]، در [[مقام]] دوم و در مقایسه با [[مقام]] [[خشیت]]، اول است. [[زهد]]، مقدمه [[مقام]] [[عبرت]] است و چون نظر [[انسان]] با [[عبرت]] همراه شد، به [[مقام]] [[عظمت]] و جلال [[حق]] مطلع می‌شود و برای او [[خشیت]] حاصل خواهد شد و تا [[انسان]] در نتیجه [[زهد]]، [[قلب]] صاف، [[پاک]] و روشن پیدا نکرده باشد نخواهد توانست نظر [[عبرت]] داشته باشد. [[خداوند متعال]] می‌فرماید: "پس، ای صاحبان چشم! [[عبرت]] بگیرید!" همچنین فرمود: "به [[درستی]] که چشم‌های ظاهر، [[نابینا]] نمی‌شود؛ بلکه دل‌هایی که در سینه هاست، [[نابینا]] می‌شود". پس، هرکه [[خداوند]]، [[چشم]] دلش را باز سازد و چشمانش با [[عبرت]] [[بینا]] شود، برایش منزلتی رفیع و ملکی [[عظیم]] خواهد بود"<ref>مصباح الشریعه، ص ۲۰۱ و بحار الأنوار، ج ۶۸، ص ۳۲۶.</ref><ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی| حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، [[فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم (کتاب)|فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم]]، ص ۳۱۰-۳۱۱.</ref>.

== منابع ==
{{منابع}}
# [[پرونده:152259.jpg|22px]] [[سید علی اکبر حسینی ایمنی| حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، [[فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم (کتاب)|'''فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم''']]
{{پایان منابع}}

== پانویس ==
{{پانویس}}

[[رده:عبرت]]

عبرت در معارف و سیره نبوی - تاریخچهٔ نسخه‌ها